Kort Nieuws

Flitsend

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook). Menarambo-cichlide in Blijdorp.

De eerste stap van de ‘flitsactie 2020‘ van de Vrienden van Blijdorp is voltooid: bij de uitgang van het Natuurbehoudscentrum in het Oceanium vind je nu een zoetwateraquarium met soorten uit Madagaskar. Het soortbordje, dat het aquarium met stukken hout, planten en een geverfde achterwand flankeert, spreekt boekdelen: vijf vissen komen hier uiteindelijk, en dat zijn niet zomaar exotische goudvissen. De lijst wordt aangevoerd door, zoals op Blijdorper Bende al eerder gespeculeerd werd, de damba-cichlide (Paretroplus damii): een dier dat al snel 30 centimeter of langer kan worden van kop tot staart. Ze leven in rivieren in Noordwest-Madagaskar, waar ze zich voornamelijk voeden met slakken. Op de Rode Lijst staan ze als ‘kwetsbaar’ vermeld vanwege hun beperkte verspreidingsgebied en de lokale visserij. Een soort die uit hetzelfde problematische gebied komt en bovendien moet leren omgaan met de bouw van een dam in hun habitat, is de kwetsbare Andapa-cichlide (Paratilapia polleni andapa). De volwassen exemplaren van deze soort zijn gitzwart met vele kleine witte stipjes, een werkelijk prachtig aanzicht. Verder wordt de Grandidiers cichlide (Ptychochromis grandidieri) uit Oost-Madagaskar genoemd, zij houden er een iets simplistischer uiterlijk op na met hun gelige schubben en wat zwarte vlekken. Zij zijn in slechts vier Europese dierentuinen te zien en hebben het geluk dat ze niet als bedreigde diersoort te boek staan, al geeft het IUCN openlijk toe dat er eigenlijk te weinig data bestaan om dat hard te maken. Deze drie soorten zijn nooit eerder in Blijdorp te zien geweest en helaas is dat ook nu nog zo: de enige inwoners die al daadwerkelijk in het aquarium zitten, zijn de kotsovato-cichliden (kwetsbaar) en menarambo-cichliden (kritiek bedreigd). Wat jongere individuen van deze soorten waren eerder al losgelaten in een van de andere aquaria in het Natuurbehoudscentrum en hebben daar tevens geprobeerd om zich voort te planten. Veelbelovend!

Mutatierubriek

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De nieuwe Chileense poedoe.

Romantiek in de Andes? Bij de Chileense poedoes heeft een wissel plaatsgevonden. Begin 2019 arriveerden hier twee broertjes, maar nu heeft een van de twee heren plaats moeten maken voor wat vrouwelijk schoon. Ze is te herkennen aan haar afwezige gewei – al duurt het wellicht niet heel lang meer voordat de heer de zijne afwerpt, waarna het onderscheiden van de dieren een pittige taak wordt. Verder is, inmiddels alweer enige tijd geleden, een kuiken gemeld bij de sneeuwkaptapuiten: charmante en lawaaierige vogeltjes met een oranje buik die maar in zo’n twintig Europese dierentuinen worden gehouden. Ze leven vooral in in landen ten westen van de Congo-rivier, zoals Togo en Gabon, maar ook in minder beboste regio’s rondom het Victoriameer. In Blijdorp delen ze een verblijf met de populaire steppeslurfhondjes. Recenter is de geboorte van een Mhorr-gazelle, tussen verblijven van de de leeuwen en gieren. Het is (als mijn wiskundevaardigheden me niet in de steek laten) nummer vier dit jaar. In 2015 keerde de Mhorr-gazelle, na vier decennia uitsluitend in gevangenschap bestaan te hebben, terug naar de wildernis van de Westelijke Sahara dankzij het harde werk van Europese dierentuinen en een donatie van UNESCO. Tot slot nog een kleine huishoudelijke mededeling namens de Maleisische wandelende bladeren: het gezin is verhuisd naar een terrarium achter de schermen, waar ze nu samenwonen met acht jonge dieren uit Chester Zoo. Op hun oude adres is nu een tweede groepje Britten te vinden, de reden voor de wissel is niet bekend.

Kuddegedrag

Screenshot: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Nieuw in Diergaarde Blijdorp: de helmparelhoen (Numida meleagris). Een flinke groep van deze grondbewonende vogels is laatst voorgesteld aan de ringstaartmaki’s bij het Oceanium. Ze leven vredig samen, al houden ze elkaar wel strak in de gaten. Eind 2018 financierden de Vrienden van Blijdorp de bouw van dit doorloopverblijf, dat de entree moest worden voor de door de COVID-19 geannuleerde Eilandhoppen-kas. Het eindresultaat getuigde van ongelofelijk oog voor detail: van de kleur van het bezoekerspad tot de vormgeving van de rotsen en de beplanting, alles kon gekoppeld worden aan een educatieve totaalbeleving van Madagaskar. Hoewel dit Oost-Afrikaanse eiland natuurlijk vooral bekend staat om zijn maki’s, is hier nog veel meer te vinden: zo is het qua schildpadden en kameleons een van de meest diverse plekken op de planeet en ook wat betreft vissen en landzoogdieren is het een veelal ondergewaardeerde schatkist. Helaas behoort het ook tot de armste landen ter wereld en het merendeel van de endemische diersoorten staat nu als bedreigd op de Rode Lijst. Nu Eilandhoppen echter van de baan is, lijkt de Diergaarde het over een andere boeg te gooien: de helmparelhoen komt immers in bijna heel Afrika voor, maar opvallend genoeg niet op Madagaskar. Wel is het zo dat ze hier al lange tijd als invasieve immigranten aanwezig zijn in gebieden die meer op de savannes van het vasteland lijken. Daartoe behoort ook zeker de habitat van de ringstaartmaki. Net als hun verblijfsgenoten zijn helmparelhoenders nogal vocaal. Ze zijn verwant aan de kroonparelhoenders in de Okapi-Volière, al zijn helmparelhoenders in circa tien keer zo veel dierentuinen aanwezig.

Ruim baan voor zwaargewichten

Foto: Wianka Keij (BB-Facebook)

Afgelopen weekend werd het winterlezing-seizoen van de Vrienden van Blijdorp afgetrapt. Bij een webinar vertelde curator Harald Schmidt, samen met assistent-fokcoördinator Jeroen Kappelhof, over de ‘oorlog’ tussen Irma en Trong Nhi, de riskante capriolen van Fahim, de evolutie van dierenwelzijn en verzorgerschap, de verschuivende sex-ratio in het fokprogramma en de rol van dierentuinen bij een potentiële ‘genetische restauratie’ van wilde olifantenpopulaties. Er kwamen ook bijzondere beelden voorbij van de Dikhuidenvleugel in de jaren ’70 en als klap op de vuurpijl werd een eerste schets van het toekomstige olifantenverblijf getoond. Hier op Blijdorper Bende zullen we echter nog even wachten met het bespreken hiervan, uit respect voor de Vrienden. Extra leden zijn met het huidige economische noodweer immers harder nodig dan ooit tevoren! Daarom willen we jullie op het hart drukken dat een lidmaatschap van de vereniging Vrienden van Blijdorp, wat je nog geen vijftig euro jaar kost, het geld meer dan waard is. Als je je nu inschrijft voor 2021, krijg je het restant van dit jaar gratis! Je kan dit soort lezingen, waarvan er begin volgend jaar nog twee georganiseerd worden, live bijwonen en je vragen laten beantwoorden door de experts. Ook krijg je vier keer per jaar het Vriendennieuws op de deurmat, een tijdschrift waarin artikelen worden geschreven in nauwe samenwerking met de verzorgers en projectontwikkelaars die werken aan de toekomst van de Diergaarde. Klik HIER om naar de website van de Vrienden te gaan en onthoud zoals altijd: vrienden maken het verschil!

Buiten Blijdorp

Een lichtpuntje in wat een lastige maand voor DierenPark Amersfoort geweest is: olifant Kina is donderdagochtend bevallen van een meisje, Yindi, na een zwangerschap van bijna twee jaar. We besloten om de stamboeken in te duiken en wat blijkt? Het is een mini met Rotterdams bloed! Haar opa en oma, van moeders kant, zijn Indra en Alexander. Ja, de Alexander die hier niet alleen Bangka en Trong Nhi heeft verwekt, maar ook Senang, Anak, Sibu en Tonya! Lang verhaal kort, onze Faya is een half-nicht geworden! Ook oma Indra is niet zonder een vleugje Maasstad: haar vader (en dus de overgrootvader van de spruit) is namelijk Ramon, die haar in ’97 heeft verwekt bij Khine War War, toen zij in Blijdorp bleef logeren. Indra is daarmee het jongste nog levende kind van Ramon. Overigens is het niet een en al polder-DNA: Yindi’s vader is de Franse Maurice, die afstamt van twee in het wild geboren dieren.

Foto: Hart van Nederland (hartvannederland.nl). Moeder en kind zijn HIER live te volgen.

Kort Nieuws

It’s a rich man’s world

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook)

De overheid laat dierentuinen niet geheel aan hun lot over, zo blijkt uit het derde steunpakket voor de bedrijven die het zwaarst getroffen zijn door de pandemie. Nederlandse dierentuinen staan zeker op dat lijstje: door de wekenlange sluitingen, beperkte bezoekersaantallen en weggevallen partners verliezen zij dit jaar collectief 132 miljoen euro aan omzet. Het is een bijgestelde prognose sinds de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen in juli een geschat omzetverlies 150 miljoen rapporteerde. Toen vroeg de branche-organisatie om 110 miljoen euro van de overheid. Het Rijk komt nu met een potje van 39 miljoen om parken die faillissement moeten aanvragen financieel te ondersteunen. Alleen instellingen die in het bezit zijn van een dierentuinvergunning, bij de Kamer van Koophandel ingeschreven staan als dierentuin, plantentuin of kinderboerderij en die financieel gezond waren voorafgaand aan de crisis, kunnen aanspraak maken op de tegemoetkoming. De precieze invulling van de regeling wordt momenteel uitgewerkt. Directeur Erik Zevenbergen van Diergaarde Blijdorp heeft laten weten dat het Rotterdamse dierenpark momenteel uitgaat van een omzetverlies van 17 miljoen in 2020, waarvan zij zelf slechts 7 miljoen kunnen dragen. Diergaarde Blijdorp ontvangt tegenwoordig op een gemiddelde dag slechts 20% van de normale bezoekerscapaciteit. Al met al is deze handreiking een welkom steuntje in de rug, maar Blijdorp is nog niet uit de problemen.

Across the pond

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Een nieuweling in het Noord-Amerikaanse themagebied: een jonge poolvos is bij de Rotterdamse groep geplaatst. De reeds aanwezige dieren zijn allemaal mannetjes en vermoedelijk is de nieuweling dat dus ook, maar beide kampen kunnen nog niet echt met elkaar opschieten. Wat opvalt is dat deze poolvos een egaal witte vacht heeft. Dat, terwijl poolvossen in de zomer normaliter een donkere vacht krijgen onder invloed van het toenemende zonlicht. Dat de nieuwkomer nu pas een deel van zijn winterse kledij verliest, lijkt te verklappen dat hij afkomstig is uit een noordelijke dierentuin. Een stukje verderop, op de Prairie, is er ook sprake van uitbreiding: de bizonkudde telt met de geboorte van een mannetje nu maar liefst elf individuen. De moeder is Bep. Vader Aiden heeft vorig jaar ook al twee keer voor nageslacht gezorgd.

In koelen bloede

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook)

Ondanks de huidige stand van zaken in Blijdorp is het Natuurbehoudscentrum toch nog een beetje gegroeid. Een van de verblijven die uit de Zee van Cortez stamt, is nu het onderkomen geworden van enkele spinschildpadden. Deze reptielen uit Madagaskar waren al vaker te zien in het Oceanium: zo was de rechterflank van het ploegschaarschildpadden-perk een tijdje afgezet voor enkele spinschildpadden en ook in het centrale ‘glazen huis’ duiken van tijd tot tijd wat jonge exemplaren op. De spinschildpad is een kritiek bedreigde diersoort: van nature komen ze voor langs de zuidwestkust van het Oost-Afrikaanse eiland, een gebied rijk aan doornige struiken. Het vrouwtje legt slechts één ei per nest, wat deze soort sowieso vrij kwetsbaar maakt voor menselijke verstoring. En verstoring, dat is er massaal: Madagaskar behoort tot de tien armste landen ter wereld en de overheid heeft weinig zeggenschap over kwesties als natuurbehoud. De habitat van de spinschildpad is in de periode 1970-2000 gehalveerd door de oprukkende landbouw en in de periode 2000-2012 is zijn resterende leefgebied vermoedelijk wéér gehalveerd. Verder vormt de introductie van niet-inheemse plantensoorten een serieuze bedreiging, net als toenemende menselijke consumptie (nu andere schildpaddensoorten al lokaal uitgeroeid zijn) en de illegale handel voor de Chinese medicijnen- en huisdierenmarkt. Een schrijnend gebrek aan kennis over de spinschildpad maakt internationale actie lastig. Vanuit Tsjechië wordt een Europees Stamboek (ESB) bijgehouden voor de spinschildpadden die in gevangenschap aanwezig zijn om voortplantingssucces te bevorderen.

Tropisch Transport

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

De bantengs in de Maleise Bosrand moeten het voorlopig zonder heer stellen. De stier staat momenteel apart in de Spoorwegdriehoek in afwachting van zijn verhuizing naar een ander park. De EEP-coördinator in Chester heeft dat besloten omdat dit mannetje een jong is van een van de dames in de Rotterdamse kudde. Wat er gebeurd is met de volwassen stier die vorig jaar uit Burgers’ Zoo overkwam, is onduidelijk, net als het vraagstuk of deze stier de vader is van de twee bantengs die dit jaar geboren zijn in de Diergaarde. Doordat Blijdorp jaarlijks voortplantingssucces weet te behalen met de bantengs, gaan er wel vaker dieren op transport. Zo is een stier die vorig jaar naar Safaripark Beekse Bergen vertrok recentelijk voor het eerst vader geworden.

Nassen

Foto: Angelique Wubben (BB-Facebook)

De Koedoekraam heeft weer een gedaanteverwisseling ondergaan! Het horecapuntje, gesitueerd tussen de Gierenrots en de weide van de bongo’s, is nu geheel in Afrikaanse sferen gehuld. Nouja, met uitzondering van de afgebeelde Aziatische olifant en hyacinthara… Oh ja, voor zij die zich zorgen maken: geen reden tot paniek, de klassieke vuilnisbak in de vorm van een nijlpaard staat er nog steeds 😉

Klein maar fijn

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

De Oostvleugel van de Rivièrahal, de Victoria Serre, is nog altijd niet toegankelijk voor bezoekers vanwege de COVID-19-preventiemaatregelen, maar dat lijken de inwoners niet zo erg te vinden. In juli is er namelijk een kroonduif uit het ei gekropen, zo meldt de Diergaarde. De Sclaters kroonduif is een grote blauw-rode vogel uit Nieuw-Guinea. Pas sinds 2018 worden ze gezien als een aparte diersoort in plaats van als variant van de Scheepmakers kroonduif. Er zijn in het wild nog twee andere soorten kroonduiven uit het geslacht Goura, dat een nauwe verwantschap deelt met de manenduif en dodo. Dit is de eerste keer dat er in Rotterdam is gefokt met deze zeldzame vogelsoort sinds er in 2018 een kleintje uit het ei kroop in de Maleise Bosrand. Een interessante observatie op de achtergrond van de bovenstaande foto is dat het erop lijkt dat er een kleine verandering is geweest in de Tropenvleugel: het gaas dat de Van-Harencarspel-volière, met zijn markante groene tegeltjes, van de rest van de Victoria Serre scheidde, lijkt te zijn weggehaald. Dit deel van de Rivièrahal begon zijn bestaan in de jaren ’40 als verblijf voor krokodillen, maar heeft sinds 1965 onder andere paradijsvogels, Hollandse duinvogels, flamingo’s, ibissen, oropendola’s, ara’s en toekans gehuisvest.

Mutaties

Foto: Ria van der Graaf (BB-Facebook)

De derde editie van het Vriendennieuws van dit jaar is een feit! Zoals gewoonlijk stond het kwartaalblad van de vereniging Vrienden van Blijdorp vol met interessante behind-the-scenes-verhalen en zelfs directeur Erik Zevenbergen voerde even het woord in een emotionele brief over de kwetsbare financiële situatie van ”ons dierbare Blijdorp.” Bovendien werden er ook enkele nieuwtjes gedeeld die dusver niet gemeld waren op het Blijdorper Bende Blog. Zo is er in juni een slanke lori geboren in het Aziëhuis. Het is de vierde keer dat deze nachtactieve halfapen in Rotterdam voor nageslacht gezorgd hebben. Dat is bewonderenswaardig, want deze bedreigde diersoort wordt in slechts tien andere Europese dierentuinen gehouden. Overlijdensberichten zijn er voor een mannelijke wasbeer, een vrouwelijke zebra en een vrouwelijke wallaby. Verder is er veel berichtgeving afkomstig van de hoefdieren. Bij de bongo’s heeft in de loop van mei en juni een wisseling van de wacht plaatsgevonden: een mannelijke bongo is naar Antwerpen verstuurd, terwijl het Zuid-Franse Montepellier hun mannetje naar Blijdorp gestuurd heeft. Ook bij de Mhorr-gazelles was het een drukte van belang: voorafgaand aan de geboorte van twee mannetjes in mei en juni zijn twee heren van deze kritiek bedreigde diersoort vertrokken naar het Belgische Planckendael. Ze maken daar nu onderdeel uit van een nieuwe mannengroep, die samenleeft met de eveneens kritiek bedreigde addax en Kordofangiraffe. Hoewel ze voorlopig dus niet zullen bijdragen aan het fokprogramma, zijn dit soort mannengroepen wel degelijk zeer belangrijk. Doordat Mhorr-gazelles van nature in harems leven, ontstaat er in gevangenschap een zogenaamd ‘mannenoverschot’. Het vormen van bachelor-kuddes gaat dat tegen. In 2015 keerde de Mhorr-gazelle, na vier decennia uitsluitend in gevangenschap bestaan te hebben, terug naar de wildernis van de Westelijke Sahara dankzij het harde werk van Europese dierentuinen en een donatie door UNESCO.

Ringstaart-Oorlog

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Heden ten dage is het doorloopverblijf van de ringstaartmaki’s niet toegankelijk, maar toen het dat nog wél was, is je wellicht wel eens iets opgevallen: er zat altijd één groepje lemuren buiten en één in het voorste segment van het nachtverblijf. Dat had zo zijn redenen: ringstaartmaki’s zijn onderling pittige beesten. Kibbelen over rangordes en dominantie is een van hun voornaamste bezigheden en vaak lopen de frontlinies bij zulke conflicten precies tussen verschillende families. Zo ook in Blijdorp. Uit Apenheul kwamen in 2018 twee stammen over: de Kanto-clan en de Iza-clan. Eigenlijk heeft het nooit geboterd tussen de twee partijen. Aanvankelijk waren ze in grootte ongeveer gelijk aan elkaar: Kanto had vier dochters en Iza drie. Inmiddels zijn er echter vijf kleine Kanto’tjes geboren en opeens had Iza’s familie wel erg veel vijandigheid om zich heen… De stress eiste zijn tol op een dochter van Iza, Ileen, en zij werd gevaarlijk ziek. Iza’s familie is daarom half mei achter de schermen geplaatst, in de quarantaineverblijven achter het Henri Martinhuis. Het Vriendennieuws meldt dat Ileen al snel weer de oude was dankzij een kuurtje van antibiotica en maagbeschermer. Het is niet bekend wat het lot van de Iza-clan zal zijn. Tip: uit respect voor de Vrienden van Blijdorp hebben wij een paar weken gewacht met het delen van de nieuwtjes uit het Vriendennieuws. Wil jij direct op de hoogte worden gebracht van de actualiteit? Word dan lid van de vereniging!

Buiten Blijdorp

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Hoe gaat het nu met… De araparkieten? Als je het idee hebt dat de aravolière er dit jaar een beetje leeg uitziet, heb je geen ongelijk. De laatste araparkiet, een mannetje, is in januari namelijk verhuisd naar de Exmoor Zoo in Groot-Brittannië. Het dierenpark heeft aan Blijdorper Bende laten weten dat zij en Rotterdam de laatste twee dierentuinen in Europa waren die probeerden te fokken met deze bedreigde vogelsoort uit Mexico. Vorig jaar hebben de twee araparkieten van de Exmoor Zoo een dochter verwekt en toen het laatste vrouwtje in Blijdorp wegviel, was de keuze om het mannetje op transport te doen snel gemaakt. De Rotterdamse emigrant is aan het volwassen vrouwtje gekoppeld en zij hebben inmiddels voor nageslacht gezorgd! Het geslacht van het kuiken is nog onbekend, maar mogelijkerwijs kan dit jong gematched worden met die van vorig jaar om zo nog een generatie te realiseren. Het is geen ideaal koppel vanwege hun verwantschap, maar veel andere opties zijn er niet zolang er geen andere araparkieten opduiken in privécollecties of overzeese dierentuinen. Er zijn nog maar 2.000 tot 3.000 araparkieten in het wild.

Foto: Exmoor Zoo (Facebook). Dit jaar geboren araparkiet.

Zo ziet post-corona Blijdorp eruit

Geen eindeloze wachtrijen voor de kassa’s, gesloten souvenirwinkels en eenrichtingsverkeer: Diergaarde Blijdorp gaat per 20 mei weliswaar weer open voor abonnementhouders, maar het komt met enkele kanttekeningen. Ter voorbereiding op de heropening worden er deze week al enkele proefdagen georganiseerd om te kijken hoe de maatregelen uitpakken. De medewerkers en hun familie waren zo’n testgroep, alsmede de vrijwilligers en de belangrijke zakenrelaties. Ook de trouwste supporters van de dierentuin, de Vrienden van Blijdorp, mogen alvast komen voorproeven. Een aanbod waar ook ik, als lid van de vereniging, natuurlijk geen nee tegen zei. Eén ding kan ik beamen: post-pandemie Blijdorp is gelukkig geen dystopie van dwanghekken.

Vanaf aanstaande maandag kunnen abonnementhouders online een entreebewijs reserveren, waarvan er per dag maximaal 500 te vergeven zijn. Je hebt een kwartier de tijd om je kaartje vanachter plexiglas te laten scannen bij de hoofdingang en ontvangt direct een plattegrond. Aangenaam nieuws: het Oceanium, verreweg de grootste overdekte attractie in Blijdorp, is gewoon geopend voor bezoekers. Wel wordt er in de twee aquariumtunnels een beleid van ‘links is gaan, rechts is staan’ nageleefd door personeelsleden en zijn de kijkplatformen bij de zeeleeuwen, de Kwallenhoek, de Zeereservaat-Expo, het Publiekslab, het makiverblijf en het ‘glazen huis’ in het Natuurbehoudscentrum afgesloten. Een stukje verderop, in de open buitenlucht, is ook de hoofdroute netjes gemarkeerd met bordjes en linten in de huisstijl van Blijdorp. In de IJsgrot kan je alleen langs de onderwaterruiten van de ijsberen lopen, de vele nauwe paadjes achterin zijn niet toegankelijk. Ook het doodlopende pad langs de Prairie is afgesloten, idem voor het pad door de ibisvolière. Bij het verblijf van de prairiehondjes en de nabijgelegen ‘Amazonica-loop’ komen we het eerste grote stuk waar eenrichtingsverkeer geldt tegen. De gigantische vlinderkoepel is gewoon toegankelijk, al kan je even niet door de ruit van het meer kijken.

Aan de andere kant van de spoorweg, de Rivièrahal-Zijde, wordt goed duidelijk hoe lang de Diergaarde eigenlijk wel niet gesloten was: alle planten pronken ‘opeens’ felgroen en staan in volle bloei. Hoewel je de Gierenrots-volière niet in mag gaan, kan je van buitenaf goed zien dat er heel wat gebroed wordt door de inwonende aaseters. Ook valt in de hele Diergaarde op dat men niet stilgezeten heeft tijdens de sluiting. Vervallen hekjes staan er weer netjes bij, plantsoenen zijn aangeplant en bij het vlonder langs de giraffen is het gele spandoek deels vervangen door houten pilaren. Even terug, bij de hoofdingang, zijn de keien in de berm zelfs vervangen door een heus perceel met primula’s en een insectenhotel! Terug naar Afrika: daar is eenrichtingsverkeer van kracht in de Krokodillenrivier en de Okapi-Volière (op die volgorde). Als je vrede sluit met af en toe even in een kleine file staan, is het allemaal prima te doen met die anderhalve meter afstand.

Als je via de penseelzwijnen, bosbuffels en zwarte neushoorns (waar Blijdorp met grote markeringen op de grond zijn best doet om de bezoekersstroom te sturen) je weg vervolgt, kom je bij nog zo’n eenrichtings-stukje aan: het pad rondom het gorillaverblijf. Bij de aangrenzende Oewanja Kinderjungle is, zoals overal, alleen het afhaalpunt van het restaurant geopend, de deuren van het Roofdieren-Gebouw blijven dicht en wie de Wallaby-Walkabout wil betreden, moet dat doen via de kant van het directiegebouw. De Rivièrahal is met afstand het grootste slachtoffer van de COVID-19-maatregelen: de Westvleugel, de Tropenvleugel en de binnenspeeltuin zijn allemaal gesloten. Het grote Azië-themagebied is daarentegen wel grotendeels geopend, zij het wederom met eenrichtingsbeleid in opeenvolgend het Amoergebied, de Maleise Bosrand, de Chinese Tuin, het Aziatisch Moeras en de Himalaya. Het doodlopende pad naar het Longhouse is wel afgesloten, alsmede het doodlopende pad naar het binnenverblijf van de kuifmakaken. Ook de kleine Moerasvolière, Taman Indah en de Grote Vliegkooi blijven dicht. Wie langs de bamboestengels gluurt, kan zien dat de inwonende vogels met volle teugen genieten van de vrijgekomen bezoekerspaden. Een bezoek aan de Tijgerkreek en het buitenverblijf van de olifanten completeert een rondje Blijdorp: ook hier zijn enkele bospaadjes afgesloten met strategisch geplaatste bankjes en geldt bij de resterende delen eenrichtingsbeleid, richting de afgesloten Tweeling-Gebouwen.

Al met al is een dagje dierentuin prima te doen op een leuke en veilige manier. Voor de kasstroom is het te hopen dat de bezoekerscapaciteit spoedig opgevoerd kan worden, maar geniet tot die tijd vooral van een heerlijk rustig dagje uit. Op blijdorp.nl kan je alle essentiële informatie vinden.

Plattegrond Diergaarde Blijdorp
« 1 van 12 »

Kort Nieuws

Blijdorp Bouwt!

Foto: Jim Louwerens (BB-Facebook)

Heb je de brievenbus al gecheckt? De nieuwste editie van het abonnementhoudersblad De Giraffe is een feit. Het is, net als het eerste kwartaal van 2020 zelf, een nummer met een lach en een traan. De tijdelijke sluiting van de Diergaarde blijft een bittere pil, maar gelukkig is er ook nog genoeg om naar vooruit te kijken. Aansluitend op een column over het Masterplan 2030, geschreven door directeur Erik Zevenbergen, is er namelijk meer bekend geworden over de restauratie van de Bergdierenrots en de uitbreiding van de Himalaya-biotoop. Het is een project dat dit jaar nog afgetrapt moet worden: wellicht is het je al opgevallen dat er een nieuwe dienstingang is gerealiseerd langs de noordzijde van de Maleise Bosrand, waar het bouwverkeer gebruik van zal maken. Woordvoerster Constance Alderlieste vertelt: ”Onze ambitie is om de Bergdierenrots volledig in oude luister te herstellen. Tot de te restaureren onderdelen behoren de keermuur en de achterwand uit vroeger tijden, maar de rots zelf is niet meer origineel. In 1960 is de oorspronkelijke rots vanwege slechte staat afgebroken en opnieuw gebouwd. Daarom zal hij tot de bovenzijde van de fundering worden vernieuwd. De bovenste helft zal het meest gaan lijken op de oorspronkelijke vormgeving. De onderste helft wordt breder en groener om aan de huidige inzichten van dierenwelzijn te voldoen.” De Bergdierenrots gaat een tweede verblijf voor de rode panda’s worden, met mogelijk kuifhertjes als onderhuurders. Ook rondom de Bergdierenrots verandert het een en ander: de monumentale stal, momenteel een patatkraam genaamd Toko Tjitjak, wordt een educatieve toegangspoort tot het achterliggende verblijf. Het huidige terras wordt verder gethematiseerd, al is de speeltuin een blijvertje en de wens is om wel degelijk iets van de horecafunctie te behouden. De route sluit na de Bergdierenrots via een nieuwe ‘Himalayahut’ aan op het bestaande pandaverblijf, waar het vlonder wat verder verhoogd zal worden.

Olifantenkudde op stelten…

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook)

De olifanten gaan onzekere tijden tegemoet, zo klinkt het in De Giraffe. Allereerst: olifant Timber gaat nu écht verhuizen. Timber, zelf in Blijdorp geboren als kind van Ramon en Khaing Phyo Phyo, is de vader van de drie jonge olifantjes in Rotterdam: Faya, Nhi Linh en Sunay. Die verwantschap begint nu een probleem te worden, want Faya nadert langzaam maar zeker de leeftijd waarop een zwangerschap niet meer ondenkbaar is. Timber zit, bij wijze van spreken, al enige tijd in de wachtkamer van het fokprogramma, maar nu is er eindelijk een nieuw plekje voor hem gevonden. Goed nieuws voor zij die hem willen opzoeken: hij gaat naar WILDLANDS Adventure Zoo te Emmen, nog geen drie uurtjes rijden vanuit Rotterdam. Zoals alles daar is het olifantenperk gloednieuw en voorzien van alle luxe. Timber wordt vervangen door de in 2005 geboren Fahim uit het Belgische Bellewaerde. Hij ziet er wat jonger uit, maar dat komt doordat hij bij een stoeipartij zijn slagtanden is kwijtgeraakt. Ook bij de koeien lijkt een transport slechts een kwestie van tijd: de oude leiderschapsstrijd tussen Irma en Douanita, die in 2012 de reden was voor het vertrek van de laatstgenoemde, laait weer op in de gedaante van Douanita’s dochter Trong Nhi. Samen met haar puberende dochter Nhi Linh wordt zij nu apart gehouden van Irma’s familie uit angst voor verder conflict. Als zij uiteindelijk vertrekken, zou Blijdorp voor het eerst in de geschiedenis van Rotterdam écht alleen een familiegroep hebben, zoals dat in de natuur ook het geval zou zijn.

Vernuft

Foto: Jw V Brenk (BB-Facebook). Eenhoornvis bij het Great Barrier Reef.

Blijdorps zoektocht naar nieuw vissenvoer heeft een staartje gekregen. Het traditionele recept, dat ingrediënten als vismeel, maïs en graan bevat, wordt in verband gebracht met enkele nare kwaaltjes bij vissoorten die van nature vegetariër zijn: denk aan de doktersvissen. Daarom heeft de Diergaarde nu een nieuw soort voer bedacht, gebruikmakend van onder andere zeewier. Het plantaardige agar vervangt het dierlijke gelatine als bindmiddel en als bijkomend voordeel kan dit voer worden uitgesmeerd op kunstkoraal, om zo natuurlijk graasgedrag te bevorderen. Dat alles was al bekend, maar ook dit was nog niet geheel naar wens. Bij het schrapen van het voer krijgen de vissen immers ook het plastic van het nepkoraal binnen, het zij in geringe hoeveelheden. Daarom komt Blijdorp nu met een modern staaltje technologie: de 3D-printer. Daarmee kunnen ‘koraalruiven’ van duurzaam bioplastic worden gemaakt: nep-hersenkoraal dat hol is en een fijn rooster heeft aan de bovenkant. In die ruiven kan het eten gestopt worden en door de grootte van de mazen aan te passen, is het alleen toegankelijk voor specifieke soorten. Zo komen ook de verlegen soorten aan hun kostje.

Opfrissertje 

Foto: Erik Simonis (BB-Facebook)

Zoals eerder gemeld werd, wordt er voorafgaand aan de restauratie van de Rivièrahal al enig noodzakelijk onderhoud verricht. Het betreft de beelden die aan de zuidelijke façade van het pand staan en in De Giraffe wordt daar kort het een en ander over verteld. Ze maken strikt genomen geen onderdeel uit van Van Ravensteyns totaalontwerp, maar zijn een geschenk van de aannemers die betrokken waren bij de de bouw van Diergaarde Blijdorp. De komende tijd worden de beelden in volle glorie hersteld in een tijdelijk kasje naast de Victoria Serre en nadien worden ze elders in Blijdorp tentoon gesteld, in afwachting van de restauratie van het Rivièrahal-Complex zelf. En ja: ook de klok en de windvaandel keren uiteindelijk terug.

Maki-Mania 

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Ringstaart-man Leo heeft niet stilgezeten, zo blijkt. Het regent namelijk jongen in de Kanto-clan: nadat haar dochter Ketaka op 20 maart voor het eerst moeder werd, zijn ook Kyra en Kely later die maand bevallen, gevolg door Kanto zelf op 1 april. Deze clan telt verder nog een wat oudere dochter van Kanto en het in Apenheul verwekte jong waar Kely vorig jaar van beviel. Als je daar de vierkoppige Iza-clan bij optelt, alsmede mannetje Leo (die zich grotendeels afzijdig houdt van de strubbelingen van de makimaatschappij), komt het totaal aantal ringstaartmaki’s bij het Oceanium uit op vijftien. Ook elders in de tuin is de lente trouwens begonnen: in de Gierenrots-volière zijn twee Rüppells gieren uit het ei gekropen, volgend op de geboorte van nog een gier in de broedmachine. Dat is een record voor de Diergaarde, die eveneens het EEP voor deze kritiek bedreigde aaseters coördineert.

Corona-Update

Abonnementhouders opgelet: een dezer dagen ontvang je een e-mail met informatie over mogelijke compensatieregelingen. In de tussentijd gaan de video’s onder de noemer #OndertussenInBlijdorp gewoon door en zijn er nu ook webcams geplaatst in het binnenverblijf van de leeuwen. Daar kwam nog eens een bijzondere mededeling bij op blijdorp.nl: als je nu alvast kaartjes koopt, doneert Blijdorp een ticket aan lokale zorgverleners en kwetsbare kinderen. Jij blij, wij blij, zij blij, dat is de gedachte.

Kort Nieuws

Lege paden door een oneindig laagland…

Foto: Florien de Graaf (Rondom Blijdorp). Tja, als de poorten gesloten zijn maar de magnolia’s in bloei staan, moet je toch iets…

Het is stil in Blijdorp… Té stil. Sinds de Rotterdamse dierentuin op 16 maart dicht ging in verband met de COVID-19-pandemie, zijn de paden nagenoeg verlaten. Met een minimale bezetting waarborgt een groepje van zo’n 25 dierenverzorgers (alsmede één botanist) iedere dag het welzijn van de honderden inwoners van het park, groot en klein. Verzorger Stefan Timmermans toonde in een video hoe het park erbij ligt: onwennig om te zien, zowel voor medewerkers als voor trouwe bezoekers. Ook voor de dieren heeft het gevolgen. Van nature schuchtere dieren zoals antilopen schrikken, nu ze doorgaans met rust gelaten worden, extra van de sporadische aanwezigheid van medewerkers. De gorilla’s beleven de situatie op een andere manier: het is inmiddels wetenschappelijk bewezen dat alle primaten op vergelijkbare wijze ziek kunnen worden door het coronavirus, laat staan mensachtigen die 98% van hun DNA met ons delen. Om het zekere voor het onzekere te nemen, werken de verzorgers daar voorlopig met handschoenen en gezichtsmaskers. Vanzelfsprekend geldt ook hier het gebod dat iedere medewerker met ook maar enig symptoom thuis moet blijven en in NVD-dierentuinen zijn tot op heden geen zieke dieren bekend. Rotterdam-Rijnmond kent inmiddels 325 bevestigde gevallen van COVID-19, waarmee het tot de Nederlandse middenmoot behoort. Natuurlijk lopen de verzorgers die dagelijks erop uit moeten bij lange na niet hetzelfde gevaar als het personeel in de zorg, maar toch: bij de vele steunbetuigingen klappen wij in ieder geval óók een beetje voor hen.

Pandaperikelen

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Mooie beelden uit de Diergaarde: rode panda Kwina mag op pad! Kwina kwam vorig jaar ter wereld, maar haar moeder, Yukiko, kwam onverwachts te overlijden. Haar broetje bleek nog niet sterk genoeg en stierf uiteindelijk ook, maar Kwina doet het goed. Nadat ze een tijdje intensief verzorgd werd in een verblijfje achter het reguliere perk, is ze inmiddels klaar om het grote perk te verkennen. Kwina is, gezien haar moeder een ‘immigrant’ uit Japan was, genetisch gezien van grote waarde voor de gezondheid van het Europese fokprogramma. De Diergaarde heeft als EEP-coördinator dan ook geregeld dat haar vader, Hima, binnenkort naar Zweden zal verhuizen (waar je overigens naar hem kan vragen onder de naam ‘Arjun’) om ruimte te maken voor een kamergenootje voor Kwina: jong vrouwtje Chima uit Berlijn. Als het tweetal volgend jaar geslachtsrijp is, gaat Chima op doorreis en wordt er een date geregeld voor Kwina. Wordt vervolgd!

Wederom weinig welstand…

Afbeelding: ontwerp overnetting Flamingo-Strand. Klik HIER voor groot formaat.

Ken je die mop van Blijdorp die een volière wilde bouwen? Ook de bouwagenda van de Diergaarde zal naar verwachting enige vertraging oplopen. Eindelijk lag het er: een ontwerp voor de overnetting van het Flamingo-Strand waar de Welstandscommissie over te spreken was. Dat werd ook wel eens tijd, want al sinds 2015 worstelt de dierentuin met dat dossier. Op 18 maart zou de knoop omtrent de vergunningverstrekking doorgehakt worden, maar toen schopte een zeker virus roet in het eten… Minimaal tot april komen de verschillende commissies van de Gemeente Rotterdam uit voorzorg niet bijeen en zodoende zal het ook nog wel even duren voordat het hoge woord eruit is.

Ladies night

Foto: Patrick Kruizinga (BB-Facebook). Archieffoto: na tien dagen worden jonge maki’s te groot en verhuizen ze naar de rug van de moeder.

Geboortenieuws! Blijdorp is sinds kort een ringstaartje rijker. Makivrouwtje Ketaka is voor het eerst moeder geworden en de kleine houdt zich goed vast aan haar buik. De vader is Leo, het mannetje dat vorig jaar overkwam uit DierenPark Amersfoort. Daarmee is dit de eerste makibaby die in Rotterdam verwekt is, maar niet de eerste geboorte! Vrijwel exact een jaar geleden ontdekten de verzorgers namelijk dat maki Kely al zwanger was toen zij, samen met haar soortgenoten, Apenheul verruilde voor het nieuwe doorloopverblijf bij het Oceanium. Ketaka, Kely en nog twee dames vormen de kinderschare van moeder Kanto. Zij vormen tezamen dan ook een clan en staan elkaar altijd bij in de continu kibbelende makimaatschappij. De andere clan in de Diergaarde bestaat uit Iza en haar drie dochters. De twee kampen zijn al meermaals uit elkaar gehaald, want er loopt nogal een vete tussen de twee, zo is gebleken.

Digitaal dagje uit

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook)

Goed nieuws voor zij die naar Blijdorp hunkeren: er zijn online nieuwe webcams te bekijken! De camera’s in de nestkasten bij de Gierenrots zijn aangezet nu twee koppeltjes Rüppells gieren aan het broeden zijn. Zodra de nachtelijke temperaturen wat hoger zijn, zullen ook de nesten van de maraboes zichtbaar zijn. Elders in de volière zitten ook twee kapgier-paartjes en de witkopgieren op het nest. Dat laatste duo probeert zich al jaren tevergeefs voort te planten, maar dit jaar zijn alle voortekenen gunstig… Een koppel witruggieren dat bij de Vrije Vlucht Voorstellingen verblijft, treedt momenteel zelfs op als pleeggezin voor een Rüppells-kuiken dat in de broedmachine uit het ei was gekropen. Enneh… Mocht je niet zozeer een webcam-kijker zijn, schroom je dan niet om eens te kijken naar onze uitgebreide collectie van ‘Ontdek…’-pagina’s en specials… Tot slot zouden we graag een Vrienden-lidmaatschap als optie willen aanbevelen. Als Vriend van Blijdorp draag je met een jaarlijkse contributie van nog geen €50,- bij aan een scala aan vernieuwingen in de Rotterdamse Diergaarde en als dank krijg je ook ieder kwartaal een Vriendennieuws-tijdschrift opgestuurd. In de meest recente uitgave daarvan staat mogelijkerwijs zelfs een interview met een zekere beheerder van een zeker blog…

Kraamverlof

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Eén gezin dat wel blij is met het verlaten straatbeeld, is de serval-familie. Aan het begin van de maand beviel servalvrouwtje Jina van een tweeling. Jina staat enigszins bekend als een zenuwpees: nadat ze in 2017 kitten Mosi succesvol grootbracht, stierven in 2018 en 2019 haar nestjes vroegtijdig. Beide keren was ze zo gestrest dat ze de jongen de hele dag heen en weer sleepte van verstopplaats naar verstopplaats, wat leidde tot verwondingen aan hun nekvel. Dit jaar gooit Blijdorp het dus over een andere boeg: Jina bleef uit verzorg in het rustige binnenverblijf en partner Titus werd naar een verblijf achter de schermen verplaatst. Nu er geen horde aan luidruchtige mensen is, kan de tweeling als geluk bij een ongeluk het buitenverblijf in alle rust verkennen. Blijdorp liet, bij gebrek aan beter, alvast online zien hoe de kleintjes het momenteel doen. Let voorlopig een beetje op elkaar, dan kunnen we snel genoeg zelf op kraambezoek.