Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Jeroen de Bruijn (BB-Facebook)

Het kan je gemakkelijk zijn ontgaan: de belangers toepaja’s zijn er tussenuit geknepen! Deze vreemde snuiters zijn, vooral op drukke dagen, vrijwel onmogelijk te spotten in hun verblijf bij de ingang van het Aziëhuis. Toen echter zelfs de verzorgers er niet in slaagden om ze te vinden, gingen er toch wat alarmbellen rinkelen. Het bleek dat de dieren een zwakke plek in hun verblijf hadden gevonden, waar ze doorheen wisten te knagen. Ruim twee weken na de verdwijning, wonen er nu weer twee toepaja’s in het verblijf. Het is niet bekend of dit de oorspronkelijke dames zijn of een nieuw duo.

Gezelschap

De jonge secretarisvogel die sinds april de Gierenrots bewoont, heeft gezelschap gekregen van een vrouwelijke soortgenoot. Het is een vrouwtje uit een Tsjechische dierentuin. De secretarisvogel is gebouwd voor het leven op de grond. Dankzij hun lange poten kan deze aparte verschijning over het lange savannegras heen kijken, waar ze jagen op allerlei kleine dieren. Ze beschikken over een wijd scala aan jachttechnieken, waaronder het doodtrappen van slangen, het uitvoeren van dodenvluchten met prooidieren en het opwachten van dieren die moeten vluchten voor brand.

Sierlijke duivel

Foto: Jean-Luc Sleijpen (BB-Facebook)

Een nieuwkomer in het Publiekslab: een dubbelgevlekte koraalduivel (Dendrochirus biocellatus). Deze jonge vis is te bewonderen in het aquarium van de koffervisjes. Deze vis komt in het wild voor in de tropische Indo-Pacifische wateren, waar ze jagen op kleine vissen en garnalen. De stekels aan de uiteinden van de waaierachtige vinnen gebruiken ze vooral om zichzelf te verdedigen tegen grotere bewoners van koraalriffen. Er zijn ongeveer een dozijn soorten koraalduivel, waaronder de welbekende koraalduivels die Blijdorp voorheen bij de groene murenen hield.

Botanisch Blijdorp

In Amazonica groeien en bloeien voortdurend exotische planten, maar nu is er wel een erg bijzondere bloem te zien. De reuzenwaterlelie, Victoria amazonica, staat namelijk in bloei. De hele zomer zullen de lelies bladeren en knoppen aanmaken. De bloemen bloeien twee nachten; overdag sluit de bloem om daarna van wit naar roze te transformeren. Vroeger was het soms mogelijk om kleine kinderen op de foto te laten gaan op de waterlelies, die dankzij hun omvang een ongekende draagkracht hebben. Blijdorp hoopt dat aan het einde van het zomer weer te kunnen doen.

Nieuw leven

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). ”Kostelijk om naar te kijken.”

De geboortegolf zet door! In de Maleise Bosrand is een derde banteng geboren en bij de ingang van het Oceanium zijn twee jonge zeeleeuwen te zien. Langs de achterwand van het Falklands-verblijf zitten zes ezelspinguïns op het ei en ook bij hun grotere verblijfsgenoten, de koningspinguïns, is het broedseizoen begonnen. Niet ver van de Oude Ingang is ook een pasgeboren bosrendier te vinden. Het meisje, Ella genoemd, is het eerste nageslacht van de nieuwe fokman uit Zweden en het vierde kalf van Rita. Ook zijn in de Grote Vliegkooi een aantal jonge zwartkopibissen te zien.

Rondslurfen

De Aziatische olifanten zijn een paar weken geleden op ontdekkingstocht gegaan in hun vernieuwde buitenverblijf. Er is een tijdje gewerkt om wat achterstallig onderhoud te verrichten aan het perk en de Diergaarde zag haar kans schoon om ook gelijk wat speelinstallaties te veranderen. Olifanten zijn intelligente en bovenal speelse dieren die behoefte hebben aan verrijkingsmateriaal. Zo viel een van de hangende rubberen matten direct in de smaak bij de jongere leden van de groep.

Op hoge poten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De lange poten van de manenwolf dienen als stelten om over het lange gras van de Zuid-Amerikaanse pampa’s te kunnen kijken. Dit bosrijke verblijf is dan ook slechts voor tijdelijke huisvesting.

De manenwolf is verhuisd naar de Wolvenvallei. Haar verblijf gaat omgetoverd worden tot een doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s als onderdeel van de nieuwe uitbreiding van het Oceanium, ‘Eilandhoppen’. Deze manenwolf kwam vorig jaar naar Blijdorp om een mannetje gezelschap te houden, maar helaas overleed deze niet veel later. Er wordt momenteel een dierentuin gezocht die dit bijzondere Zuid-Amerikaanse dier een mooi, permanent onderkomen kan bieden

Op barsten

Ze staat op springen! Maleise tapir Pooh is hoogzwanger en de bevalling zal niet lang meer op zich laten wachten. Als alles goed gaat, zal dit de tweede tapir-baby in een paar jaar tijd zijn in Blijdorp. Het vorige jong, de in 2016 geboren Penang, woont tegenwoordig in Stuttgart. Beide jongen zijn verwekt door Vazan, die helaas in de vroege stadia van de zwangerschap van zijn partner aan een buikvliesontsteking overleden is.

Buiten Blijdorp

Indische neushoorn Bertus is verhuisd van de Britse Edinburgh Zoo naar Batu Secret Zoo in Indonesië. Daar gaat hij wat ‘vers bloed’ introduceren in de genenpoel van het Aziatische fokprogramma voor deze bedreigde diersoort. Bertus werd in 2008 in Diergaarde Blijdorp geboren, als vijfde kalf van Namaste. Toen het tijd was om ‘uit te vliegen’, verhuisde hij naar het Verenigd Koninkrijk waar hij al snel een publiekslieveling werd. Het afscheid was dan ook bitterzoet voor zijn verzorgers, maar voor Bertus was alle commotie het extra groenvoer wel waard.

Foto: Persbureau Xinhua. Indische neushoorn Bertus wordt onthaald in Indonesië.

Kort Nieuws

Lief…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Het voorjaar hangt in de lucht en dat betekent dat er langzaam maar zeker wat meer dieren geboren worden. De bantengs zijn er dit jaar vroeger bij, daar zijn twee kalfjes geboren. De Diergaarde laat weten dat het allebei stiertjes zijn. Eenmaal volgroeid krijgen mannelijke bantengs een zwarte vachtkleur die ook bij vader Bas te zien is, maar op jonge leeftijd zijn ze – net als hun moeders – gecamoufleerd met lichtbruin. Verder steken er, zoals wel vaker het geval is, bij twee van de wallaby-dames een jong uit de buidel. Tegen de tijd dat de jongen zichtbaar zijn voor bezoekers, zijn ze al volwaardige mini-kangoeroes, maar vlak na de geboorte is dat wel even anders. De ontwikkeling in de baarmoeder is uitermate beperkt, het grootste deel van de groei van een ‘Joey’ vindt plaats in de buidel waar het nog kale jong direct na de geboorte naartoe klautert via de vacht. Ook bij de wevervogels is het een drukte van belang bij de kundig gevlochten hangnestjes en bij de bedreigde Mhorr-gazelles dartelen twee jongen rond, zusjes genaamd Anna en Elsa.

… En leed

Onlosmakelijk verbonden met de levenscyclus in helaas ook de dood en in de afgelopen maanden hebben we dan ook afscheid moeten nemen van enkele dieren. Te beginnen met de Euraziatische otters. Kort na het overlijden van het mannetje heeft ook zijn partner het leven gelaten. Met haar 14 jaar was ze zeker de jongste niet meer. Hun verblijf in de Chinese Tuin wordt nu bewoond door vier brilduikers, er wordt nog gewerkt aan een permanente invulling. Bij de bosrendieren is met pijn in het hart besloten om het oudste lid van de kudde in te slapen. Hinde Karina had een kwakkelende gezondheid en had last van een abces op haar schouder. Toen er eind vorig jaar een nieuwe bok werd geïntroduceerd in de groep, werd ze ook nog eens verstoten. Overplaatsen was geen optie, dus het meest humane besluit was om haar uit haar lijden te verlossen. Daarnaast wordt in het Vriendennieuws vermeld dat er een mannelijke Mhorr-gazelle, een vrouwelijke moeraswallaby en een vrouwelijk pinchéaapje overleden zijn in het laatste kwartaal van 2017. Ook slurfhond-dame Gloria is niet meer.

Unicum

De Diergaarde is in haar nopjes met de komst van drie Egyptische landschildpadden (Testudo kleinmanni). Deze schildpaddensoort komt uit Noord-Afrika, maar tegenwoordig zijn er nog maar twee groepjes over in het door oorlog verscheurde Libië. Het drietal zal een plekje krijgen in het Natuurbehoudscentrum dat in het Oceanium gebouwd zal worden, waar ze hopelijk ook voor nageslacht zullen zorgen. Het Europese fokprogramma (EEP) voor de Egyptische landschildpad is opgezet door wijlen Henk Zwartepoorte, een reptielenexpert en oud-medewerker van Diergaarde Blijdorp en wordt nu beheerd door vakgroephoofd Oceanium Mark de Boer.

In blijde verwachting

Reden voor feest in Taman Indah: tapir Pooh is weer zwanger! Diergaarde Blijdorp had jaren geen succes met de Maleise tapirs, luxueuze behandelingen om de dieren in een romantische stemming te krijgen ten spijt. Dit alles veranderde toen Pooh en Vazan aan elkaar werden voorgesteld: gelijk spatten de vonken er vanaf – of nou ja, zoals dat er bij tapirs uitziet, ze lagen hele dagen lepeltje-lepeltje. Dat resulteerde in 2016 in de geboorte van Penang. De kleine was het huis nog niet uit of het duo was alweer aan het oefenen voor de volgende en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Helaas is Vazan kort na de daad overleden aan een ernstige buikvliesontsteking.

Laatste loodjes

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De mannenkant: ook de randen van het verblijf zijn geplaatst.

Eindelijk, de oplevering van het geladaverblijf nadert! Zelfs de schotten bij het voorplein van de Rivièrahal zijn nu omlaag gehaald. Na de werken aan de inwendige structuur van het Roofdieren-Gebouw, de buitenkant en de markante schoorsteen, zijn nu ook de klimrotsen af en de beplanting wordt geplaatst. Het enige wat nu nog moet gebeuren, is het plaatsen van de overkoepelende bogen en de netconstructie. Nog voor de zomer moeten de gelada’s naar buiten kunnen.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De gemengde kant.

Het geladaverblijf wordt in twee delen verdeeld: aan de kant van de oude roofdierenterrassen komt een fokgroep en aan de kant van de Rivièrahal komt een groep met uitsluitend mannen en drie mannelijke manenschapen. In 2016 kwam de eerste harem al aan vanuit NaturZoo Rheine en voorafgaand aan de opening zullen enkele mannetjes al in de binnenverblijven gehouden worden.

 Vrienden-Shop

In de zomer zal de Vriendenwinkel bij de spoorwegovergang worden omgebouwd tot een inloopwinkel. Nu bestaat het zaakje nog uit een toonbank en enkele tafels met knuffeldieren onder een overkapping. Met de verbouwing moet de winkel aantrekkelijker worden voor bezoekers en kunnen de vrijwilligers beter hun verhaal doen en zo nieuwe leden werven. De gehoopte extra inkomsten zijn meer dan ooit welkom, want de omzet in het winkeltje in de Rivièrahal is vorig jaar flink omlaag gegaan. Er lopen minder bezoekers doorheen nu de aangrenzende Terraszaal een bediend restaurant is geworden. ”Er komt een kleine commissie om mee te denken over de nieuwe winkel, over de inrichting en wellicht een uitbreiding van ons assortiment”, zo vertelt betrokken lid Greet van Norde in het Vriendennieuws.

Mensapen

De rust is wedergekeerd bij de gorilla’s. Toen drie weken geleden de jongvolwassen man Nasibu werd gescheiden van de rest, was het even wennen voor Bokito. Hij reageerde fel op bezoekers en daarom werd besloten om de binnenverblijven tijdelijk niet toegankelijk te maken voor het publiek. Nu zijn de deuren van het Mensapengebouw eindelijk weer geopend en zijn de gorilla’s ook bij minder goed weer te bewonderen. De ruiten van Nasibu z’n stekkie zijn overigens wel afgeplakt zodat de rest hem niet kan zien. Nasibu verblijft nu in het onderkomen waar normaal gesproken de witkruinmangabeys zitten. Zij worden nu ondergebracht in het verblijf van de franjeapen, die op hun beurt zijn doorgeschoven naar de ruimte in de Gorilla-Kijkhut waar voorheen de witneusmeerkatten zaten. Het is niet duidelijk of de apen nog terug zullen verhuizen naar hun oude plaatsen als Nasibu over een jaar vertrekt naar Nieuw-Zeeland, of dat de franjeapen binnenkort geïntroduceerd zullen worden tot de gorillagroep.

Roggennieuws

Op 13 oktober vorig jaar zijn er zoetwaterrogjes geboren in Amazonica, zo meldt het Vriendennieuws. De kleintjes zijn eind vorig jaar overgeplaatst naar het bassin van de kaaimansnoeken in het Oceanium. Daar kunnen ze in een rustige omgeving groeien. Het gaat om een viertal jongen van de zogenaamde Leopoldi’s black diamonds (Potamotrygon leopoldi), in het Nederlands ook wel de witgevlekte zoetwaterrog geheten. Daarnaast is er eindelijk gezelschap gekomen voor de eenzame pijlstaartrog in de Haaienbak. De nieuweling is afkomstig uit Neeltje Jans, waar zij in 2016 is geboren.

Grote beurt

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Houd de komende tijd rekening met de ‘lenteschoonmaak’ in de dierentuin: op meerdere plekken wordt namelijk onderhoud verricht. Momenteel worden de hekken van de brug over de Grote Vijver vervangen en wordt er aan de bestrating bij de Alpine Rotstuin gewerkt. De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje op te knappen nu de beplanting weer is teruggeplaatst. De afgelopen maanden werd er gewerkt om de kas weer vogelvriendelijk te maken en om enkele lekken te dichten. Daarnaast zijn de houtsnippers van de bosbuffels en penseelzwijnen vervangen.

Verkast

De Bengaalse oehoes zijn verhuisd naar de volière in de Amoer, waar voorheen de Laplanduilen verbleven. De oude inwoners legden vorig jaar september het loodje nadat ze geïnfecteerd waren geraakt met het Usutu-virus, beter bekend als de ‘merelziekte’. In de oude oehoevolière verblijven nu de manenduiven die eerst in de volière met de blauwe eksters en de Scheepmakers kroonduiven zaten. Ook de witnetkraanvogel is verplaatst, hij wordt nu ondergebracht in de kleine Moerasvolière. Hoewel de Diergaarde niets naar buiten heeft gebracht over de redenen voor alle verhuizingen, is het aannemelijk dat er het één en ander geschoven wordt om te voorkomen dat meerdere volières leeg komen te staan. Ook de aanhoudende vogelgriep kan een rol spelen.

Viervoeter-Route

‘Honden zijn niet toegestaan’, zo klonk het lange tijd aan de poorten van de Diergaarde. Nu wil Blijdorp mensen met hulphonden alsnog de kans geven om te genieten van een dagje dierentuin. Woordvoerster Constance Alderlieste laat aan het AD weten dat er nu een route uitgestippeld gaat worden langs de verblijven waar honden kunnen lopen. Dat zal worden bepaald door middel van proefrondes, onder toeziend oog van de verzorgers. Sommige diersoorten kunnen schrikken van honden en er moet ook rekening gehouden worden met het verspreiden van ziektes. Doorloopverblijven en overdekte ruimtes zullen daarom hoogstwaarschijnlijk buiten de route vallen, net als de kijkpunten bij antilopen en apen.

Verstoppertje

Al een tijdje zitten ze er: het grootste wandelende blad ter wereld, de Phyllium giganteum. Dit insect, dat met hun 10 centimeter zo groot kan worden dat het zowel intrigerend als enigszins beangstigend is, wordt tegenwoordig gehouden in het Aziëhuis, waar voorheen de krokodilstaarthagedissen zaten. Ze komen voor in de regenwouden van Maleisië. In gevangenschap komen alleen vrouwtjes van de diersoort voor. Dat is geen probleem voor deze wandelende bladeren, want de vrouwtjes kunnen voor nageslacht zorgen zonder zich voort te planten. Ondanks hun opmerkelijke grootte zijn ze zo goed gecamoufleerd dat onoplettende planteneters een groter gevaar voor ze vormen dan insecteneters. Blijdorper Bendelid Patty Kloosterman wist er eentje te spotten.

Madagaskar: mooie vooruitzichten

Foto: Koos Net (mijnfoto.diergaardeblijdorp.nl)

Hoewel de geplande Madagaskar-biotoop in de Grote Vijver van de baan is, zal er alsnog een stukje van dit diverse eiland worden nagebootst in het Oceanium. Het is namelijk een van de drie eilandgebieden die samen ‘Eiland-Hoppen’ zullen vormen als de derde fase van de stapsgewijze verbouwing van het Oceanium, na het Great Barrier Reef (reeds opgeleverd) en het Natuurbehoudscentrum (gepland voor dit jaar). We nemen de plannen onder de loep aan de hand van de nieuwjaarslezing, het Vriendennieuws en de Winterlezing.

Ontwerp: Vrienden van Blijdorp (Vriendennieuws). Diergaarde Blijdorp heeft meerdere keren verzocht geen schetsen naar buiten te brengen en daar geven wij gehoor aan. Dit ontwerp is daarentegen wel openbaar gemaakt via de digitale publicatie van het Vriendennieuws. In recentere ontwerpen worden de binnenverblijven, hier aangegeven in bordeauxrood, weergegeven als gebouwtje waar nu ‘silo’ in het blauw staat aangegeven.

Madagaskar zal de entree van het nieuwe deel, dat direct na het pinguïnverblijf van de Falklands-zone komt, vormen. Na de schuifdeuren verlaat het pad het Oceanium en leidt de route, na een korte introductie tot het eiland, naar een buitenverblijf voor ringstaartmaki’s en waarschijnlijk ook vari’s, voorafgegaan door hun binnenverblijven. Het buitenperk is een ruim doorloopverblijf waar de bezoeker oog in oog komt te staan met deze bijzondere halfapen. Het zal bekostigd worden met het nalatenschap van een overleden lid van de Vrienden van Blijdorp die een voorliefde voor primaten had. Mocht de gedachte van een close-up encounter met een lemuur je niet aanstaan: er wordt ook een korte route door het verblijf aangelegd, waarnaar in het Vriendennieuws wordt verwezen als het ‘angsthazenpad’. De constructie van dit geheel, alsmede het aanbouwtje met de binnenverblijven, begint medio 2018 en moet voor het einde van het jaar zijn voltooid.

Het pad maakt een ruime bocht door het verblijf dat op het huidige manenwolvenperk zal worden gerealiseerd. Met de manenwolf als soort wil het al jaren maar niet lukken in Rotterdam en inmiddels is ook bekend gemaakt dat het vrouwtje tijdelijk zal worden ondergebracht in het leegstaande wolvenverblijf, alvorens ze vertrekt naar een andere dierentuin. Om te voorkomen dat het nieuwe makiverblijf overloopt in het aangrenzende Zuid-Amerika, zal de border worden verbreed om het aan het zicht te onttrekken.

Foto: Studio Evenaar (studio-evenaar.nl). Een stralenschildpad in de Rivièrahal anno 2009.

Waar het pas écht interessant wordt voor liefhebbers van zeldzame dieren, is het binnengedeelte van Madagaskar. Het definitieve ontwerp staat nog niet vast, maar op alle concepten is te zien dat het pad in een bocht langs de buitenkant van de grofweg vierkante ruimte gaat. Op de verschillende ontwerpen staan tussen de drie en vijf verblijven ingetekend, alsook een waterpartij. In het Vriendennieuws wordt specifiek de stralenschildpad genoemd als beoogde inwoner, een kritiek bedreigde diersoort waarmee vroeger ook al succesvol werd gefokt in de Rivièrahal.

Daarnaast worden op een van de ontwerpen ook ploegschaarschildpadden (Astrochelys yniphora, ook wel bekend als Madagaskarschildpad of boegsprietschildpad) vermeld. Deze nóg zeldzamere soort is sinds 2012 achter de schermen aanwezig in Blijdorp, nadat een partij van deze dieren door de douane van Hong Kong werd onderschept. Blijdorp draagt tegenwoordig bij aan het fokprogramma samen met het Durrell Wildlife Conservation Trust, Chester Zoo en een twintigtal dieren uit Amerika.

Ontwerp: Vrienden van Blijdorp (Vriendennieuws). De aanbouw Eiland-Hoppen, met van links naar rechts de themagebieden Galapagos, Komodo en Madagaskar. In recentere ontwerpen worden Galapagos en Komodo niet meer door een muur gescheiden, maar door een visuele barrière.

Er zijn nog veel meer ideeën voor de overige verblijven. Er staat één schemerverblijf gepland, vergelijkbaar met dat van de slanke lori’s en kantjils in het Aziëhuis. De exacte invulling daarvan staat nog niet vast, maar grijze muismaki’s worden als mogelijkheid genoemd. Op de winterlezing werd de boky-boky (beter bekend onder de Nederlandse naam smalstreepmangoest), een klein, bedreigd roofdiertje, genoemd. Daarnaast wordt in het Vriendennieuws een leguanensoort genoemd als optie voor een van de andere terraria. Er leven zeven soorten leguanen op Madagaskar, maar waarschijnlijk wordt nagedacht over de Oplurus cuvieri (in het Nederlands simpelweg de Madagaskarleguaan genoemd). Deze soort werd in het verleden ook in Blijdorp gehouden.

Er zijn natuurlijk nog veel meer mogelijke invullingen en er kan nog van alles veranderen in de plannen die momenteel bekend zijn. Blijdorp heeft lange tijd een mooie collectie gehad van Malagassische dieren, uiteenlopend van Alaotrabamboemaki’s en Madagaskar-hondskopboa’s tot Madagaskardaggekko’s, spinschildpadden en Dumerils Madagaskar-boa’s. Er zal tevens rekening worden gehouden met het botanische aspect.

Foto: ”TomDB” (mijnfoto.diergaardeblijdorp.nl). Alaotrabamboemaki.

De afgelopen jaren is een groot deel van de Malagassische dieren verdwenen uit de Diergaarde om uiteenlopende redenen: voor bepaalde diersoorten is in overleg met de betreffende stamboekhouders besloten dat het beter was om – al dan niet tijdelijk – te stoppen met het fokken om te voorkomen dat de Rotterdamse bloedlijn oververtegenwoordigd zou raken, voor andere diersoorten werd besloten dat ze niet tot hun recht kwamen in hun verblijven en weer andere diersoorten zijn over verloop van tijd simpelweg door sterfte verdwenen uit de dierentuin. Vooral het verdwijnen van de reptielen uit de Rivièrahal werd door zowel de bezoekers als de verzorgers als een groot gemis ervaren.

Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Archieffoto – Prins-Alfredherten zijn uitstekende springers.

Geheel volgens de visie van het Masterplan creëert Diergaarde Blijdorp tegenwoordig natuurlijke verblijven die op zijn minst visueel in elkaar overlopen. Toch wil je soms twee diersoorten liever gescheiden houden: afgelopen donderdag is een Prins-Alfredhert over de barrière tussen hun verblijf en dat van de baardapen gesprongen. Hij of zij werd niet met open armen ontvangen: de Indiase apen en het Filipijnse hert stonden dreigend tegenover elkaar. Voordat het tot een gevecht kon komen, werd het hert gelukkig door de verzorgers weer teruggeleid naar het goede verblijf. Eind goed, al goed.

Nieuwe fokman

Er zijn weer drie Balabac kantjils te zien in het Aziëhuis. Hoewel de Diergaarde er zelf nog geen uitspraak over heeft gedaan, gaat het vermoedelijk om de al langer aanwezige moeder, haar jong en een nieuw mannetje. De oude fokman is namelijk vorig jaar overleden. In totaal zijn er slechts vijf andere dierentuinen wereldwijd, allemaal in Europa, die dit bedreigde Filipijnse dwerghert houden. Bij de mannelijke dieren groeien kleine slagtanden uit de bovenkaak. Het is echter een strikte planteneter, die deze extra lange hoektanden alleen gebruikt om zijn territorium te verdedigen tegen indringers. Het zijn nachtactieve dieren: door de aanpassingen aan hun verblijf, waardoor daar nu een omgekeerd dag-nacht ritme is, zijn ze voor de bezoekers dan ook veel beter te zien dan voorheen.

Maar broer, wat doe je nu?

Foto: Nel Hoekstra (Facebook)

IJsberen verlaten hun moeder meestal tegen de tijd dat ze ongeveer 2,5 jaar oud zijn: met hun drie+ jaar zit de ijsbeer-tweeling Sizzel en Todz flink boven die grens. De reden voor hun verlengde verblijf in Rotterdam is dat er geen dierentuinen zijn die ruimte hebben voor ze. Gelukkig botert het over het algemeen nog prima tussen Olinka en haar nageslacht, maar soms ontstaan er toch onwenselijke situaties. Laatst is Todz bijvoorbeeld op heterdaad betrapt toen hij, tijdens het stoeien, op zijn zusje klom en ‘oefende’ met dekken. Mannelijke ijsberen zijn pas seksueel volwassen rond hun zesde levensjaar, dus het is allemaal nog erg onschuldig. Het komt bij meer diersoorten voor dat jonge dieren alvast een beetje oefenen: soortgelijk gedrag is ook waargenomen bij olifantje Sunay en jonge kuifmakaken. Het is echter niet ondenkbaar dat Todz op termijn alvast van de dames gescheiden wordt en in het verblijf van zijn overleden vader Eric wordt geplaatst.

Terug van weggeweest

Op 19 februari is het hek van de oude ingang hersteld. Medio juni vorig jaar verongelukte een auto en knalde daarbij dwars door de monumentale constructie heen. De 18-jarige bestuurder uit Rotterdam is toen door de politie aangehouden op verdenking van roekeloos rijgedrag en rijden onder invloed. Al snel bleek dat het hek dusdanig beschadigd was dat vrijwel alles vervangen moest worden – een flinke klus, gezien alle onderdelen speciaal gemaakt moesten worden. Gehoopt werd dat het hek rond kerst gerepareerd zou zijn, maar het heeft dus iets langer geduurd.

Uitzwaaien

Foto: Mariette Kat (BB-Facebook). Zoë in 2014.

Binnenkort zullen netgiraffes Zoë en en Romy verhuizen. De dames krijgen een mooi huis in het Duitse Hodenhagen. De dierentuin, Serengeti-Park genoemd, doet qua opzet erg denken aan Safaripark Beekse Bergen. De giraffes leven daar ook in een verblijf waar zowel bussen als personenauto’s rondrijden. Zoë, geboren in 2014, en Romy, geboren in 2016, zijn zusjes van elkaar en de dochters van Cristel en Banio.

Groot kleintje

Op 14 februari werd Indische neushoorn Karuna 1 jaar oud! Inmiddels is ze uitgegroeid van een kalfje tot een gepantserde kleuter met een beginnend hoorntje. Jonge neushoorns blijven zo’n 2 à 3 jaar bij hun moeder, dus natuurgetrouw verblijft ze nog bij Namaste. Ze eet inmiddels grotendeels zelfstandig, ook al drinkt ze van tijd tot tijd nog bij haar moeder. Ter gelegenheid van de verjaardag maakte dierenverzorgster Sunny Blom een vlog bij de jarige jet, klik HIER om die te bekijken!

Op stelten

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook). ”Ik heb met meerdere mensen met geroep de aanvallers bij hem vandaan weten te houden.”

Nu staan de vogels van de Vrije Vlucht Voorstelling erom bekend graag op pad te gaan, maar laatst werd het wel heel bond. Een gier, die onder de verzorgers berucht is om zijn avontuurlijke aard, crashte laatst tijdens een oefening door een nog onbekende oorzaak in het verblijf van de vicuña’s en Darwin nandoes. De bewoners raakten vervolgens zeer van slag en deelden de stuntpiloot enkele rake klappen uit en de vogel kon niet meer op eigen kracht opstijgen. Nadat een verzorger over het hek was gesprongen om de aaseter in veiligheid te brengen, bleek dat de gier er ‘slechts’ een gebroken vleugel aan had overgehouden. Iets recenter werden een wadende maraboe en een toerako gespot bij de spoorwegovergang. Een verzorger geeft op social media laten weten dat ze allebei niet veel later vanzelf zijn teruggegaan naar de demonstratie. Vermoedelijk is de maraboe een van de jonge dieren die afgelopen jaar in de Gierenrots geboren werden en die nu dus wordt getraind om mee te draaien bij de vogelshow. Als hij of zij ‘slaagt’, wordt Blijdorp een van de weinige plekken (zo niet de enige) waar deze Afrikaanse ooievaarssoort meedoet aan een soortgelijke demonstratie.

Zangvogels opgelet!

Afgelopen zaterdag stond Diergaarde Blijdorp in het teken van muziek. Bij de entree werden bladen met een muzikale speurtocht uitgedeeld. Daarnaast zijn er de hele dag verschillende activiteiten in de Rivièrahal en het EAUditorium georganiseerd: van muzikale voorstellingen en de finale van ‘De Muziekwedstrijd’ tot schminken en knutselen.

Constructie in de Congo 

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook)

Hoewel de biotoop Hart van Afrika vrij jong is, bestond de constructie van Okapi-Volière al langer onder de naam ‘Weide- en Trekvogelvolière’, zoals het in 2007 werd opgeleverd. Toch komt de Diergaarde nog voor technische problemen te staan, zo bleek de sneeuwval van laatst te veel te zijn voor de netten. Een flink deel van de netten scheurde namelijk. Of er vogels ontsnapt zijn voordat het gat kon worden gerepareerd, is niet naar buiten gebracht. Vorige week was de volière eveneens tijdelijk gesloten. Bouwfoto’s laten zien dat de sloot inmiddels gedempt is en dat er nieuwe hekken zijn geplaatst. Vermoedelijk is dit gedaan om het buitenverblijf veilig te maken voor jonge okapi Mboshi als hij naar buiten mag. Of er in het verleden overigens incidenten hebben plaatsgevonden in de sloot met jonge okapi Gerrit of een volwassen dier, is niet bekend. UPDATE: naar verluidt is het zeil van de vijver lek.

Buiten Blijdorp

In de dierentuin van Dublin wordt weer feest gevierd: daar beviel Anak, de kleindochter van ‘onze’ Irma, van een gezond bulletje. Het is de tweede keer dat Anak moeder is geworden en maar liefst de zevende keer in vier jaar tijd dat er een Aziatische olifant wordt geboren in de Ierse dierentuin. Het park houdt dan ook de mannelijke olifant jaarrond bij de vrouwtjes.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Indische neushoorns Karuna en Namaste.

Nieuwjaarslezing 2018

Foto: Marcel Kreuger (Vrienden van Blijdorp)

In de vroege ochtenduurtjes van 14 januari dromden de Vrienden van Blijdorp samen bij het Oceanium waar, met uitzicht op het Haaienbassin, directeur Erik Zevenbergen het nieuwe jaar van de Diergaarde inluidde. In een speech die volgens menig aanwezige zeker een applausje waard was, sloot hij 2017 af en onthulde hij de toekomstplannen van de dierentuin voor 2018 en de jaren die komen gaan. Op verzoek van de directeur delen we geen foto’s van de presentatie, afgezien van een paar kiekjes van Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger.

2017 was zo slecht nog niet. Met 1,4 miljoen bezoekers trok het park iets minder bekijks dan in 2016, toen dat aantal rond de anderhalf miljoen lag. Er waren afgelopen jaar dan ook geen grote verblijven geopend. Qua dierennieuws was het echter een topjaar: twee jonge neushoorns, twee jonge okapi’s en een heleboel ander jong grut passeerden de revue. Tot de nieuwe diersoorten behoorden o.a. de slanke lori’s, belangers toepaja’s, de teugelijsvogel, buissnavelvissen en twee soorten pijlgifkikkers. Blijdorper Bende heeft publieksprijzen uitgedeeld aan de meest populaire gebeurtenissen: klik HIER om de uitslag te bekijken!

Hoewel het NRC haar uitspraken over de vermeende totale bouwstop van eind vorig jaar nog niet heeft teruggenomen, laat Erik Zevenbergen weten dat de dierentuin in het 55-jarige jubileumjaar van de Vrienden van Blijdorp niet stil zal zitten. De focus ligt op de stapsgewijze verbouwing van het Oceanium. Als tweede fase van dit project (met de transformatie van de Florida-Tunnel en Murenenhoek naar het Great Barrier Reef in 2016 als eerste fase) zal dit jaar het Natuurbehoudscentrum gerealiseerd worden. De plannen voor de verbouwing van de Zee van Cortez tot Natuurbehoudscentrum zijn grotendeels ongewijzigd gebleven. In dit gedeelte van het Oceanium worden in meerdere verblijven een selectie van de meest bedreigde diersoorten die de dierentuin rijk is ondergebracht.. Denk aan de Egyptische landschildpad, de doornstaartagame, de Annam-waterschildpad, de McCords slangenhalsschildpad (vuur)salamanders, het gilamonster, de krokodilstaarthagedis en de Antilliaanse leguaan, maar ook minder bedreigde soorten zoals als de renkoekoek. Langs een van de muren komt een nieuwe broedruimte. De nadruk zal hier liggen op het educatieve aspect, onder meer door de aanwezigheid van een ‘doe-tafel’ voor kinderen. Dit project wordt mogelijk gemaakt door een donatie van de Vrienden van Blijdorp die een groots bedrag van €100.000,- bedraagt.

‘Eiland Hoppen’, het onderdeel Oceanium 2.0 dat in de loop van 2018 en 2019 uit de grond zal worden gestampt, moet een beleving worden waar duidelijk moet worden hoe divers de verschillende eilanden van de uithoeken van de planeet zijn. Blijdorp hoopt nu een stukje van deze schoonheid naar Rotterdam te halen. Wie kent de prachtige natuurdocumentaires over bijvoorbeeld de Galapagoseilanden niet? Dit idee, dat al langer op tafel ligt, is verder uitgewerkt sinds vorige plannen bekend werden gemaakt. Dit project wordt echter meer nieuwbouw dan verbouw.

Het gebied Eiland Hoppen wordt grotendeels een aanbouw tegen de bestaande buitenmuren van het Oceanium. De bestaande kas voor de reuzenschildpadden wordt helemaal doorgetrokken tot aan het terrein waar momenteel geen dierenverblijven staan. In deze kas wordt de continentale indeling losgelaten, zoals ook al het geval is met het beoogde bestand van het te bouwen Natuurbehoudscentrum en de plaatsing van het Great Barrier Reef. Het nieuwe gebied wordt betreden na de Falklands, waar de pinguïns huizen.

Foto: Tom van Deuren

Het eerste deel heeft als thema ‘Madagaskar’. Deze keuze lijkt te suggereren dat het plan om een Madagaskarbiotoop te creëren in de Grote Vijver definitief van de baan is. Een prominent onderdeel van dit stukje Madagaskar wordt een doorloopvolière voor ringstaartmaki’s in de buitenlucht, die uitsluitend te betreden zal zijn via het Oceanium. Uit de concepten die vertoond zijn tijdens de presentatie, kunnen we een idee krijgen hoe het geheel eruit zal zien ook, al kan er nog veel veranderen. Nogmaals, wij hebben geen toestemming om die beelden te delen en zullen het dus met een woordelijke omschrijving moeten doen.

In plaats van de bestaande afslag naar rechts na de ijsschotsen, gaat het nieuwe pad naar links na de schuifdeuren. Aan de wand wordt informatie gegeven over het unieke natuur op Madagaskar. In diezelfde gang zijn de binnenverblijven van de ringstaartmaki’s te zien. De groep ringstaartmaki’s die momenteel gehuisvest wordt op het eiland bij de Tijgerkreek, zal hier naartoe verhuizen. Er wordt nog gekeken of er bijvoorbeeld ook vari’s gehouden zullen worden. Die gang leidt vervolgens direct naar het doorloopverblijf van de lemuren.

Deze volièreconstructie, die bij de presentatie ook wel het ‘Eric Hille’-verblijf werd genoemd, komt op de locatie van het huidige manenwolvenverblijf. Momenteel woont er één jong vrouwtje van deze soort in Rotterdam en het lijkt er niet op dat er in de nabije toekomst een soortgenoot voor haar kan worden gevonden, noch kan ze ergens anders in Blijdorp gehouden worden, dus waarschijnlijk zal zij naar een andere dierentuin verhuizen. Dit verblijf zal niet goed zichtbaar zijn vanaf het hoofdpad dat langs deze volière loopt en dus niet ‘overvloeien’ in het aangrenzende themagebied Zuid-Amerika.

Het pad in het doorloopverblijf maakt een rondje door de volière en gaat vervolgens weer naar binnen. Dan kom je terecht in een ruimte die is afgeschermd van de andere twee derde van de nieuwe kas. De precieze invulling van deze ruimte is nog niet bekend, maar op de ontwerpen is rekening gehouden met enkele verblijven voor kleine diersoorten die er geplaatst kunnen worden en het feit dat dit gedeelte van de kas wordt afgescheiden van de rest, zou kunnen betekenen dat er ook wordt nagedacht over het houden van vogels.

Foto: Karin Seltenrijch (BB-Facebook)

Via het ‘Komodo Ranger Station’, een educatief punt dat ook als sluis tussen de twee delen van de kas zal fungeren, kom je in de ruimte die zal worden toegewijd aan het Indonesische eiland Komodo en aan de Galapagoseilanden. Zoals voor de hand ligt, zullen de Komodovaranen en Galapagos reuzenschildpadden hier centraal staan. Opmerkelijk is dat er alweer geïnvesteerd wordt in een onderkomen voor de Komodovaranen – in 2012 hebben de Vrienden van Blijdorp immers nog een nieuw verblijf gefinancierd in het Aziëhuis. Dit verblijf bleek eigenlijk slechter dan hun oude onderkomen in de Rivièrahal.

In het oude verblijf konden ze graven, het was aangekleed met echte planten en er was meer loopruimte voor het paartje. In het Aziëhuis joegen de twee elkaar op en wanneer het rolluik naar beneden was om de varanen te scheiden, waren de twee ruimtes alsnog kleiner dan wenselijk. De grote nadelen van de Rivièrahal zijn echter dat de stookkosten de pan uit reizen, er geen gedeelte is om te zwemmen en het, daar het niet op biotoop is ingedeeld, veel te wensen overlaat op educatief gebied. Hopelijk zal het onderkomen in het Oceanium het beste van twee werelden combineren. Zo wordt in het ontwerp aangegeven dat de twee varanen standaard gescheiden worden gehouden en kunnen ze er zwemmen. Wat er gebeurt met de oude verblijven van de Komodovaranen, staat nog niet vast.

Visueel worden de twee helften gescheiden van elkaar met beplanting. Er wordt nagedacht om het verder van elkaar te splitsen door nog een hut met educatie over de Galapagos te maken langs het pad. Deze route gaat overwegend langs de buitenbocht van de kas, al komt er misschien een korte route die in het hoogseizoen open gaat. Het verblijf voor de schildpadden, in tweeën gesplitst door het bezoekerspad, maar dat via een verbinding onder het pad langs alsnog in één geheel vormt, wordt verder aangekleed met water en gestolde ‘lavastromen’.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer), situatie per 8 januari 2018.

Dan over die andere monsterklus, aan de andere kant van de Diergaarde: de restauratie van het Roofdieren-Gebouw. Al meerdere jaren wordt daar nu gewerkt aan een verblijf voor gelada’s, maar door vele problemen die veroorzaakt werden door de status als rijksmonument van dat gebouw en de grootschalige budgetoverschrijdingen kwam de bouw meerdere malen helemaal stil te liggen. Het einde is gelukkig in zicht, zo laat Erik Zevenbergen weten: de binnenverblijven zijn gebruiksklaar! Dat mag ook wel, want binnenkort komt een tweede groep gelada’s aan in Rotterdam en die zullen voorlopig daar worden ondergebracht. Medio 2016 kwam er al een harem aan, die sindsdien wordt gehouden in een achter de schermen verblijf bij het Henri Martinhuis.

Het oorspronkelijke idee was om in het verblijf van de samengevoegde roofdierterrassen een hooglandbiotoop te laten zien en in het verblijf aan de andere kant meer een rotsachtig verblijf te maken. Er waren wel enkele rotsen gepland aan de kant van de roofdierterrassen, maar op verzoek van de stamboekhouder van de gelada’s zullen hier nu twee extra rotsen bij komen, om aan de (klim)behoeften van de dieren te voorzien. De Vrienden van Blijdorp zullen dit met een gift van €50.000,- mogelijk maken. Verder moet de netconstructie nog gemaakt worden en moet het nodige aankleden gedaan worden. Het nieuwe geladaverblijf moet in de eerste helft van dit jaar geopend worden.

Twee andere aangekondigde verbouwingen (het zou Rotterdam immers niet zijn) zullen bij de Savanne plaatsvinden. Het kijkpunt over zowel het zebra- als giraffeverblijf bij de Lelievijver-fontein wordt onder handen genomen. De Koedoekraam wordt vervangen door een verbeterd horecapunt om de knooppunten zoals de Lepelaar en de Oewanja Lodge te ontzien op drukke dagen. De route van het treintje wordt ook enigszins verlegd om voor minder overlast te zorgen.

Al met al, 2018 belooft als vanouds een prachtig jaar te worden voor Blijdorp.