Nieuwjaarslezing 2022!

”We kijken met gematigd optimisme naar de toekomst”, aldus directeur Erik Zevenbergen. Vanwege de pandemie vond de traditionele nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp online plaats. In een filmpje leidden de directeur en verzorger Stefan Timmermans de Vrienden rond door een verlaten, maar levendige dierentuin. De financiële situatie van het park is aan de beterende hand en de Diergaarde durft weer na te denken over de toekomst. 

Bijpraten

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Eén van die Vriendenprojecten die bezocht werd, was de Bijenvallei. Deze werd vorig jaar al opgeleverd, al zal hij dit jaar nog voorzien worden van een extra insectenhotel voor metselbijen. De Bijenvallei is geliefd bij de botanisten, die verder terugblikken op een jaar waarin veel moeite werd gestoken in de professionalisering van het beheer van de plantencollectie. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de Nationale Plantencollecties die Blijdorp beheert: die van de bromelia’s en primula’s. Voor die laatste groep wordt halsreikend uitgekeken naar potentiële natuurherstelprojecten. In 2022 zal hiervoor extra aandacht gevraagd worden door nieuwe bloembakken te plaatsen voor de schermen.

Een ander Vriendenproject uit ’21 was de nieuwe deur tussen de binnen- en buitenverblijven van de Aziatische olifanten. Deze is inmiddels in gebruik en is ook beter ‘weggewerkt’ dan eerst. Deze extra poort maakt het makkelijker voor de dieren om te kiezen waar ze zich willen begeven en is bijzonder fijn voor de hoogbejaarde olifant Irma, voor wie de oude, nauwe gang soms té spannend werd. Een ander klein project is de ‘bizonroute’, een nieuwe verbinding tussen het Noord-Amerikaanse panoramapunt en het Amazonicaplein. Deze wordt in 2022 gecompleteerd. Hierover berichtten wij eerder al. Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger liet weten dat in februari nóg een project aangekondigd zal worden, waarover vooralsnog geen informatie beschikbaar is.

Vernieuwde Bergdierenrots

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Klik HIER voor groot formaat.

De restauratie van de Bergdierenrots verloopt vlot. Op nieuw beeldmateriaal is te zien dat de werkzaamheden aan de rotstoren zelf zo goed als afgerond zijn, binnenkort mogen de botanisten zich over het perk ontfermen. Op het filmpje was te zien dat de ‘put’, waarin de rots staat, een beetje opgehoogd is. Het hoogteverschil tussen de kijkplek en de bodem is dus minder groot nu, waardoor de Bergdierenrots zelf ook iets minder hoog lijkt dan voorheen.

Het is de bedoeling dat de rots omgeven gaat worden door weelderig groen, zoals de Himalayaceder. Ook ín de rots zijn plantenbakken verborgen. De rode panda’s, echte boombewoners, zullen daar ongetwijfeld gretig gebruik van maken. Dat brengt ons tot het meest controversiële onderdeel van dit project: de toekomstige inwoners. ‘Twee verblijven voor rode panda’s en drie voor kuifhertjes? Serieus?’ De Diergaarde verdedigt de keuze. De ”nieuwe realiteit”, zoals curator Harald Schmidt het verwoordde, is nu eenmaal dat verantwoord en duurzaam populatiemanagement soms prioriteit moet krijgen boven de wens om meer soorten te huisvesten. Blijdorp vindt het, als fokcoördinator van deze twee soorten, belangrijk om genoeg ruimte te geven aan hen.

Vleugellam: microdeeltjes en macroproblemen

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Rode ibis.

Kort benoemd werden de coronabesmettingen bij de gorilla’s en leeuwen. Gelukkig zijn de dieren opgeknapt en zijn er geen nieuwe virushaarden opgedoken sindsdien. En dat is niet het enige virus dat Blijdorp momenteel kopzorgen oplevert: het park moet zich ook houden aan influenza-regels, nu het griepvirus H5N1 steeds meer pluimveebedrijven in de Benelux aandoet. Deze cocktail van luchtweginfecties heeft ervoor gezorgd dat sommige doorloopvolières bijna permanent gesloten zijn. De directeur liet weten dat dit stof tot nadenken is: in een geglobaliseerde wereld waarin epidemieën vaker uitbreken, is het nog wel verantwoordelijk en rendabel om doorloopvolières te bouwen? Dit wordt meegenomen bij de vormgeving van de nieuwe ibis- en aravolières in Zuid-Amerika. Details laten nog op zich wachten.

En dat is niet het enige probleemgeval in dit deel van de dierentuin: sinds 2019 hebben er geen Vrije Vlucht Voorstellingen meer kunnen plaatsvinden in Diergaarde Blijdorp. De directe aanleiding daarvoor is natuurlijk corona, maar er spelen ook andere factoren mee. De volières waar de vogels buiten de trainingen en demonstraties om verblijven, zijn grof gezegd ‘over de datum’ en vragen op korte termijn om een significante investering. Ook morrelt de maatschappij: ”wij vinden onze vogeldemonstratie niet zomaar een reeks circuskunstjes, maar toch zien we dat het schuurt”, aldus Schmidt. Verder verwierven de Vrije Vlucht Voorstellingen een roemruchte reputatie door de regelmatige ‘uitstapjes‘ van de luchtacrobaten. Niet altijd keerden die dieren ook terug, denk aan de vrouwelijke bergcaracara die in 2020 voor het laatst bij Leidschenveen gezien werd.

Foto: Harry Ros (BB-Facebook). Bergcaracara.

Al met al ziet Blijdorp het niet zitten om te investeren in grootschalig onderhoud. Daarom trekt Diergaarde Blijdorp de stekker uit de vogelshow. Dit gerucht deed al een tijdje de ronde als ‘slechtst bewaarde geheim’ van Blijdorp, maar nu is het dus officieel. Met de afbraak van de tribune en volières komt zo’n 4.000 vierkante meter vrij voor toekomstige ontwikkeling. Mogelijk dat dit gelijktijdig met de bouw van de nieuwe aravolière gedaan wordt, net als de broodnodige renovatie van het dak van Amazonica (zie ons eerdere bericht).

Een deel van de vogels is al vertrokken naar andere dierentuinen. Het meest noemenswaardige afscheid is dat van de dubbelgehoornde neushoornvogel. Dit individu was ooit door een particulier met de hand grootgebracht en herkent haar soortgenoten niet. Door mee te doen met de vogelvoorstellingen kreeg ze toch nog de kans om als ambassadeur voor de natuur op te treden. Ze is verhuisd naar Avifauna. Ook een tiental zwartkopibissen, een soldatenara en een Europese oehoe hebben Rotterdam al verlaten, terwijl de helmparelhoenders in 2020 overgeplaatst werden naar de ringstaartmaki’s en gieren.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). Dubbelgehoornde neushoornvogel.

Tot de VVV-soorten die nergens anders in Blijdorp te zien waren, behoren onder meer de roodstaartbuizerd, groenvleugelara, blauwgele ara, zuidelijke hoornraaf en vorkstaartscharrelaar. Daarnaast spelen de gieren die er zitten een belangrijke rol bij het fokprogramma, zowel met hun eigen eieren als door verstoten kuikens uit de Gierenrots-volière te adopteren. Ook werd de holding wel gebruikt als ‘doorvoerlocatie’ voor vogels die te oud waren om bij hun ouders te blijven, maar waarvoor nog geen nieuwe thuishaven gevonden was. Hoe dit na de sloop verder moet, is nog onduidelijk.

Olifanten in Mongolië

Wie vogelgriep zegt, zegt Grote Vliegkooi. In tegenstelling tot andere doorloopvolières is ‘Burung Asia’ uitsluitend vanbinnen te zien, wat betekent dat de wolnekooievaars, nimmerzatten, muskaatduiven en zilverreigers in feite semi-permanent achter de schermen zitten. Blijdorp denkt dan ook na over de toekomst van dit deel van het Aziatische Moeras, vooral nu de omliggende perken in de nabije toekomst op de schop gaan…

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Aziatische olifanten.

Diergaarde Blijdorp wil in 2022 beginnen met de uitbreiding van het olifantenverblijf, te beginnen met de bouw van een nieuw mannetjesverblijf op de huidige locatie van de gedomesticeerde kamelen en Indische neushoorns. Zie voor meer achtergrondinfo ons eerdere nieuwsbericht. Voor het eerst sinds 2020 heeft Blijdorp nieuwe ontwerpen hiervoor naar buiten gebracht. Wees wel gewaarschuwd: ook dit zijn nog geen definitieve bouwplannen. Veel details staan nog steeds ter discussie, net als potentiële verblijfsgenoten en de interne veranderingen aan Taman Indah.

Op het buitenperk van de Indische neushoorns worden vier nieuwe bullenstallen gebouwd. De dieren kunnen van elkaar gescheiden worden op het ‘restant’ van het neushoornperk, dat ook ietsjes uitgebreid wordt doordat het vlonder geschrapt wordt. Of dit alles (goed) zichtbaar zal zijn voor bezoekers is nog maar de vraag, want er lijkt rekening gehouden te worden met een groene berm tussen dit alles en het bestaande bezoekerspad.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Indische neushoorns.

Daar staat tegenover dat het (momenteel leegstaande) oude hertenverblijf achter de Bergdierenrots weer zichtbaar wordt. Het vlonder dat door het huidige pandaverblijf loopt, gaat namelijk door naar rechts voortaan en sluit zo aan op het pad langs de Bergdierenrots. Vanaf dit pad hebben bezoekers zicht op het perk waar Indische neushoorn Namaste haar oude dag mag slijten – voor haar dochter, Karuna, heeft Blijdorp een mooi nieuw tehuis in Peru op het oog – en zo ontstaat een compleet ‘rondje’ door de Himalaya-biotoop.

Terug naar de olifantenmannen: zij kunnen de benen strekken door de komst van een nieuw ‘olifantenviaduct’ over het bezoekerspad heen, dat leidt naar de huidige kamelenweide. Het huidige kijkpunt tegenover de Maleise Bosrand schuift, samen met de waterpartij, op naar de noordoostelijke hoek van het verblijf, waar ook ruimte ingetekend is voor een klein horecapunt. Andere kijkpunten zijn er vanuit (het openluchtgedeelte van) het Aziatisch Moeras en vanaf het manoelverblijf, die beide grotendeels ongemoeid blijven.

Wel verdwijnt de Grote Vliegkooi na dertig jaar trouwe dienst, zodat er vanaf de bullenvlakte een doorsteek gemaakt kan worden naar het bestaande olifantenverblijf. Daartoe wordt nog een oliduct neergezet in de bamboevallei. Mogelijk worden bepaalde onderdelen van de Grote Vliegkooi, zoals de waterval en hangbrug, intact gelaten, om zo een soort avontuurlijk uitzichtpunt te creëren. Wellicht dat hier nog ruimte is voor een nieuw (water)verblijfje. De aangrenzende, in onbruik geraakte Vleermuizengrot staat niet op de slooplijst vermeld, maar over de bestemming van dit gebouw is nog geen verdere informatie gegeven.

Ontwerp olifantenverblijf
« van 3 »

Gebruik de pijltjes om te navigeren tussen de afbeeldingen.

Het R-woord

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Over ingrijpende projecten gesproken: hoe zit het met de Rivièrahal? Blijdorp zit in een spagaat: de verslechterde financiële situatie van het park maakt restauratie op korte termijn nagenoeg onmogelijk, maar tegelijkertijd begint de bouwvallige staat van het gebouw problematisch te worden. Tijdelijke sluiting, hoe onwenselijk ook, is niet ondenkbaar.

Wat dit extra complex maakt, is dat de restauratie van de Rivièrahal een domino-effect heeft. Neem de François’ langoeren en Euraziatische otters uit de Chinese Tuin, wiens verblijven grenzen aan de gevel van de Victoria Serre en waarvoor dus nieuwe verblijven gevonden moeten worden. De onvermijdelijke verbouwing van de centrale hal en het Mensapengebouw van de Rivièrahal doet hier nog een schepje bovenop: wat te doen met de zwarte neushoorns, dwergnijlpaarden en westelijke laaglandgorilla’s? Blijdorp houdt in ieder geval vast aan de ambitieuze doelen van het Masterplan 2030. Externe financiering is meer dan ooit welkom.

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). Gorilla Nasibu.

Speculatie over de gorilla’s kan natuurlijk onmogelijk zonder het over Nasibu te hebben. Van zijn emigratie naar Nieuw-Zeeland wordt nu toch maar afgezien, na talloze vertragingen. De opstandige gorillapuber gaat in april naar het Belgische Pairi Daiza. Hier mag hij een nieuwe groep met vrouwtjes gaan leiden. En wat te doen met die andere verstoteling in Blijdorp, leeuwin Chica? Dat is helaas nog steeds niet duidelijk. De kwestie ligt bij de fokcoördinator in Denemarken. Over olifanten Trong Nhi en Nhi Linh is niks gezegd.

Dat concludeert ons verslag van de nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp. De vereniging houdt in de winter nog meer lezingen, waar wij verder geen (uitgebreid) verslag van doen uit respect voor de betalende leden. Wil je deze wel bijwonen? En wil je bij de volgende nieuwjaarslezing zelf vragen kunnen stellen aan de Blijdorp-top? Ga dan naar de website van de Vrienden voor meer informatie over lidmaatschap!

Kort Nieuws #163

Exodus

Foto: Wianka Keij (BB-Facebook)

Groot nieuws uit abonnementhoudersblad De Giraffe: olifant Fahim vertrekt binnenkort weer uit Rotterdam. In juni 2020 arriveerde hij vanuit België. Helaas is zijn aanwezigheid nog geen succes te noemen. Het lijkt erop dat hij qua gedrag nog iets te kinds is om de rol van fokbul op zich te nemen. ”Hij gaat graag op onderzoek uit en klimt op rotsblokken, boomstammen en zelfs tegen muren. Hij slaat of gooit met takken; zelfs een camera hoog in de boom of een TL-buis, niets is veilig.” Ook belangrijk: hij was voornamelijk bedoeld als partner voor Faya, maar echte interesse in haar blijft uit. Al met al lijkt Fahim erbij gebaat om nog even door te ontwikkelen, wat het best in een natuurgetrouwe setting gaat. Concreet houdt dat in dat hij in een losjes samenlevingsverband met andere jonge mannen mag doorstoeien, met een volgroeide bul als voorbeeld. In het Poolse Łódź wordt de laatste hand gelegd aan een perk dat daarvoor geschikt is. Gehoopt wordt dat Fahim deze zomer nog kan verhuizen. Dit jaar moeten olifanten Trong Nhi en Nhi Linh ook nog naar Amerika vertrekken, zoals uitgelegd in DIT nieuwsbericht. Het lijkt onwaarschijnlijk dat er op korte termijn een opvolger voor Fahim zal komen, omdat Blijdorp het verblijf eerst wil verbeteren.

Rectificatie

Foto: Stichting SOVON (stats.sovon.nl). Archieffoto.

Wat blijkt? De grote flamingo’s hebben in hun nieuwe verblijf niet alleen gezelschap van krakeenden, zoals we in DIT artikel al berichtten, maar ook van wat noordelijke pijlstaarten (Anas acuta). In tegenstelling tot de steeds algemener wordende krakeenden geldt dat de noordelijke pijlstaart steeds zeldzamer wordt in Nederland. Die dalende trend geldt voor hun hele populatie, die vooral verder naar het noorden gesitueerd is, maar in Nederland waren ze altijd al een sporadische broedvogel. Het onderscheiden van vrouwelijke eenden is altijd lastig, maar de mannetjes verschillen duidelijk van hun verblijfsgenoten dankzij hun egale, donkere kop.

Open Up

Vanaf dinsdag 25 mei opent Diergaarde Blijdorp ook voor niet-abonnementhouders. Een mooie ontwikkeling! Onthoud wel: alle binnenruimtes (met uitzondering van de toiletten) zijn afgesloten en het reserveren van een tijdslot is verplicht.

Buren van Bokito

Foto: Patrick van Bakkum (BB-Facebook)

Even terug in de tijd: in 2011 kregen gorilla Bokito en zijn familie gezelschap van wat kleinere apen, de witneusmeerkatten. De combi was doorgaans vredig en de meerkatten konden zich altijd nog afzonderen in hun binnenverblijf, gesitueerd in de ‘kijkhut’ naast de Oewanja Kinderjungle. In 2015 verlieten deze onderhuurders de Maasstad echter en daarmee kwam dit hok leeg te staan. Toen de mannelijke witkruinmangabey eind vorig jaar overleed, besloot de Diergaarde de groep in tweeën te delen, voorafgaand de introductie van de nieuwe fokman. Sindsdien wonen vrouwtje Casper, twee van haar dochters en een ander jong mannetje (een zoon van Esperanza, het vrouwtje dat nog in het oude verblijf leeft) in de kijkhut. In abonnementhoudersblad De Giraffe meldt Blijdorp nu dat de verzorgers nadenken over het weer openen van de schuif naar het grote gorillaverblijf. Er moeten eerst nog enkele veiligheidsmaatregelen getroffen worden, maar het is zeker een spannend vooruitzicht!

Romance

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Hij moet wel een van de meest gefotografeerde inwoners van Blijdorp zijn: otter Jacco, geboren eind 2019. Helaas moet hij alweer een jaar voor zichzelf zorgen, na de ontsnapping van zijn ouders Igor en Jacky. Van Igor is bekend dat hij uiteindelijk is aangereden, van Jacky is al geruime tijd geen waarneming gedaan. Het lijkt erop dat Jacco binnenkort een vriendinnetje krijgt: de Diergaarde meldt de komst van een vrouwelijke soortgenoot. Ze komt uit de dierentuin van Warschau.

Eekhoornperikelen

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Tijdelijk verblijven de Kaapse grondeekhoorns achter de schermen. De verzorgers bestuderen hoe hun afwezigheid hun verblijfsgenoten – dat zijn de textorwevers, purperglansspreeuwen, geelkeelfrankolijnen en groenhelmtoerako’s – beïnvloedt. Ook hun boombewonende verwanten, de driekleureekhoorns uit Azië, zijn tijdelijk niet te zien. Zij zijn van plek gewisseld met de roelroels uit Taman Indah, een gebouw dat in verband met de COVID-19-maatregelen niet toegankelijk is. De roelroels lijken hun verhuizing niet erg te vinden, ze scharrelen als vanouds op de bodem van de pruimkopparkietvolière.

Vers van de mamapers

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Elders in het park heeft Cupido reeds toegeslagen. Op 3 mei is er een bizon geboren, Gina genaamd. Haar Noord-Amerikaanse roots ten spijt is ze een echte Rotterdammer. Haar vader, voor wie dit het eerste kalf is, is namelijk zelf ook hier geboren. Op zijn beurt is hij de zoon van de oude bul Clint, die in 1998 geboren werd in – jawel – Blijdorp, als zoon van een hier geboren koe. Een heuse dynastie dus. Ook bij hun buren, de prairiehondjes, is nieuw leven te zien. Tot slot is het ook bij de Zuid-Amerikanen raak: bij de Chileense poedoes is een kleintje geboren. Dat gebeurde voor het laatste in 2016. Nog geen 25 Europese dierentuinen houden dit berghertje, dus het is best bijzonder. Het huidige koppel werd eind 2020 aan elkaar voorgesteld, dus het lijkt liefde op het eerste gezicht geweest te zijn.

Om te gieren

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Een tumultueus broedseizoen voor de bedreigde gieren krijgt toch nog een zilveren randje, met de geboorte van een witkopgier. Nog nooit eerder gebeurde dat in Blijdorp, maar jarenlange pogingen door dit trouwe koppel werpen nu dus toch hun vruchten af! Het kuiken kwam uit in de broedmachine, maar de ouders ontfermden zich direct over de kleine toen hij werd teruggeplaatst. Verwar deze witkopprimeur niet met de witrugprimeur die Blijdorp dit jaar eveneens behaalde. Dat jong zag in maart het levenslicht, maar werd niet geaccepteerd door zijn ouders, die bij de vogelshow wonen. Hij is liefdevol ‘geadopteerd’ door een koppeltje Rüppells gieren in de publieksvolière, wiens eigen ei gesneuveld was. Ook het ei van de kapgieren in dit verblijf kwam niet uit, net als het ei van het koppel witruggieren hier. De laatstgenoemde hebben nog even opgetreden als pleegouders voor een verstoten Rüppells kuiken, maar dat jong heeft het niet gered. De opbrengst bij de Rüppells lijkt dit jaar dus te blijven steken op twee jongen, best een net resultaat.

Kort Nieuws #160

Epiloog

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook)

Wat is er gebeurd sinds de publicatie van ”Blijdorp & Corona: een update”? Het voornaamste: een absolute wildgroei aan krantenartikelen. Leefbaar Rotterdam heeft als grootste oppositiepartij in de Gemeenteraad gepleit voor de terugkeer van structurele subsidie voor Diergaarde Blijdorp, maar dat voorstel sneuvelde al snel. Na het overlijden van de ernstig zieke ijsbeer Olinka laaide het eeuwenoude dierentuindebat weer op in het AD. De opmerkelijke afwezige in dat debat: Diergaarde Blijdorp zelf. Het opmerkelijkste nieuwsbericht bouwt voort op de ijsberen zelf: hoe nu verder met mannetje Wolodja? IJsberen zijn sterk solitaire dieren en waarschijnlijk vindt Wolodja het helemaal niet zo erg om voorlopig over extra bewegingsruimte te beschikken. Toch lijkt het AD te claimen dat er ofwel direct een nieuwe partner gevonden moet worden, ofwel de soort geheel uit Rotterdam moet vertrekken. Met betrekking tot dat laatstgenoemde scenario suggereerde de woordvoerster van Blijdorp wederom dat euthanasie niet ondenkbaar zou zijn, ook al verbiedt de EAZA dat, zoals Blijdorper Bende laatst benadrukte. Gelukkig lijkt de retoriek van het park eindelijk te veranderen, nu directeur Erik Zevenbergen weer van zich laat horen in de media. ”[Het inslapen van dieren] is in de meest pessimistische scenario’s niet aan de orde nu.” Daarnaast kondigt hij aan dat het aantal te ontslaan personeelsleden met de helft verminderd wordt.

Vozende vogels

Foto: Nicole de Vries (BB-Facebook)

De Rüppells gieren zijn er vroeg bij dit jaar. Eén van de koppeltjes in de Gierenrots-volière is alweer aan hun tweede leg toe. Het eerste ei is in de broedmachine gelegd en zo hoopt Blijdorp uiteindelijk twee kuikens van dit bedreigde echtpaar te krijgen. Vorig jaar kropen er in Blijdorp in totaal drie Rüppells gieren en twee kapgieren uit het ei, alsmede zeven(!) maraboes. Dit jaar wordt er ook met veel belangstelling gekeken naar hun huisgenoten: de witkopgieren, de witruggieren, de secretarisvogels en de hamerkoppen. Bij die twee gierensoorten loopt het zo’n vaart niet, terwijl nageslacht wel degelijk fantastisch nieuws zou zijn voor de Europese dierentuinpopulatie. Voor de secretarisvogels geldt dat vorig jaar als ‘oefenseizoen’ werd gezien voor het jonge koppel. Inmiddels zijn ze oud genoeg, maar de vraag is of de maraboes hun gesjor met takken zullen dulden. De hamerkoppen werden de afgelopen jaren veelal weggepest door bemoeizuchtige kraaien, maar dat probleem is inmiddels verholpen. Gaat hun gigantische nest boven het bezoekerspad eindelijk weer wat hamertjes huisvesten? Aan de andere kant van het park, in de Maleise Bosrand, wordt het trouwens ook een spannend voorjaar. De mannelijke Edwards fazant, ook wel de Vietnamfazant genoemd, heeft in december voor het eerst gezelschap gekregen van wat vrouwelijk schoon. Deze diersoort is mogelijk uitgestorven in het wild.

-> Update 25-02-2021: een tweede Rüppells koppel is inmiddels tot broeden overgegaan. Het ei dat in de broedmachine was gelegd, is uitgekomen. Het kuiken wordt grootgebracht door een paartje witruggieren achter de schermen.

-> Update: 03-03-2021: het geadopteerde Rüppells kuiken is helaas overleden.

Cams op de Coolsingel

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Meegluren met de broedende gieren? Of een kijkje nemen bij de olifanten, gelada’s en leeuwen? Dat kan nu op verschillende locaties in de binnenstad van Rotterdam via live camera’s. JCDecaux, het bedrijf dat reclamezuilen en -borden in Rijnmond beheert, heeft dat mogelijk gemaakt. Voor een kaart van de actielocaties, klik HIER. Het is niet het enige ‘samenwerkingsnieuws’. Zo doneerde Groene Cirkels 150.000 bloembollen aan de dierentuin, die inmiddels aangeplant zijn op verschillende plekken. Groene Cirkels en Diergaarde Blijdorp trappen op deze manier het project ‘Rotterdams bijenlandschap‘ af, samen met de Groene Connectie en 1000 stapstenen voor de Bij. In januari doneerden Paleis Noordeinde en Paleis Huis ten Bosch hun kerstbomen aan het park, en een groot aantal gebiedscommissies in Rotterdam hebben abonnementen aangeschaft en verloot onder hun inwoners. Wildbeheerders rondom de Zeeuwse delta doneren sinds kort aangereden wild en afgeschoten ganzen aan Blijdorp. Kleine beetjes maken veel!

Stokjes

Geboortenieuws! De stokstaartjes hebben voor nageslacht gezorgd. Het is inmiddels alweer een flink aantal jaar geleden sinds dat voor het laatst gebeurde. Vermoedelijk bestond er veel agressie binnen de oude groep in hun ondergrondse tunnels. Vorig jaar overleed de laatste seniore mangoest echter en in de herfst begon Blijdorp dus met een schone lei. Het prille gezin woont in een in 2015 opgeleverd verblijf tussen de okapi’s en wevervogels in. Van nature komen ze voor in Zuid-Namibië en omstreken, waar families uiteindelijk enkele tientallen individuen kunnen tellen. In regel telt zo’n groep één dominant paartje dat zich mag voortplanten, de andere groepsleden helpen bij de opvoeding. Blijdorp laat overigens weten dat de ouders ook zonder onderdanige helpers zich prima weten te redden.

Kort Nieuws #145

Lege paden door een oneindig laagland…

Foto: Florien de Graaf (Rondom Blijdorp). Tja, als de poorten gesloten zijn maar de magnolia’s in bloei staan, moet je toch iets…

Het is stil in Blijdorp… Té stil. Sinds de Rotterdamse dierentuin op 16 maart dicht ging in verband met de COVID-19-pandemie, zijn de paden nagenoeg verlaten. Met een minimale bezetting waarborgt een groepje van zo’n 25 dierenverzorgers (alsmede één botanist) iedere dag het welzijn van de honderden inwoners van het park, groot en klein. Verzorger Stefan Timmermans toonde in een video hoe het park erbij ligt: onwennig om te zien, zowel voor medewerkers als voor trouwe bezoekers. Ook voor de dieren heeft het gevolgen. Van nature schuchtere dieren zoals antilopen schrikken, nu ze doorgaans met rust gelaten worden, extra van de sporadische aanwezigheid van medewerkers. De gorilla’s beleven de situatie op een andere manier: het is inmiddels wetenschappelijk bewezen dat alle primaten op vergelijkbare wijze ziek kunnen worden door het coronavirus, laat staan mensachtigen die 98% van hun DNA met ons delen. Om het zekere voor het onzekere te nemen, werken de verzorgers daar voorlopig met handschoenen en gezichtsmaskers. Vanzelfsprekend geldt ook hier het gebod dat iedere medewerker met ook maar enig symptoom thuis moet blijven en in NVD-dierentuinen zijn tot op heden geen zieke dieren bekend. Rotterdam-Rijnmond kent inmiddels 325 bevestigde gevallen van COVID-19, waarmee het tot de Nederlandse middenmoot behoort. Natuurlijk lopen de verzorgers die dagelijks erop uit moeten bij lange na niet hetzelfde gevaar als het personeel in de zorg, maar toch: bij de vele steunbetuigingen klappen wij in ieder geval óók een beetje voor hen.

Pandaperikelen

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Mooie beelden uit de Diergaarde: rode panda Kwina mag op pad! Kwina kwam vorig jaar ter wereld, maar haar moeder, Yukiko, kwam onverwachts te overlijden. Haar broetje bleek nog niet sterk genoeg en stierf uiteindelijk ook, maar Kwina doet het goed. Nadat ze een tijdje intensief verzorgd werd in een verblijfje achter het reguliere perk, is ze inmiddels klaar om het grote perk te verkennen. Kwina is, gezien haar moeder een ‘immigrant’ uit Japan was, genetisch gezien van grote waarde voor de gezondheid van het Europese fokprogramma. De Diergaarde heeft als EEP-coördinator dan ook geregeld dat haar vader, Hima, binnenkort naar Zweden zal verhuizen (waar je overigens naar hem kan vragen onder de naam ‘Arjun’) om ruimte te maken voor een kamergenootje voor Kwina: jong vrouwtje Chima uit Berlijn. Als het tweetal volgend jaar geslachtsrijp is, gaat Chima op doorreis en wordt er een date geregeld voor Kwina. Wordt vervolgd!

Wederom weinig welstand…

Afbeelding: ontwerp overnetting Flamingo-Strand. Klik HIER voor groot formaat.

Ken je die mop van Blijdorp die een volière wilde bouwen? Ook de bouwagenda van de Diergaarde zal naar verwachting enige vertraging oplopen. Eindelijk lag het er: een ontwerp voor de overnetting van het Flamingo-Strand waar de Welstandscommissie over te spreken was. Dat werd ook wel eens tijd, want al sinds 2015 worstelt de dierentuin met dat dossier. Op 18 maart zou de knoop omtrent de vergunningverstrekking doorgehakt worden, maar toen schopte een zeker virus roet in het eten… Minimaal tot april komen de verschillende commissies van de Gemeente Rotterdam uit voorzorg niet bijeen en zodoende zal het ook nog wel even duren voordat het hoge woord eruit is.

Ladies night

Foto: Patrick Kruizinga (BB-Facebook). Archieffoto: na tien dagen worden jonge maki’s te groot en verhuizen ze naar de rug van de moeder.

Geboortenieuws! Blijdorp is sinds kort een ringstaartje rijker. Makivrouwtje Ketaka is voor het eerst moeder geworden en de kleine houdt zich goed vast aan haar buik. De vader is Leo, het mannetje dat vorig jaar overkwam uit DierenPark Amersfoort. Daarmee is dit de eerste makibaby die in Rotterdam verwekt is, maar niet de eerste geboorte! Vrijwel exact een jaar geleden ontdekten de verzorgers namelijk dat maki Kely al zwanger was toen zij, samen met haar soortgenoten, Apenheul verruilde voor het nieuwe doorloopverblijf bij het Oceanium. Ketaka, Kely en nog twee dames vormen de kinderschare van moeder Kanto. Zij vormen tezamen dan ook een clan en staan elkaar altijd bij in de continu kibbelende makimaatschappij. De andere clan in de Diergaarde bestaat uit Iza en haar drie dochters. De twee kampen zijn al meermaals uit elkaar gehaald, want er loopt nogal een vete tussen de twee, zo is gebleken.

Digitaal dagje uit

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook)

Goed nieuws voor zij die naar Blijdorp hunkeren: er zijn online nieuwe webcams te bekijken! De camera’s in de nestkasten bij de Gierenrots zijn aangezet nu twee koppeltjes Rüppells gieren aan het broeden zijn. Zodra de nachtelijke temperaturen wat hoger zijn, zullen ook de nesten van de maraboes zichtbaar zijn. Elders in de volière zitten ook twee kapgier-paartjes en de witkopgieren op het nest. Dat laatste duo probeert zich al jaren tevergeefs voort te planten, maar dit jaar zijn alle voortekenen gunstig… Een koppel witruggieren dat bij de Vrije Vlucht Voorstellingen verblijft, treedt momenteel zelfs op als pleeggezin voor een Rüppells-kuiken dat in de broedmachine uit het ei was gekropen. Enneh… Mocht je niet zozeer een webcam-kijker zijn, schroom je dan niet om eens te kijken naar onze uitgebreide collectie van ‘Ontdek…’-pagina’s en specials… Tot slot zouden we graag een Vrienden-lidmaatschap als optie willen aanbevelen. Als Vriend van Blijdorp draag je met een jaarlijkse contributie van nog geen €50,- bij aan een scala aan vernieuwingen in de Rotterdamse Diergaarde en als dank krijg je ook ieder kwartaal een Vriendennieuws-tijdschrift opgestuurd. In de meest recente uitgave daarvan staat mogelijkerwijs zelfs een interview met een zekere beheerder van een zeker blog…

Kraamverlof

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Eén gezin dat wel blij is met het verlaten straatbeeld, is de serval-familie. Aan het begin van de maand beviel servalvrouwtje Jina van een tweeling. Jina staat enigszins bekend als een zenuwpees: nadat ze in 2017 kitten Mosi succesvol grootbracht, stierven in 2018 en 2019 haar nestjes vroegtijdig. Beide keren was ze zo gestrest dat ze de jongen de hele dag heen en weer sleepte van verstopplaats naar verstopplaats, wat leidde tot verwondingen aan hun nekvel. Dit jaar gooit Blijdorp het dus over een andere boeg: Jina bleef uit verzorg in het rustige binnenverblijf en partner Titus werd naar een verblijf achter de schermen verplaatst. Nu er geen horde aan luidruchtige mensen is, kan de tweeling als geluk bij een ongeluk het buitenverblijf in alle rust verkennen. Blijdorp liet, bij gebrek aan beter, alvast online zien hoe de kleintjes het momenteel doen. Let voorlopig een beetje op elkaar, dan kunnen we snel genoeg zelf op kraambezoek.

Nieuwjaarslezing 2020!

Het is de dag waar iedere trouwe fan van de Diergaarde jaarlijks naartoe leeft: de Nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp. Met bijna 1,6 miljoen bezoekers was 2019 een boven verwachting goed jaar, maar alle tekenen wijzen erop dat de opening van het nieuwe decennium nóg spectaculairder wordt. Zodra voorzitter Marcel Kreuger met een grote lach op het podium verscheen, verstomde het geroezemoes uit de twee lezingzalen van het Oceanium, die ondanks het ongure weer propvol Vrienden zaten, direct. Vervolgens was directeur Erik Zevenbergen aan het woord: ”We richten ons vizier op de toekomst en staan aan de vooravond van het Masterplan 2030”.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Er was in het afgelopen kalenderjaar genoeg reden tot optimisme. Het bezoekersaantal was goed voor het beste jaar van het afgelopen decennium en het op drie na drukste jaar ooit. Erik Zevenbergen verklaarde dan ook dat het de hoogste tijd was dat Blijdorp ”na een lastige periode de ramen opent naar de wereld”. Niet alleen de mijlpalen van het afgelopen jaar passeerden de revue, maar ook enkele nieuwtjes – niet allemaal even positief helaas. Zo werd bekend dat de onlangs gearriveerde hyenavrouw Bollie onverwachts overleden is in december, een dossier waar momenteel onderzoek naar gedaan wordt. Ook werd, als antwoord op een vraag die vanuit het publiek gesteld werd, duidelijk dat de groep jonge Nijlkrokodillen inmiddels geslonken is tot slechts een handjevol. Naar verluidt zijn de ouders feller geworden naar hun kroost: ook het overlevende jong uit het nest van 2015, die een tijdje achter de schermen werd gehouden, heeft het hierdoor niet gered toen hij werd teruggeplaatst in de Krokodillenrivier. Ook is er nog geen duidelijkheid over de verhuizing van gorilla Nasibu naar Nieuw-Zeeland. Gelukkig is gebleken dat zijn gedrag, ondanks zijn geïsoleerde huisvesting, gezond is. Andere vrolijke feitjes zijn dat tapirs Pooh en Ketiga meer naar elkaar toegegroeid zijn, er eieren van de Rüppells, witrug- en witkopgieren in de broedmachine liggen, het tweetal manoels uit Moskou binnen enkele weken zichtbaar zal zijn en er momenteel een complete plantenindex voor de Diergaarde wordt samengesteld met behulp van experts. Terloops werd nog vermeld dat de Vriendenbazaar een formidabele omzet heeft gedraaid in 2019: dat is meer dan welkom, want de Vriendenwinkel in de Rivièrahal wordt uiteindelijk omgetoverd tot een kleine museum-achtige ruimte. Hier werd verder geen uitspraak over gedaan.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Qua onthullingen viel het mee dit jaar. Projecten voor de langere termijn worden gespaard voor de presentatie van het Masterplan 2030 in maart: dan wordt een concrete invulling voor de komende jaren gepresenteerd, opgesteld in samenwerking met Chester Zoo. Wel ging er enige aandacht uit naar de twee bouwprojecten die 2020 in petto heeft. Zo worden momenteel de laatste kinken uit de kabel gehaald wat betreft de werkzaamheden aan het Flamingo-Strand. Binnen een paar maanden zal begonnen worden aan de klus. Dit project werd in het leven geroepen toen de overheid leewieken verbood: op deze schaal de enige haalbare methode om te voorkomen dat de dieren wegvliegen. Bovendien is de hoop dat de flamingofok, die alweer zo’n 15 jaar in zijn totaliteit gestokt is, weer op gang komt als onwelkome gasten zoals meeuwen en reigers buiten de deur gehouden kunnen worden. Tegelijkertijd wordt de rest van het voorplein aangepakt. Het momenteel hobbelige pad wordt rechtgetrokken en gaat bovendien een ondergrondse waterberging faciliteren. De volière zelf wordt een doorloopvolière, zoals duidelijk werd dankzij een video-impressie die werd vertoond.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Later dit jaar wordt in het kader van het Eilandhoppen-project een nieuwe aanbouw voor het Oceanium uit de grond gestampt. Wanneer de bezoeker na het Falklandssegment naar het buitenverblijf van de maki’s gaat, leidt het pad vervolgens de nieuwe kas in. Achtereenvolgens komt hier de bijzondere flora en fauna van Madagaskar, Komodo en de Galápagosarchipel aan bod. De oorspronkelijke plannen – HIER te bekijken – rezen qua kosten de pan uit, maar sindsdien zijn enkele aanpassingen aan het ontwerp gemaakt waarmee niet ingeleverd wordt op de kwaliteit, maar waarmee wel veel kosten gespaard worden. Helaas werd er verder niet inhoudelijk op de project ingegaan en werden er geen nieuwe concepten vertoond.

”Andere dierentuinen zijn stinkend jaloers op deze club”, zo concludeerde Zevenbergen. Met een toost werd het nieuwe decennium hoopvol afgetrapt. De Nieuwjaarslezing was weliswaar iets minder gericht op toekomstige plannen dan we gewend zijn van de Diergaarde, maar daarmee is de anticipatie voor de onthulling van het nieuwe Masterplan alleen maar toegenomen.