Kort Nieuws

Flitsend

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook). Menarambo-cichlide in Blijdorp.

De eerste stap van de ‘flitsactie 2020‘ van de Vrienden van Blijdorp is voltooid: bij de uitgang van het Natuurbehoudscentrum in het Oceanium vind je nu een zoetwateraquarium met soorten uit Madagaskar. Het soortbordje, dat het aquarium met stukken hout, planten en een geverfde achterwand flankeert, spreekt boekdelen: vijf vissen komen hier uiteindelijk, en dat zijn niet zomaar exotische goudvissen. De lijst wordt aangevoerd door, zoals op Blijdorper Bende al eerder gespeculeerd werd, de damba-cichlide (Paretroplus damii): een dier dat al snel 30 centimeter of langer kan worden van kop tot staart. Ze leven in rivieren in Noordwest-Madagaskar, waar ze zich voornamelijk voeden met slakken. Op de Rode Lijst staan ze als ‘kwetsbaar’ vermeld vanwege hun beperkte verspreidingsgebied en de lokale visserij. Een soort die uit hetzelfde problematische gebied komt en bovendien moet leren omgaan met de bouw van een dam in hun habitat, is de kwetsbare Andapa-cichlide (Paratilapia polleni andapa). De volwassen exemplaren van deze soort zijn gitzwart met vele kleine witte stipjes, een werkelijk prachtig aanzicht. Verder wordt de Grandidiers cichlide (Ptychochromis grandidieri) uit Oost-Madagaskar genoemd, zij houden er een iets simplistischer uiterlijk op na met hun gelige schubben en wat zwarte vlekken. Zij zijn in slechts vier Europese dierentuinen te zien en hebben het geluk dat ze niet als bedreigde diersoort te boek staan, al geeft het IUCN openlijk toe dat er eigenlijk te weinig data bestaan om dat hard te maken. Deze drie soorten zijn nooit eerder in Blijdorp te zien geweest en helaas is dat ook nu nog zo: de enige inwoners die al daadwerkelijk in het aquarium zitten, zijn de kotsovato-cichliden (kwetsbaar) en menarambo-cichliden (kritiek bedreigd). Wat jongere individuen van deze soorten waren eerder al losgelaten in een van de andere aquaria in het Natuurbehoudscentrum en hebben daar tevens geprobeerd om zich voort te planten. Veelbelovend!

Mutatierubriek

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De nieuwe Chileense poedoe.

Romantiek in de Andes? Bij de Chileense poedoes heeft een wissel plaatsgevonden. Begin 2019 arriveerden hier twee broertjes, maar nu heeft een van de twee heren plaats moeten maken voor wat vrouwelijk schoon. Ze is te herkennen aan haar afwezige gewei – al duurt het wellicht niet heel lang meer voordat de heer de zijne afwerpt, waarna het onderscheiden van de dieren een pittige taak wordt. Verder is, inmiddels alweer enige tijd geleden, een kuiken gemeld bij de sneeuwkaptapuiten: charmante en lawaaierige vogeltjes met een oranje buik die maar in zo’n twintig Europese dierentuinen worden gehouden. Ze leven vooral in in landen ten westen van de Congo-rivier, zoals Togo en Gabon, maar ook in minder beboste regio’s rondom het Victoriameer. In Blijdorp delen ze een verblijf met de populaire steppeslurfhondjes. Recenter is de geboorte van een Mhorr-gazelle, tussen verblijven van de de leeuwen en gieren. Het is (als mijn wiskundevaardigheden me niet in de steek laten) nummer vier dit jaar. In 2015 keerde de Mhorr-gazelle, na vier decennia uitsluitend in gevangenschap bestaan te hebben, terug naar de wildernis van de Westelijke Sahara dankzij het harde werk van Europese dierentuinen en een donatie van UNESCO. Tot slot nog een kleine huishoudelijke mededeling namens de Maleisische wandelende bladeren: het gezin is verhuisd naar een terrarium achter de schermen, waar ze nu samenwonen met acht jonge dieren uit Chester Zoo. Op hun oude adres is nu een tweede groepje Britten te vinden, de reden voor de wissel is niet bekend.

Kuddegedrag

Screenshot: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Nieuw in Diergaarde Blijdorp: de helmparelhoen (Numida meleagris). Een flinke groep van deze grondbewonende vogels is laatst voorgesteld aan de ringstaartmaki’s bij het Oceanium. Ze leven vredig samen, al houden ze elkaar wel strak in de gaten. Eind 2018 financierden de Vrienden van Blijdorp de bouw van dit doorloopverblijf, dat de entree moest worden voor de door de COVID-19 geannuleerde Eilandhoppen-kas. Het eindresultaat getuigde van ongelofelijk oog voor detail: van de kleur van het bezoekerspad tot de vormgeving van de rotsen en de beplanting, alles kon gekoppeld worden aan een educatieve totaalbeleving van Madagaskar. Hoewel dit Oost-Afrikaanse eiland natuurlijk vooral bekend staat om zijn maki’s, is hier nog veel meer te vinden: zo is het qua schildpadden en kameleons een van de meest diverse plekken op de planeet en ook wat betreft vissen en landzoogdieren is het een veelal ondergewaardeerde schatkist. Helaas behoort het ook tot de armste landen ter wereld en het merendeel van de endemische diersoorten staat nu als bedreigd op de Rode Lijst. Nu Eilandhoppen echter van de baan is, lijkt de Diergaarde het over een andere boeg te gooien: de helmparelhoen komt immers in bijna heel Afrika voor, maar opvallend genoeg niet op Madagaskar. Wel is het zo dat ze hier al lange tijd als invasieve immigranten aanwezig zijn in gebieden die meer op de savannes van het vasteland lijken. Daartoe behoort ook zeker de habitat van de ringstaartmaki. Net als hun verblijfsgenoten zijn helmparelhoenders nogal vocaal. Ze zijn verwant aan de kroonparelhoenders in de Okapi-Volière, al zijn helmparelhoenders in circa tien keer zo veel dierentuinen aanwezig.

Ruim baan voor zwaargewichten

Foto: Wianka Keij (BB-Facebook)

Afgelopen weekend werd het winterlezing-seizoen van de Vrienden van Blijdorp afgetrapt. Bij een webinar vertelde curator Harald Schmidt, samen met assistent-fokcoördinator Jeroen Kappelhof, over de ‘oorlog’ tussen Irma en Trong Nhi, de riskante capriolen van Fahim, de evolutie van dierenwelzijn en verzorgerschap, de verschuivende sex-ratio in het fokprogramma en de rol van dierentuinen bij een potentiële ‘genetische restauratie’ van wilde olifantenpopulaties. Er kwamen ook bijzondere beelden voorbij van de Dikhuidenvleugel in de jaren ’70 en als klap op de vuurpijl werd een eerste schets van het toekomstige olifantenverblijf getoond. Hier op Blijdorper Bende zullen we echter nog even wachten met het bespreken hiervan, uit respect voor de Vrienden. Extra leden zijn met het huidige economische noodweer immers harder nodig dan ooit tevoren! Daarom willen we jullie op het hart drukken dat een lidmaatschap van de vereniging Vrienden van Blijdorp, wat je nog geen vijftig euro jaar kost, het geld meer dan waard is. Als je je nu inschrijft voor 2021, krijg je het restant van dit jaar gratis! Je kan dit soort lezingen, waarvan er begin volgend jaar nog twee georganiseerd worden, live bijwonen en je vragen laten beantwoorden door de experts. Ook krijg je vier keer per jaar het Vriendennieuws op de deurmat, een tijdschrift waarin artikelen worden geschreven in nauwe samenwerking met de verzorgers en projectontwikkelaars die werken aan de toekomst van de Diergaarde. Klik HIER om naar de website van de Vrienden te gaan en onthoud zoals altijd: vrienden maken het verschil!

Buiten Blijdorp

Een lichtpuntje in wat een lastige maand voor DierenPark Amersfoort geweest is: olifant Kina is donderdagochtend bevallen van een meisje, Yindi, na een zwangerschap van bijna twee jaar. We besloten om de stamboeken in te duiken en wat blijkt? Het is een mini met Rotterdams bloed! Haar opa en oma, van moeders kant, zijn Indra en Alexander. Ja, de Alexander die hier niet alleen Bangka en Trong Nhi heeft verwekt, maar ook Senang, Anak, Sibu en Tonya! Lang verhaal kort, onze Faya is een half-nicht geworden! Ook oma Indra is niet zonder een vleugje Maasstad: haar vader (en dus de overgrootvader van de spruit) is namelijk Ramon, die haar in ’97 heeft verwekt bij Khine War War, toen zij in Blijdorp bleef logeren. Indra is daarmee het jongste nog levende kind van Ramon. Overigens is het niet een en al polder-DNA: Yindi’s vader is de Franse Maurice, die afstamt van twee in het wild geboren dieren.

Foto: Hart van Nederland (hartvannederland.nl). Moeder en kind zijn HIER live te volgen.

ALV 2020: een lach en een traan

Historische thematiek in een dierentuin: op een dinosaurus-tentoonstelling na is het eigenlijk ongekend. Toch sluit de Algemene Ledenvergadering de Vrienden van Blijdorp perfect aan op hét onderwerp van dit jaar: de pandemie. De jaarlijkse presentatie van het bestuur van de Vrienden van Blijdorp vond voor het eerst in de meer dan vijftig jaar lange geschiedenis van de vereniging online plaats. Een keuze die geruime tijd geleden gemaakt werd met de gezondheid en veiligheid van de gegadigden in het hoogste vaandel. De bestuursleden zelf, optimistisch als vanouds, kwamen wel fysiek bijeen in een kleine studio: de leden konden meekijken via een livestream en konden via die website ook vragen stellen en stemmen. Verslagen en formaliteiten terzijde: hét grote nieuws van de Algemene Ledenvergadering was dat het Eilandhoppen-project helaas geannuleerd is. 

Zoals dat bij de ALV hoort, blikten de verschillende bestuursleden na de aftrap om de beurt terug op de activiteiten en cijfers van 2019. Helaas zet de negatieve trend bij de lidmaatschapsaantallen door: de vereniging ontving 177 nieuwe Vrienden, wat meer is dan in de twee voorgaande jaren, maar moest tegelijkertijd afscheid nemen van 320 oudgedienden. Dat betekent dat er nu nog zo’n 4.500 Vrienden zijn. Wel was secretaris David Verhagen optimistisch: het lijkt erop dat de vereniging in 2020 zomaar weer enigszins zal groeien. De vele oproepen tot steun voor de Diergaarde werpen kennelijk hun vruchten af! Ook werd er teruggekeken op de successen van de reiscommissie in 2019, met zes vrijwel volgeboekte excursies naar andere dierentuinen. De opening van de Vriendenbazaar, iets waar het promotieteam erg blij mee was, was eveneens zeer succesvol. Er is ruim vier ton opgehaald met de nieuwe winkel vorig jaar: heel wat meer dan wat voorheen bewerkstelligd werd met de twee oude winkels (zie de bijgevoegde grafiek). De zogenaamde ‘vortex’ in de winkel was alleen al goed voor vijfduizend euro aan muntgeld uit allerlei windstreken. De winst zal dit jaar helaas, door de langdurige sluiting, meer lijken op de oude kasstroom. De begroting van 2020 werd unaniem goedgekeurd door de aanwezige Vrienden, net als het verslag van de financiële administratie, het herbenoemen van het bestuur, het benoemen van ereleden en het handhaven van de huidige contributiekosten.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Een hoogtepunt van de Algemene Ledenvergadering was een video van verzorger Stefan Timmermans, die bij de Visaya-wrattenzwijnen iets meer vertelde over de werkzaamheden die de Vrienden daar dit jaar zullen bekostigen. Voor zowel mens als dier worden er wat aanpassingen gemaakt: de hekken van het verblijf zijn niet alleen flink versleten, maar ook nog eens dusdanig laag dat de bezoekers in contact kunnen komen met de dieren. Dat is niet geheel van deze tijd meer. De wrattenzwijnen zelf zullen overigens voornamelijk enthousiast zijn over de geplande uitbreiding van het perk: de dieren krijgen toegang tot een deel van de vijver van de pelikanen. Een wezenlijke verrijking voor de dagbesteding van deze kritiek bedreigde varkens uit de Filipijnen. Tot de ‘flitsactie’ van 2020, waarvoor volgens de vereniging 75.000 euro is opgehaald, behoren verder een zoetwateraquarium bij het Natuurbehoudscentrum voor bedreigde Malagassische cichliden, het moderniseren van het buitenverblijf van de zwarte neushoorns en een bijdrage aan overzeese natuurbehoudprojecten.

Afbeelding: conceptontwerp Eilandhoppen uit 2019 (archieffoto)

Helaas was er ook minder goed nieuws: de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium, een plan dat vele gedaanteverwisselingen heeft ondergaan sinds het voor het eerst geopperd werd, is van tafel. Het is een kwestie van prioriteiten stellen: de kosten voor het realiseren van deze nieuwe hal langs de zuidgevel van het Oceanium zouden dusdanig hoog zijn dat het eigenlijk onverantwoord is om zulke investeringen te doen, wanneer het geld elders in de dierentuin harder nodig is. Zo gaan de Vrienden van Blijdorp dit jaar een extra olifanten-deur toevoegen aan Taman Indah en zal de leegstaande Wolvenvallei getransformeerd worden tot ‘bijenvallei’. De exacte invulling van deze projecten, die samen 250.000 euro gaan kosten, laat nog even op zich wachten, maar vanzelfsprekend is het educatieve belang van dit laatste groot. Oh ja, dit jaar staat ook de overnetting van het Flamingo-Strand gepland – voor ‘t echie, deze keer. Eerder dit jaar keurde de Welstandscommissie het ontwerp voor de volière naast de stadsentree goed en de Vrienden van Blijdorp ‘broeden’ al enkele jaren op een potje voor deze verbouwing. Blijdorp hoopt dat er eindelijk weer eens voortplantingsucces behaalt zal worden met de flamingo’s wanneer de lokale meeuwenpopulatie op afstand gehouden wordt.

Kleine beetjes maken veel: dat hebben de Vrienden van Blijdorp keer op keer bewezen. Wil jij onderdeel zijn van de club die Blijdorp uit de brand probeert te helpen? Met een contributie van nog geen 50 euro help je niet alleen daarmee, maar ontvang je per jaar ook vier magazines met exclusieve behind-the-scenes verhalen en kan je ieder jaar gratis vele interessante (en dit jaar digitale) lezingen bijwonen waarbij je je vragen kan stellen aan Blijdorp-medewerkers en natuurexperts. Klik HIER om naar de website van de Vrienden te gaan voor meer info en onthoud: vrienden maken het verschil.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Olifanten-Stamoudste Blijdorp is een Sara: een halve eeuw Irma

Foto: Erik Siemonis (BB-Facebook). Irma (voor) in het ouderlijk nest, anno 1971.

Vijftig kaarsjes mogen er vandaag uitgeblazen worden in Diergaarde Blijdorp: olifant Irma viert vandaag dat ze alweer een halve eeuw aan levenservaring op naam heeft. Gisteren werd eveneens gevierd dat zij precies 45 jaar in Rotterdam woonde. De feestelijke aangelegenheid was voor de vereniging Vrienden van Blijdorp reden genoeg om Irma te ‘adopteren’. De trouwe achterban van het dierenpark, die het portret van Irma al sinds jaar en dag als insigne gebruikt, heeft namelijk een bijzondere band met haar. Het leek ons van Blijdorper Bende leuk om eens de stamboom van Irma onder de loep te nemen: vijf decennia aan veranderende inzichten in dierenwelzijn. Het verhaal van Irma begint in Denemarken: op 18 september 1970 vierde Kopenhagen de geboorte van een klein dikhuidje…

Irma’s ouders, mannetje Chieng Mai en vrouwtje Buag Hah, waren in 1962 op zeer jonge leeftijd door het Thaise koningshuis geschonken aan de Deense monarchie. Irma was het eerste jonkie voor het tweetal en in 1975 werd ze ‘gekocht’ (ja, het waren andere tijden…) door de vereniging Vrienden van Blijdorp voor 10.000 gulden. Bij aankomst in Rotterdam kreeg ze een plekje in de Dikhuidenvleugel van de Rivièrahal: iets wat op dat punt eigenlijk niet zo bijzonder was. In dat tijdperk waren de olifanten in Blijdorp, net als in de rest van Nederland, allemaal elders geboren en ter plekke samengevoegd tot een geforceerde groep. Dit, net als Irma’s vroege separatie van haar ouders, is natuurlijk ondenkbaar geworden tegenwoordig, nu we veel beter begrijpen welke sociale behoeftes deze reusachtige dieren hebben.

Toen Irma naar Blijdorp kwam, was ene Ramon al een paar jaartjes aanwezig. In ’71, nog geen één jaar oud, was hij overgekomen uit Hannover. Het was vrij zeldzaam dat dierentuinen toentertijd vrijwillig mannetjes op zich namen, omdat ze bekend stonden als onvoorspelbaar en agressief. Terwijl Irma en de andere vrouwtjes regelmatig ‘uitgelaten’ werden door de verzorgers, bracht Ramon zijn dagen afgezonderd van de rest door, op een afgezet deel van het terras. Toch was Ramon met een reden naar Blijdorp gekomen: de dierentuin wilde gaan fokken met de olifanten. In het kader daarvan besloot de Diergaarde tevens definitief te stoppen met het houden van Afrikaanse olifanten in 1974.

Foto: Nationaal Archief. Irma en Bernhardine. Klik HIER voor groot formaat.

Afijn: omdat zowel Ramon als Irma allebei nog erg jong waren, viel er lang niet zo veel te melden over de twee. In 1984 was de vreugde echter ongekend in de Maasstad toen Irma dochter Bernhardine, vernoemd naar de partner van Juliana der Nederlanden, ter wereld bracht. Het was niet alleen een Nederlands primeur, maar ook de eerste keer in een Westerse dierentuin dat een in gevangenschap geboren olifant zich voortplantte! In 1988 nam Irma eveneens een jonge en vermagerde verstekeling uit de haven onder haar hoede: Douanita, een uit Vietnam geïmporteerde olifant met Tsjecho-Slowakije als eindbestemming, maar zonder het juiste papierwerk. Twee jaar later volgde de geboorte van Irma’s dochter Yasmin en in 1994 werd de olifantenkudde ‘overgewandeld’ naar hun spiksplinternieuwe heenkomen in de prachtige tuin: Taman Indah. Het jaar erop vindt hier de eerste dierentuingeboorte in groepsverband plaats, toen Irma Indira op de wereld zette omringd door haar soortgenoten.

Het einde van het millennium was tumultueus. Begin 1997, twee jaar na het uitvliegen van Bernhardine, had de olifantengroep een recordomvang van twaalf vrouwtjes bereikt. In juni sloeg de bliksem echter in met het overlijden van Sonny: een olifant die al sinds 1940 in Blijdorp aanwezig was en door haar leeftijd als officieuze leidster van de groep diende. Ze had zich altijd opgeworpen als liefdevolle maar strenge oppas voor Irma’s kroost. Inmiddels was Irma niet alleen een oudgediende, maar ook de enige olifant die succesvolle bevallingen op naam had (drie nog wel!). Irma nam dan ook de rol van leider op zich. Toch trokken drie andere vrouwtjes, die omstreeks ’95 uit Rhenen waren komen aanwaaien, gezamenlijk op tegen haar: Tin Tin Htoo, Yu Yu Yin en Khaing Phyo Phyo. De spanning hield enige tijd aan, terwijl meer veranderingen in de groep plaatsvonden: zo overleed de jonge bul Ben tijdens een lichte narcose eind ’97 en verder verlieten in de loop van 1997 vier olifantenkoeien het park. Onverwachts overleed Ramon in ’98 aan een hersenbloeding en dat jaar stierf ook Irma’s jongste dochter, Indira, aan een herpesinfectie, terwijl de kudde weer werd uitgebreid door Khaing Phyo Phyo’s bevalling van Timber en Yu Yu Yins bevalling van Maxim. Lang zouden zij niet in de Havenstad blijven: in ’99 werd besloten om Tin Tin Htoo, Yu Yu Yin, Khaing Phyo Phyo en hun twee zoontjes naar Engeland te verhuizen. Toen was Irma’s rol als matriarch, zij het slechts van haar dochter Yasmin en Douanita, eindelijk veiliggesteld.

Foto: indebuurt.nl. Het eerste gezonde kleinkind van Irma, Anak.

Ramons troonopvolger, Alexander, wist Irma drie keer te bezwangeren. Bangka werd in 2000 geboren en zoontje Sibu in 2004. De derde zwangerschap ging echter ernstig mis in 2007: het jong was afgestorven in de baarmoeder en Irma’s leven werd ternauwernood gered na een lange en uitputtende operatie. Irma’s dagen als moeder lagen achter zich. Nadat Irma technisch gezien in ’99 al eens oma was geworden toen Bernhardine over de grens beviel van een zoon, die geen lang leven beschoren was, beviel ‘Dina’ na terugkomst in Rotterdam weer in 2002. Net als Willi overleed Senang echter al snel aan het herpesvirus. Yasmins bevalling van Anak in 2003 eindigde gelukkig niet in verdriet, al vonden er wel weer enkele breuken plaats in de groep: Bernhardine vertrok in 2006, samen met Yasmin, definitief naar Dublin, waar die twee nog altijd te zien zijn. In 2012 kreeg Irma’s pleegdochter Douanita leiderschapsambities en om die reden moest zij vertrekken en dit jaar werd Douanita’s achtergebleven dochter Trong Nhi ook gescheiden van de Irma-groep onder vergelijkbare omstandigheden.

Inmiddels is Irma’s stamboom flink gegroeid. In totaal heeft Irma vandaag de dag twaalf kleinkinderen en ook nog eens drie achterkleinkinderen. Toen zij voor het eerst overgrootmoeder werd, in 2014, was dat waarschijnlijk een mondiaal primeur in gevangenschap. Slechts een van Irma’s vier broers en zussen leeft nog: zus Schottzie, tegenwoordig woonachtig in de Cincinnati Zoo, in de Verenigde Staten. Verder zijn twee andere nakomelingen van Irma’s vader Chieng Mai (†2017) nog in leven: Gandhi en Plaisak. Irma’s moeder Buag Hah is niet zo oud geworden: zij is in 1996 overleden. Hoewel Irma tegenwoordig wat extra aandacht krijgt van de verzorgers, is er geen reden om aan te nemen dat we niet nog heel wat jaren mogen genieten van haar. Ze wordt omringd door haar dochter Bangka en diens dochter Faya, die inmiddels toch ook wel van de leeftijd is dat een fling met fokman Fahim niet ondenkbaar is. Diergaarde Blijdorp heeft grootse ambities met Taman Indah: het is de bedoeling dat het verblijf nog vóór 2030 flink gaat groeien door het bongoperk – en in een later stadium ook het Aziatisch Moeras en de Mongoolse Steppe – te ‘absorberen’. En wie weet, misschien duimen we tegen tijd alweer voor achterachterkleinkinderen voor Irma… Vandaag zal Irma zich overigens niet bekommerd hebben om dit alles: ze kreeg namelijk een lekkere portie fruit cadeau.

Foto: Saskia Bokkers (BB-Facebook). Irma, midden-achteraan.

Bye bye Sunay!

Foto: Saskia Engelaar (BB-Facebook)

Vandaag is de laatste dag die olifant Sunay in Rotterdam zal doorbrengen. Verzorgers bevestigen dat de afgezette bezoekerspaden en de vrachtwagen op het voorplein van de Rivièrahal bedoeld zijn voor het transport van de vijfjarige bul. De bestemming is Frankrijk: hier zal hij onderdeel gaan uitmaken van een geheel nieuwe bullengroep. La Tanière heeft bevestigd klaar te staan voor het ontvangst van Sunay. Het is de bedoeling dat deze dierentuin, gesitueerd nabij Chartres, net wat zuidelijker dan Parijs, dit jaar voor het eerst zijn poorten zal openen voor bezoekers. Het park is hoofdzakelijk een opvangcentrum voor ex-circusdieren en fauna die illegaal gehouden werd in het verleden. In overleg met de EAZA is er ook een groot verblijf voor Aziatische olifanten gecreëerd. 

Foto: Danique Dellevoet (BB-Facebook). Sunay in 2015.

Het houden van olifanten in gevangenschap is niet zonder uitdagingen. Vrouwtjes en hun nageslacht vormen van nature gemoedelijke familiegroepen voor het leven, maar mannetjes staan doorgaans bekend als eenlingen. Soms vormen ze kleine mannengroepjes of volgen ze een vrouwenkudde op enige afstand. Nieuwe dierentuinen, zoals WILDLANDS in Emmen, proberen dat na te bootsen door dynamische groepen te creëren. Sunay’s vader Timber, die dit jaar is verhuisd naar Drenthe, staat bijvoorbeeld soms bij de dames, soms bij een paar jonge bachelors en soms alleen. Ook Diergaarde Blijdorp kondigde eerder dit jaar aan dat het een van hun doelstellingen voor dit decennium was om extra mannetjes te huisvesten in de Maasstad. De huidige stand van zaken in veel dierentuinen is echter anders: vaak is er slechts ruimte voor één of twee mannetjes, terwijl er wel een voltallige damesgroep aanwezig is. Dat betekent, gezien er evenveel individuen van elk geslacht geboren worden, dat er een zogenaamd ‘mannenoverschot’ ontstaan is. Doordat parken zoals La Tanière uitsluitend heren huisvesten, wordt daarvoor gecompenseerd.

Sunay werd in 2015 geboren als zoon van Bangka en Timber. Het was de zestiende olifantengeboorte in Diergaarde Blijdorp en tot op heden ook de meest recente. Met Faya en Nhi Linh speelde hij altijd graag spelletjes, al zijn Nhi Linh en haar moeder Trong Nhi eerder dit jaar gescheiden van de rest van de kudde vanwege een machtsstrijd met Sunays oma Irma. La Tanière publiceerde op hun Facebook-pagina recentelijk een uitgebreide video over het werk dat in Sunays nieuwe heenkomen is gaan zitten, klik daarvoor HIER. De Rotterdamse emigrant zal in Frankrijk drie andere olifanten ontmoeten: de halfbroertjes Ananda Yingthway en Yoe Ma, in Emmen verwekt door de welbekende bul Radza en de laatste jaren woonachtig in Maubeuge, en ene Rajendra uit Keulen. Sunay: het ga je goed!

Afbeelding: La Tanière – Zoo Refuge (Facebook). Sunays nieuwe verblijf.

Kort Nieuws

Slurfcontact

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Het gemiddelde testosterongehalte van Taman Indah is na vijf weken weer op peil: olifantenbul Fahim, de opvolger van Timber, is aangekomen. Zijn transport vanuit Bellewaerde vond ‘s nachts plaats vanwege de hitte. Hij is in 2005 geboren te Zürich als zoon van de in Thailand geboren ex-circusolifant Maxi, dit jaar overleden, en de eveneens gepensioneerde circusolifant Indi uit Myanmar. Hoewel hij nog geen nageslacht op naam heeft, is hij dus best waardevol voor het Europese fokprogramma dankzij zijn ‘wilde genen’. Het European Endangered Species Programme (EEP) voor de Aziatische olifant wordt gecoördineerd vanuit Diergaarde Blijdorp. De recente wissel van olifantenmannen in Rotterdam hangt samen met Faya, die hier in 2010 geboren werd. Inmiddels is zij geslachtsrijp en er wordt dan ook gehoopt dat er over een paar jaar een achterkleinkind van Faya’s oma Irma zal rondwandelen in Blijdorp. Dusver lijkt Fahim het naar zijn zin te hebben en ook zijn kennismaking met de andere dikhuiden verliep goed. Zelfs matriarch Irma, die zich nooit op haar gemak voelde bij Timber, lijkt hem vooralsnog te gedogen. Alleen qua slagtanden is hij wat minder imposant dan Timber, gezien deze opnieuw aan het aangroeien zijn na een uit de hand gelopen stoeipartij in 2012, maar geen zorgen: de stoottanden van Fahims vader werden uiteindelijk bijna drie meter lang.

Pa- & Ma-raboe

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

De ‘oogst’ bij de Afrikaanse maraboes is dit jaar goed voor maar liefst zes van deze tropische ooievaars: een record! Voorafgaand aan de komst van de Gierenrots-volière in 2010 was de soort al in Blijdorp aanwezig, toen nog in een openluchtverblijf: een typische vorm van ouderwetse huisvesting. Decennialang bleven kuikens uit, want eigenlijk is paren nagenoeg onmogelijk als de dieren zich niet goed kunnen balanceren met hun vleugels. Daar komt nog eens bij kijken dat het voortplantingsseizoen van de maraboe in de Afrikaanse zomer en dus onze winter valt, wanneer de maraboes noodgedwongen in de verwarmde binnenverblijven vertoeven. Vanwege het tegenvallende voortplantingssucces werd in 2005 vanuit Blijdorp een Europees fokprogramma opgezet dat alle maraboes van het continent in kaart bracht. Nadat de Rotterdamse maraboes niet langer gekortwiekt werden, werden er in 2012 achter de schermen voor het eerst twee kuikens grootgebracht. In 2014 had de Diergaarde een primeur met het uitvliegen van een maraboe in de buitenlucht, mede dankzij een vroege lente en het strategisch verstrekken van nestmateriaal. Sindsdien is het voortplantingsritme van de maraboes gelukkig opgeschoven naar ons voorjaar, een moeite die ook zeker loont: het jaar erna, 2015, vlogen er vijf jongen uit, gevolgd door drie in 2016, vier in 2017, vier in 2018 en drie in 2019. De meeste zijn inmiddels verhuisd naar andere dierentuinen in Europa, al zijn er ook een aantal die voorlopig meedoen aan de Vrije Vlucht Voorstellingen. Update 19-07-20: bij het ringen is gebleken dat er in feite zeven maraboes geboren zijn!

Botanisch Blijdorp

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Attentie plantenliefhebbers: de roze en witte haaklelies nabij de stal van de Mhorr-gazelles staan in bloei! Deze bollenplanten, waarvan maar liefst 105 soorten worden erkend, groeien langs oevers en moerassen in de tropische delen van Afrika, Amerika en Azië. Sommige haaklelies werden van origine gebruikt als medicatie in zuidelijk Afrika, maar voordat je gelijk je complete plantenbak in je EHBO-kit stopt: sommige soorten zijn eigenlijk best giftig.

Saladebar

Foto: John de Greef (BB-Facebook). De groene zeeschildpad is een bedreigde diersoort en de karetschildpad staat zelfs als ‘kritiek bedreigd’ op de Rode Lijst: één stapje verwijderd van uitgestorven.

Over groen gesproken: de verzorgers van het Oceanium hebben de zeeschildpadden bij de Haaientunnel laatst een stukje verrijkingsmateriaal gegeven. Door andijvie in een PVC-buis met gaten erin te stoppen, werd voedertijd opeens gecombineerd met een beetje vermaak voor de dieren. Er zijn twee zeeschildpadden in het Oceanium: Midas, een groene zeeschildpad, en Peddel, een karetschildpad. Beide soorten delen veel van hun bedreigingen: ze worden gedood voor consumptie, raken verstrikt in visnetten en verdrinken, treffen hun geboortestranden ernstig aangetast aan of stikken op jonge leeftijd in plastic zakjes die ze voor kwallen aanzien. Ook qua uiterlijk hebben ze best wat in het gemeen, alleen worden karetschildpadden minder groot en hebben zij overlappende schildplaten. Overigens maakten Midas en Peddel het niet per se makkelijker voor de bezoekers om ze uit elkaar te houden: hoewel karetschildpadden op latere leeftijd echte vleeseters zijn, vertoonde Peddel eerder interesse in de andijviebuis dan de groene zeeschildpad, die juist een overtuigd vegetariër is… Afijn: HIER is een filmpje.

Welkom!

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook). Fang-Pi.

Het Himalaya-hoekje is weer een inwoner rijker: er is een jonge rode panda uit Duitsland aangekomen genaamd Fang-Pi. Ze houdt het komende jaar de reeds aanwezige Kwina gezelschap. Kwina werd vorig jaar geboren als dochter van Hima en Yukiko, tezamen met nog een broertje. Het overlijden van moeder Yukiko betekende dat de jonge dieren opeens verder grootgebracht moesten worden door de verzorgers, al heeft Kwina’s broertje het niet gered. Omdat ze nog te jong is om te koppelen aan een mannetje, heeft ze nu dus gezelschap gekregen van een ander soortgenootje. Fang-Pi is overigens de tweelingzus van ene Chima, die eerder als kandidaat voor de verhuizing werd genoemd. Volgend jaar gaat Fang-Pi op doorreis naar een andere dierentuin en zal Kwina door de Europese fokcöordinator, die tevens in Blijdorp werkt, een partner toegewezen krijgen. Trouwens, over bestandswijzigingen gesproken: in de Krokodillenrivier is een aantal klipdassen geboren en bij het Caraïbisch Café zijn er enkele Cubaanse hutia’s geboren. Er is daarnaast ook een sneeuwkaptapuit uitgevlogen, alsmede twee pruimkopparkieten en ook de zeldzame bijeneters uit de Okapi-Volière zijn druk aan het nestelen.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Klipdassen zijn heer en meester op gladde rotsblokken door hun rubberachtige voetzooltjes die continu vochtig gehouden worden door een aantal klieren.

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). Jonge sneeuwkaptapuit.