Masterplan 2030: de directeur vertelt verder…

Foto: Greet van Norde (Vrienden van Blijdorp)

Tweeëndertig jaar: alweer zo lang vindt Blijdorp houvast bij het eens zo ambitieuze Masterplan. Toen de visie in 1988 gepresenteerd werd, was de Diergaarde op sterven na dood. De bezoekersbeleving van de dierentuin moest het afleggen tegen die van Burgers’ Zoo en Beekse Bergen, de wow-factor was ver te zoeken. Het Masterplan wist Blijdorp om te toveren van irrelevante stadstuin tot de de drukst bezochte dierentuin van Nederland. De Rotterdamse oase heeft nu een nieuwe droom: onomstotelijk de mooiste dierentuin van Europa worden. Het is een doelstelling die gehaald moet worden dankzij het Masterplan 2030, zoals deze vandaag gepresenteerd werd tijdens de winterlezing van de Vrienden van Blijdorp. Beloftes over de vele details van de megaprojecten doet het park nog niet, maar de vooruitzichten zijn mooi. Startdatum: vandaag.

De presentatie werd niet afgetrapt met plattegronden of sfeerimpressies, maar met een indringende foto van houtkap in de Amazone. Erik Zevenbergen: ”Het Masterplan gaat niet zomaar over de toekomst van de dierentuin, maar over natuurbehoud, over dat we het gevoel van verbondenheid kwijtraken met de natuur en het vernietigen. Het uitsterven van planten- en diersoorten is iets waar wij als mens schuldig aan zijn, ver weg maar ook dicht bij huis. Wat laten wij achter? Het gaat niet lukken om het tij te keren in de komende tien jaar, maar we kunnen wel de volgende generaties het geloof en de hoop meegeven dat het niet te laat is. Wij kunnen dat positieve geluid zijn, wij kunnen dat verschil maken.” De toon was direct gezet.

Initiatieven die al binnen de dierentuin lopen om te bouwen aan een betere wereld, kregen een speciaal plekje in de schijnwerpers: het gebruiken van afval als compost, onderzoek naar de Komodovaraan, bescherming van de rode panda. Blijdorp wil zich intensiever gaan focussen op vier grote, meerjarige natuurbeschermingsprojecten, met ook nog ruimte in de begroting voor kleinere en spontane acties, zoals dat laatst ook gebeurde voor de bosbranden in Australië. In het Blijdorp van de toekomst zullen soms lastige keuzes gemaakt moeten worden om dierenwelzijn binnen de beperkte grenzen van de stadstuin te garanderen: met welke soorten gaat de Diergaarde verder en welke biotopen moeten het veld ruimen om dieren, waarvoor de nood hoger is, te huisvesten? Kan de continentale indeling gehandhaafd worden? ”Onze doelstellingen zijn ambitieus, maar niet onhaalbaar”, aldus Zevenbergen.

De eerste verbouwing in het Masterplan 2030 zal de veelbesproken overnetting van het Flamingo-Strand zijn. Goed nieuws, binnen twee weken hoopt Blijdorp nu écht die langverwachte vergunning te krijgen! Om de blauwdrukken door de kritische Welstandscommissie heen te krijgen, zijn er wel wat wijzigingen in het ontwerp gemaakt. De volière blijft cirkelvormig, maar om het oorspronkelijke ontwerp van Van Ravensteyn eer aan te doen, wordt het kijkpunt verplaatst. Nu is dit nog onderdeel van het entreeplein, maar tijdens de verbouwing zal er een nieuw bezoekerspad in de volière worden gerealiseerd waar nu de kleine Amoervolière staat. Vanaf daar kijk je deels uit op het grasveld van de flamingo’s en deels op hun waterpartij, die verlegd zal worden om mee te krullen met de rand van de netconstructie.

Ontwerp volière flamingo's
Verleden: entreegebied Diergaarde Blijdorp 1940
« 1 van 5 »

Gebruik de pijltjes om door de galerij te navigeren.

Ook aan de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium kan hopelijk dit jaar nog begonnen worden. De video die werd vertoond tijdens de presentatie behoorde ongetwijfeld tot de hoogtepunten van de dag! Deze driedimensionale impressie liet tot in detail de toekomstige kas zien. Vanaf de ijsschotsen bij de pinguïns kom je een kleine hal binnen, vanwaar je het binnenverblijf van de ringstaartmaki’s kan bekijken, hun buitenverblijf in kan gaan en meer informatie krijgt over Madagaskar. Eveneens onderdeel van deze kamer zou een tweetal terraria voor de Henkels bladstaartgekko en de gouden mantella (een Malagassische gifkikker) zijn. Vanaf deze zaal heb je toegang tot de grote Madagaskar-hal. Er wordt een gradiënt-ecosysteem weergegeven, dat van een vrij dor gebied overgaat in een moerassig regenwoud. Planten zijn hier prominent aanwezig: van de baobab, een echte droogte-expert, tot de waterbanaan en reizigerspalm. Drie aparte verblijfjes maken onderdeel uit van de kas: tegen de oostmuur staat een verblijf gepland voor spinschildpadden en Madagaskarleguanen, in de zuidwestelijke hoek een onderkomen voor ploegschaarschildpadden en panterkameleons. Daartussenin is ook nog een iets uitgebreider onderkomen voor de boky-boky te vinden, mogelijk krijgen zij zelfs een eigen buitenverblijf. Wat volgt is een vlonder, laag boven het water, welke leidt tot de ingang van het ‘Komodo Ranger Station’, een tussenruimte waar alvast enige informatie wordt verstrekt over de natuur van de Kleine Soenda-eilanden. Het verblijf voor de Komodovaranen zelf ligt lager dan het bezoekerspad, waardoor je (vergelijkbaar met de Krokodillenrivier) van bovenaf de dieren kan bewonderen. De beelden spreken voor zich: het wordt een erg mooi perk. De overgang tussen Komodo en de Galapagos wordt gevormd door een nagebouwde romp van de HMS Beagle, het schip waarmee Charles Darwin eens deze archipel aandeed. Veel aandacht gaat hier uit naar invasieve diersoorten en evolutie. Het verblijf voor de reuzenschildpadden is als een soort tropische savanne vormgegeven, het bezoekerspad is een vlonder waar de dieren onderdoor kunnen bewegen. De overgang tussen de Eilandhoppen-kas en het Natuurbehoudcentrum wordt gevormd door nog een klein educatief kamertje met een interactieve quiz.

Ontwerp Eilandhoppen
Impressie introductie Eilandhoppen
« 1 van 6 »

Gebruik de pijltjes om door de galerij te navigeren.

Afbeelding: impressie gerestaureerde Bergdierenrots. Klik HIER voor groot formaat.

Ook de toekomstvisie voor de Bergdierenrots werd met een video getoond. De rots wordt in ere hersteld en in het kader van de restauratie wordt ook het terrein achter de rots weer bij het perk gevoegd, om zo een ruim en afwisselend verblijf te creëren voor de rode panda’s. Het huisvesten van grotere dieren uit de Himalaya is niet mogelijk, daar zijn de aanwezige binnenverblijven te krap voor. Wel worden kuifhertjes als optie genoemd om de begane grond verder aan te kleden.

Een belangrijke boodschap die werd overgedragen, is dat het Masterplan 2030 nog geen verfijnd bouwplan is. ”Wat wij presenteren is niet hoe de dierentuin zal worden, maar hoe het zou kunnen worden”, zo verklaarde de directeur. De ‘route’, zoals die gepresenteerd werd afgelopen vrijdag, is de leidraad voor wat er komen gaat. Waar mogelijk zal Blijdorp andere verblijven bij de plannen betrekken om ook de onbekende en minder opvallende dieren een prominente plaats te geven. De hoop is dan ook dat er rondom de Bergdierenrots wat extra verblijven gerealiseerd kunnen worden. Zo ook voor de Victoria Serre: hoewel de nadruk daar op het botanische ligt, is het waarschijnlijk dat ook een aantal vogels terugkeert. De paradijsvogels werden als mogelijkheid genoemd. De François’ langoeren, die ook moeten verhuizen vanwege de restauratie van de Tropenvleugel, kunnen mogelijk een nieuw verblijf krijgen langs de Vleermuizengrot, die op zijn beurt waarschijnlijk weer onderdeel gaat uitmaken van het uitgebreidere olifantenverblijf.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Impressie gerestaureerde Rivièrahal. Klik HIER voor groot formaat.

Een van de hoogtepunten van het Masterplan 2030 is natuurlijk de restauratie van de Rivièrahal. Deze wordt weer in volle glorie hersteld: het moet net als vroeger een ontmoetingsplek worden met regelmatige evenementen en tentoonstellingen. Na de wederopbouw verloor de Rivièrahal haar aanzien aan Ahoy en De Doelen, iets dat Blijdorp graag anders had gezien. Er wordt nog volop gebrainstormd over manieren om de Rivièrahal weer dé Rotterdamse ontmoetingsplaats te maken: zou het bijvoorbeeld niet leuk zijn als je op een of andere manier zonder toegangskaartje alsnog de Rivièrahal zou kunnen bezoeken? Het majestueuze karakter van de centrale hal blijft behouden, in combinatie met moderne voorzieningen. De binnentuinen van Madrid en Wenen worden als inspiratiebronnen genoemd. Ook de restauratie van de centrale hal van de Rivièrahal zal een domino-effect hebben: het is niet langer mogelijk om dieren te huisvesten in de Westvleugel, met het oog op de beschikbare ruimte én de te verwachten geluidsoverlast. De ruimte die door hun vertrek vrijkomt, kan ook betrokken worden bij de vernieuwde Rivièrahal: een mogelijkheid is het veranderen van het Mensapengebouw in een binnenspeeltuin, al zijn andere opties ook zeker niet uitgesloten. Wanneer de gorilla’s een nieuw verblijf krijgen (ongeveer bij het huidige vrijwilligers- en educatiecentrum), kan dat mogelijkerwijs weer gecombineerd worden met een nieuw verblijf voor de dwergnijlpaarden. Het is niet uitgesloten dat de Wolvenvallei bij deze plannen betrokken zou worden.

De boodschap is duidelijk: Blijdorp durft weer te dromen! Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie om te trekken uit deze presentatie. Niet alle vragen kunnen al beantwoord worden, maar dat hoeft ook nog niet: het komende decennium kan de dierentuin prachtige nieuwe biotopen uit de grond stampen, waarbij de monumenten gecombineerd worden met vooruitstrevend dierenwelzijn.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). ‘Tijdlijn Masterplan 2030.’ Klik HIER voor groot formaat.

Masterplan 2030 vervroegd gepresenteerd, Blijdorp ondergaat metamorfose!

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). ‘Tijdlijn Masterplan 2030.’ Klik HIER voor groot formaat.

Tegen alle verwachtingen in heeft Diergaarde Blijdorp vandaag digitaal een tipje van de sluier opgelicht over het Masterplan 2030. Hoewel de publiekspresentatie pas voor zondag gepland staat, ontvingen de medewerkers van de dierentuin gisteren al gedetailleerde uitleg over de toekomstdromen van het Rotterdamse park en sinds vandaag kunnen dus ook geïnteresseerde bezoekers online een eerste indruk krijgen. ‘Natuurlijk in Blijdorp’, zo luidt de slogan. Hoewel nog veel vragen onbeantwoord blijven, is één ding alvast duidelijk: aan ambitie in Blijdorp geen gebrek. De directeur: ”We zorgen voor een gezonde, duurzame bedrijfsvoering, waardoor we veel plannen uit eigen middelen kunnen financieren. Maar we hebben ook samenwerking en hulp van onze omgeving nodig. We willen graag krachten bundelen met partners, gemeente en overheid maar ook bezoekers, natuurbehoudsorganisaties, Vrienden, vrijwilligers en fans.”

In een twee minuten durend filmpje voert directeur Erik Zevenbergen hoogstpersoonlijk het woord. ”Wij zijn een Rotterdams icoon van 163 jaar oud, maar levenslustiger dan ooit.” Te beginnen met de grote lijnen: over tien jaar wil Blijdorp meer dan ooit tevoren betrokken zijn bij de instandhouding van de natuur. Onderzoek binnen de dierentuin en daarop aansluitende educatie krijgen een prominentere plek. Het budget ter ondersteuning van wereldwijde natuurbeschermingsprojecten moet significant groeien naar minimaal een miljoen euro per jaar: een bedrag dat onder meer verzameld moet worden via een jaarlijks bezoekersaantal dat stijgt naar de twee miljoen én via 30% meer welwillende organisaties die financiële bijdrages leveren. Diergaarde Blijdorp wil in 2030 niet alleen CO2-neutraal zijn, maar zelfs broeikasgassen weer opnemen om de schade door klimaatverandering in te perken. Niet-recyclebare materialen worden in de ban gedaan. Dit alles is al indrukwekkend zat, maar de sterren van de show zijn natuurlijk de geplande verbouwingen.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Impressie Komodovaranen-verblijf Eilandhoppen. Klik HIER voor groot formaat.

Het eerste bouwproject dat ons te wachten staat is de langverwachte overnetting van het Flamingo-Strand, waar deze zomer aan begonnen zal worden. Met respect voor Van Ravensteyns architectuur verandert dit verblijf nabij de stadsentree in een volière, zodat toekomstige flamingojongen niet meer gewiekt hoeven te worden (en beschermd worden tegen zeemeeuwen!). Klik HIER voor een nieuwsbericht van een tijdje terug waarin we meer uitlegden over het plan. Ook de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium gaat dit jaar al verrijzen op het terrein waar momenteel de het reuzenschildpaddenverblijf en een grasveldje gelegen zijn, klik voor uitleg daarover HIER. Ook gaat Blijdorp dit jaar de Bergdierenrots, die al enkele jaren niet meer toegankelijk is voor bezoekers vanwege zijn extreme bouwvalligheid, in de lak zetten. De monumentale rotstoren wordt, zoals al decennia lang de bedoeling was, het hart van de nog prille Himalaya-biotoop. Het wordt een tweede locatie voor rode panda’s, zodat toekomstige nestjes nog wat langer ‘in eigen huis’ kunnen blijven of wellicht komt er zelfs een tweede fokstel. Het sluit hoe dan ook feilloos aan op Blijdorps doelstelling om als wereldwijde fokcoördinator van deze soort éxtra betrokken te zijn bij deze diersoort. Of de Diergaarde het ook voor elkaar heeft gekregen om het achterliggende terrein bij het verblijf te trekken en of er (zoals in de wandelgangen al langer wordt gefluisterd) nog omringende perken komen voor Himalaya-bewoners, zal zondag moeten blijken.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Impressie gerestaureerde Victoria Serre. Klik HIER voor groot formaat.

In 2021 staan minimaal twee projecten op de planning: allereerst krijgen de François’ langoeren een nieuw optrekje. Bronnen melden dat het nieuwe onderkomen nabij de Bergdierenrots zal zijn. Deze bladetende apen uit het Chinees-Vietnamese grensgebied moeten vertrekken uit hun stulpje bij de Chinese Tuin omdat deze kooiconstructie tegen de Rivièrahal aangebouwd is: iets dat eigenlijk niet meer toegestaan is sinds dit pand tot rijksmonument uitgeroepen is, omdat dit afbreuk doet aan het ontwerp. Over die Rivièrahal gesproken: in 2021 wordt eveneens begonnen met de verbouwing van de Victoria Serre. Hoewel het een lange klus zal worden om de uitermate vervallen Oostvleugel op te lappen, houdt dat Blijdorp niet tegen alvast een impressie van het eindproduct vrij te geven. De Tropenvleugel wordt de belichaming van Blijdorps taakomschrijving als geregistreerde botanische tuin en de reuzenwaterlelie, de Victoria amazonica, is hoe dan ook een blijvertje. Minder zeker is of het bonte gezelschap van tropische zangvogels ook welkom is in de Victoria Serre 2.0 – daarover dadelijk meer.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Impressie uitgebreid olifantenverblijf. Klik HIER voor groot formaat.

Hij gaat er nu écht komen: het oli-duct! De volgende klus op de kalender is de eerste uitbreiding van het olifantenverblijf. Taman Indah was twintig jaar geleden toonaangevend in dikhuidenwelzijn en als onderdeel van Blijdorps taak als EEP-coördinator van de Aziatische olifant moet dat het weer worden. Daartoe moet het perk in westelijke richting groeien. Daarmee slaat Blijdorp drie vliegen in één klap: ook twee rijksmonumenten kunnen meegenomen worden in het plan. De bongo’s moeten namelijk wijken voor deze expansie en hun vervallen stal uit de jaren ’40 kan dan gelijk gerestaureerd worden. Het idee is niet geheel ongelijk aan de Toko Tjitjak, het patatrestaurant dat ook in zo’n gebouwtje gevestigd is. Vanaf het terras kunnen bezoekers de olifanten zien ravotten in een nieuwe waterpartij, die deze gigantische dieren kunnen bereiken via een nieuw te bouwen viaduct. Ondergronds keert de oude ‘Papegaaienlaan’ dan weer terug, het pad dat rechtstreeks van de Tweeling-Gebouwen naar de Grote Vijver liep. Ooit werd gesuggereerd dat zo’n tunnel mogelijkheden zou bieden tot het houden van enkele nachtactieve dieren, maar over zulke details is nog geen woord gerept. Ook gaat het bullenperk erop vooruit. Dit is fase één van de facelift van Taman Indah: later worden ook het kamelenverblijf en het openluchtgedeelte van het Aziatisch Moeras bij het perk getrokken, waarmee het olifantenverblijf qua oppervlakte het grootste onderkomen van Rotterdam wordt. De gesloten Vleermuizengrot wordt dan ingericht als stal voor een mannengroepje olifanten dat Blijdorp ook graag wil gaan huisvesten. Op de artist impression zijn op de achtergrond enkele Indische antilopes afgebeeld te midden van de olifanten: het lijkt er dus op dat Blijdorp nog steeds enkele andere diersoorten wilt onderbrengen hier. Deze tweede fase moet echter nog even op zijn beurt wachten, want een paar andere urgente klussen gaan daarvoor plaatsvinden…

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Impressie nieuw gorillaverblijf. Klik HIER voor groot formaat.

Aansluitend op de realisatie van het olifantenviaduct krijgen gorilla Bokito en zijn soortgenoten een nieuw onderkomen: het wordt een groen en weelderig perk, gesitueerd in de zuidpunt van het park. ‘Bosrijk’, zo omschrijft Blijdorp het nieuwe buitenverblijf, dat hand in hand moet gaan met een riant nieuw binnenverblijf. In detail durft de Diergaarde nog niet te treden, maar het is goed mogelijk dat zo’n nieuw pand in de buurt van het huidige vrijwilligersgebouw zou komen. De conceptafbeelding lijkt een gerestaureerde Rendierenstal te tonen die omgetoverd is tot kijkhut. Vermoedelijk betekent deze onderneming het definitieve einde van de (karige) Australische en Europese themagebieden, al moet dat nog bevestigd worden. De nood is echter hoog bij de gorilla’s: met name het binnenverblijf kan echt niet langer. Het vertrek van de gorilla’s uit het Mensapengebouw is onderdeel van een overkoepelend thema. De Rivièrahal gaat, nadat elders in de tuin vervangende faciliteiten gerealiseerd zijn, gefaseerd leeggehaald worden. Geen dieren meer in de Rivièrahal, dat is het idee. Het tackelen van de reusachtige, meerjarige en uiterst dure taak van de restauratie van de Rivièrahal is namelijk de volgende klus op de kalender.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Impressie gerestaureerde Rivièrahal. Klik HIER voor groot formaat.

Het herstellen van de Rivièrahal in oorspronkelijke staat behoort tot een reeks karweien richting de tweede helft van het decennium waarover nog weinig details bekend gemaakt zijn. Wat bekend is, is dat de Centrale Hal net als vroeger een ‘Rotterdamse ontmoetingsplek’ gaat worden, met onder andere horecagelegenheden en tentoonstellingen. Het gerucht gaat dat de functie van speeltuin uitgeschoven gaat worden naar het tegen die tijd leegstaande Mensapengebouw. Voor deze periode valt ook het woord ‘Mammoetwoud’, verwijzend naar de zeldzame reuzensequoia-boom uit westelijk Noord-Amerika. Momenteel groeien er een paar (nog wat bescheiden) exemplaren van deze soort aan de zuidzijde van het Oceanium. Omstreeks deze tijd zal ook fase twee van de uitbreiding van het olifantenverblijf worden afgetrapt. Richting het einde van het decennium krijgen de Sumatraanse tijgers een nieuw heenkomen, gevolgd door een nog wat mysterieuze restauratie van de Grote Vijver.

De hoeveelheid informatie die Diergaarde Blijdorp vandaag naar buiten heeft gebracht is nog maar het topje van de ijsberg! Wat gaat er gebeuren met het vrijgekomen terrein van het gorillaverblijf? Wat is de bestemming voor de Tijgerkreek en de Grote Vijver? Wat is de toekomst van de bosrendieren en wallaby’s? Gaat de Dikhuidenvleugel ook leeggehaald worden? Het zijn vragen waar zondag hopelijk meer over bekend zal worden. In de tussentijd kan je HIER het filmpje met de directeur bekijken.

EDIT: Klik hier voor het verslag van de presentatie.

Afbeelding: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). ‘Masterplan 2030 facts & figures’. Klik HIER voor groot formaat.

Kort Nieuws

Babyboom

Foto: Ria van der Graaf (BB-Facebook)

Ook tijdens de zomerdagen valt er nieuw leven te vieren! De kuifseriema’s zijn erin geslaagd om eieren uit te broeden, een unicum voor de Rotterdamse dierentuin. Met een beetje geluk kan je het pluizige jong zien rondstruinen over de grond van de aravolière. In de Krokodillenrivier is een andere vogel uitgevlogen, te weten een jonge sneeuwkaptapuit. Even verderop hebben de kroonparelhoenders voor nageslacht gezorgd. Elders op de Savanne is een witkruinmangabey geboren, het kleintje klampt zich voorlopig nog stevig vast aan zijn of haar moeder. Verder is inmiddels duidelijk geworden dat er twee rode panda’s geboren zijn. Goed zichtbaar zijn ze nog niet, want jonge panda’s brengen hun eerste levensfase door in hun vertrouwde nestje. Maar, als je geluk hebt, zie je wellicht moeder Yukiko haar kroost verslepen tussen de verschillende nestkasten. Diergaarde Blijdorp is een van de belangrijkste partijen die betrokken is bij de bescherming van de rode panda en deze geboorte is dan ook meer dan welkom.

Verrassing!

Foto: Inge de Vries (BB-Facebook)

Minder gewenste kleintjes zijn te zien in de Krokodillenrivier: daar is een hele bubs nijlkrokodillen uit het ei gekropen. Er zijn al dusdanig veel nijlkrokodillen in gevangenschap dat er geen ruimte is voor nieuwe aanwas, dus Blijdorp heeft nooit gepoogd te fokken met deze oerreptielen. Toch dook ook in 2015 een drietal krokodilletjes op. Voorheen raapten de verzorgers steevast de eieren, maar omdat dat nogal een omslachtige taak is en werd gedacht dat de omstandigheden helemaal niet volstonden voor het uitbroeden van eieren, werd besloten om ze te laten liggen. Hoe het kan dat er, na het vorige ‘incident’, toch weer eieren zijn uitgekomen, staat niet vast. Officiële aantallen zijn er ook nog niet, bezoekers hebben er al een tiental geteld, maar wegens de schuwe aard van de kleintjes zijn exacte tellingen lastig. Van het vorige nest is één dier blijven leven, dus mogelijk blijven er ook ditmaal enkele over. En oh ja, wat onverwachtse gasten in de dierentuin betreft: Amazonica kampt momenteel met een kakkerlakkenplaag. Je bent gewaarschuwd.

Navigatie-Nieuws

Diergaarde Blijdorp heeft een nieuwe plattegrond uitgebracht. Het opvallendste is dat Blijdorp voor het eerst sinds jaren de oriëntatie van de kaart heeft aangepast: in plaats van de gebruikelijke richting met het noorden aan de bovenkant is ervoor gekozen om de kaart een kwartslag naar links te draaien, wat resulteert in de Oceanium-Zijde met de hoofdingang onderaan en de Rivièrahal met de oude ingang bovenaan. Verder wordt er weer een hoofdroute op aangegeven, met verschillende afsplitsingen die bezoekers ook langs de minder prominente plekken leiden, alvorens ze weer uitkomen op de hoofdroute. Pas bovendien op voor een fysieke routewijziging: de ingang van Taman Indah aan de kant van de olifanten en tapirs wordt gesloten. Het is het resultaat van een onderzoek naar bezoekersgedrag. De hoofdroute gaat nu om het olifantenperk heen, langs de Tijgerkreek.

Hyena-Handel

Foto: Shirley Laurman (BB-Facebook)

Hyenaman Jelai gaat Rotterdam verruilen voor Kroatië. Jelai, in 2015 uit Beekse Bergen overgekomen, heeft samen met het inmiddels overleden vrouwtje Kira eenmalig voor succesvol nageslacht gezorgd, in de vorm van dochter Buyah. In zijn voetsporen treedt een twintig jaar oude Berlijner genaamd Kara, recentelijk aangekomen in het park. Het is de bedoeling dat hij uiteindelijk gezelschap gaat krijgen van een Française, om zo hopelijk voor het eerst sinds 2016 weer voor hyenapups in Blijdorp te zorgen. Hij is al wat aan de oude kant voor een hyena, maar omdat zijn ouders uit het wild afkomstig zien, is hij genetisch gezien erg waardevol voor het fokprogramma. De aanstaande verhuizingen worden gedirigeerd door de EEP-coördinator in DierenPark Amersfoort. Nadat Kara werd afgeleverd in Rotterdam, hebben de Duitse dierenverzorgers de vrouwelijke manenwolf meegenomen naar Berlijn, waar zij nu verblijft.

Ontwikkelingen in het Oceanium

Foto: Diergaarde Blijdorp

Er is altijd wat nieuws te zien in het Oceanium! Zo is het Publiekslab eindelijk weer up and running, een jaar nadat Blijdorp door een wijdverspreide parasiet genoodzaakt was om het gehele aquariumrek te vervangen. De vissen die in de tussentijd achter de schermen verbleven, maken nu weer een terugkeer. Verder is het bestand van het Natuurbehoudscentrum wederom uitgebreid. De ploegschaarschildpadden, die in mei hun verblijf betrokken, hebben namelijk enkele onderhuurders gekregen: in de beplanting en over de rotsen klauteren enkele Madagaskarleguanen (Oplurus cuvieri) rond. Net als de ploegschaarschildpadden staan ze op de lijst om uiteindelijk te verhuizen naar de Eilandhoppen-kas, maar dat project ligt momenteel stil. Ook is een klein stukje van de grond van de ploegschaartjes afgepakt om daar enkele spinschildpadden te plaatsen: een soort die al present was bij de opening van het Natuurbehoudscentrum, vertegenwoordigd door twee jongen in het centrale glazen huis. Over dat glazen huis gesproken: daar zij nu twee Henkels bladstaartgekko’s (Uroplatus henkeli) te bewonderen. Een tweede paartje blijft achter de schermen. Het is een soort die zich specialiseert in het totaal opgaan in zijn omgeving in zijn de wouden van Madagaskar. Door ontbossing en de illegale huisdierenhandel zijn er echter steeds minder van deze merkwaardige dieren, die ook nog eens zeldzaam zijn in gevangenschap. Des te fijner dat ze het kennelijk naar hun zin hebben in Blijdorp, want het duurde niet lang tot er eieren werden gelegd. De Diergaarde meldt dat drie babygekko’s inmiddels in alle rust opgroeien achter de schermen.

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Madagaskarleguaan.

Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Jeroen de Bruijn (BB-Facebook)

Het kan je gemakkelijk zijn ontgaan: de belangers toepaja’s zijn er tussenuit geknepen! Deze vreemde snuiters zijn, vooral op drukke dagen, vrijwel onmogelijk te spotten in hun verblijf bij de ingang van het Aziëhuis. Toen echter zelfs de verzorgers er niet in slaagden om ze te vinden, gingen er toch wat alarmbellen rinkelen. Het bleek dat de dieren een zwakke plek in hun verblijf hadden gevonden, waar ze doorheen wisten te knagen. Ruim twee weken na de verdwijning, wonen er nu weer twee toepaja’s in het verblijf. Het is niet bekend of dit de oorspronkelijke dames zijn of een nieuw duo.

Gezelschap

De jonge secretarisvogel die sinds april de Gierenrots bewoont, heeft gezelschap gekregen van een vrouwelijke soortgenoot. Het is een vrouwtje uit een Tsjechische dierentuin. De secretarisvogel is gebouwd voor het leven op de grond. Dankzij hun lange poten kan deze aparte verschijning over het lange savannegras heen kijken, waar ze jagen op allerlei kleine dieren. Ze beschikken over een wijd scala aan jachttechnieken, waaronder het doodtrappen van slangen, het uitvoeren van dodenvluchten met prooidieren en het opwachten van dieren die moeten vluchten voor brand.

Sierlijke duivel

Foto: Jean-Luc Sleijpen (BB-Facebook)

Een nieuwkomer in het Publiekslab: een dubbelgevlekte koraalduivel (Dendrochirus biocellatus). Deze jonge vis is te bewonderen in het aquarium van de koffervisjes. Deze vis komt in het wild voor in de tropische Indo-Pacifische wateren, waar ze jagen op kleine vissen en garnalen. De stekels aan de uiteinden van de waaierachtige vinnen gebruiken ze vooral om zichzelf te verdedigen tegen grotere bewoners van koraalriffen. Er zijn ongeveer een dozijn soorten koraalduivel, waaronder de welbekende koraalduivels die Blijdorp voorheen bij de groene murenen hield.

Botanisch Blijdorp

In Amazonica groeien en bloeien voortdurend exotische planten, maar nu is er wel een erg bijzondere bloem te zien. De reuzenwaterlelie, Victoria amazonica, staat namelijk in bloei. De hele zomer zullen de lelies bladeren en knoppen aanmaken. De bloemen bloeien twee nachten; overdag sluit de bloem om daarna van wit naar roze te transformeren. Vroeger was het soms mogelijk om kleine kinderen op de foto te laten gaan op de waterlelies, die dankzij hun omvang een ongekende draagkracht hebben. Blijdorp hoopt dat aan het einde van het zomer weer te kunnen doen.

Nieuw leven

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). ”Kostelijk om naar te kijken.”

De geboortegolf zet door! In de Maleise Bosrand is een derde banteng geboren en bij de ingang van het Oceanium zijn twee jonge zeeleeuwen te zien. Langs de achterwand van het Falklands-verblijf zitten zes ezelspinguïns op het ei en ook bij hun grotere verblijfsgenoten, de koningspinguïns, is het broedseizoen begonnen. Niet ver van de Oude Ingang is ook een pasgeboren bosrendier te vinden. Het meisje, Ella genoemd, is het eerste nageslacht van de nieuwe fokman uit Zweden en het vierde kalf van Rita. Ook zijn in de Grote Vliegkooi een aantal jonge zwartkopibissen te zien.

Rondslurfen

De Aziatische olifanten zijn een paar weken geleden op ontdekkingstocht gegaan in hun vernieuwde buitenverblijf. Er is een tijdje gewerkt om wat achterstallig onderhoud te verrichten aan het perk en de Diergaarde zag haar kans schoon om ook gelijk wat speelinstallaties te veranderen. Olifanten zijn intelligente en bovenal speelse dieren die behoefte hebben aan verrijkingsmateriaal. Zo viel een van de hangende rubberen matten direct in de smaak bij de jongere leden van de groep.

Op hoge poten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De lange poten van de manenwolf dienen als stelten om over het lange gras van de Zuid-Amerikaanse pampa’s te kunnen kijken. Dit bosrijke verblijf is dan ook slechts voor tijdelijke huisvesting.

De manenwolf is verhuisd naar de Wolvenvallei. Haar verblijf gaat omgetoverd worden tot een doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s als onderdeel van de nieuwe uitbreiding van het Oceanium, ‘Eilandhoppen’. Deze manenwolf kwam vorig jaar naar Blijdorp om een mannetje gezelschap te houden, maar helaas overleed deze niet veel later. Er wordt momenteel een dierentuin gezocht die dit bijzondere Zuid-Amerikaanse dier een mooi, permanent onderkomen kan bieden

Op barsten

Ze staat op springen! Maleise tapir Pooh is hoogzwanger en de bevalling zal niet lang meer op zich laten wachten. Als alles goed gaat, zal dit de tweede tapir-baby in een paar jaar tijd zijn in Blijdorp. Het vorige jong, de in 2016 geboren Penang, woont tegenwoordig in Stuttgart. Beide jongen zijn verwekt door Vazan, die helaas in de vroege stadia van de zwangerschap van zijn partner aan een buikvliesontsteking overleden is.

Buiten Blijdorp

Indische neushoorn Bertus is verhuisd van de Britse Edinburgh Zoo naar Batu Secret Zoo in Indonesië. Daar gaat hij wat ‘vers bloed’ introduceren in de genenpoel van het Aziatische fokprogramma voor deze bedreigde diersoort. Bertus werd in 2008 in Diergaarde Blijdorp geboren, als vijfde kalf van Namaste. Toen het tijd was om ‘uit te vliegen’, verhuisde hij naar het Verenigd Koninkrijk waar hij al snel een publiekslieveling werd. Het afscheid was dan ook bitterzoet voor zijn verzorgers, maar voor Bertus was alle commotie het extra groenvoer wel waard.

Foto: Persbureau Xinhua. Indische neushoorn Bertus wordt onthaald in Indonesië.

Laatste wolven overleden

Foto: John de Greef (BB-Facebook)

Heftig nieuws uit Diergaarde Blijdorp vandaag: de laatste twee Europese wolven van de dierentuin zijn gisteravond, 11 juli 2017, ingeslapen. Dit betekent het einde van een populaire diersoort in het park, die al ruim anderhalf decennium het gezicht vormde van het themagebied Europa in de Rotterdamse dierentuin.

Het gaat om een broer en zus. Het vrouwtje had de laatste tijd met gezondheidsproblemen te kampen. Ze viel op doordat ze een opgezwollen buik had: een gevolg van een zogenaamd ‘verwijd’ hart, een aandoening waar geen remedie tegen is. Zo kon het bloed niet meer goed door haar lichaam gepompt worden en er ontstonden ook vochtophopingen: naast die in haar buikholte, onder meer bij haar longen. Zo ging ademhalen steeds moeizamer. Het was duidelijk voor de dierenarts en de verzorgers dat ze op was. Omdat het onverantwoord zou zijn om het mannetje op zijn leeftijd nog voor te stellen aan nieuwe dieren, is besloten hem ook in te slapen. Daarmee is de enige diersoort die over is in het Europese themagebied nu het bosrendier.

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook)

De afgelopen jaren is de eens zo grote wolvenpopulatie flink gekrompen. In 2015 werd de groep gehalveerd doordat drie dieren overleden en ook begin vorig jaar stierf een vrouwtje. Wat ze allemaal gemeen hadden, is dat ze al op leeftijd waren. In 2000 werden de Iberische wolven in Blijdorp vervangen door hun Europese evenbeelden, in de jaren daarna zijn er nog enkele andere individuen bijgekomen. Gezien wolven in gevangenschap meestal niet ouder worden dan 15 jaar, is het geen wonder dat vooral de afgelopen jaren veel van deze dieren zijn gestorven.

Eind 2016 kregen de stokoude withandgibbons Nico en Saar samen het spuitje vanwege soortgelijke omstandigheden en nog geen maand geleden is leeuwin Shantee uit haar lijden verlost. Deze toename van ingeslapen dieren, gecombineerd met de korte, heftige ‘sterftegolf’ bij de wolven zorgt voor een toenemende hoeveelheid ophef. Uit steeds meer hoeken komen verwijten van wanbeleid of ‘selectief uitroeien’. Immers, in al deze gevallen gaat het om dieren die geen waarde meer hadden voor de betreffende internationale fokprogramma’s. Een dierenverzorger van Diergaarde Blijdorp die bereid was Blijdorper Bende te woord te staan, laat weten: ”Het maakt niet uit of een dier nog belangrijk is voor het fokprogramma. Daar word gelukkig geen onderscheid in gemaakt. Er wordt puur naar het dierenwelzijn gekeken. Dit zijn allemaal weloverwogen besluiten die in overleg met staf, dierenarts en verzorgers gemaakt zijn.”

Voorlopig is er geen nieuwe bestemming voor de Wolvenvallei. Wat de wolven als soort betreft, zijn er eens plannen geweest om in Noord-Amerika een nieuw verblijf te realiseren. Met de recente opknapbeurt van het bizonverblijf is al een begin gemaakt aan een pad dat in principe langs de locatie loopt waar deze habitat werd voorgesteld. De Diergaarde heeft echter al duidelijk aangegeven dat de verbouwing van het Oceanium en Taman Indah prioriteit hebben. De afgelopen jaren gingen gepaard met een drastische afname van het aantal Europese diersoorten in de dierentuin. Met de komst van de Okapi-Volière moest een tiental soorten weidevogel verhuizen en ook de Europese oehoe’s en wilde katten leven tegenwoordig elders. De Euraziatische otters verblijven er ook niet meer, al zijn zij een stuk dichterbij te vinden: de Chinese Tuin, om precies te zijn. Er lijken drie mogelijkheden te zijn voor de Wolvenvallei: of er komt een nieuwe, jonge roedel wolven; of het verblijf wordt bij Australië getrokken (wat wellicht het verhuizen van de bosrendieren ten gevolge heeft); of het blijft een stukje Europa. Op de laatstgenoemde manier zou de wens om de eerdergenoemde weidevogels terug te laten keren in vervulling kunnen gaan.

Foto: Ton Meuldijk (BB-Facebook). ”De laatste der Mohikanen”