Kort Nieuws

Roffa-Lotto

Aangezien Diergaarde Blijdorp geen enkele bezoeker mag ontvangen tijdens de kerstvakantie, moet het park andere manieren zoeken om hun duizenden inwoners te voeren. En daar komt de Blijdorp-loterij om de hoek kijken! Er zijn meer dan 250 prijzen te winnen, waaronder souvenirs en arrangementen, maar ook andere Rotterdamse bedrijven en organisaties bieden belevenissen aan. Dat, voor slechts €2,50 per lot! De trekking is op 5 januari en vindt plaats onder toeziend oog van de notaris. De prijswinnaars worden daarna per e-mail op de hoogte gesteld. Klik HIER voor meer informatie. En, voor zij die liever zelf bepalen wat ze met hun geld willen doen: neem eens een kijkje in de nieuwe webshop op blijdorp.nl. Verder kan je ook met aankopen die je elders doet het park helpen. Via deze speciale pagina op de website van de Vrienden van Blijdorp, kan je namelijk via het menu van Sponsorkliks online winkelen. Zo zorg je ervoor dat die bedrijven een deel van hun winst doneren aan de Vrienden.

Een tikkie trager

Foto: Danny Noorman (BB-Facebook)

Vrolijk schildpaddennieuws! In de Krokodillenrivier hebben de verzorgers drie baby pannenkoekschildpadden gevonden, zo meldt de eindejaarsuitgave van het Vriendennieuws. Het zullen voorlopig de laatste jongen zijn voor deze groep, want de vrouwtjes zijn achter de schermen geplaatst, terwijl het publieksverblijf omgedoopt is tot man cave. Voor nu kruipen er namelijk genoeg schildpadjes met het DNA van deze individuen rond in Europa. Het laatste nieuws is dat één kleintje helaas overleden is aan een aangeboren afwijking, maar met de andere twee gaat het goed. Een soort waarmee wel gefokt mag worden, is de Egyptische landschildpad. Blijdorp had er al drie, waarvan er twee bij het Natuurbehoudscentrum te zien zijn, maar recentelijk zijn er zeven nieuwe dieren in ontvangst genomen, zo staat genoteerd in De Giraffe. Het betreft de voltallige groep van de dierentuin van Londen. Waarschijnlijk blijven er een paar in Rotterdam en gaan er een paar op doorreis. Daar wordt momenteel naar gekeken door de Diergaarde, want het Europese fokprogramma van deze kritiek bedreigde diersoort wordt hier gecoördineerd. Tel daar de geboorte van een spinschildpad in april en de geboorte van twee McCords doosschildpadden in februari bij op, en dan blijkt 2020 voor deze reptielen zo slecht nog niet te zijn geweest. Voor alle genoemde soorten geldt dat ze kritiek bedreigd zijn in hun voortbestaan.

Schubbenrubriek

Foto: Ria van der Graaf (BB-Facebook). Tarpoen.

Maar dat is niet het enige nieuws bij de koudbloedigen. Zoals de Vrienden het verwoorden: ”in het Oceanium is een ware stoelendans
gaande”. De Mangrove is verlost van vijf tarpoens, een permit en een paardmakreel. Stuk voor stuk waren deze dieren flink uit de klauwen gegroeid en zij komen beter tot hun recht bij de Haaientunnel. De leegte die zij achterlaten is opgevuld door de vier jonge koeneusroggen die dit jaar geboren waren, en eerder achter de schermen leerden om voedsel van de verzorgers aan te nemen. Ook zijn de neerkijkers uit het naburige ondiepe aquarium overgeheveld naar de koeneusroggen. Dat verblijf is op zijn beurt verrijkt met wat geelstaartdoktersvissen. Zij zaten eerst bij het Great Barrier Reef, maar moesten steeds meer hun best doen om niet verdrongen te worden door de andere soorten. Nu we het toch over het Oceanium hebben: de fluitkikkers zijn terug! Eerder dit jaar stierf het laatste hoogbejaarde individu van deze soort, die hun verblijf deelde met een helmbasilisk. De nieuwe groep komt uit Thoiry, nabij Parijs. De vijf volwassenen zijn inmiddels te zien bij het Caraïbisch Café, terwijl zes kleintjes achter de schermen zitten. Nadat menselijke consumptie, oprukkende menselijke activiteit en een enorme vulkaanuitbarsting de wilde populatie al flink geschaad hadden, trof de beruchte schimmelziekte Bd tussen 2000 en 2010 zowel Dominica als Montserrat, de twee laatste bastions van deze soort in het wild. Het was een ramp: er bestaat tegenwoordig geen levensvatbare populatie meer op Montserrat en slechts een handjevol resteert op Dominica. Kortom: voorlopig moet deze soort het hebben van fokprogramma’s in gevangenschap.

Rotterdam overzees

Een update uit Nepal! In 2017 bekostigde Diergaarde Blijdorp het installeren van een reeks cameravallen in het Aziatische bergstaatje, met als doel om meer te weten te komen over de lokale populatie rode panda’s. Duizenden foto’s heeft dat opgeleverd, waarop tientallen soorten vastgelegd zijn: denk aan nieuwsgierige makaken, zwarte beren, lynxen, luipaarden (zowel ‘normaal’ als met een zwarte vacht), parende muntjakken en natuurlijk wat klauterende rode panda’s. Maar, nu is er wel een heel bijzondere soort vastgelegd op beeld: een Bengaalse tijger. Het is de allereerste foto van een tijger in Ilam, de meest oostelijke streek van Nepal. Voorheen werd gedacht dat deze grote vleeseters in Nepal alleen langs de zuidwestelijke grens met India voorkwamen, in de laaglanden van het zogenaamde Terai Arc Landscape. Tevens is deze foto de hoogste waarneming van een tijger in Nepal ooit, op maar liefst 3.000 meter boven zeeniveau. In recente jaren werden in India en Bhutan al tijgers gespot op tot wel 4.000 meter hoogte. Hoewel het natuurlijk mooi is om te zien dat deze bedreigde diersoort herstellende is, maken wetenschappers zich ook zorgen. Biologen denken dat de tijger deze gebieden heeft kunnen koloniseren dankzij klimaatverandering. Mogelijk vormen ze een bedreiging voor andere zeldzame dieren die hier wél van origine voorkomen.

All I want for Christmas…

Een beetje liefde voor de hoefdieren: drie bedrijven hebben zich namelijk recentelijk ontfermd over hen! De bizonkudde is geadopteerd door de accuspecialisten van Hefra B.V. en het bedrijf Pixelzebra, dat zich bezighoudt met klantenservice, adopteerde (hoe kan het ook anders) drie vrouwelijke Chapmans zebra’s. Van Omme & De Groot, projectontwikkelaars, besloot dit jaar om geen relatiegeschenken te versturen, maar om zwarte neushoorns Naima en Nasor te adopteren. Bedankt allen! Daarnaast deelde kunstenaar Tommy Kleyn het volgende bericht online: ”Om Diergaarde Blijdorp te steunen roep ik Rotterdamse illustratoren, vormgevers en andere kunstenaars op om in hun portfolio te duiken en een werk online te koop aan te bieden. Op deze manier kunnen we samen bijdragen om Blijdorp de winter door te helpen! Ik stel ‘Wall Of Sound‘ ter beschikking.” Een mooi initiatief!

Nothing but mammals

Diergaarde Blijdorp intensiveert zijn rol in het fokprogramma van het kuifhertje. Voorheen beheerde de Rotterdamse dierentuin namelijk een European Studbook (ESB), maar dat is deze zomer overgegaan tot een European Endangered Species Programme (EEP). Hoewel het doel van beide soorten fokprogramma hetzelfde is, verschillen ze qua werkwijze. De stamboekhouder van een ESB houdt alle mutaties van een zekere soort in Europese dierentuinen bij: geboortes, sterftegevallen en verhuizingen. Dierentuinen kunnen het stamboek raadplegen voor advies. Als een dierentuinpopulatie kwetsbaar wordt bevonden of er actief nagedacht wordt over herintroductie, kan het overgaan tot een EEP. Hierbij wordt nauwlettender bekeken welke dieren zich met elkaar mogen voortplanten, maar ook bij andere kwesties kan de EEP-coördinator advies geven en doelen stellen. In november heeft EEP-coördinator Janno Weerman bijvoorbeeld speciale Best Practice Guidelines opgesteld voor het kuifhertje. Waarschijnlijk is hun relatief kleine populatiegrootte in gevangenschap de aanleiding geweest voor Blijdorp om zich grotere zorgen te maken over hun toekomst. Slechts 14 EAZA-leden houden de soort en al deze dieren zijn vrij nauw aan elkaar verwant, doordat er oorspronkelijk maar een handjevol dieren uit China geïmporteerd is. Diergaarde Blijdorp beheert ook de EEPs van de Aziatische olifant, de Rüppells gier, de Egyptische landschildpad en de rode panda. Voor die laatste soort beheert Blijdorp eveneens een Global Species Management Plan (GSMP), een mondiaal fokprogramma. Tip: de laatste weken hebben we de ‘Ontdek…’-pagina’s op het Blijdorper Bende Blog grotendeels geactualiseerd wat betreft officiële populatiegroottes, fokprogramma’s en IUCN-statussen. Sommige soorten, zoals de secretarisvogel, worden nu helaas ook als bedreigd gezien, terwijl nieuw onderzoek naar de wolnekooievaar en manoel juist gunstig uitvalt. Onder andere de giraffen en Amoerpanters hebben nieuwe fokcoördinators, dus er valt genoeg te lezen!

Verenrubriek

Foto: Saskia Bokkers (BB-Facebook)

De feestdagen zijn een goed moment om terug te blikken op het voortplantingssucces bij de vogels. De eindstand bij Bass Rock bedraagt één papegaaiduiker, drie eidereenden, drie zeekoeten en vier drieteenmeeuwen. Geen slecht resultaat! De rode ibissen hebben ook hun best gedaan, want die kolonie is dit jaar met maar liefst 19 dieren uitgebreid. Binnenkort zal een flink deel van de groep weggevangen worden voor een verhuizing naar Frankrijk. Het hyacinthara-jong uit 2019 ging hen voor. De verzorgers hopen dat zijn ouders in 2021 wederom succes zullen hebben in de Zuid-Amerikaanse volière, nu hun kroost uit 2020 alweer uitgevlogen is. Het is bewonderenswaardig dat het tegenwoordig allemaal op rolletjes lijkt te lopen bij deze grote papegaaien, want voorafgaand aan 2016 viel er weinig te berichten over het liefdesleven van het echtpaar. Ook in het Oceanium was er bescheiden succes: één ezelspinguïn en twee koningspinguïns. Dat is minder dan in voorgaande jaren, maar er was dan ook de nodige onrust dit jaar met defecte koelsystemen, verbouwingen en verhuizingen. In het najaar is bij beide pinguïnsoorten één ouder dier overleden, dus de groepsgrootte is vrij constant. Waarschijnlijk zal de ‘winst’ volgend jaar weer wat groter zijn. De reuzentoekans in de Rivièrahal hebben dit jaar ook een kuiken groot weten te brengen, zo weet het Vriendennieuws te vermelden.

Vrienden voor het leven

Foto: Robert Post (BB-Facebook). Archieffoto.

Het mutatieoverzicht van het Vriendennieuws stelt ons op de hoogte van enkele sterfgevallen die dusver nog niet vermeld waren op Blijdorper Bende. In Noord-Amerika zijn in de loop van het derde kwartaal van 2020 een wasbeer en een poolvos overleden. Beide dieren waren al goed bejaard. Zoals al eens in eerdere editie van Kort Nieuws vermeld werd, geldt voor deze twee soorten dat er ieder jaar weer mensen zijn die jonge individuen weten te bemachtigen en als huisdier proberen te houden. Aanvankelijk schattig, maar als ze ouder worden… Het is het welbekende verhaal en vaak komen dit soort afgedankte dieren terecht bij Stichting AAP. Zij kampen echter regelmatig met ruimtegebrek en dan springt Diergaarde Blijdorp graag bij. Daarom wordt er ook niet gefokt met ze. Ook is er een overlijdensbericht voor een vrouwelijke ringstaartmaki. Verder is Californische zeeleeuw Toos helaas opgenomen in het mutatieoverzicht. Ze is 24 jaar oud geworden, een respectabele leeftijd. Uit respect voor de Vrienden van Blijdorp hebben wij een paar weken gewacht met het delen van de nieuwtjes uit het Vriendennieuws. Wil jij direct op de hoogte worden gebracht van de actualiteit? Word dan lid van de vereniging!

Koolhydraten

Heb je wel eens een smoothie met tarwegras op? Het schijnt zeer voedzaam te zijn, al drinken de meeste mensen het niet per se voor de smaak. In Diergaarde Blijdorp is het plantje echter niet aan te slepen, want het is het nieuwe lievelingskostje van de gelada’s. Zoals je vast niet ontgaan zal zijn, hebben deze dieren vakkundig ieder grassprietje rondom het Roofdieren-Gebouw opgegeten sinds ze hier in 2018 werden losgelaten. De dieren kregen vanaf het begin al extra groenvoer en bij het inzaaien van het gras was gekozen voor een van de meest onvernietigbare grassoorten van Nederland, maar het mocht niet baten. Het is een gemis voor de dieren, want van nature grazen ze dag in, dag uit op de hoogvlaktes van Ethiopië. Zitten, plukken, eten, een stukje opschuiven, weer plukken, weer eten. Het is zo’n prominente bezigheid dat deze soort geen rode derrière geëvolueerd heeft om de dames te imponeren, zoals hun nauwste verwanten, de bavianen, maar een rode borst. De botanisten van Blijdorp hebben echter iets gevonden op de grasschaarste. Achter de schermen zaaien ze bakken in met tarwegraszaadjes en na een kleine week kunnen de platen bij de gelada’s geplaatst worden, om daar met precisie geplunderd te worden. Abonnementhoudersblad De Giraffe meldt dat er inmiddels een hele kas gewijd is aan de grasvoorziening van de gelada’s. Oh, en nu we het toch over de botanische afdeling hebben: zij houden er tegenwoordig een eigen podcast op na, ‘BlijdorpOpGroen’. Zeker een aanrader!

Foto: Jan de Groen (Algemeen Dagblad)

Kort Nieuws

Natuurbehoudscentrum: Pátzcuaro!

Foto: New York Times. Een aantal salamanders van het geslacht Ambystoma zijn uniek in het opzicht dat zij hun hele leven lang hun uitwendige kieuwen houden en dus eigenlijk nooit voorbij het larvenstadium komen.

Het nieuwste stukje Oceanium blijft zich ontwikkelen! De aquaria in het zogenaamde glazen huis, de middelste kamer waar streng toezicht wordt gehouden, zijn nu in gebruik genomen. In het (van binnen gezien) linker aquarium zijn zes achoques (Ambystoma dumerilii) uitgezet. Deze salamander is verwant aan de welbekende axolotl, maar is een kritiek bedreigde diersoort. Ze komen van nature voor in het Pátzcuaro-meer, het op twee na grootste meer van Mexico, waar naar schatting nog zo’n honderd exemplaren te vinden zijn. In de buurt van dat meer is een klooster te vinden, waar de zusters werken met een eeuwenoud traditioneel medicijn dat zou helpen tegen ademhalingsproblemen. Al 150 jaar lang fokken zij hiervoor op verantwoorde wijze achoques en zij spelen tegenwoordig dan ook een sleutelrol in de internationale inspanning om de achoque te redden. Immers, als de achoque, een toppredator in het uiterst diverse meer, verdwijnt, dreigt een heel ecosysteem in te storten…

Natuurbehoudscentrum: Charco La Palma!

Foto: Wikipedia. Archieffoto van de Cyprinodon longidorsalis

Het middelste aquarium biedt onderdak aan de La Palma tandkarper (Cyprinodon longidorsalis). Hij komt uit een rivier in Noordoost-Mexico, de Ojo de Agua la Presa – of beter gezegd, één kleine sectie van deze rivier. Een slootje dat bekend staat als Charco La Palma, met een oppervlakte van 10 vierkante meter en maximaal 1,5 meter diep: mogelijk het kleinste verspreidingsgebied van alle gewervelden. Als gevolg van opdroging door irrigatie is deze soort in 1994 in het wild uitgestorven, wat betekent dat alle levende exemplaren van deze soort in gevangenschap leven.

Natuurbehoudscentrum: Madagaskar!

Foto: R. Traxl (ZooTierListe). Een volgroeide kotsovato.

Het rechter aquarium bevat een aantal soorten die van Afrika’s grootste eiland, Madagaskar, afkomstig zijn. Zo zitten er zes kotsovato-cichliden (Paretroplus kieneri), door het IUCN op de rode lijst opgenomen als ‘kwetsbaar’. Door het uitzetten van niet-inheemse vissoorten en vernietiging van leefgebied zijn een aantal lokale populaties al verdwenen, een trend die voorlopig niet lijkt te veranderen. Ook een andere, nauwverwante cichlide leeft in dit aquarium: een achttal Paretroplus menarambo. Met een status als ‘kritiek bedreigd’ heeft deze het nog slechter in zijn natuurlijke leefgebied op noordwestelijk Madagaskar. Sinds de jaren ’90 werd gedacht dat hij in het wild uitgestorven was, maar in 2011 ontdekten wetenschappers een resterende populatie in het Tsenymeer. Eveneens kritiek bedreigd is de Pachypanchax sakaramyi, een tandkarpersoort. De Sakaramy-rivier, waar ze hun soortnaam aan ontlenen, is door irrigatie afgenomen tot een paar poeltjes die gevoed worden door lekkende pijpleidingen. In de Antsakoabe-rivier zou wel nog een levensvatbare populatie bestaan en naar verluidt leven ze ook in een paar beschermde kratermeertjes, maar tot op heden blijft de wilde populatie teruglopen.

Diergaarde op het Doek

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

De kandidaten van het NTR-programma ‘Project Rembrandt’, een zoektocht naar de meest getalenteerde schilder van Nederland, hebben laatst hun ateliers versleept naar Blijdorp. Voor hun opdracht moesten ze de Blijdorpse olifantengroep zo mooi mogelijk naschilderen. Benieuwd naar het resultaat? Kijk vanavond dan naar Project Rembrandt op NPO 1!

Gelada’s

Foto: Monique van Oort-Schenk (BB-Facebook)

Hoe gaat het met de gelada’s? Het is alweer bijna een half jaar geleden dat de schuif naar hun buitenverblijf openging en deze bijzondere apen de Rotterdamse buitenlucht mochten proeven. Helaas is de mannengroep inmiddels geslonken tot slechts twee dieren, nadat één mannetje om medische redenen ingeslapen moest worden. Bij de familiegroep is ook nog geen sprake van uitbreiding, maar de bolle buiken van sommige vrouwtjes lijken te suggereren dat hier wellicht verandering in gaat komen. Uiteindelijk hoopt Blijdorp dat het oude Roofdieren-Gebouw onderdak gaat bieden aan twee grote, spectaculaire groepen van deze Ethiopische graseters. Het komt echter niet al te vaak voor dat er in Europa gelada’s beschikbaar zijn voor andere parken, dus mogelijk zal het nog even duren voordat de groepen zo’n indrukwekkende omvang gaan aannemen.

Duurzaam Denken

Foto: Friso Spoelstra (De Havenloods)

Dat deden Diergaarde Blijdorp, frisdrankproducent Vrumona en plasticrecycler Morssinkhof Rymoplast. Zij zijn een proef begonnen in de dierentuin waarbij kleine plastic flesjes ingeleverd kunnen worden om vervolgens hergebruikt te worden. Het systeem lijkt veel op statiegeld, alleen kan je bij deze flessenautomaat een keuze maken tussen een kortingsbon voor een flesje Sourcy of een kleine donatie aan een project om zeeschildpadden bij Sint Eustatius te beschermen. Vrumona heeft de kans aangegrepen om symbolisch een zeeschildpad van de Diergaarde te ‘adopteren’. De nieuwe flessenautomaat past goed binnen de visie van Blijdorp om steeds groener te werken. Immers, dierenbescherming begint bij een schoon milieu. Nu is het natuurlijk hopen dat veel mensen kiezen om hun geld te doneren aan de zeeschildpadden…

Wuiven naar Wanda

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Zwarte neushoorn Wanda gaat de Diergaarde verlaten. Wanda is inmiddels best een oude dame, maar heeft nooit voor nageslacht gezorgd. Haar menstruatiecyclus is nogal onregelmatig en ze heeft dan ook behoefte aan een rustige leefomgeving: hopelijk kan haar nieuwe onderkomen, Gyor Zoo in Hongarije, die aan haar bieden. Het transport vindt in april plaats, maar om de verhuizing zo soepel mogelijk te laten verlopen wordt nu alvast getraind met het in- en uitlopen van de transportkist. Het vertrek van Wanda betekent dat meer bewegingsruimte kan worden geboden aan Naima en haar dochter Mara.

Lentekriebels

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook). Van nature hangen jonge maki’s de eerste tien dagen aan de buik van het moederdier en klampen ze zich vervolgens vast aan haar rug. Deze foto suggereert dat de geboorte mogelijk al enige tijd geleden plaats heeft gevonden achter de schermen.

Love is in the air in de Rotterdamse Diergaarde! In het Aziatisch moeras laat de nieuwe kuifmakaakman Kersen blijken dat hij een echte charmeur is: meerdere dekkingen zijn waargenomen. Ook olifantenbul Timber is weer op bezoek gegaan bij de dames Trong Nhi en Bangka, er zijn meerdere pogingen tot voortplanting gedaan. De eerste geboorte bij de nieuwe ringstaartmaki-groep is een feit! Het vrouwtje kwam al zwanger aan vanuit Apenheul en draagt nu dus een kleine ringstaart met zich mee.

De dwergnijlpaarden leven sinds een tijdje gescheiden. Op de snuiten van de dieren zijn kleine wondjes te zien en Eveliens uiers zijn zichtbaar – allemaal gunstige voortekenen dat in de toekomst wellicht ook hier jongen te zien zullen zijn. Toen het duo in 2013 hun verblijf in gebruik nam, waren ze nog aan de jonge kant om zich voort te planten, maar inmiddels zijn de dieren volwassen. Zowel bij de giraffen als bij de naburige ‘bosgiraffen’, de okapi’s, zijn er bevestigde zwangerschappen: als alles goed gaat zal giraffe Kimberley in april bevallen en okapi Kamina in september. Het zijn beide ervaren moeders.

Ook worden er weer volop nesten gebouwd: in de Gierenrots-volière zitten de hamerkoppen, kapgieren en Rüppells gieren allemaal op eieren. Het laatstgenoemde koppeltje is bijzonder: het vrouwtje, voor wie het de eerste keer is dat ze een ei heeft gelegd, is in 2011 zelf in Blijdorp geboren en is een bekende bij de Vrije Vlucht Voorstellingen. Het is voor bezoekers moeilijk om goed zicht te krijgen op de nestkast, maar via de webcam kan je van dichtbij meegluren. Ook op de kliffen van zeerots Bass Rock zijn de drieteenmeeuwen, eidereenden en papegaaiduikers druk aan het sjouwen met nestmateriaal.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)