Blijdorp verwelkomt Brabantse ijsbeer

Foto: Dierenrijk Mierlo (Instagram). IJsbeer Nivi.

Diergaarde Blijdorp is sinds vandaag een ijsbeer rijker: het jonge mannetje Nivi is vandaag op transport gegaan van Dierenrijk Mierlo naar Rotterdam. Dat meldt de Noord-Brabantse dierentuin. In Blijdorp gaat hij een ander mannetje, de van origine Russische Wolodja, gezelschap houden.

Nivi kwam in 2018 ter wereld. Zijn moeder is Frimas en zijn vader Henk. Henks naam verklapt al dat hij een geboren en getogen Nederlanders is, zijn wieg stond in Ouwehands Dierenpark. Frimas is echter geboren aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, in het Canadese Montréal. Dat betekent dat Nivi’s bloed best waardevol is voor het Europese fokprogramma. Tegelijkertijd heeft Nivi al aardig wat broers en zussen, dus uniek zijn Nivi’s genen ook weer niet. Of een ijsbeer zich mag voortplanten, wordt bepaald door de fokcoördinator in Moskou. Veel ruimte voor jonge ijsbeertjes is er niet in Europa, want er zijn steeds minder parken die ijsberen huisvesten. De tussenoplossing: Nivi mag een tijdje ‘op kamers’ in de Maasstad, alvorens hij zich in een later stadium mag ontplooien als fokman.

Foto: Jan van Keulen (BB-Facebook). IJsbeer Wolodja.

Zijn huisgenoot, Wolodja, kwam in 2019 naar Blijdorp om de oudere ijsberenvrouw Olinka het hof te maken, maar daar is het niet meer van gekomen. Olinka stierf begin 2021 op 28-jarige leeftijd. Ze leeft voort in onder andere Vicks, die afgelopen maart Frankrijk verruilde voor Denemarken, en in Sizzel. Laatstgenoemde is vorige week voor het eerst moeder geworden van een tweeling, ze leeft in het Duitse Rostock. De gelukkige vader is Akiak, tevens een oud-inwoner van Ouwehands.

IJsberen mogen dan wel solitair zijn, maar in gevangenschap willen deze hypercarnivoren wel eens gedragsafwijkingen ontwikkelen bij gebrek aan prikkels. Interacties met een soortgenoot kunnen dan ook een wezenlijke verrijking voor hun gedrag vormen.

De ijsbeer, hét gezicht van de klimaatcrisis, staat als kwetsbaar op de Rode Lijst. De populatieafname van de ijsbeer valt nu nog mee, maar wetenschappers voorspellen dat de komende decennia erg zwaar gaan zijn voor deze soort. Lees HIER meer over het opwarmen van de noordpool.

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Corona-uitbraak in Diergaarde Blijdorp: leeuwen en gorilla’s ziek

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

In Diergaarde Blijdorp hebben verschillende leeuwen en gorilla’s COVID-19 opgelopen, zo meldt de Rotterdamse dierentuin. Ze vertonen ”griepachtige verschijnselen: ze zijn hangerig, hebben minder eetlust, soms een lichte hoest en de gorilla’s hebben ook maag- en darmproblemen.” Vermoedelijk zijn de dieren aangestoken door een besmette verzorger, ondanks de extra hygiënemaatregelen die het park sinds het begin van de pandemie getroffen heeft.

Het virus SARS-CoV-2 infecteert cellen door te binden aan de ACE2-receptor. Door het lichaam wordt dit eiwit normaal gesproken gebruikt om de bloeddruk te reguleren. Het gen dat voor dit eiwit codeert, is erg lang geleden geëvolueerd en kan bij veel diersoorten teruggevonden worden. Menselijk ACE2 komt sterk overeen met dat van andere primaten, vleermuizen, hoefdieren, carnivoren, olifanten, zeekoeien en knaagdieren. Het coronavirus kan daardoor vrij makkelijk tussen soorten overspringen, een fenomeen dat zoönose genoemd wordt. Dat is tevens hoe de pandemie begonnen is.

Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt in dierentuinen. Zowel in San Diego als in Atlanta zijn gorilla’s besmet geraakt, terwijl de tijgers en leeuwen in de Bronx Zoo in New York een tijdje in de lappenmand gelegen hebben. In Nebraska zijn drie sneeuwluipaarden zelfs gestorven aan COVID-19. Er wordt gewerkt aan een vaccin voor mensapen.

Diergaarde Blijdorp laat weten dat het Mensapengebouw en de Tweeling-Gebouwen tot nader order afgesloten zijn voor bezoekers. Het park verwacht dat het ziektebeeld mild blijft, omdat de dieren in kwestie een goede conditie hadden. Het is niet bekend welke specifieke dieren positief getest zijn.

In Nederland geldt tevens een ophokplicht voor alle vogels om de verspreiding van het griepvirus H5N1 te voorkomen. Vooralsnog is deze ziekte nog niet vastgesteld in dierentuinen.

-> Update 15.00 uur: media melden dat bij zowel de leeuwen als de gorilla’s slechts één dier negatief getest is. Vermoedelijk gaat het om Chica en Nasibu respectievelijk, gezien deze individuen gescheiden van de rest leven.

Foto: Marja Troost van Dam (BB-Facebook)

Onstuimige olifantenman verlaat Blijdorp: ”niets is veilig voor hem”

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Diergaarde Blijdorp gaat afscheid nemen van Aziatische olifant Fahim. Volgende week vindt zijn transport naar de dierentuin van Kopenhagen plaats. De Denen hebben alvast een kleine delegatie naar Rotterdam gestuurd; Fahim is namelijk een olifant met een gebruiksaanwijzing. Sterker nog, sinds Fahim Taman Indah bewoont, heeft hij flink huisgehouden…

Circusolifant

Fahim is 2005 geboren te Zürich als zoon van twee ex-circusolifanten. Later verhuisde hij naar het Belgische Bellewaerde, waar hij samenwoonde met andere jongvolwassen heren. In de natuur vormen onervaren bachelors ook zulke groepen en vermoedelijk is dat een belangrijk onderdeel van hun emotionele en sociale ontwikkeling. Tijdens een stoeipartij raakte Fahim zijn slagtanden kwijt en zijn speelmaatje overleed onverwachts in 2017, waarna hij enkele jaren solitair leefde.

In 2020 vond de Europese coördinator een nieuw heenkomen voor Fahim: hij mocht zich voor het eerst gaan bewijzen als fokman. Zijn beoogde partner was Faya, een van de Rotterdamse dames. Eenmaal in Nederland werd echter al snel duidelijk dat dat makkelijker gezegd dan gedaan was. Hij gooide met takken, klom op hekken, sloeg beveiligingscamera’s uit bomen en trok de lampen van het plafond: het dierenpark in de Maasstad huisvest al een kwart eeuw bullen, maar bleek niet voorbereid op Fahims capriolen. Interesse in vrouwen had hij slechts mondjesmaat, en naar Faya keek hij aanvankelijk al helemaal niet om. Toch heeft hij zijn missie voltooid: in ‘Het Echte Leven In De Dierentuin’ kondigde Blijdorp aan dat Faya zwanger is.

Mentor

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Wellicht dat Fahim zijn speelse persoonlijkheid gedeeltelijk aan zijn ouders dankt, maar het lijkt er ook op dat hij simpelweg nog geen doorgewinterde charmeur is. Eigenlijk zou het goed zijn als hij enige tijd kan samenleven met een oudere bul. In het Poolse Łódź is een nieuw verblijf aangelegd dat hiervoor geschikt is. Een oude bekende van Rotterdam, de inmiddels 43-jarige Alexander, woont er al. Hopelijk kan hij als leermeester dienen voor Fahim. Hij krijgt er tevens gezelschap van de Emmense Yoe Ma en de Franse Tom.

Eigenlijk zou Fahim deze zomer al naar Oost-Europa vertrekken, maar de Polen hebben aangegeven dat ze extra tijd nodig hebben om het perk Fahim-bestendig te maken. De bouwkundige staat van Diergaarde Blijdorp gaat er ondertussen echter niet op vooruit en daarom moet Fahim nu voor zes maanden uitwijken naar Kopenhagen. De Deense hoofdstad diende eerder als tussenstop voor Naing Thein. Net als Alexander zou hij met pensioen gaan in Polen, maar hij overleed voordat hij zijn reis kon voltooien.

De Kopenhaagse olifantenkudde bestaat momenteel uit drie onverwante vrouwtjes, ieder met één jong. Of Fahim voorgesteld wordt aan de dames is niet bekend. Kopenhagen is tevens de geboortestad van Irma, de stammoeder van de Blijdorp-dynastie.

Haastige spoed…

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Allereerste concept uitbreiding olifanten. Klik HIER voor groot formaat.

Diergaarde Blijdorp wil het olifantenverblijf moderniseren en uitbreiden. Het huidige concept, dat uit de jaren 90 stamt, gaat uit van een groep vrouwtjes met één man erbij. Van origine werden er ook meer vrouwtjes dan mannetjes uit Azië gehaald, maar nu die importgeneratie langzamerhand begint te verdwijnen, verschuift ook de sex-ratio. Waren er in de jaren 90 nog zeven vrouwtjes per bul in Europa, nu bungelt die verhouding rond de 2:1 en over een jaar of vijftien zal het 1:1 zijn. Meer ruimte voor mannetjesolifanten is dus noodzakelijk en Diergaarde Blijdorp – die nota bene de fokcoördinator is – wil een steentje bijdragen aan die transitie.

De perken van de Indische neushoorns en de kamelen gaan plaatsmaken voor een extra olifantenperk, niet geheel ongelijk aan de eindbestemming van Fahim. Het is een flinke ingreep en nu de stal van Fahim leeg komt te staan, biedt dat Blijdorp de nodige ‘ademruimte’ voor de werkzaamheden. Het park is dus niet op zoek naar een plaatsvervanger voor Fahim.

Op termijn zullen ook Trong Nhi en haar dochter Nhi Linh Blijdorp gaan verlaten. Zij zijn geen familie van de rest van de vrouwtjes en daardoor is een leiderschapsstrijd ontstaan. Amerika was hun oorspronkelijke bestemming, maar er heerst al enige tijd onduidelijkheid over hun verhuizing.

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Streepjes- en stipjespyjama: tapir geboren in Blijdorp!

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Diergaarde Blijdorp meldt de geboorte van een Maleise tapir. De bevalling, die een punt zette achter een dracht van ruim 400 dagen, verliep voorspoedig en het kleintje oogt gezond. Het is een vrouwtje, wiens naam nog even op zich laat wachten.

Tapirvrouwtje Pooh werd in 2016 al eens moeder van een zoontje, Penang geheten. Dat was de eerste geboorte van een Maleise tapir in Nederland in bijna twintig jaar tijd! Zijn vader, Vazan, overleed helaas begin 2018, maar niet zonder nalatenschap: later dat jaar zag ene Vasanti het levenslicht. Helaas bezweek zij uiteindelijk aan de gevolgen van bloedarmoede en een infectie, waarmee Rotterdam even leek af te stevenen op een nieuwe ’tapirloze’ periode…

In 2019 vond de coördinator van het Europese fokprogramma een nieuwe potentiële partner voor Pooh: een jonge man uit Leipzig, Ketiga (‘Tygo’) geheten. Het heeft even geduurd voordat het tweetal naar elkaar toegroeide. Deze zomer waren hun – soms ietwat kneuterige – perikelen in het tv-programma ‘Het Echte Leven in de Dierentuin’. De aanhouder wint, zo blijkt maar weer! In afwachting van de bevalling hadden de verzorgers de waterpartij in het binnenverblijf gedempt met houtsnippers. Enkele improvisatorische takken en stammen moeten de spruit ontmoedigen om over de muur te klauteren.

Het vrouwtje is een welkome aanwinst voor het fokprogramma, dat slechts een vijftigtal dieren telt, waarvan een meerderheid man. De Maleise tapir is een bedreigde diersoort waarvan nog geen 3.000 wilde individuen resteren, verspreid over het Maleisisch schiereiland en Sumatra. Door hardnekkige ontbossing moeten deze schuwe dieren genoegen nemen met steeds minder leefgebied.

Foto: Sabine Buchholz (BB-Facebook). Archieffoto uit 2016.

Blijdorp neemt afscheid van leeuwin Bente: ”geen leeuwwaardig bestaan”

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Diergaarde Blijdorp rouwt om de dood van Aziatische leeuw Bente. Het park heeft besloten haar in te slapen omdat ze steeds ergere neurologische klachten had. ”De situatie bleef lange tijd stabiel maar de laatste maanden namen de klachten dermate toe dat van een leeuwwaardig bestaan geen sprake meer was.” Bente is 15 jaar oud geworden.

Het verhaal van de Aziatische leeuw in Rotterdam begon in 2005, toen de al de zwangere Shantee introk in het Roofdieren-Gebouw. In 2006 beviel ze hier van Bente en diens tweelingzusje Mika. Trouwere dierentuinbezoekers zullen zich wellicht herinneren dat Mika voor de ogen van een bezoekersmassa verdronk tijdens een neurologische aanval eind 2007. De Diergaarde laat nu weten dat ook Bente al langere tijd kwakkelt met soortgelijke klachten. ”Ze liep heel ongecoördineerd en had zichtbaar moeite om goed door de bochten te lopen. Hierdoor struikelde ze veel en hield haar kop continu in een verkrampte houding.” Bente heeft geen nazaten, omdat ze al haar jongen kort na hun geboorte doodbeet.

Blijdorp weet verder te melden: ”Sinds enige tijd is bekend dat neurologische klachten voorkomen bij veel meer Aziatische leeuwen van diverse afkomst, in verschillende tuinen en in [de laatste wilde populatie in India].” Gezien de Aziatische leeuw eens gereduceerd was tot enkele tientallen individuen, bestaat de kans dat generatielange inteelt de soort ernstig heeft verzwakt. Ook Aapal, de mannetjesleeuw van Blijdorp, is vorig jaar ingeslapen na een lang ziekbed.

Mogelijk dat nieuwe wetenschappelijke inzichten kunnen helpen. Het idee dat er een Aziatische en een Afrikaanse ondersoort zijn, is wellicht achterhaald. De IUCN, de organisatie die de Rode Lijst beheert, gaat tegenwoordig uit van een noordelijke en een zuidelijke ondersoort. Dat betekent dat de Aziatische leeuw gelijk wordt gesteld aan de populaties uit West-Afrika en de Sahel. Wellicht dat ‘vers bloed’ de Aziaten goed zou doen. Er wordt gewacht op verder bewijs voor deze theorie voordat er iets mee wordt gedaan.

Lange tijd gold dat de Rotterdamse leeuwinnen niet door één deur konden. Bente en Churchilla (Chica) hielden elkaar gezelschap als één groepje, Lalana leefde samen met haar drie welpjes. Nu blijft Churchilla dus alleen achter. De fokcoördinator in Denenmarken buigt zich over de kwestie.

Foto: Cor Exalto (BB-Facebook). Bente en Aapal.