Kort Nieuws #182

Blijdorp Bouwt

Foto: Esmee Maat (Facebook)

Er wordt druk geklust in de Gierenrots-volière van Diergaarde Blijdorp. Sinds oktober 2021 geldt in Nederland een ophok- en afschermplicht voor vogels die vatbaar zijn voor het griepvirus H5N1. Daarom zijn vrijwel alle doorloopvolières in de dierentuin al geruime tijd gesloten voor bezoekers (met uitzondering van de Okapi-Volière en de Victoria Serre, waar het risico nihil is). De huidige griepgolf onder watervogels is de heftigste ooit in Europa en werd, tot overmaat van ramp, voorafgegaan door soortgelijke langdurige uitbraken. Eerder dit jaar hakte Blijdorp daarom de knoop door: doorloopverblijven worden uitgefaseerd. De ibisvolière, de Grote Vliegkooi en de kleine moerasvolière stonden al op de slooplijst, wat betekent dat alleen voor de Gierenrots en het Flamingo-Strand een oplossing gevonden moet worden. Voor de Gierenrots komt dat nu in de vorm van een totale overkapping van het bezoekerspad met houten schotten en gaas. De kapgieren en hamerkoppen die jarenlang in de bezoekershut nestelden, zullen een nieuwe stek moeten vinden…

Op z’n kop

Foto: Diergaarde Blijdorp (Facebook)

Betoverend: in het Publiekslab zijn sinds kort tien gestreepte scheermesvisjes (Aeoliscus strigatus) te zien. Hele dagen zwemmen ze met hun kop naar beneden gericht, om zo kleine diertjes uit het water te zuigen. Bij gevaar verstoppen ze zich tussen stekelig koraal of zee-egels. Van nature leven ze rondom koraalriffen in het Indo-Pacifisch gebied. De afgelopen jaren zijn aquariumhouders in heel Europa zich gaan inspannen om te kweken met het scheermesvisje, een spannende ontwikkeling!

Caviacommotie

Foto: Danny Noorman (BB-Facebook). Wilde cavia.

Diergaarde Blijdorp neemt afscheid van de wilde cavia’s. Na de dood van het laatste individu is hun verblijf bij dat van de huiscavia’s getrokken. Correctie: huiscavia, enkelvoud, want ook dat groepje is door natuurlijk verloop nogal geslonken. De cavia’s zijn een verhaal met een lach en een traan in Blijdorp: baby booms werden steevast gevolgd door schurft-uitbraken. Het is niet bekend of de maatregelen bedoeld zijn om dit probleem eindelijk te verhelpen. Of er een speciale reden was om specifiek bij de wilde cavia’s de handdoek in de ring te gooien, is eveneens onbekend. Wilde cavia’s zijn vrij zeldzaam in dierentuinen, terwijl de huiscavia een gedomesticeerde soort is.

Buitenspelen

Foto: Marja Troost-van Dam (BB-Facebook)

Is het niet aandoenlijk? De pasgeboren Maxi (vernoemd naar zijn opa, aan vaderskant) mag steeds vaker zijn buitenverblijf verkennen. Het gaat goed met hem en nieuwbakken moeder Faya lijkt steeds meer te wennen aan het ouderschap. Oma Bangka en overgrootoma Irma houden voortdurend een oogje in het zeil. Ook de vorig jaar geboren Radjik lijkt in zijn nopjes met dit speelkameraadje. Een kiekje van de olifantenfamilie wilden we jullie niet ontzeggen!

Bitterzoet

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook). Ngwani is de vader van alle okapi’s die sinds 2017 geboren zijn in Blijdorp.

Verhuizingen horen erbij in de dierentuinwereld. Drie bekende Blijdorp-bewoners nemen binnenkort afscheid van de Maasstad om genetische diversiteit te waarborgen. Allereerst okapi Mhina (2019): zoals wij in mei al deelden, is het de bedoeling dat zij naar de Verenigde Arabische Emiraten vertrekt. De Golfstaten staan bekend om hun ruime, hypermoderne dierentuinen en doen ook mee aan Europese fokprogramma’s. Ook haar vader, Ngwani, gaat op transport. Zijn reistijd zal overigens wat korter zijn, hij gaat naar Frankfurt. In Blijdorp resteren dan de okapi-vrouwtjes M’buti, Mayala en Kisala. Een stukje verderop, bij de Dikhuidenvleugel, wordt ook een transport voorbereid. Zwarte neushoorn Mara (2017) is oud genoeg om gekoppeld te worden en zal binnenkort uitvliegen naar het Duitse Krefeld. Met het vertrek van Mara komt ruimte vrij voor een mannetje van deze kritiek bedreigde diersoort.

Dierentuinen maken het verschil

Foto: Casper Douma (WWF-NL)

Wow! Vorig jaar schreven we voor het eerst over ‘RoffaReefs’, de drijvende kraamkamers voor koraalvissen die Diergaarde Blijdorp ontwikkelt. Wie had kunnen denken dat ze nú al hun weg gevonden zouden hebben naar de natuur? In samenwerking met het WWF en Dive Friends zijn enkele prototypes geplaatst in het oudste zeereservaat te wereld, Bonaire National Marine Park in Caraïbisch Nederland. Als er meer vissen rondzwemmen bij het rif, helpt dat met het in toom houden van algen en sponzen. Door klimaatverandering dreigen zij het koraal te verdringen: naar schatting is de Aarde al 50% van haar koraal verloren, wat rond 2030 (bij +1,5 °C) naar verwachting opgelopen zal zijn tot 90%. Dat, terwijl een kwart van al het zeeleven direct afhankelijk is van koraalriffen…

Massa(re)productie

Foto: @heerenga_fotografie (BB-Instagram)

Deze zomer zijn weer vier koeneusroggen geboren in Diergaarde Blijdorp! Daarmee is Rotterdam, waar in 2010 de Europese primeur behaald werd, nog altijd de onbetwiste koploper in de fok met deze vissensoort. De kleintjes zijn achter de schermen grootgebracht en zijn laatst teruggeplaatst in hun geboortebassin. De koeneusrog staat sinds 2020 als kwetsbaar op de Rode Lijst door systematische overbevissing, met een populatieafname van 40% in slechts drie generaties (veertig jaar).

Bekroning

Foto: Diergaarde Blijdorp (Facebook). Koningspinguïns.

De Rotterdamse kolonie koningspinguïns is dit jaar weer uitgebreid met twee kuikens! Ze groeien als kool, inmiddels verklapt alleen hun bruine donskleed hun leeftijd nog. De opbrengst bij hun onderhuurders, de ezelspinguïns, bedraagt dit jaar één jong. Het zijn kleinere getallen dan we gewend zijn, maar om woningnood te voorkomen zijn er dit jaar wat eieren weggehaald bij de ouders. Blijdorp is de Europese ‘hofleverancier’ van deze twee vogelsoorten.

Restjes

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook). Palawan-pauwfazant.

Enkele mini-mutaties: de Palawan-pauwfazanten zijn terugverhuisd naar het Natuurbehoudscentrum. In Taman Indah hadden de dieren erg veel stress. Elders in het Oceanium juist een inwoner minder: er is nu nog maar één arowana te zien bij de kaaiman. Zijn metgezel had in de loop der jaren een veelvoud aan littekens en mankementen opgelopen, van kwaliteit van leven was eigenlijk al enige tijd geen sprake meer. Om maar op een vrolijke noot te eindigen: recent was er weer voortplantingssucces bij de Indische antilopen in de Maleise Bosrand!

Buiten Blijdorp

Foto: Darragh Kane (irishmirror.ie)

Hoera! In Ierland is voor het eerst een Indische neushoorn geboren, en de trotse moeder is niemand minder dan ‘onze’ Zwatra. In 2012 kwam ze ter wereld als dochter van Namaste en Fanindra en in 2015 vetrok ze naar Frankrijk, waar ze omgedoopt werd tot Maya, alvorens haar transport naar het Zuid-Ierse Fota in 2020. Het jong is een mannetje, de vader van de spruit heet Jamil. Er loopt een namenwedstrijd voor het kleintje. Een halfzusje van Zwatra, Karuna, is nog altijd in Blijdorp te zien, al vertrekt ze waarschijnlijk op korte termijn. Daarmee zou de Indische neushoorn uit Holland verdwijnen.

Kort Nieuws #118

Ontsnapt…?

Foto: Willem Moesman (BB-Facebook). ”Zo vreselijk leuk. Tijdens de ZOOmeravond in Amazonica zie je de dieren weer op een andere manier. Vlinders slapend aan een tak en een gestreepte pijlgifkikker.”

Een tijdje geleden dook er al een foto op: een gifkikkertje – door een van onze leden al snel herkend als een driekleurige gifkikker (Epipedobates tricolor) – dat naar verluid vrij rondsprong in Amazonica. Wat blijkt? Niet alleen wij hadden geen idee wat er aan de hand was, maar ook de verzorgers krabden zich achter het hoofd. Waarschijnlijk zouden de diertjes onopgemerkt gebleven zijn, ware het niet dat ze ’s ochtends nogal hard fluiten. Bij een grondige inspectie bleek dat de kikkers in grote getale voorkomen in de vlinderkoepel. Hoe zijn ze er gekomen? Tja, wie zal het zeggen, mogelijk zijn ze uitgezet door een bezoeker. Hoe dan ook, ze kunnen de vlinders en bezoekers geen kwaad doen en helpen zelfs tegen ongedierte en mogen dus blijven. Welkom!

Meer nieuwkomers

Foto: Seriously Fish (seriouslyfish.com). De clownmesvis, niet in Blijdorp.

Het aquarium in Taman Indah bruist als nooit tevoren. In de bak zijn nu niet alleen een aantal grote haaivinbarbelen te zien, maar ook een aantal jongere Siambarbelen (Barbus schwanenfeldi). Ze zijn gemakkelijk te onderscheiden dankzij hun felrode staarten. Minder makkelijk te spotten zijn de twee mesvissen die zijn toegevoegd. Ze zijn nogal schuw en verstoppen zich graag tussen de wortels achterin het verblijf. Hoewel de soort niet bekend gemaakt is door de Diergaarde, lijkt het te gaan om een paartje clownmesvissen (Chitala ornata). In totaal zwemmen er nu dus zes vissoorten rond: reuzengoerami’s, clownmodderkruipers, schuttervissen, de clownmesvissen en de twee barbelensoorten.

Bass Rock

Nadat een parasiet begin dit jaar het einde betekende van de zeebaarzen, werd het steeds leger in de wateren van Bass Rock, maar dankzij Van Schmidt Zeevis is er nu een nieuwe onderhuurder! Het bedrijf had een wedstrijd georganiseerd waarbij mensen het gewicht van twee kreeften moest raden. Na afloop kon men het echter niet over hun hart krijgen om de dieren te doden, dus zijn ze overgedragen aan Diergaarde Blijdorp. Een van hen heeft het niet gered, maar de ander leeft nu dus een luizenleven op de uitgestrekte zeebodem van Bass Rock. Van Schmidt Zeevis levert wel vaker kreeften aan de dierentuin. Op de kliffen die op het bassin uitkijken zijn overigens momenteel drie jonge zeekoeten te spotten die deze zomer het levenslicht zagen.

Mutaties

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Er is laatst nog een Mhorr-gazelle geboren! Daarmee komt het aantal jonkies bij deze dieren, die in het wild zijn uitgestorven, dit jaar op vier in Rotterdam. Eveneens vertederend is het nestje vissende katten dat recentelijk ter wereld is gekomen. Het mannetje arriveerde deze zomer in Blijdorp: klaarblijkelijk is het tweetal een goede match. De Maleise Bosrand telde deze zomer ook twee jonge Indische antilopes, zo staat in het Vriendennieuws vermeld. De bewoners van de Gierenrots genoten eveneens van het warme weer, daar kropen een kapgier en een aantal maraboes uit het ei. In de andere Afrikaanse volières zijn een bananeneter, twee groenhelmtoerako’s, zes textorwevers en een stuk of wat driekleurglansspreeuwen uitgevlogen. Bij de rode ibissen zijn minstens acht jongen geteld en de konijnenuiltjes hebben achter de schermen voor drie jongen gezorgd. Ook bij de wilde cavia’s, die tegenover de poedoes wonen, kan heel wat jong grut worden gespot.

Als een vis in het water

Er is weer leven in de brouwerij! Nadat de school makrelen was teruggelopen tot één enkel exemplaar, is er eindelijk weer een nieuwe school uitgezet in het Noordzee-aquarium. Net als een aantal andere scholenvissen, plant makreel zich niet voort in gevangenschap, dus wildvang is de enige optie. Omdat ze zeer gemakkelijk gewond raken, zijn de dieren op uiterst delicate wijze gevangen en in een tank geplaatst op het schip. In hetzelfde bassin zijn ze uiteindelijk aangekomen in het Oceanium. De school heeft inmiddels de quarantaineperiode doorstaan en is te zien voor het publiek. Overigens zal de school haringen, die ook door sterftegevallen erg is geslonken, niet worden aangevuld met nieuwe dieren.

Gestokte Stokstaartenfok

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Als je wel eens in een andere dierentuin komt, zal je weten dat stokstaartgroepen altijd wel wat kleintjes tellen. Alleen in Blijdorp is het altijd opmerkelijk rustig. Het Vriendennieuws laat weten dat de verzorgers een vermoeden hebben dat er wel eens jongen ter wereld komen in het nieuwe stokstaartjesverblijf bij het Weverkopje, alleen zou een jaloers vrouwtje deze telkens in het geniep doodbijten. Daarom is de dame in kwestie overgeplaatst naar het verblijf in de Krokodillenrivier en blijft een koppeltje achter in het nieuwe onderkomen. Hopelijk gaat deze keuze lonen! Wordt vast en zeker vervolgd…

Krokodillenrivier

Foto: Theo de Kaper (BB-Facebook). De vorkstaartscharrelaar bij de VVV, een vrouwtje genaamd Imani.

De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje vol te lopen. Nadat er eerder al een paartje purperglansspreeuwen en een aantal driekleurglansspreeuwen werden vrijgelaten in de hal, leven er nu ook twee bananeneters en twee vorkstaartscharrelaars. Het zijn allebei bekende namen in de Diergaarde: er leven bananeneters in de Okapi-Volière en er doet een vorkstaartscharrelaar mee aan de Vrije Vlucht Voorstellingen. De Krokodillenrivier, die alweer bijna tien jaar geleden zijn deuren opende voor het publiek, bood aanvankelijk onderdak aan een scala aan vogels waaronder bijeneters, kroonplevieren en grauwe buulbuuls; helaas zijn er maar weinig soorten bij wie het echt een succes werd en de kas liep geleidelijk leeg. Na wat aanpassingen aan het gebouw vorig jaar, hoopt de Diergaarde dat meer vogels er zich thuis gaan voelen. In eerste instantie worden er vogels geïntroduceerd die relatief weinig eisen stellen aan hun huisvesting, na verloop van tijd zullen er steeds meer zeldzame soorten toegevoegd worden.

Vosmangoesten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Ook bij de vosmangoesten gaat de fok niet van een leien dakje. Niet alleen is het verblijf in de vergetelheid geraakt vanwege zijn locatie, er is vaak ook gewoon weinig te zien. Wederom biedt het Vriendennieuws inzicht. Tot voor kort leefden er twee vrouwtjes, maar begin deze zomer is een jonge knaap uit Duitsland geïntroduceerd tot de dames. Bij de introductie boterde het tussen de drie – dat stemt hoopvol! Helaas werd een van de vrouwtjes kort daarop ziek en moest ze uit haar lijden verlost worden. Het vrouwtje dat overblijft is te oud om nog jongen voort te brengen, dus voorlopig is de Diergaarde weer terug bij af.