Diergaarde Blijdorp: ruim baan voor de olifanten, dat is de droom

Diergaarde Blijdorp staat aan de vooravond van een grootse onderneming. Het Rotterdamse park kondigt een nieuwe inzamelactie aan: een loterij, met ”olifantastische prijzen”. De opbrengst wordt gestoken in een bouwproject, dat als einddoel heeft natuurlijkere groepsdynamiek bij de olifanten mogelijk te maken. En wat voor een bouwproject! De plattegrond van de dierentuin gaat drastisch veranderen als de ambities van het park gerealiseerd worden. Ook de Vrienden van Blijdorp lijken zich te mobiliseren en geven aan één miljoen euro te willen werven. Dit is wat we tot nu toe weten.

Sexratio

Het Masterplan 2030 was nog niet gepresenteerd of de pandemie brak uit. Gedurende die periode heeft de directie moeten reflecteren op volgorde en financiering van de plannen. Het Eilandhoppen-project is bijvoorbeeld gesneuveld en de renovatie van Taman Indah krijgt prioriteit over de Victoria Serre.

Vroeger werden meer olifantenvrouwtjes dan -mannetjes geïmporteerd uit Zuidoost-Azië. Die wildvanggeneratie verdwijnt nu langzaam, waardoor in gevangenschap geboren olifanten een steeds groter percentage van de dierentuinpopulatie vormen. Deze nieuwe lichting bestaat uit evenveel mannetjes als vrouwtjes. Kort gezegd: waren er dertig jaar geleden nog zeven vrouwtjes per bul in Europa, nu bungelt dat cijfer rond de twee en over een jaar of vijftien zal het één op één zijn.

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook)

Wie naar Taman Indah kijkt, kan zien dat er in de jaren ’90 al een beetje werd nagedacht over deze uitdaging. Naast het grote perk liggen namelijk nog twee kleinere perken, die oorspronkelijk bedoeld waren om twee heren te huisvesten. Deze verblijven zijn, naar huidige maatstaven, echter hopeloos verouderd. Er kan eigenlijk maximaal één mannetje ondergebracht worden, maar ook dat is niet ideaal. Uit veldonderzoek is de laatste jaren namelijk naar voren gekomen dat mannetjesolifanten geen nomadische eenlingen zijn, zoals dat vroeger gedacht werd.

De sociale agenda van bullen is complex: op jonge leeftijd vormen ze vaak kleine groepjes, die belangrijk zijn voor de psychologische en motorische ontwikkeling. Eenmaal volgroeid vallen die clubs doorgaans uiteen, maar ook dan komen mannetjes nog regelmatig in contact met elkaar. Zo ziet ook het contact met de dames eruit. Soms begeven bullen zich een tijdje in de buurt van vrouwtjeskuddes, dan verwatert die relatie weer, dan zoeken ze weer wat meer contact.

Dit genuanceerde fission-fusion model kan simpelweg niet gefaciliteerd worden in Blijdorp momenteel. Dat heeft deels te maken met ruimtegebrek en deels met archaïsche ontwerpkeuzes. Neem de diepe greppel rondom het verblijf: de verzorgers maken zich zorgen dat een bezoekje door de fokbul, dat altijd met enige spierballentaal verloopt, wel eens kan eindigen met een valpartij. Denk aan het ongeluk van Radza in Emmen in 2011. De liefde bedrijven, dat mogen Rotterdamse olifanten alleen op het ommuurde bullenterrein.

Ambities

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Klik HIER voor de grote versie. Masterplan 2030, gepresenteerd begin 2020.

Het olifantenverblijf moet dus gaan groeien. De meest voor de hand liggende uitbreidingsrichting is westelijk: al ruim tien jaar wordt nagedacht over het absorberen van de weide van de bongo’s, waardoor de olifanten in feite uitzicht zouden krijgen op de leeuwen. De populaire naam voor dit idee was ‘oliduct’. In sommige schetsen werd namelijk ook gespeeld met het terugbrengen van de ‘papegaaienlaan’, het pad dat vroeger de Tweeling-Gebouwen verbond met de Grote Vijver, maar dan als tunnel onder de dikhuiden door. Nog begin 2020 gaf Blijdorp een sfeerimpressie vrij hiervoor.

Als de eerste paal voor het olifantenverblijf 2.0 uiteindelijk geslagen wordt, is de kans echter groot dat dat niet bij de bongo’s zal zijn. Dat werd bekend tijdens een winterlezing van de vereniging Vrienden van Blijdorp, enkele maanden na de presentatie van het Masterplan. Te duur, zo oordeelde de dierentuin in coronatijd. Destijds ging de voorkeur uit naar een vervroegde uitvoering van ‘fase twee’. Dat is, zoals gepitcht in het Masterplan 2030, een andere beoogde uitbreiding, oorspronkelijk bedoeld voor een later stadium.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Klik HIER voor de grote versie. Nieuwjaarslezing 2019.

Voor dat project zouden de Vleermuizengrot, het verblijf van de Indische neushoorns, de Mongoolse Steppe en het Aziatische Moeras op de schop moeten. Ten tijde van de winterlezing werd een iets soberdere versie gepresenteerd, waarbij de Vleermuizengrot en het Aziatische Moeras buiten beschouwing gelaten werden omwille van het prijskaartje. Toen stond op het bestaande perk van de neushoorns een nieuwe stal voor mannelijke olifanten ingetekend, omringd door enkele separatieperken. Zo zou je de olifanten al vanaf de Bergdierenrots kunnen zien. Een brug over het reeds aanwezige bezoekerspad zou deze stal verbinden met de kamelenweide, waar de bullen dan naar hartenlust kunnen ravotten.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Klik HIER voor de grote versie. Winterlezing 2020.

Behalve het feit dat dit idee relatief goedkoop is, is het bij ‘fase twee’ ook makkelijker om ruimte te vinden voor een aparte mannengroep. Ook zijn de werkzaamheden dan minder verstorend voor de kudde, waar onder andere de peuter Radjik en de 51-jarige Irma onderdeel van uitmaken. Bijkomend voordeel is dat alleen de gedomesticeerde kamelen en Indische neushoorns dan moeten verdwijnen, wat wellicht verkozen wordt boven afscheid van de (kritiek bedreigde) oostelijke bongo’s.

Perspectief

De meest recente schets die in dit artikel staat, is alweer een jaar oud. Voor nu blijft het dan ook een kwestie van speculeren. Op 9 januari zal de Nieuwjaarslezing plaatsvinden, waarbij ongetwijfeld meer duidelijk zal worden. In de decembereditie van het Vriendennieuws zal wellicht alvast een tipje van de sluier worden opgelicht. Draag in de tussentijd bij aan de uitbreiding van het olifantenverblijf én verzeker jezelf van een plekje bij de Nieuwjaarslezing door lid te worden van de vereniging Vrienden van Blijdorp. Of doe voor slechts €2,50 mee aan de Blijdorp-loterij en maak kans op unieke prijzen, zoals een privélunch met directeur Zevenbergen, een ‘dagje dierenverzorger’, een kampeernachtje in de dierentuin of een diner met zicht op de olifanten.

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Blijdorp verwelkomt Brabantse ijsbeer

Foto: Dierenrijk Mierlo (Instagram). IJsbeer Nivi.

Diergaarde Blijdorp is sinds vandaag een ijsbeer rijker: het jonge mannetje Nivi is vandaag op transport gegaan van Dierenrijk Mierlo naar Rotterdam. Dat meldt de Noord-Brabantse dierentuin. In Blijdorp gaat hij een ander mannetje, de van origine Russische Wolodja, gezelschap houden.

Nivi kwam in 2018 ter wereld. Zijn moeder is Frimas en zijn vader Henk. Henks naam verklapt al dat hij een geboren en getogen Nederlanders is, zijn wieg stond in Ouwehands Dierenpark. Frimas is echter geboren aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, in het Canadese Montréal. Dat betekent dat Nivi’s bloed best waardevol is voor het Europese fokprogramma. Tegelijkertijd heeft Nivi al aardig wat broers en zussen, dus uniek zijn Nivi’s genen ook weer niet. Of een ijsbeer zich mag voortplanten, wordt bepaald door de fokcoördinator in Moskou. Veel ruimte voor jonge ijsbeertjes is er niet in Europa, want er zijn steeds minder parken die ijsberen huisvesten. De tussenoplossing: Nivi mag een tijdje ‘op kamers’ in de Maasstad, alvorens hij zich in een later stadium mag ontplooien als fokman.

Foto: Jan van Keulen (BB-Facebook). IJsbeer Wolodja.

Zijn huisgenoot, Wolodja, kwam in 2019 naar Blijdorp om de oudere ijsberenvrouw Olinka het hof te maken, maar daar is het niet meer van gekomen. Olinka stierf begin 2021 op 28-jarige leeftijd. Ze leeft voort in onder andere Vicks, die afgelopen maart Frankrijk verruilde voor Denemarken, en in Sizzel. Laatstgenoemde is vorige week voor het eerst moeder geworden van een tweeling, ze leeft in het Duitse Rostock. De gelukkige vader is Akiak, tevens een oud-inwoner van Ouwehands.

IJsberen mogen dan wel solitair zijn, maar in gevangenschap willen deze hypercarnivoren wel eens gedragsafwijkingen ontwikkelen bij gebrek aan prikkels. Interacties met een soortgenoot kunnen dan ook een wezenlijke verrijking voor hun gedrag vormen.

De ijsbeer, hét gezicht van de klimaatcrisis, staat als kwetsbaar op de Rode Lijst. De populatieafname van de ijsbeer valt nu nog mee, maar wetenschappers voorspellen dat de komende decennia erg zwaar gaan zijn voor deze soort. Lees HIER meer over het opwarmen van de noordpool.

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Kort Nieuws

Breaking

Update 19.15: ietwat onverwachts is op de webcams op blijdorp.nl te zien dat er een okapi geboren is in het Hart van Afrika. De Diergaarde heeft nog niks bericht. We proberen momenteel uit te vogelen wie de moeder is, al gaat het vermoedelijk om M’buti. Dit zou haar derde jong zijn na Mhina (2019) en Mboshi (2017), en de vijfde okapi die ooit in dit verblijf geboren is. De vader is Ngwani. 

-> Update 22 november: Diergaarde Blijdorp heeft bevestigd dat de bovenstaande informatie correct is.

Uitstel…

Foto: Ria van der Graaf (BB-Facebook)

In tegenstelling tot wat de dierentuin van Kopenhagen eerder liet weten, begeeft Aziatische olifant Fahim zich nog altijd op Nederlandse grond. Het is niet helemaal duidelijk wat de reden voor de vertraging van zijn vertrek is. Er wordt door fans druk gespeculeerd over problemen met zijn papierwerk, of medische testen die niet de gewenste uitslag zouden geven, of belemmerende coronaregels. Blijdorper Bende kan vooralsnog niks bevestigen, maar we houden jullie op de hoogte. Klik HIER voor ons eerdere bericht.

… Maar geen afstel!

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Het lijkt erop dat gevlekte hyena Kaidi eindelijk gezelschap gaat krijgen van een soortgenoot. Alweer bijna twee jaar geleden kwam zij vanuit Safaripark Beekse Bergen naar Diergaarde Blijdorp, als beoogde partner voor Kara. Helaas overleed dit mannetje kort na haar aankomst. Extra pijnlijk, want hij was genetisch gezien van grote waarde voor het Europese fokrpogramma. Afijn, sindsdien leeft Kaidi alleen, maar vrijdag verschenen foto’s van een transportkist in het hyenaverblijf op het internet. Er is nog geen informatie beschikbaar over de nieuwkomer. Kaidi is te herkennen aan wat fikse littekens die ze heeft overgehouden aan haar tijd in Hilvarenbeek, waar ze tevens al een paar keer moeder geworden is.

Logeren

Elders op de Savanne zijn de witkruinmangabeys tijdelijk niet te zien. Hun verblijf wordt opgeknapt. Wat de werkzaamheden precies inhouden en wanneer Oda, Casper en haar drie jongen weer te zien zullen zijn, is niet bekend.

Inhaalronde

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

De septemberuitgave van het Vriendennieuws is online geplaatst. Wat blijkt? Dit jaar is het voortplantingssucces bij de witruggieren niet tot één kuiken beperkt gebleven! Een tweede kuiken is uiteindelijk liefdevol opgevoed door een koppel Rüppells gieren in Avifauna. Een kuiken was er dit seizoen ook bij de pruimkopparkieten in de Maleise Bosrand, al wordt daar ook gerouwd om de dood van de vader. De opbrengst van de eidereenden bij Bass Rock bedraagt dit jaar één jong. Verderop in het Oceanium werd deze zomer de geboorte van vier koeneusroggen gevierd. Een vrouwelijk slurfhondje completeert dit lijstje ‘vergeten geboortes’. Verder was het vertrek van een slurfhondje naar Leipzig dusver nog niet genoemd op het Blijdorper Bende Blog, net als de verhuizing van een mannelijke maraboe naar de Canarische Eilanden.

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook). Het haaienjong uit 2020.

Het mutatielijstje noemt ook nog enkele sterfgevallen. In de lente is de mannelijke moeraswallaby overleden, gevolgd door een vrouwelijke koningspinguïn. Een grotere impact heeft de dood van de vrouwelijke zwartsnuithaai in het Oceanium. In 2020 behaalde Blijdorp een mondiaal primeur door te fokken met deze roofvissen en in 2021 lukte dat nog een keer. Even leek het erop dat Rotterdam de Europese ‘hofleverancier’ van deze imposante dieren zou worden, maar die droom lijkt nu in duigen te vallen. Een rekensommetje met de (geschatte) leeftijd van het dier leert dat ouderdom wel eens de boosdoener geweest zou kunnen zijn. Bij de Haaientunnel zwemt nu nog één mannelijke zwartsnuithaai rond.

Zorgenkindjes

Foto: Silvana Bouman (BB-Facebook)

Diergaarde Blijdorp schoot in mei de Rotterdamse haven te hulp, zo schrijft het Vriendennieuws. In een pakketje, afkomstig uit Singapore, bleek een ernstig verzwakte gekko (soort onbekend) verstopt te zitten. Inmiddels is het diertje aangesterkt en is hij losgelaten in Amazonica, waar hij zich vermoedelijk helemaal thuis voelt tussen de weelderige beplanting. Het Vriendennieuws verklapt overigens ook dat de Diergaarde nadenkt over het maken van enkele aanpassingen aan de vlinderkoepel. Steeds meer luchtkussens in het dak raken lek tijdens noodweer. Van een doorbraak van beide zeilen is gelukkig nog geen sprake, maar de isolerende werking neemt hierdoor wel drastisch af. Op termijn moet er hoe dan ook iets aangepast worden.

Vletenvloot

Foto: Peter Verhoog (wwf.nl). Wilde vleet.

Het Wereld Natuur Fonds (WWF), ARK Natuurontwikkeling en Diergaarde Blijdorp zijn een nieuw partnerschap aangegaan, weet het Vriendennieuws. Deze organisaties, die eerder al samenwerkten om de steur terug te brengen naar de Rijn, oriënteren zich nu op een soortgelijk project voor de vleet (Dipturus spp. flossada & intermedius). Ooit kwamen deze reusachtige roggen ‘bij de vleet’ voor in de Noordzee, maar dat is helaas niet meer zo. De manier waarop het WWF en ARK dat willen veranderen, is door in gevangenschap te fokken met de vleet en de jonge roggen vervolgens uit te zetten. Het Oceanium is de faciliteit van voorkeur hiervoor. Uit respect voor de Vrienden van Blijdorp wacht Blijdorper Bende doorgaans met het overnemen van de updates uit het Vriendennieuws tot ze dit tijdschrift openbaar maken op hun website. Wil je dit kwartaalblad vers van de pers kunnen lezen? Word dan lid van de vereniging!

Dinoflippers

De Europese dierentuinvereniging, EAZA, heeft voor het eerst Best Practice Guidelines voor zeeschildpadden gepubliceerd. Dit document, 58 pagina’s lang, stelt onder andere dat deze reptielen alleen in aquaria gehouden moeten worden als het gaat om gewonde individuen die niet meer vrijgelaten kunnen worden. Ook roept de EAZA op tot onderzoek naar het (mogelijke) belang van UV-licht voor de gezondheid van zeeschildpadden. Verder wordt er veel informatie gegeven over huisvestingseisen en over technieken om medische controles mogelijk te maken. De Best Practice Guidelines zijn samengesteld door de Sea Turtle Working Group, waarvan ‘onze’ Mark de Boer de voorzitter is. Diergaarde Blijdorp fungeert als nationaal opvang- en rehabilitatiecentrum voor aangespoelde zeeschildpadden. In het Oceanium zijn een groene zeeschildpad en een karetschildpad te bewonderen.

Kritiek bedreigd

In de Maleise Bosrand is laatst een Visaya-wrattenzwijn ter wereld gekomen. De kleine is regelmatig te zien en leeft samen met zijn/haar ouders, CJ en Olga, alsmede twee oudere zussen uit 2019. Blijdorper Bendelid Greet van Norde maakte de onderstaande foto. Zeg nu zelf: is het geen knapperd?

Corona-uitbraak in Diergaarde Blijdorp: leeuwen en gorilla’s ziek

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

In Diergaarde Blijdorp hebben verschillende leeuwen en gorilla’s COVID-19 opgelopen, zo meldt de Rotterdamse dierentuin. Ze vertonen ”griepachtige verschijnselen: ze zijn hangerig, hebben minder eetlust, soms een lichte hoest en de gorilla’s hebben ook maag- en darmproblemen.” Vermoedelijk zijn de dieren aangestoken door een besmette verzorger, ondanks de extra hygiënemaatregelen die het park sinds het begin van de pandemie getroffen heeft.

Het virus SARS-CoV-2 infecteert cellen door te binden aan de ACE2-receptor. Door het lichaam wordt dit eiwit normaal gesproken gebruikt om de bloeddruk te reguleren. Het gen dat voor dit eiwit codeert, is erg lang geleden geëvolueerd en kan bij veel diersoorten teruggevonden worden. Menselijk ACE2 komt sterk overeen met dat van andere primaten, vleermuizen, hoefdieren, carnivoren, olifanten, zeekoeien en knaagdieren. Het coronavirus kan daardoor vrij makkelijk tussen soorten overspringen, een fenomeen dat zoönose genoemd wordt. Dat is tevens hoe de pandemie begonnen is.

Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt in dierentuinen. Zowel in San Diego als in Atlanta zijn gorilla’s besmet geraakt, terwijl de tijgers en leeuwen in de Bronx Zoo in New York een tijdje in de lappenmand gelegen hebben. In Nebraska zijn drie sneeuwluipaarden zelfs gestorven aan COVID-19. Er wordt gewerkt aan een vaccin voor mensapen.

Diergaarde Blijdorp laat weten dat het Mensapengebouw en de Tweeling-Gebouwen tot nader order afgesloten zijn voor bezoekers. Het park verwacht dat het ziektebeeld mild blijft, omdat de dieren in kwestie een goede conditie hadden. Het is niet bekend welke specifieke dieren positief getest zijn.

In Nederland geldt tevens een ophokplicht voor alle vogels om de verspreiding van het griepvirus H5N1 te voorkomen. Vooralsnog is deze ziekte nog niet vastgesteld in dierentuinen.

-> Update 15.00 uur: media melden dat bij zowel de leeuwen als de gorilla’s slechts één dier negatief getest is. Vermoedelijk gaat het om Chica en Nasibu respectievelijk, gezien deze individuen gescheiden van de rest leven.

Foto: Marja Troost van Dam (BB-Facebook)

Onstuimige olifantenman verlaat Blijdorp: ”niets is veilig voor hem”

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Diergaarde Blijdorp gaat afscheid nemen van Aziatische olifant Fahim. Volgende week vindt zijn transport naar de dierentuin van Kopenhagen plaats. De Denen hebben alvast een kleine delegatie naar Rotterdam gestuurd; Fahim is namelijk een olifant met een gebruiksaanwijzing. Sterker nog, sinds Fahim Taman Indah bewoont, heeft hij flink huisgehouden…

Circusolifant

Fahim is 2005 geboren te Zürich als zoon van twee ex-circusolifanten. Later verhuisde hij naar het Belgische Bellewaerde, waar hij samenwoonde met andere jongvolwassen heren. In de natuur vormen onervaren bachelors ook zulke groepen en vermoedelijk is dat een belangrijk onderdeel van hun emotionele en sociale ontwikkeling. Tijdens een stoeipartij raakte Fahim zijn slagtanden kwijt en zijn speelmaatje overleed onverwachts in 2017, waarna hij enkele jaren solitair leefde.

In 2020 vond de Europese coördinator een nieuw heenkomen voor Fahim: hij mocht zich voor het eerst gaan bewijzen als fokman. Zijn beoogde partner was Faya, een van de Rotterdamse dames. Eenmaal in Nederland werd echter al snel duidelijk dat dat makkelijker gezegd dan gedaan was. Hij gooide met takken, klom op hekken, sloeg beveiligingscamera’s uit bomen en trok de lampen van het plafond: het dierenpark in de Maasstad huisvest al een kwart eeuw bullen, maar bleek niet voorbereid op Fahims capriolen. Interesse in vrouwen had hij slechts mondjesmaat, en naar Faya keek hij aanvankelijk al helemaal niet om. Toch heeft hij zijn missie voltooid: in ‘Het Echte Leven In De Dierentuin’ kondigde Blijdorp aan dat Faya zwanger is.

Mentor

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Wellicht dat Fahim zijn speelse persoonlijkheid gedeeltelijk aan zijn ouders dankt, maar het lijkt er ook op dat hij simpelweg nog geen doorgewinterde charmeur is. Eigenlijk zou het goed zijn als hij enige tijd kan samenleven met een oudere bul. In het Poolse Łódź is een nieuw verblijf aangelegd dat hiervoor geschikt is. Een oude bekende van Rotterdam, de inmiddels 43-jarige Alexander, woont er al. Hopelijk kan hij als leermeester dienen voor Fahim. Hij krijgt er tevens gezelschap van de Emmense Yoe Ma en de Franse Tom.

Eigenlijk zou Fahim deze zomer al naar Oost-Europa vertrekken, maar de Polen hebben aangegeven dat ze extra tijd nodig hebben om het perk Fahim-bestendig te maken. De bouwkundige staat van Diergaarde Blijdorp gaat er ondertussen echter niet op vooruit en daarom moet Fahim nu voor zes maanden uitwijken naar Kopenhagen. De Deense hoofdstad diende eerder als tussenstop voor Naing Thein. Net als Alexander zou hij met pensioen gaan in Polen, maar hij overleed voordat hij zijn reis kon voltooien.

De Kopenhaagse olifantenkudde bestaat momenteel uit drie onverwante vrouwtjes, ieder met één jong. Of Fahim voorgesteld wordt aan de dames is niet bekend. Kopenhagen is tevens de geboortestad van Irma, de stammoeder van de Blijdorp-dynastie.

Haastige spoed…

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp. Allereerste concept uitbreiding olifanten. Klik HIER voor groot formaat.

Diergaarde Blijdorp wil het olifantenverblijf moderniseren en uitbreiden. Het huidige concept, dat uit de jaren 90 stamt, gaat uit van een groep vrouwtjes met één man erbij. Van origine werden er ook meer vrouwtjes dan mannetjes uit Azië gehaald, maar nu die importgeneratie langzamerhand begint te verdwijnen, verschuift ook de sex-ratio. Waren er in de jaren 90 nog zeven vrouwtjes per bul in Europa, nu bungelt die verhouding rond de 2:1 en over een jaar of vijftien zal het 1:1 zijn. Meer ruimte voor mannetjesolifanten is dus noodzakelijk en Diergaarde Blijdorp – die nota bene de fokcoördinator is – wil een steentje bijdragen aan die transitie.

De perken van de Indische neushoorns en de kamelen gaan plaatsmaken voor een extra olifantenperk, niet geheel ongelijk aan de eindbestemming van Fahim. Het is een flinke ingreep en nu de stal van Fahim leeg komt te staan, biedt dat Blijdorp de nodige ‘ademruimte’ voor de werkzaamheden. Het park is dus niet op zoek naar een plaatsvervanger voor Fahim.

Op termijn zullen ook Trong Nhi en haar dochter Nhi Linh Blijdorp gaan verlaten. Zij zijn geen familie van de rest van de vrouwtjes en daardoor is een leiderschapsstrijd ontstaan. Amerika was hun oorspronkelijke bestemming, maar er heerst al enige tijd onduidelijkheid over hun verhuizing.

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)