Kort Nieuws

Vogelverhuizingen

Foto: Sahara Conservation Fund (saharaconservation.org)

Een wisseling van de wacht op de Afrikaanse Savanne. De mannelijke Zuid-Afrikaanse struisvogel, Mo, is eind 2020 vertrokken naar ZOO Płock, in Polen. De zebra’s hoefden echter niet lang zonder huisgenoten te doen. Inmiddels is Blijdorp namelijke de troste houder van een andere, zeldzamere struisvogelsoort geworden: de Noord-Afrikaanse struisvogel (Struthio camelus camelus). Deze loopvogels, de grootste gevederde wezens op de planeet, komen van nature voor langs de randen van de Sahara, maar zijn uitgeroeid in het merendeel van de landen waarin ze eens leefden. Alleen in Kameroen, Tsjaad, Senegal en Centraal Afrika hielden ze stand. Inmiddels hebben biologen de soort geherintroduceerd in Marokko, de Westelijke Sahara en Tunesië en dankzij het Sahara Conservation Fund worden lokale struisvogelfokkers in Niger tegenwoordig ondersteund. In 2011 werden enkele eieren uit Marokko naar Hannover gebracht om ook in Europese dierentuinen een fokprogramma op te richten. Diergaarde Blijdorp is de twaalfde dierentuin op het continent die Noord-Afrikaanse struisvogel in ontvangst heeft genomen: een mannetje en twee vrouwtjes. De verwachtingen zijn hooggespannen.

Vogelverhuizingen (deel 2)

Dat is echter niet de enige nieuwe soort in het park! De gelada’s hebben sinds kort gezelschap van een tweetal blauwvleugelganzen (Cyanochen cyanoptera). Ze staan op de Rode Lijst als kwetsbaar en er is een fokprogramma opgericht voor de soort in Europese dierentuinen. De watervogels komen oorspronkelijk voor in de hooggebergtes van Ethiopië, net als de gelada’s. Ze zwemmen niet zo vaak, maar scharrelen graag op de grond. Hun kennismaking met de gelada’s en geelkeelfrankolijnen verliep gemoedelijk. Het zijn twee broertjes en op eieren hoeven we voorlopig dan ook niet te rekenen in Rotterdam. Toch draagt het park zo bij aan hun instandhouding: mogelijk kan de fokcoördinator een van hen uiteindelijk koppelen aan een vrouwtje en tot die tijd hebben ze een fijn heenkomen. Blijdorp is nu het enige park in de Benelux waar de blauwvleugelgans te bewonderen is.

Nog meer veren

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook). Witruggier.

Tot slot vieren vogelliefhebbers ook de recente geboorte van een witruggier in Diergaarde Blijdorp. Nog nooit eerder gebeurde dat in Rotterdam en ook in andere parken gebeurt dit zelden. Dat, terwijl de witruggier wel een kritiek bedreigde diersoort is: hun populatie is in een halve eeuw tijd met 90% gekrompen. Het kuiken wordt overigens niet door zijn biologische ouders opgevoed. Het ei is uitgekomen in de broedmachine en toen hij teruggeplaatst werd in het nest, moesten de verzorgers hem tot twee keer toe weer weghalen omdat hij geen eten van zijn ouders kreeg. Een ervaren echtpaartje Rüppells gieren, wiens eigen ei niet uitgekomen is, heeft hem nu geadopteerd. Zulke wisseltrucs worden wel vaker toegepast bij de gieren. Het EEP (EAZA Ex-situ Programme) wordt gecoördineerd door het Britse Hawk Conservancy Trust.

Natura artis magistra

De Kunsthal Rotterdam bericht op Facebook: ”Zoek de verschillen… En binnenkort meer over Kunsthal x Blijdorp x We Are Animals!” Daarbij delen zij ook de afbeelding die je hiernaast ziet staan. Wordt vervolgd dus! Eerder verscheen de Rotterdamse dierentuin ook al op het NPO-programma ‘Project Rembrandt’.

Klauterwoud

Foto: Carla Dekkers (BB-Facebook)

Dierenverblijven worden wel vaker opgefrist, maar zelden is daar een hijskraan voor nodig! Met de nodige bombarie is het buitenverblijf van de gorilla’s opnieuw ingericht. De versleten boomstammen krijgen elders in het park een tweede leven en worden deels ook gebruikt voor de bouw van insectenhotels. Een kleine montage van de monsterklus is HIER te zien.

Overstap

Foto: Debrecen Zoo (zoodebrecen.hu)

Er is een rode panda, Pici geheten, uit een Hongaarse dierentuin aangekomen in Blijdorp. Lang zal ze echter niet blijven: samen met een Deense panda, reist ze binnenkort door naar een dierentuin in India. Het transport is tot stand gekomen in het kader van het mondiale fokprogramma (GSMP) dat hier in de Maasstad gecoördineerd wordt.

Stekelig

Foto: Hart van Nederland (hartvannederland.nl)

Friese wetenschappers zijn erin geslaagd te kweken met de zeldzame rotszee-egel (Diadema antillarum). Tot nu toe lukte dat biologen slechts sporadisch. Hoewel ze nog niet geëvalueerd zijn door de Rode Lijst, is het duidelijk dat het niet goed met ze gaat: in de jaren ’80 werd de wilde populatie bijna geheel weggevaagd door een onbekende ziekte. Dat leidde tot een stille ecologische ramp: algen, die de zee-egels normaal zouden opeten, kregen opeens de kans om zich razendsnel te vermenigvuldigen. Voor koralen, die al enorm te lijden hebben onder de gevolgen van klimaatverandering, is dit funest. De hoop is dat de in gevangenschap gekweekte zee-egels uiteindelijk terug kunnen naar de Caraïben, om het natuurlijke evenwicht te herstellen. Tot het zover is, mogen ze in Diergaarde Blijdorp vertoeven. Dat laat Hart van Nederland weten (klik HIER).

Blijdorp Bouwt

Hoe staat het ervoor bij de flamingo’s? Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger kwam hoogstpersoonlijk poolshoogte nemen…

Nieuwjaarslezing 2021!

Afgelopen zondag vond de traditionele Nieuwjaarslezing van de vereniging Vrienden van Blijdorp online plaats. Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger, Blijdorp-directeur Erik Zevenbergen en curator Harold Schmidt blikten vooruit op wat 2021 de dierentuin van Rotterdam te bieden heeft. Dat, en hoewel alles wat over 2020 gezegd kan worden inmiddels grijsgedraaid is, moest er toch nog even gesproken worden over de gevolgen van de langdurige sluitingen. 

Foto: Jim Hoogendorp (radionl.fm). Klik HIER voor de actie van Patricia Paay.

Eufemistisch gezegd was 2020 een pittig jaar voor Blijdorp. Met 600.000 bezoekers minder en een gemiste omzet ter waarde van 13 miljoen euro, wat in beide categorieën neerkomt op 40% slechter dan begroot, heeft het enig kunst- en vliegwerk van het bestuur gevergd om alle eindjes aan elkaar te knopen. Directeur Erik Zevenbergen houdt rekening met een vergelijkbaar karig 2021: ”de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we er nog lang niet zijn, maar optimisme houdt ons overeind.” Zevenbergen stond uitvoerig stil bij ”de rots in de branding”, zoals hij de vereniging Vrienden van Blijdorp altijd noemt, maar uitte ook zijn dank voor de steun die Blijdorp uit allerlei andere hoeken ontving. Denk aan de recente actie van Patricia Paay, die inmiddels al een ton heeft opgeleverd. Verder verklaarde voorzitter Marcel Kreuger dat de Vrienden in 2020 voor het eerst sinds tijden een netto stijging in het ledental hebben meegemaakt en dat ’21 ook veelbelovend lijkt in dat opzicht.

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Dit jaar vinden er, als alles goed gaat, twee grote transporten plaats. Het is de bedoeling dat olifanten Trong Nhi en Nhi Linh binnen een half jaar naar Amerika vertrekken. Moeder en dochter delen geen verwantschap met de rest van de Irma-groep en daardoor is de laatste jaren een strijd ontstaan over aan welke familie het leiderschap toebehoort. Eerst speelde dat conflict vooral op de achtergrond, maar vorig jaar begon het gevaarlijke vormen aan te nemen en sindsdien staan Trong Nhi en Nhi Linh apart. Er is echter geen ruimte voor het permanent huisvesten van twee kuddes in Blijdorp en daarom moeten ze weg. Nu we het toch over de olifanten hebben: Bangka is uitgerekend voor het voorjaar en hopelijk kan er dit jaar nog een nieuwe olifantendeur gemaakt worden tussen het binnen- en buitenverblijf.

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Of de verhuizing van laaglandgorilla Nasibu naar Nieuw-Zeeland even snel geregeld zal zijn, is helaas niet te zeggen. Het land van de kiwi’s is namelijk coronavrij en hanteert vooralsnog strikt gesloten grenzen om dat zo te houden. Nasibu kwam in 2009 als peuter naar Blijdorp omdat hij in zijn geboorteplaats Frankfurt verstoten was door de zilverrug daar. Gelukkig kreeg hij in de Bokito-groep een tweede kans. Nasibu en Bokito werden binnen de kortste keren dikke vrienden en geleidelijk veranderde zijn adoptiezoon ook in een spierbundel van formaat. Helaas ging het mis tijdens zijn puberteit: hij pakte eten van Annet af, tastte Bokito’s grenzen af en uiteindelijk vond er zelfs een dekking met een van zijn dames plaats. Nasibu leefde steeds meer aan het rand van de groep en uiteindelijk is hij door Bokito een separatieverblijf ingejaagd. Hij had eigenlijk al lang in Nieuw-Zeeland moeten leven, maar keer op keer liepen bouwprojecten daarginds vertraging op. Volgens recente berichtgeving is Orana Wildlife Park overigens nu eindelijk klaar voor zijn komst. De directeur vertelde verder namens de verzorgers dat, ondanks zijn langdurige isolatie, de puber nog altijd goed in zijn vel zit.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Dan: bouwnieuws. Er lopen momenteel al drie projecten die in de eerste helft van 2021 afgerond moeten worden. Reeds voorafgaand aan de derde golf was men begonnen met het realiseren van de zogenaamde Bijenvallei op het terrein van het voormalige wolvenverblijf. Het wordt een botanisch toevluchtsoord voor zeldzame wilde insecten en er komt ook educatie over voortslepende milieuproblemen in Nederland, zoals de excessieve uitstoot van stikstofoxiden en ammoniak. Daarnaast is Blijdorp inmiddels begonnen met de werkzaamheden aan het verblijf van de Visaya-wrattenzwijnen. Het is nog niet duidelijk hoe lang het project gaat duren. Net als de realisatie van de Bijenvallei wordt dit project bekostigd door de Vrienden van Blijdorp en met het geld van de vereniging krijgen deze kritiek bedreigde varkens uit de Filipijnen binnenkort toegang tot een van de oevers van het pelikanenverblijf. Ook project drie is een Vrienden-klus: de overnetting van de flamingo’s. Als onderdeel van die verbouwing is eind vorig jaar al het voorplein van de Rivièrahal op de schop gegaan en op 18 januari wordt – ja, nu écht – begonnen aan de bouw van een volière over het Flamingo-Strand. De netconstructie moet eventuele kuikens beschermen tegen hongerige meeuwen en is ook nodig omdat het permanent wieken van jonge vogels nu verboden is. Deze verbouwing heeft ruim vijf jaar vertraging opgelopen door continu gesteggel met de Welstandscommissie van Rotterdam, die zich bekommert om het beschermen van de oorspronkelijke architectuur van Diergaarde Blijdorp anno 1940. Pluspunt is dat er inmiddels betere afspraken liggen met de Gemeente, om dit soort flaters in de toekomst te voorkomen.

Tot slot noemde Zevenbergen nog kort de verbouwing van de Bergdierenrots. Ook dit project gaat extern gefinancierd worden en kan dus doorgaan, al zal het waarschijnlijk op zijn vroegst in 2022 voltooid zijn. Het vervallen rotsblok wordt gereedgemaakt voor rode panda’s, met mogelijk kuifhertjes als onderhuurders. Voor beide soorten geldt dat hun Europese fokprogramma gecoördineerd wordt vanuit Rotterdam en daarom wil Blijdorp graag een tweede verblijf maken. Zo ontstaat er ruimte voor bijvoorbeeld individuen waarvoor tijdelijk geen partner gevonden kan worden in andere parken, of dieren die hun ouders kwijtgeraakt zijn en nog te jong zijn om te koppelen. Daarnaast is het een hele praktische invulling: het verblijf is naar huidige maatstaven simpelweg te klein voor hoefdieren of primaten. Rondom de Bergdierenrots staan ook verschillende ingrepen gepland. De Toko Tjitjak verliest zijn horecafunctie ten behoeve van educatie en ook wordt het vlonder door het oude pandaverblijf deels verlegd, om zo de doorstroom van bezoekers te verbeteren. Ook komt er een plekje voor primula’s, bloemen waarvan Blijdorp de Nationale Plantencollectie beheert, vermoedelijk om de zichtlijnen op de rots in oude luister te herstellen. Het terrein achter de Bergdierenrots moet op een later tijdstip ontwikkeld worden.

Hieronder kan je zelf een kijkje nemen naar de ontwerpen die getoond werden op de Nieuwjaarslezing. Navigeren tussen de verschillende afbeeldingen kan via de pijltjes onderaan. Tip: als je dit soort presentaties zelf wilt bijwonen en ook vragen wilt kunnen stellen, word dan lid van de vereniging Vrienden van Blijdorp en help de tuin de crisis door!

Sfeerimpressie flamingovolière
« 1 van 5 »

Blijdorp Bouwt: ondanks crisis tóch dierenwelzijn verbeteren

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Hoewel de COVID-19-crisis een flinke impact heeft gehad op de financiën van Diergaarde Blijdorp, staat de Rotterdamse dierentuin niet stil. Projecten vinden waar mogelijk en waar nodig tóch plaats, met dank aan gulle donaties van de vereniging Vrienden van Blijdorp en VPdelta. Diergaarde Blijdorp heeft twee entrees: de hoofdingang nabij het Oceanium, aan het begin van deze eeuw in gebruik genomen, en de historische poorten aan de Van Aerssenlaan, die uit 1940 stammen. Wie het park betreedt via dit rijksmonument wordt inmiddels alweer enkele decennia begroet door de flamingo’s, die an sich een constante zijn geworden in het immer veranderende Rotterdam. Een facelift van het Flamingo-Strand moet ervoor zorgen dat dat zo kan blijven.

Wat niet iedereen zal weten, is dat deze kolonie nogal veranderd is sinds de roze vogels hun intrede deden. Vroeger werden er een aantal soorten gemengd gehouden: de grote (ofwel ‘gewone’) flamingo en de rode flamingo. Het kon echter nog wel eens gebeuren dat deze dieren ook voor ‘gemengd’ nageslacht zorgden en dat is niet per se wenselijk. Daarom vertrokken de rode flamingo’s in 2004 naar Avifauna en in de periode daarna vond ook een uitwisseling plaats met Boedapest, om de fokgroep van de grote flamingo’s incestvrij te houden. Ook al waren de intenties nog zo goed, de flamingo’s zelf konden het kennelijk niet waarderen: alweer anderhalf decennium houden zij er een eier-boycot op na. Waarschijnlijk is het het gevolg van het scheiden van enkele hechte paartjes, het inkrimpen van het aantal dieren en inmiddels speelt ook vergrijzing mee. De laatste paar jaar werd er wel enige vooruitgang geboekt qua voortplantingsgedrag, maar tot op heden blijven kuikens uit. Immers: als een hele kolonie overgaat tot voortplanting, biedt dat enige mate van veiligheid, maar een eenzaam ei is een makkelijk doelwit voor lokale roofdieren en jaloerse soortgenoten. Daar komt nog eens bij kijken dat het permanent wieken van vogels tegenwoordig verboden is, wat zou betekenen dat eventueel nageslacht ieder jaar gekortwiekt zou moeten worden: veel te stressvol voor de dieren. De noodzaak tot het bouwen van een volière was geboren.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Klik HIER voor groot formaat.

Ook het gebied rondom het flamingoverblijf is veranderd sinds de dagen van weleer. Vroeger was er niet eens een vogelstrandje: dit was de speeltuin! Het huisje dat de flamingo’s tegenwoordig ‘s winters warm houdt, deed bij de opening dienst als ‘speelgebouw’. Voeg daar natuurlijke verzakking aan toe en het resultaat is eigenlijk niet meer te vergelijken met hetgeen wat architect Van Ravensteyn voor ogen had. Dat, terwijl dit deel van Blijdorp aangewezen als rijksmonument, juist vanwege zijn unieke stijl. Het is een som die kansen biedt: kunnen de flamingo’s hun overnetting krijgen, terwijl het voorplein weer een vleugje Van Ravensteyn meekrijgt? Het heeft vijf jaar aan conflict met de Rotterdamse Welstandscommissie gekost, maar nu ligt er een goedgekeurd plan op tafel. De volière voor de flamingo’s wordt, vanuit de lucht gezien, cirkelvormig en het voornaamste kijkpunt voor bezoekers wordt verplaatst naar het westen, langs de Rivièrahal. De waterpartij van de flamingo’s krult mee langs de buitenrand van hun nieuwe onderkomen. Het perk schuift in zijn geheel een stukje op naar het noorden. De leegstaande Amoervolière moet opgeofferd worden om dit te bereiken, maar zo botst de kooiconstructie minder met het wijdse karakter van het entreeplein. Dat entreeplein wordt overigens weer ‘strakgetrokken’ en wat voorheen asfalt was, worden weer klinkers. Het is dit deel van de onderneming die ervoor heeft gezorgd dat de stadsentree momenteel tijdelijk gesloten is. Als de bouwput gecompleteerd is, zullen gasten die het park binnenkomen zich boven een groot reservoir bevinden! De wegzakte kuilen worden namelijk niet zomaar dichtgegooid met aarde, maar ondergronds vind je nu 490 m² aan watervasthoudende ‘buffer blocks‘ (=490.000 liter). Zo wordt de regen niet zomaar afgewend op het riool, maar kan het worden gefilterd en gebruikt voor de dieren en planten. Het park hoopt per jaar maar liefst negen miljoen liter drinkwater te winnen, wat goed is voor een derde van het totale verbruik van de ‘oude’ zijde van de dierentuin. Het geheel sluit mooi aan op de waterzuiveringsinstallaties in de kelder van het Roofdieren-Gebouw én het helpt met de Diergaarde voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering.

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Vandaag werd de laatste hand gelegd aan de waterberging door VVD-wethouder Wijbenga, Agnes van Zoelen van het Hoogheemraadschap van Schieland & Krimpenerwaard en Blijdorp-directeur Erik Zevenbergen. Het voorplein moet in het voorjaar van 2021 opgeleverd worden en daarna wordt begonnen met het realiseren van de flamingovolière. Recentelijk zijn al enkele jongere flamingo’s binnengekomen die uiteindelijk moeten helpen met het boeken van voortplantingssucces. Zij zitten voorlopig nog in quarantaine. Verder loopt op een steenworpafstand nog een project, dat snel vordert. De voormalige Wolvenvallei wordt door het botanische team en lokale imkers veranderd in een Bijenvallei. De nieuwe paden nemen al vorm aan en moeten de bezoekers uiteindelijk door een divers stukje Nederlandse natuur leiden. Het neerslaan van stikstofoxiden en het verdwijnen van bloemen en ander ‘onkruid’ uit weilanden heeft namelijk rampzalige gevolgen gehad op de Hollandse insectenpopulatie. De Bijenvallei dient als oase voor dit verdrongen wild en gaat hopelijk bovenal dienstdoen als ‘ambassade’ voor waar dit kleine land ooit rijk aan was. Wanneer dit project afgerond kan worden, is nog niet bekend. Verder is het nog altijd een kwestie van afwachten bij de Visaya-wrattenzwijnen, want ook daar zullen de Vrienden spoedig een upgrade van het verblijf financieren. De hekwerken worden gemoderniseerd, zodat de bezoekers hun armen niet meer tussen de dieren kunnen steken, en bovendien krijgen de zwijnen toegang tot een van de kades van de pelikaanvijver.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl).

ALV 2020: een lach en een traan

Historische thematiek in een dierentuin: op een dinosaurus-tentoonstelling na is het eigenlijk ongekend. Toch sluit de Algemene Ledenvergadering de Vrienden van Blijdorp perfect aan op hét onderwerp van dit jaar: de pandemie. De jaarlijkse presentatie van het bestuur van de Vrienden van Blijdorp vond voor het eerst in de meer dan vijftig jaar lange geschiedenis van de vereniging online plaats. Een keuze die geruime tijd geleden gemaakt werd met de gezondheid en veiligheid van de gegadigden in het hoogste vaandel. De bestuursleden zelf, optimistisch als vanouds, kwamen wel fysiek bijeen in een kleine studio: de leden konden meekijken via een livestream en konden via die website ook vragen stellen en stemmen. Verslagen en formaliteiten terzijde: hét grote nieuws van de Algemene Ledenvergadering was dat het Eilandhoppen-project helaas geannuleerd is. 

Zoals dat bij de ALV hoort, blikten de verschillende bestuursleden na de aftrap om de beurt terug op de activiteiten en cijfers van 2019. Helaas zet de negatieve trend bij de lidmaatschapsaantallen door: de vereniging ontving 177 nieuwe Vrienden, wat meer is dan in de twee voorgaande jaren, maar moest tegelijkertijd afscheid nemen van 320 oudgedienden. Dat betekent dat er nu nog zo’n 4.500 Vrienden zijn. Wel was secretaris David Verhagen optimistisch: het lijkt erop dat de vereniging in 2020 zomaar weer enigszins zal groeien. De vele oproepen tot steun voor de Diergaarde werpen kennelijk hun vruchten af! Ook werd er teruggekeken op de successen van de reiscommissie in 2019, met zes vrijwel volgeboekte excursies naar andere dierentuinen. De opening van de Vriendenbazaar, iets waar het promotieteam erg blij mee was, was eveneens zeer succesvol. Er is ruim vier ton opgehaald met de nieuwe winkel vorig jaar: heel wat meer dan wat voorheen bewerkstelligd werd met de twee oude winkels (zie de bijgevoegde grafiek). De zogenaamde ‘vortex’ in de winkel was alleen al goed voor vijfduizend euro aan muntgeld uit allerlei windstreken. De winst zal dit jaar helaas, door de langdurige sluiting, meer lijken op de oude kasstroom. De begroting van 2020 werd unaniem goedgekeurd door de aanwezige Vrienden, net als het verslag van de financiële administratie, het herbenoemen van het bestuur, het benoemen van ereleden en het handhaven van de huidige contributiekosten.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Een hoogtepunt van de Algemene Ledenvergadering was een video van verzorger Stefan Timmermans, die bij de Visaya-wrattenzwijnen iets meer vertelde over de werkzaamheden die de Vrienden daar dit jaar zullen bekostigen. Voor zowel mens als dier worden er wat aanpassingen gemaakt: de hekken van het verblijf zijn niet alleen flink versleten, maar ook nog eens dusdanig laag dat de bezoekers in contact kunnen komen met de dieren. Dat is niet geheel van deze tijd meer. De wrattenzwijnen zelf zullen overigens voornamelijk enthousiast zijn over de geplande uitbreiding van het perk: de dieren krijgen toegang tot een deel van de vijver van de pelikanen. Een wezenlijke verrijking voor de dagbesteding van deze kritiek bedreigde varkens uit de Filipijnen. Tot de ‘flitsactie’ van 2020, waarvoor volgens de vereniging 75.000 euro is opgehaald, behoren verder een zoetwateraquarium bij het Natuurbehoudscentrum voor bedreigde Malagassische cichliden, het moderniseren van het buitenverblijf van de zwarte neushoorns en een bijdrage aan overzeese natuurbehoudprojecten.

Afbeelding: conceptontwerp Eilandhoppen uit 2019 (archieffoto)

Helaas was er ook minder goed nieuws: de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium, een plan dat vele gedaanteverwisselingen heeft ondergaan sinds het voor het eerst geopperd werd, is van tafel. Het is een kwestie van prioriteiten stellen: de kosten voor het realiseren van deze nieuwe hal langs de zuidgevel van het Oceanium zouden dusdanig hoog zijn dat het eigenlijk onverantwoord is om zulke investeringen te doen, wanneer het geld elders in de dierentuin harder nodig is. Zo gaan de Vrienden van Blijdorp dit jaar een extra olifanten-deur toevoegen aan Taman Indah en zal de leegstaande Wolvenvallei getransformeerd worden tot ‘bijenvallei’. De exacte invulling van deze projecten, die samen 250.000 euro gaan kosten, laat nog even op zich wachten, maar vanzelfsprekend is het educatieve belang van dit laatste groot. Oh ja, dit jaar staat ook de overnetting van het Flamingo-Strand gepland – voor ‘t echie, deze keer. Eerder dit jaar keurde de Welstandscommissie het ontwerp voor de volière naast de stadsentree goed en de Vrienden van Blijdorp ‘broeden’ al enkele jaren op een potje voor deze verbouwing. Blijdorp hoopt dat er eindelijk weer eens voortplantingsucces behaalt zal worden met de flamingo’s wanneer de lokale meeuwenpopulatie op afstand gehouden wordt.

Kleine beetjes maken veel: dat hebben de Vrienden van Blijdorp keer op keer bewezen. Wil jij onderdeel zijn van de club die Blijdorp uit de brand probeert te helpen? Met een contributie van nog geen 50 euro help je niet alleen daarmee, maar ontvang je per jaar ook vier magazines met exclusieve behind-the-scenes verhalen en kan je ieder jaar gratis vele interessante (en dit jaar digitale) lezingen bijwonen waarbij je je vragen kan stellen aan Blijdorp-medewerkers en natuurexperts. Klik HIER om naar de website van de Vrienden te gaan voor meer info en onthoud: vrienden maken het verschil.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Dierenvrienden maken zich hard voor Blijdorp

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Hoewel het aantal zwarte neushoorns verdubbeld is sinds 1995, is dit nog steeds geen tiende van wat er een halve eeuw geleden in Afrika leefde.

Nederlandse dierentuinen dreigen dit jaar 70% van hun inkomsten mis te lopen: een financiële aderlating die geen enkel bedrijf zou kunnen incasseren. Diergaarde Blijdorp uit Rotterdam is op zich een gezonde organisatie, zo bleek uit het recent verschenen jaarverslag: in 2019 boekte de dierentuin een winst van 1,8 miljoen. Normaliter zou dit bedrag later weer in nieuwe bouwprojecten gestopt worden, maar de pandemie stak daar een stokje voor: ”Als gevolg van de sluiting van Blijdorp zijn alle geplande investeringen en onderhoudswerkzaamheden stilgelegd”, zo luidt het. Diergaarde Blijdorp heeft tijdens de sluiting immers 8,5 miljoen euro aan omzet misgelopen en zelfs met de huidige overheidsregelingen moeten alle zeilen de komende tijd bijgezet worden, zo maakten enkele doorgerekende scenario’s in het jaarverslag duidelijk: ”Bij een sluiting van 3 maanden zijn de tijdelijke noodmaatregelen onvoldoende om de komende 12 maanden door te komen (…). Door Blijdorp worden er momenteel gesprekken gevoerd met banken en andere partijen over mogelijke steun.” Juist in deze zware tijden is het hartverwarmend dat de vereniging Vrienden van Blijdorp bijspringt: een lichtpuntje in de duisternis.

Afbeelding: ontwerp nieuwe volière Flamingo-Strand. Klik HIER voor groot formaat.

De Vrienden van Blijdorp vormen al decennialang een trouwe achterban die helpt met geld en goede wil. Soms komt dat neer op spectaculaire giften, zoals vlinderkoepel Amazonica, maar vaak helpen ze ook met kleine ondernemingen. Neem bijvoorbeeld het overnetten van het Flamingo-Strand: al enkele jaren houden de Vrienden een potje geld gereed voor dit plan, waar de Welstandscommissie overigens recentelijk, na jaren van gesteggel, eindelijk goedkeuring voor heeft gegeven. Ook nu steken de Vrienden Blijdorp een hart onder de riem: ”Als vereniging komen wij in actie en zamelen wij de komende tijd 75.000 euro in om de Diergaarde te steunen, om zo ervoor te zorgen dat een aantal belangrijke projecten door kunnen gaan.”

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Visaya-wrattenzwijnen zijn de enige varkens waarbij de mannetjes tijdens de paartijd verschillende kapsels kunnen krijgen, van hanenkammen tot slordige bloempotkapsels.

Het geld komt ten goede aan meerdere operaties. Zo wordt het Natuurbehoudscentrum dankzij deze bijdrage weer wat groter: het grote aquarium, een overblijfsel uit de tijd dat stukje Oceanium nog de Zee van Cortez werd genoemd, wordt overgeschakeld van zout op zoet water. Zo kunnen hier binnenkort enkele zeldzame cichliden uit Madagaskar rondzwemmen. Bij de Dikhuidenvleugel van de Rivièrahal moet ook het een en ander gebeuren: omdat hier later dit jaar een jong neushoorntje verwacht wordt, wordt er aan het buitenverblijf gesleuteld. Zo kan het qua dierenwelzijn weer wat jaartjes vooruit en is het bestendig tegen een extra stel denderde pootjes. Een andere kritiek bedreigde diersoort die erop vooruit gaat, is het Visaya-wrattenzwijn. Nadat ze op vier andere eilanden uitgeroeid werden, komen ze nu alleen nog voor op twee Filipijnse eilandjes: Panay en Negros. Uit angst dat ze ook daar uitsterven, wordt er in Europese dierentuinen gefokt met de soort. Dit verblijf doet echter al sinds de jaren ’90 dienst en het perk kan wel een opfrisser gebruiken. Zo is het eigenlijk niet meer van deze tijd dat bezoekers zó dichtbij de varkens kunnen komen, dat is te riskant voor mens en dier. Ook wordt het verblijf ietsjes ruimer door een nieuwe kijkplek te creëren vanaf het Amoer-vlonder bij de pelikanen.

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook). In vijftien jaar tijd is het aantal witkopgieren in Afrika gedaald met 96% doordat stropers karkassen vergiftigen. Een eerdere gieren-crisis in India resulteerde daar in een explosieve stijging van het aantal zwerfhonden en rabiësbesmettingen.

Tot slot wordt er met het geld ook ter plekke, in situ, geholpen: in 2019 doneerde Blijdorp meer dan €140.000 aan natuurbeschermingsprojecten, waarvan ongeveer een derde ten goede kwam aan de rode panda. Verder ontving de Asian Nature Conservation Foundation (olifanten) €15.000 van Blijdorp, gingen er donaties van €10.000 naar het WWF (klimaatonderzoek ijsberen) en Alterra (witkopgieren), nam NCF India (jaarvogels) €7.500 in ontvangst en gingen er in Afrika sommen van tussen de vier- en vijfduizend euro naar het Okapi Conservation Project, WAPCA (mangabeys) en het Ruaha Carnivore Project (leeuwen). Ook waren er fondsen van ongeveer tweeduizend euro voor de Wildlife Conservation Society (gorilla’s), Selamatkan Yaki (kuifmakaken), Indian Rhino Vision 2020 (Indische neushoorns), de Rhino Dog Squad (zwarte neushoorns), het Rhino Sanctuary in Mkomazi (zwarte neushoorns), de EAZA Silent Forest Campaign (Aziatische zangvogels), de Universiteit van Pisa (gelada’s), Madagasikara Voakajy (Malagassische natuur) en STENAPA (zeeschildpadden). Het Fundacion Proyecto Titi (pinchéaapjes) en Wae Wuul Reserve Protection Programme (Komodovaranan) konden beide rekenen op duizend euro steun, met tot slot nog €16.500 voor noodhulp van verscheidende aard, met onder andere de Turtle Surival Alliance als ontvanger. Collectief zijn de leden van de wereldwijde dierentuinorganisatie WAZA met $350 miljoen per jaar de derde grootste geldschieters voor natuurbehoud, na The Nature Conservancy en het WWF. Binnen de komende tien jaar hoopt Blijdorp zijn jaarlijkse natuurbeschermingsfonds uit te breiden tot een miljoen euro, maar met deze ondersteuning hopen de Vrienden van Blijdorp in ieder geval te kunnen bereiken dat er dit jaar geen projecten afgelast hoeven te worden.

Kleine beetjes maken veel: dat hebben de Vrienden van Blijdorp keer op keer bewezen. Wil jij onderdeel zijn van de club die Blijdorp uit de brand probeert te helpen? Met een contributie van nog geen 50 euro help je niet alleen daarmee, maar ontvang je per jaar ook vier magazines met exclusieve behind-the-scenes verhalen en kan je ieder jaar vele interessante lezingen gratis bijwonen waarbij je je vragen kan stellen aan Blijdorp-medewerkers en natuurexperts. Klik HIER om naar de website van de Vrienden te gaan voor meer info en onthoud: vrienden maken het verschil.

Foto: Coby van Hespen (BB-Facebook). Niet alleen coördineert Blijdorp het Europese fokprogramma van de rode panda, maar ze zijn ook nog eens nauw betrokken bij de Noord-Amerikaanse, Australische, Japanse, Indiase en Chinese fokprogramma’s. In geen enkele dierentuin is zoveel voortplantingssucces geweest als in de Rotterdamse Diergaarde.