Kort Nieuws

Natuurbehoudscentrum: Pátzcuaro!

Foto: New York Times. Een aantal salamanders van het geslacht Ambystoma zijn uniek in het opzicht dat zij hun hele leven lang hun uitwendige kieuwen houden en dus eigenlijk nooit voorbij het larvenstadium komen.

Het nieuwste stukje Oceanium blijft zich ontwikkelen! De aquaria in het zogenaamde glazen huis, de middelste kamer waar streng toezicht wordt gehouden, zijn nu in gebruik genomen. In het (van binnen gezien) linker aquarium zijn zes achoques (Ambystoma dumerilii) uitgezet. Deze salamander is verwant aan de welbekende axolotl, maar is een kritiek bedreigde diersoort. Ze komen van nature voor in het Pátzcuaro-meer, het op twee na grootste meer van Mexico, waar naar schatting nog zo’n honderd exemplaren te vinden zijn. In de buurt van dat meer is een klooster te vinden, waar de zusters werken met een eeuwenoud traditioneel medicijn dat zou helpen tegen ademhalingsproblemen. Al 150 jaar lang fokken zij hiervoor op verantwoorde wijze achoques en zij spelen tegenwoordig dan ook een sleutelrol in de internationale inspanning om de achoque te redden. Immers, als de achoque, een toppredator in het uiterst diverse meer, verdwijnt, dreigt een heel ecosysteem in te storten…

Natuurbehoudscentrum: Charco La Palma!

Foto: Wikipedia. Archieffoto van de Cyprinodon longidorsalis

Het middelste aquarium biedt onderdak aan de La Palma tandkarper (Cyprinodon longidorsalis). Hij komt uit een rivier in Noordoost-Mexico, de Ojo de Agua la Presa – of beter gezegd, één kleine sectie van deze rivier. Een slootje dat bekend staat als Charco La Palma, met een oppervlakte van 10 vierkante meter en maximaal 1,5 meter diep: mogelijk het kleinste verspreidingsgebied van alle gewervelden. Als gevolg van opdroging door irrigatie is deze soort in 1994 in het wild uitgestorven, wat betekent dat alle levende exemplaren van deze soort in gevangenschap leven.

Natuurbehoudscentrum: Madagaskar!

Foto: R. Traxl (ZooTierListe). Een volgroeide kotsovato.

Het rechter aquarium bevat een aantal soorten die van Afrika’s grootste eiland, Madagaskar, afkomstig zijn. Zo zitten er zes kotsovato-cichliden (Paretroplus kieneri), door het IUCN op de rode lijst opgenomen als ‘kwetsbaar’. Door het uitzetten van niet-inheemse vissoorten en vernietiging van leefgebied zijn een aantal lokale populaties al verdwenen, een trend die voorlopig niet lijkt te veranderen. Ook een andere, nauwverwante cichlide leeft in dit aquarium: een achttal Paretroplus menarambo. Met een status als ‘kritiek bedreigd’ heeft deze het nog slechter in zijn natuurlijke leefgebied op noordwestelijk Madagaskar. Sinds de jaren ’90 werd gedacht dat hij in het wild uitgestorven was, maar in 2011 ontdekten wetenschappers een resterende populatie in het Tsenymeer. Eveneens kritiek bedreigd is de Pachypanchax sakaramyi, een tandkarpersoort. De Sakaramy-rivier, waar ze hun soortnaam aan ontlenen, is door irrigatie afgenomen tot een paar poeltjes die gevoed worden door lekkende pijpleidingen. In de Antsakoabe-rivier zou wel nog een levensvatbare populatie bestaan en naar verluidt leven ze ook in een paar beschermde kratermeertjes, maar tot op heden blijft de wilde populatie teruglopen.

Diergaarde op het Doek

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

De kandidaten van het NTR-programma ‘Project Rembrandt’, een zoektocht naar de meest getalenteerde schilder van Nederland, hebben laatst hun ateliers versleept naar Blijdorp. Voor hun opdracht moesten ze de Blijdorpse olifantengroep zo mooi mogelijk naschilderen. Benieuwd naar het resultaat? Kijk vanavond dan naar Project Rembrandt op NPO 1!

Gelada’s

Foto: Monique van Oort-Schenk (BB-Facebook)

Hoe gaat het met de gelada’s? Het is alweer bijna een half jaar geleden dat de schuif naar hun buitenverblijf openging en deze bijzondere apen de Rotterdamse buitenlucht mochten proeven. Helaas is de mannengroep inmiddels geslonken tot slechts twee dieren, nadat één mannetje om medische redenen ingeslapen moest worden. Bij de familiegroep is ook nog geen sprake van uitbreiding, maar de bolle buiken van sommige vrouwtjes lijken te suggereren dat hier wellicht verandering in gaat komen. Uiteindelijk hoopt Blijdorp dat het oude Roofdieren-Gebouw onderdak gaat bieden aan twee grote, spectaculaire groepen van deze Ethiopische graseters. Het komt echter niet al te vaak voor dat er in Europa gelada’s beschikbaar zijn voor andere parken, dus mogelijk zal het nog even duren voordat de groepen zo’n indrukwekkende omvang gaan aannemen.

Duurzaam Denken

Foto: Friso Spoelstra (De Havenloods)

Dat deden Diergaarde Blijdorp, frisdrankproducent Vrumona en plasticrecycler Morssinkhof Rymoplast. Zij zijn een proef begonnen in de dierentuin waarbij kleine plastic flesjes ingeleverd kunnen worden om vervolgens hergebruikt te worden. Het systeem lijkt veel op statiegeld, alleen kan je bij deze flessenautomaat een keuze maken tussen een kortingsbon voor een flesje Sourcy of een kleine donatie aan een project om zeeschildpadden bij Sint Eustatius te beschermen. Vrumona heeft de kans aangegrepen om symbolisch een zeeschildpad van de Diergaarde te ‘adopteren’. De nieuwe flessenautomaat past goed binnen de visie van Blijdorp om steeds groener te werken. Immers, dierenbescherming begint bij een schoon milieu. Nu is het natuurlijk hopen dat veel mensen kiezen om hun geld te doneren aan de zeeschildpadden…

Wuiven naar Wanda

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Zwarte neushoorn Wanda gaat de Diergaarde verlaten. Wanda is inmiddels best een oude dame, maar heeft nooit voor nageslacht gezorgd. Haar menstruatiecyclus is nogal onregelmatig en ze heeft dan ook behoefte aan een rustige leefomgeving: hopelijk kan haar nieuwe onderkomen, Gyor Zoo in Hongarije, die aan haar bieden. Het transport vindt in april plaats, maar om de verhuizing zo soepel mogelijk te laten verlopen wordt nu alvast getraind met het in- en uitlopen van de transportkist. Het vertrek van Wanda betekent dat meer bewegingsruimte kan worden geboden aan Naima en haar dochter Mara.

Lentekriebels

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook). Van nature hangen jonge maki’s de eerste tien dagen aan de buik van het moederdier en klampen ze zich vervolgens vast aan haar rug. Deze foto suggereert dat de geboorte mogelijk al enige tijd geleden plaats heeft gevonden achter de schermen.

Love is in the air in de Rotterdamse Diergaarde! In het Aziatisch moeras laat de nieuwe kuifmakaakman Kersen blijken dat hij een echte charmeur is: meerdere dekkingen zijn waargenomen. Ook olifantenbul Timber is weer op bezoek gegaan bij de dames Trong Nhi en Bangka, er zijn meerdere pogingen tot voortplanting gedaan. De eerste geboorte bij de nieuwe ringstaartmaki-groep is een feit! Het vrouwtje kwam al zwanger aan vanuit Apenheul en draagt nu dus een kleine ringstaart met zich mee.

De dwergnijlpaarden leven sinds een tijdje gescheiden. Op de snuiten van de dieren zijn kleine wondjes te zien en Eveliens uiers zijn zichtbaar – allemaal gunstige voortekenen dat in de toekomst wellicht ook hier jongen te zien zullen zijn. Toen het duo in 2013 hun verblijf in gebruik nam, waren ze nog aan de jonge kant om zich voort te planten, maar inmiddels zijn de dieren volwassen. Zowel bij de giraffen als bij de naburige ‘bosgiraffen’, de okapi’s, zijn er bevestigde zwangerschappen: als alles goed gaat zal giraffe Kimberley in april bevallen en okapi Kamina in september. Het zijn beide ervaren moeders.

Ook worden er weer volop nesten gebouwd: in de Gierenrots-volière zitten de hamerkoppen, kapgieren en Rüppells gieren allemaal op eieren. Het laatstgenoemde koppeltje is bijzonder: het vrouwtje, voor wie het de eerste keer is dat ze een ei heeft gelegd, is in 2011 zelf in Blijdorp geboren en is een bekende bij de Vrije Vlucht Voorstellingen. Het is voor bezoekers moeilijk om goed zicht te krijgen op de nestkast, maar via de webcam kan je van dichtbij meegluren. Ook op de kliffen van zeerots Bass Rock zijn de drieteenmeeuwen, eidereenden en papegaaiduikers druk aan het sjouwen met nestmateriaal.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Ontsnapt…?

Foto: Willem Moesman (BB-Facebook). ”Zo vreselijk leuk. Tijdens de ZOOmeravond in Amazonica zie je de dieren weer op een andere manier. Vlinders slapend aan een tak en een gestreepte pijlgifkikker.”

Een tijdje geleden dook er al een foto op: een gifkikkertje – door een van onze leden al snel herkend als een driekleurige gifkikker (Epipedobates tricolor) – dat naar verluid vrij rondsprong in Amazonica. Wat blijkt? Niet alleen wij hadden geen idee wat er aan de hand was, maar ook de verzorgers krabden zich achter het hoofd. Waarschijnlijk zouden de diertjes onopgemerkt gebleven zijn, ware het niet dat ze ’s ochtends nogal hard fluiten. Bij een grondige inspectie bleek dat de kikkers in grote getale voorkomen in de vlinderkoepel. Hoe zijn ze er gekomen? Tja, wie zal het zeggen, mogelijk zijn ze uitgezet door een bezoeker. Hoe dan ook, ze kunnen de vlinders en bezoekers geen kwaad doen en helpen zelfs tegen ongedierte en mogen dus blijven. Welkom!

Meer nieuwkomers

Foto: Seriously Fish (seriouslyfish.com). De clownmesvis, niet in Blijdorp.

Het aquarium in Taman Indah bruist als nooit tevoren. In de bak zijn nu niet alleen een aantal grote haaivinbarbelen te zien, maar ook een aantal jongere Siambarbelen (Barbus schwanenfeldi). Ze zijn gemakkelijk te onderscheiden dankzij hun felrode staarten. Minder makkelijk te spotten zijn de twee mesvissen die zijn toegevoegd. Ze zijn nogal schuw en verstoppen zich graag tussen de wortels achterin het verblijf. Hoewel de soort niet bekend gemaakt is door de Diergaarde, lijkt het te gaan om een paartje clownmesvissen (Chitala ornata). In totaal zwemmen er nu dus zes vissoorten rond: reuzengoerami’s, clownmodderkruipers, schuttervissen, de clownmesvissen en de twee barbelensoorten.

Bass Rock

Nadat een parasiet begin dit jaar het einde betekende van de zeebaarzen, werd het steeds leger in de wateren van Bass Rock, maar dankzij Van Schmidt Zeevis is er nu een nieuwe onderhuurder! Het bedrijf had een wedstrijd georganiseerd waarbij mensen het gewicht van twee kreeften moest raden. Na afloop kon men het echter niet over hun hart krijgen om de dieren te doden, dus zijn ze overgedragen aan Diergaarde Blijdorp. Een van hen heeft het niet gered, maar de ander leeft nu dus een luizenleven op de uitgestrekte zeebodem van Bass Rock. Van Schmidt Zeevis levert wel vaker kreeften aan de dierentuin. Op de kliffen die op het bassin uitkijken zijn overigens momenteel drie jonge zeekoeten te spotten die deze zomer het levenslicht zagen.

Mutaties

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Er is laatst nog een Mhorr-gazelle geboren! Daarmee komt het aantal jonkies bij deze dieren, die in het wild zijn uitgestorven, dit jaar op vier in Rotterdam. Eveneens vertederend is het nestje vissende katten dat recentelijk ter wereld is gekomen. Het mannetje arriveerde deze zomer in Blijdorp: klaarblijkelijk is het tweetal een goede match. De Maleise Bosrand telde deze zomer ook twee jonge Indische antilopes, zo staat in het Vriendennieuws vermeld. De bewoners van de Gierenrots genoten eveneens van het warme weer, daar kropen een kapgier en een aantal maraboes uit het ei. In de andere Afrikaanse volières zijn een bananeneter, twee groenhelmtoerako’s, zes textorwevers en een stuk of wat driekleurglansspreeuwen uitgevlogen. Bij de rode ibissen zijn minstens acht jongen geteld en de konijnenuiltjes hebben achter de schermen voor drie jongen gezorgd. Ook bij de wilde cavia’s, die tegenover de poedoes wonen, kan heel wat jong grut worden gespot.

Als een vis in het water

Er is weer leven in de brouwerij! Nadat de school makrelen was teruggelopen tot één enkel exemplaar, is er eindelijk weer een nieuwe school uitgezet in het Noordzee-aquarium. Net als een aantal andere scholenvissen, plant makreel zich niet voort in gevangenschap, dus wildvang is de enige optie. Omdat ze zeer gemakkelijk gewond raken, zijn de dieren op uiterst delicate wijze gevangen en in een tank geplaatst op het schip. In hetzelfde bassin zijn ze uiteindelijk aangekomen in het Oceanium. De school heeft inmiddels de quarantaineperiode doorstaan en is te zien voor het publiek. Overigens zal de school haringen, die ook door sterftegevallen erg is geslonken, niet worden aangevuld met nieuwe dieren.

Gestokte Stokstaartenfok

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Als je wel eens in een andere dierentuin komt, zal je weten dat stokstaartgroepen altijd wel wat kleintjes tellen. Alleen in Blijdorp is het altijd opmerkelijk rustig. Het Vriendennieuws laat weten dat de verzorgers een vermoeden hebben dat er wel eens jongen ter wereld komen in het nieuwe stokstaartjesverblijf bij het Weverkopje, alleen zou een jaloers vrouwtje deze telkens in het geniep doodbijten. Daarom is de dame in kwestie overgeplaatst naar het verblijf in de Krokodillenrivier en blijft een koppeltje achter in het nieuwe onderkomen. Hopelijk gaat deze keuze lonen! Wordt vast en zeker vervolgd…

Krokodillenrivier

Foto: Theo de Kaper (BB-Facebook). De vorkstaartscharrelaar bij de VVV, een vrouwtje genaamd Imani.

De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje vol te lopen. Nadat er eerder al een paartje purperglansspreeuwen en een aantal driekleurglansspreeuwen werden vrijgelaten in de hal, leven er nu ook twee bananeneters en twee vorkstaartscharrelaars. Het zijn allebei bekende namen in de Diergaarde: er leven bananeneters in de Okapi-Volière en er doet een vorkstaartscharrelaar mee aan de Vrije Vlucht Voorstellingen. De Krokodillenrivier, die alweer bijna tien jaar geleden zijn deuren opende voor het publiek, bood aanvankelijk onderdak aan een scala aan vogels waaronder bijeneters, kroonplevieren en grauwe buulbuuls; helaas zijn er maar weinig soorten bij wie het echt een succes werd en de kas liep geleidelijk leeg. Na wat aanpassingen aan het gebouw vorig jaar, hoopt de Diergaarde dat meer vogels er zich thuis gaan voelen. In eerste instantie worden er vogels geïntroduceerd die relatief weinig eisen stellen aan hun huisvesting, na verloop van tijd zullen er steeds meer zeldzame soorten toegevoegd worden.

Vosmangoesten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Ook bij de vosmangoesten gaat de fok niet van een leien dakje. Niet alleen is het verblijf in de vergetelheid geraakt vanwege zijn locatie, er is vaak ook gewoon weinig te zien. Wederom biedt het Vriendennieuws inzicht. Tot voor kort leefden er twee vrouwtjes, maar begin deze zomer is een jonge knaap uit Duitsland geïntroduceerd tot de dames. Bij de introductie boterde het tussen de drie – dat stemt hoopvol! Helaas werd een van de vrouwtjes kort daarop ziek en moest ze uit haar lijden verlost worden. Het vrouwtje dat overblijft is te oud om nog jongen voort te brengen, dus voorlopig is de Diergaarde weer terug bij af.