Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Vlaardingen 24  (vlaardingen24.nl). Ondanks dat delen van de dierentuin werden afgezet, liepen twee leerlingen van het Vlaardingse Geuzencollege de ontsnapte kuifmakaak tegen het lijf.

Het kan je niet ontgaan zijn: op 31 augustus heeft een kuifmakaak een manier gevonden om uit het Aziatisch Moeras te ontsnappen. Hoewel niemand heeft gezien hoe de uitbraak in z’n werk ging, is het aannemelijk dat de jonge aap gebruik heeft gemaakt van een boomtak die boven een ondiep gedeelte van de waterpartij hing. De tweejarige was nog erg gehecht aan de moeder en bleef dus in de buurt van het Aziatisch Moeras, waardoor de verzorgers in staat waren een deel van de tuin af te zetten om de rust te bewaren. Vervolgens werd een geïmproviseerde ‘brug’ naar het eiland gemaakt met een dikke tak en maakte de kuifmakaak zelf weer de oversteek naar het eiland. Niet veel later volgde de hereniging met zijn drie soortgenoten. Eind goed, al goed.

Bijzonder Boompje

Bij de oude ingang is een bijzondere plant te zien, namelijk een Wollemia nobilis. Van deze Australische naaldboom werd gedacht dat hij was uitgestorven, totdat er in 1994 nog minder dan honderd volwassen bomen werden gevonden in een kloof nabij Sydney. Het oudste exemplaar is waarschijnlijk al duizend jaar geleden ontkiemd en is 40 meter hoog. De Wollemia nobilis behoort tot de familie van de ‘slangenden’, die zo’n 200 miljoen jaar geleden geëvolueerd is – nog voordat de dinosauriërs in grote getale voorkwamen. Er is een kweekprogramma opgezet om dit levende fossiel te redden.

Blijdorpse Baby’s

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Ook de grotere inwoners van de Diergaarde beginnen klein: dat wordt goed duidelijk bij de Cubaanse hutia’s. Tussen de volwassen individuen van dit ‘neefje’ van de cavia, die ruim een halve meter groot kunnen worden, kruipen een aantal wurmpjes ter grote van een flinke muis rond. Vorig jaar werden er ook al hutia’s geboren. Aan de andere kant van de dierentuin is ook nieuw leven te spotten: in de Maleise Bosrand is een Scheepmakers kroonduif uit het ei gekropen, iets dat al tijden niet gebeurd is in Blijdorp.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De Scheepmakers kroonduif lijkt helemaal niet op de duiven die we in Nederland gewend zijn, maar is een grote vogel uit de wouden van Nieuw-Guinea met een soort waaier op zijn hoofd. Het kuiken is inmiddels al flink gegroeid en gaat regelmatig op ontdekking in de volière. Ook zijn er in het Aziëhuis kleine wandelende bladeren te bezichtigen. Een leuk feitje is dat alle exemplaren in gevangenschap van deze specifieke soort, Phyllium giganteum, dames zijn. De vrouwtjes hebben namelijk geen mannetje nodig om voor nageslacht te zorgen.

…En nog een geboorte!

Beschuit met roze muisjes! Directeur Erik Zevenbergen is in de vroege uurtjes van 30 augustus namelijk vader geworden. Het is een meisje, Mette Olivia geheten. Het kersverse gezinnetje heeft laten weten dat alles goed gaat en geniet momenteel volop. Blijdorper Bende wenst ze veel geluk toe!

Weldoener

Foto: Frederiek van Rhijn (Facebook)

Op kosten van de vereniging Vrienden van Blijdorp gaat Blijdorp een deel van het Oceanium grondig onder handen nemen, maar om de plannen te realiseren moet nog zo’n zes ton worden ingezameld. Een heel bedrag, maar iedereen kan een steentje bijdragen! Word bijvoorbeeld lid van de Vrienden van Blijdorp voor €46,- per jaar of doe een losse donatie. Zo zamelde Blijdorper Bendelid Frederiek van Rhijn in één middag €36,- in door zwerfafval op te ruimen en welgeteld 214 rondslingerende flesjes en blikjes in te leveren bij ‘Ecoeuros’. Twee vliegen in één klap! Het lijkt misschien een ondankbare taak, maar: ”als het milieu ziek wordt, dan worden we allemaal ziek”. Ook je lege flesjes of blikjes inleveren voor geld? Klik HIER om meer te lezen over Ecoeuros.

Baby’s op Bladeren

Helaas zullen er dit jaar wederom geen fotoshoots kunnen plaatsvinden met de Victoria amazonica. In het verleden gebeurde het wel eens dat deze reuzenwaterlelie zulke grote bladeren groeide, dat ze voldoende draagkracht hadden om een baby boven water te houden. In de Victoria Serre, waar je in vroeger je kind kon laten fotograferen op de bladeren, is de plant simpelweg niet groot genoeg dit jaar. In vlinderkas Amazonica zijn ze dat wel, maar daar is het logistiek niet mogelijk om dit veilig te doen.

Leeuwen-Update

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

De drie leeuwenwelpjes, die vorige maand ter wereld kwamen, doen het goed. De drie groeien als kool, al blijft eentje een beetje achter. Gezien Lalana, ondanks haar relatief hoge leeftijd van acht jaar, nog niet eerder moeder geworden was, bleef het nog even spannend of ze het moederschap snel onder de knie zou krijgen. Gelukkig bekommert ze zich om de welpjes en verloopt alles voorspoedig. De geboorte vond plaats in de vroege uurtjes van 21 augustus in het buitenverblijf. Toen de verzorgers de jongen naar binnen verplaatsten, bleek dat een vierde welpje al overleden was. Nog niet eerder bestond een nestje bij de Aziatische leeuwen in Blijdorp uit vier jongen en het is eveneens de eerste succesvolle geboorte sinds de leeuwen verhuisd zijn naar de Tweeling-Gebouwen. Lalana en haar jongen verblijven in een rustig kraamverblijf achter de schermen, waar ze niet gestoord kunnen worden door de rest van de leeuwengroep. Om de rust te waarborgen is het binnenverblijf ook afgesloten voor het publiek en is het zogenaamde ‘schreeuwhok’ tijdelijk dicht. Totdat de welpjes rond de herfstvakantie naar buiten mogen, zijn de welpjes HIER live te volgen via de webcams.

Blijdorp Bouwt gestaag door!

Rotterdam is een bouwput en Blijdorp is geen uitzondering. De Diergaarde bouwt voortdurend en momenteel wordt er in meerdere delen van de Diergaarde gewerkt aan nieuwe verblijven. Hoe staat het ervoor?

Eiland-Hoppen: eerste palen geslagen voor Madagaskar

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

De meest zichtbare vooruitgang is de laatste tijd geboekt bij het Oceanium. Fase drie van de stapsgewijze modernisering van het het aquariumcomplex wordt langzaam maar zeker gerealiseerd, uiteindelijk moeten hier de eilandwerelden van Madagaskar, Komodo en de Galapagosarchipel nagebootst worden. De Madagaskar-biotoop bestaat op zijn beurt weer uit een overdekt stuk in de nieuwe kas en een aangrenzend buitenverblijf. Het buitenverblijf zal voorafgaand aan de rest van Eiland-Hoppen opgeleverd worden en de contouren daarvan beginnen inmiddels vorm aan te nemen.

In dit buitenverblijf zal je je als bezoeker tussen een groep ringstaartmaki’s bevinden. Hier kan je dus ook – à la Apenheul – in direct contact komen met de lemuren. Het verschil met hun huidige, tamelijk vergeten onderkomen in de Grote Vijver zou dus niet groter kunnen zijn. Het doorloopverblijf wordt gebouwd waar voorheen de manenwolf huisde. In rap tempo is het terrein bouwrijp gemaakt en zijn de palen van de netconstructie in plaats gebracht. Het wordt nu goed duidelijk hoe hoog het verblijf gaat worden en dat is wenselijk, want ringstaartmaki’s houden ervan om een mooi plekje op te zoeken om te zonnen. Ook het bezoekerspad is uitgestippeld. Dit project wordt gefinancierd met het legaat van wijlen Eric Hille, groot primaatliefhebber en oud-lid van de Vrienden van Blijdorp. Het nieuwe makiverblijf zal dan ook door deze vereniging in gebruik worden genomen op 18 november.

Natuurbehoudscentrum: hoog bezoek

Een stuk minder goed zichtbaar is de bouwplaats waar eens de Zee van Cortez was. De woestijnbiotoop van het Oceanium moet eind dit jaar omgetoverd zijn tot een Natuurbehoudscentrum. In deze ruimte wordt de continentale indeling losgelaten en komt een verzameling van uitermate zeldzame en bedreigde diersoorten. Tot de prominente inwoners behoren onder meer de Egyptische landschildpad, waarvan Blijdorp ook de taak als stamboekhouder op zich heeft genomen, de vuursalamander, waarvan de Diergaarde een kostbaar groepje zal ontvangen van Stichting RAVON, en de Chinese krokodilstaarthagedis. Voor een uitgebreide beschrijving van de plannen, klik HIER.

Foto: Mark Rutte (Instagram @minpes)

Inmiddels zijn de voorbereidende bouwwerkzaamheden getroffen, maar daarvan is op het eerste gezicht nog weinig te zien. Toch zijn er al erg bijzondere bezoekers! Zowel minister-president Mark Rutte als staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Raymond Knops zijn inmiddels op bezoek gegaan bij de Antilliaanse groene leguanen. Deze diersoort zal één van de belangrijkste inwoners van het Natuurbehoudscentrum worden. Een mannetje van deze soort, dat al langer in Rotterdam is, is al te zien bij het Caraïbisch Café. Op 16 december staat de opening van het Natuurbehoudscentrum gepland, dus tegen die tijd zullen ook de vier wildgevangen dieren te zien zijn.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Eerder dit jaar haalde Blijdorp op verzoek van natuurbeschermingsorganisaties vier wilde Antilliaanse groene leguanen van Sint Eustatius naar Nederland. De bedoeling is dat in gevangenschap een reservepopulatie wordt opgebouwd van deze soort. De vier nieuwkomers worden voorlopig ondergebracht in het voormalige kaaimantejuverblijf dat tijdelijk van het publiek is afgeschermd. Ze wennen goed aan het bestaan in gevangenschap en er zijn zelfs al eieren aangetroffen. In het wild is deze soort het slachtoffer van verdwijnend leefgebied, aanvallen door huisdieren en aanrijdingen, maar veruit de grootste bedreiging is de ‘normale’ groene leguaan die door menselijk handelen van het vasteland is verspreid naar de Caraïben. De Antilliaanse groene leguaan kan kruisen met deze soort waardoor een hybride-variant ontstaat.

Verder…

Foto: Greet van Norde (Diergaarde Blijdorp fans)

Werk aan de winkel! Vandaag is de Vriendenwinkel nabij de spoorwegovergang leeggehaald. In de komende weken zal het zaakje omgetoverd worden tot een heuse ‘Vriendenbazaar’, die niet langer slechts uit een toonbank en een overkapping bestaat, maar die een echte inloopwinkel is. Een stuk prettiger werken voor de vrijwilligers, aantrekkelijker om even te komen kijken voor de bezoekers en meer mogelijkheden om leden te werven voor de vereniging! Met oog op een dalend ledenaantal, verminderde doorloop in de Vriendenwinkel in de Rivièrahal en steeds grotere donaties aan Blijdorp, zijn extra inkomsten meer dan welkom. Op 20 oktober moet de winkel weer opengaan.

De werkzaamheden aan het Geladaverblijf schieten op. Inmiddels is al een groot gedeelte van de netten geplaatst. Nu het einde van de lange restauratie eindelijk in zicht is, kan ook de Winkel van Sinkel weer in gebruik genomen worden. Het terrasje wordt momenteel voorbereid op de heropening met nieuwe tafels en stoelen en ook het menu is opgefrist, met onder andere biologische snacks. Het aangrenzende wallabyverblijf is daarentegen al een tijdje niet meer toegankelijk, omdat de dieren gestrest waren door de werkzaamheden aan het Roofdieren-Gebouw en behoefte hadden aan rust.

Een kleine update wat betreft het Publiekslab, dat sinds augustus gesloten is voor de bezoekers. Inmiddels is de aanleiding voor alle commotie bekend: er is een parasiet aangetroffen in het systeem en deze heeft een groot deel van de vissen getroffen. De aquaria worden nu grondig gereinigd. Belangrijk is om te vermelden dat de vissen er niet aan overleden zijn, maar ze worden in quarantaine behandeld. Tegelijkertijd wordt er onderhoud verricht aan de filters, want het zoute water had zijn tol geëist van de apparatuur.

Ook een kleine rectificatie met betrekking tot de plannen voor een een renovatie van de ingang. Na de publicatie van ons bericht over de conceptafbeeldingen heeft Diergaarde Blijdorp aan Blijdorper Bende laten weten dat het een verouderde studie naar toekomstige mogelijkheden voor de ingang betreft (die, in tegenstelling tot wat Arc2 Architecten vermeldde, niet uit 2018 stamt). Een verbouwing staat absoluut niet op de agenda, de komende jaren zal veel meer geïnvesteerd worden in dierenwelzijn en zullen broodnodige restauraties worden uitgevoerd. Het oorspronkelijke nieuwsbericht is naar behoren aangepast.

Kort Nieuws

Nieuwkomers

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Leven in de brouwerij! In Taman Indah vliegt sinds een paar maanden een roodsnavelkitta (Urocissa erythroryncha) rond. Het beestje komt voor in Azië en heeft op z’n rug een grijs verenkleed, met her en der wat wit. De buik steekt met zijn lichte kleur sterk af tegen de zwarte hals en hoofd. Het is een omnivoor wiens maaltje zowel bestaat uit fruit en zaden als uit insecten en ander klein grut. Het dier, dat voorlopig nog geen soortgenoot heeft, deelt het voormalige gibbonverblijf met een paartje neushoornvogels en een stel bankivahoenders. Daarnaast heeft een stukje verderop de mannelijke reuzengoerami, in 2017 overgekomen uit Artis, gezelschap gekregen van een kleinere soortgenoot. Deze bizar ogende vis kan wel 60 centimeter groot worden en leeft in Blijdorp samen met schuttervissen, haaivinbarbelen en clownmodderkruipers.

Hollandse Murene?

Foto: Petra Gelens (Diergaarde Blijdorp fans-FB)

Een interessante nieuwe verschijning in het Oceanium. In de Noordzeebak zijn nu twee kongeralen (Conger conger) te vinden. Het is de grootste en zwaarste soort aal ter wereld en ze worden zelfs wel eens voor onze eigen kust waargenomen, al zijn ze talkrijker in de Middellandse Zee en omringende wateren. Diergaarde Blijdorp heeft nog geen verdere informatie gegeven over de nieuwelingen maar bevestigt wel hun aanwezigheid. Ze zijn te zien in het aquarium direct links van het steuren-aquarium. Om het aquarium beter geschikt te maken voor hun levenswijze, zijn er twee buizen geplaatst waar de kongeralen zich een groot deel van de dag in ophouden.

Om te bouwen…

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). Huidige staat van het manenwolvenverblijf

… Moet eerst gesloopt worden! In de komende maanden gaat hard gewerkt worden aan een nieuw verblijf voor de ringstaartmaki’s. Zij verhuizen van hun eiland in de Grote Vijver naar een doorloopverblijf aangrenzend aan het Oceanium, waar ze de entree van het nieuwe Madagaskar-deel zullen gaan vormen: een van de drie eilandbiotopen die gecreëerd zullen worden in fase drie van de verbouwing van het Oceanium, ook wel ‘Eiland-Hoppen’ genoemd. Het manenwolvenperk, waar het verblijf gerealiseerd zal worden, is inmiddels geheel ontmanteld. De inwoonster bivakkeert tijdelijk in de Wolvenvallei, voor haar zal elders een mooi plekje gezocht worden. Het verblijf wordt mogelijk gemaakt door het gulle legaat van Eric Hille, een lid van de Vrienden van Blijdorp met een groot hart voor primaten.

Gehoornde Grazers

Geboortenieuws! De verzorgers van vakgroep Azië zijn verblijd met de geboorte van een kuifhertje aan de rand van de Chinese Tuin. Het meisje, Samane gedoopt, is nog erg schuw en wist zelfs de verzorgers even te slim af te zijn door zich te verstoppen in een rotsspleet. Nog recenter ging de ooievaar op bezoek op de Afrikaanse Savanne, waar koedoedame Umasa beviel van een dochtertje, Bobo genoemd. Voorlopig blijft het groepje, dat nu bestaat uit de vrouwtjes Umasa, Alette, Nora en de kersverse spruit, nog even in de Koedoestal en binnen de grenzen van de separatiekraal. Het jong is het ‘nalatenschap’ van koedoebok Nico, die tijdens de dracht overleden is. Uiteindelijk zullen ze weer te zien zijn op de Grote Vlakte met de giraffen. Voor meer informatie over deze bijzondere hoefdieren, klik HIER.

Succes!

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Reden voor vreugde in de Grote Vliegkooi! Voor het eerst zijn er namelijk wolnekooievaars uitgevlogen in Diergaarde Blijdorp. De drie komen uit hetzelfde nest, alleen waren twee eieren door de verzorgers weggehaald en in de broedmachine gelegd om vervolgens met de hand grootgebracht te worden. Eerder waren de wolnekooievaars er namelijk niet in geslaagd om zelfstandig jongen groot te leggen. Nu dit koppeltje al hun aandacht kon vestigen op het derde, overgebleven jong, is het deze keer wél gelukt. Ze zijn inmiddels allemaal in hun grote volière in het Aziatisch Moeras te zien, waar ze zich veelal ophouden op de rand van de Vleermuizengrot. Ze zijn sinds 2012 in Rotterdam.

Narigheid in de Noordzee

Het is je misschien wel opgevallen: er zwemmen weer vissen bij Bass Rock. Zij kregen eerder dit jaar last van hardnekkige parasieten en werden daarom elders daartegen behandeld. Uitsluitend de goudbrasems waren echter teruggekeerd, iets waar geen verklaring voor was. Met de online publicatie van het Vriendennieuws is nu echter duidelijk geworden waarom de zeebaarzen niet zijn teruggekomen. Toen van de 21 oorspronkelijke baarzen al 10 bezweken waren aan de parasieten, is besloten om het uitzichtloos lijden van de rest te voorkomen en de groep te euthanaseren. Het is niet de enige tegenslag in dit deel van het Oceanium. In de Noordzee-aquaria zwemt nog maar een klein groepje haringen rond en één enkele makreel. Om die reden waren er plannen gemaakt om nieuwe vissen voor de Nederlandse kust te vangen, maar het Vriendennieuws meldt nu dat Blijdorp hiervan heeft moeten afzien om nog onbekende redenen.

Publiekslab Oplappen?

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). Huidige staat van het Publiekslab.

Pech voor wie gehoopt had binnenkort een bezoekje te brengen aan de zeepaardjes, anemoonvissen, doktersvissen, koffervissen, mangrovekwallen, de koraalduivel of een van de vele andere kleine koraalvisjes. Het Publiekslab is gesloten vanwege bouwwerkzaamheden. Hoewel er nooit officieel iets gezegd is over de verbouwing, doet de omvang van de verbouwing vermoeden dat het om een ingrijpende verandering gaat. Van buitenaf is te zien dat alle aquaria geleegd zijn, de inwoners verblijven elders.

Schandalige Schapenhoofden

Nog meer commotie met betrekking tot de inwoners van het Oceanium. In 2014 kwam een groepje van vijf California sheep head-vissen naar het Oceanium, een zeldzaamheid in aquaria. Het bijzondere aan deze soort is dat de dieren als vrouwtje geboren worden, maar wanneer de haremheer sterft, verandert het grootste vrouwtje in een mannetje en neemt hij de taak van leider op zich. Helaas is gebleken dat deze soort graag knabbelt aan de vinnen van de haaien in het aquarium. Daarom zal er voor alle vijf de vissen nu een nieuw plekje worden gezocht. Het Vriendennieuws noemt het voormalige zeeotterbassin als kandidaat.

Mutaties

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Hutia met jong, anno 2017.

Met de online publicatie van het Vriendennieuws worden de overige geboortes, sterftegevallen en verhuizingen van het afgelopen kwartaal weer publiekelijk gemaakt. De geboorte van een stierkophaai in maart dit jaar is een bijzondere gebeurtenis, want vijf jaar geleden sloeg de Diergaarde er voor het eerst in te fokken met deze inwoners van het Kelpwoud. Ook werden twee wasberen van Stichting AAP in januari welkom geheten. De Rotterdamse Diergaarde vangt wel vaker wasberen op die gedumpt zijn door hun oude baasjes. Tot de sterftegevallen behoren een vrouwelijke struisvogel, een flamingo, een kroeskoppelikaan, een Cubaanse hutia en een wasbeer. Drie slurfhondjes verruilden Rotterdam voor een ander park, alsmede twee Mhorr-gazelles, twee Cubaanse hutia’s en een vrouwelijke zeeleeuw.

In Memorain

Netgiraffe Marian is niet meer. Ze had te kampen met hoefproblemen en tijdens een van haar behandelingen daaraan is ze niet meer uit haar narcose gekomen. Geboren in 2002, ze was het oudste lid van de Blijdorpse giraffenkudde die nu nog uit negen giraffen bestaat. Marian is veelvuldig moeder geworden en twee van haar dochters, de in 2010 geboren Doris en Imke uit 2016, zijn nog altijd aanwezig in de Diergaarde.

Dansen in de Diergaarde

Blijdorp was het podium voor aflevering drie van de YouTube-serie ‘Conny Janssen Danst Loves Rotterdam’, waarin danseres Conny Janssen bijzondere choreografieën laat zien op verschillende plekken in de Maasstad. Wat opvalt is het gedeelte waarin dansers Liza Wallerbosch en Tu Hoang dansen op de Afrikaanse Savanne, maar ook in de Victoria Serre, Arctica, de Chinese Tuin en het Oceanium zijn scènes opgenomen. Zeker leuk om even te bekijken, klik daarvoor HIER.

Overkoepelend

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Het plaatsen van de bogen over het nieuwe geladaverblijf is voorspoedig verlopen, dus er kon begonnen worden met het plaatsen van de netten. Het schiet al aardig op, al moet er ook nog veel werk verzet worden. Eerst zijn er stevige, dragende lijnen geplaatst. Deze stap is inmiddels voltooid aan beide kanten. Wat het daadwerkelijke net betreft, loopt het mannenperk dat uitkijkt op de Rivièrahal voor op de kant met de terrassen waar de harems komen. Nu wordt goed zichtbaar dat er een vrij ruime bufferzone komt tussen het bezoekersmuurtje bij het voorplein en de netten. Dit wordt gedaan voor de veiligheid van mens en dier, maar is wel een belemmering voor fotografen. Voor een impressie van de huidige staat van de buitenverblijven, klik HIER.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Kort Nieuws

Lief…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Het voorjaar hangt in de lucht en dat betekent dat er langzaam maar zeker wat meer dieren geboren worden. De bantengs zijn er dit jaar vroeger bij, daar zijn twee kalfjes geboren. De Diergaarde laat weten dat het allebei stiertjes zijn. Eenmaal volgroeid krijgen mannelijke bantengs een zwarte vachtkleur die ook bij vader Bas te zien is, maar op jonge leeftijd zijn ze – net als hun moeders – gecamoufleerd met lichtbruin. Verder steken er, zoals wel vaker het geval is, bij twee van de wallaby-dames een jong uit de buidel. Tegen de tijd dat de jongen zichtbaar zijn voor bezoekers, zijn ze al volwaardige mini-kangoeroes, maar vlak na de geboorte is dat wel even anders. De ontwikkeling in de baarmoeder is uitermate beperkt, het grootste deel van de groei van een ‘Joey’ vindt plaats in de buidel waar het nog kale jong direct na de geboorte naartoe klautert via de vacht. Ook bij de wevervogels is het een drukte van belang bij de kundig gevlochten hangnestjes en bij de bedreigde Mhorr-gazelles dartelen twee jongen rond, zusjes genaamd Anna en Elsa.

… En leed

Onlosmakelijk verbonden met de levenscyclus in helaas ook de dood en in de afgelopen maanden hebben we dan ook afscheid moeten nemen van enkele dieren. Te beginnen met de Euraziatische otters. Kort na het overlijden van het mannetje heeft ook zijn partner het leven gelaten. Met haar 14 jaar was ze zeker de jongste niet meer. Hun verblijf in de Chinese Tuin wordt nu bewoond door vier brilduikers, er wordt nog gewerkt aan een permanente invulling. Bij de bosrendieren is met pijn in het hart besloten om het oudste lid van de kudde in te slapen. Hinde Karina had een kwakkelende gezondheid en had last van een abces op haar schouder. Toen er eind vorig jaar een nieuwe bok werd geïntroduceerd in de groep, werd ze ook nog eens verstoten. Overplaatsen was geen optie, dus het meest humane besluit was om haar uit haar lijden te verlossen. Daarnaast wordt in het Vriendennieuws vermeld dat er een mannelijke Mhorr-gazelle, een vrouwelijke moeraswallaby en een vrouwelijk pinchéaapje overleden zijn in het laatste kwartaal van 2017. Ook slurfhond-dame Gloria is niet meer.

Unicum

De Diergaarde is in haar nopjes met de komst van drie Egyptische landschildpadden (Testudo kleinmanni). Deze schildpaddensoort komt uit Noord-Afrika, maar tegenwoordig zijn er nog maar twee groepjes over in het door oorlog verscheurde Libië. Het drietal zal een plekje krijgen in het Natuurbehoudscentrum dat in het Oceanium gebouwd zal worden, waar ze hopelijk ook voor nageslacht zullen zorgen. Het Europese fokprogramma (EEP) voor de Egyptische landschildpad is opgezet door wijlen Henk Zwartepoorte, een reptielenexpert en oud-medewerker van Diergaarde Blijdorp en wordt nu beheerd door vakgroephoofd Oceanium Mark de Boer.

In blijde verwachting

Reden voor feest in Taman Indah: tapir Pooh is weer zwanger! Diergaarde Blijdorp had jaren geen succes met de Maleise tapirs, luxueuze behandelingen om de dieren in een romantische stemming te krijgen ten spijt. Dit alles veranderde toen Pooh en Vazan aan elkaar werden voorgesteld: gelijk spatten de vonken er vanaf – of nou ja, zoals dat er bij tapirs uitziet, ze lagen hele dagen lepeltje-lepeltje. Dat resulteerde in 2016 in de geboorte van Penang. De kleine was het huis nog niet uit of het duo was alweer aan het oefenen voor de volgende en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Helaas is Vazan kort na de daad overleden aan een ernstige buikvliesontsteking.

Laatste loodjes

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De mannenkant: ook de randen van het verblijf zijn geplaatst.

Eindelijk, de oplevering van het geladaverblijf nadert! Zelfs de schotten bij het voorplein van de Rivièrahal zijn nu omlaag gehaald. Na de werken aan de inwendige structuur van het Roofdieren-Gebouw, de buitenkant en de markante schoorsteen, zijn nu ook de klimrotsen af en de beplanting wordt geplaatst. Het enige wat nu nog moet gebeuren, is het plaatsen van de overkoepelende bogen en de netconstructie. Nog voor de zomer moeten de gelada’s naar buiten kunnen.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De gemengde kant.

Het geladaverblijf wordt in twee delen verdeeld: aan de kant van de oude roofdierenterrassen komt een fokgroep en aan de kant van de Rivièrahal komt een groep met uitsluitend mannen en drie mannelijke manenschapen. In 2016 kwam de eerste harem al aan vanuit NaturZoo Rheine en voorafgaand aan de opening zullen enkele mannetjes al in de binnenverblijven gehouden worden.

 Vrienden-Shop

In de zomer zal de Vriendenwinkel bij de spoorwegovergang worden omgebouwd tot een inloopwinkel. Nu bestaat het zaakje nog uit een toonbank en enkele tafels met knuffeldieren onder een overkapping. Met de verbouwing moet de winkel aantrekkelijker worden voor bezoekers en kunnen de vrijwilligers beter hun verhaal doen en zo nieuwe leden werven. De gehoopte extra inkomsten zijn meer dan ooit welkom, want de omzet in het winkeltje in de Rivièrahal is vorig jaar flink omlaag gegaan. Er lopen minder bezoekers doorheen nu de aangrenzende Terraszaal een bediend restaurant is geworden. ”Er komt een kleine commissie om mee te denken over de nieuwe winkel, over de inrichting en wellicht een uitbreiding van ons assortiment”, zo vertelt betrokken lid Greet van Norde in het Vriendennieuws.

Mensapen

De rust is wedergekeerd bij de gorilla’s. Toen drie weken geleden de jongvolwassen man Nasibu werd gescheiden van de rest, was het even wennen voor Bokito. Hij reageerde fel op bezoekers en daarom werd besloten om de binnenverblijven tijdelijk niet toegankelijk te maken voor het publiek. Nu zijn de deuren van het Mensapengebouw eindelijk weer geopend en zijn de gorilla’s ook bij minder goed weer te bewonderen. De ruiten van Nasibu z’n stekkie zijn overigens wel afgeplakt zodat de rest hem niet kan zien. Nasibu verblijft nu in het onderkomen waar normaal gesproken de witkruinmangabeys zitten. Zij worden nu ondergebracht in het verblijf van de franjeapen, die op hun beurt zijn doorgeschoven naar de ruimte in de Gorilla-Kijkhut waar voorheen de witneusmeerkatten zaten. Het is niet duidelijk of de apen nog terug zullen verhuizen naar hun oude plaatsen als Nasibu over een jaar vertrekt naar Nieuw-Zeeland, of dat de franjeapen binnenkort geïntroduceerd zullen worden tot de gorillagroep.

Roggennieuws

Op 13 oktober vorig jaar zijn er zoetwaterrogjes geboren in Amazonica, zo meldt het Vriendennieuws. De kleintjes zijn eind vorig jaar overgeplaatst naar het bassin van de kaaimansnoeken in het Oceanium. Daar kunnen ze in een rustige omgeving groeien. Het gaat om een viertal jongen van de zogenaamde Leopoldi’s black diamonds (Potamotrygon leopoldi), in het Nederlands ook wel de witgevlekte zoetwaterrog geheten. Daarnaast is er eindelijk gezelschap gekomen voor de eenzame pijlstaartrog in de Haaienbak. De nieuweling is afkomstig uit Neeltje Jans, waar zij in 2016 is geboren.

Grote beurt

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Houd de komende tijd rekening met de ‘lenteschoonmaak’ in de dierentuin: op meerdere plekken wordt namelijk onderhoud verricht. Momenteel worden de hekken van de brug over de Grote Vijver vervangen en wordt er aan de bestrating bij de Alpine Rotstuin gewerkt. De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje op te knappen nu de beplanting weer is teruggeplaatst. De afgelopen maanden werd er gewerkt om de kas weer vogelvriendelijk te maken en om enkele lekken te dichten. Daarnaast zijn de houtsnippers van de bosbuffels en penseelzwijnen vervangen.

Verkast

De Bengaalse oehoes zijn verhuisd naar de volière in de Amoer, waar voorheen de Laplanduilen verbleven. De oude inwoners legden vorig jaar september het loodje nadat ze geïnfecteerd waren geraakt met het Usutu-virus, beter bekend als de ‘merelziekte’. In de oude oehoevolière verblijven nu de manenduiven die eerst in de volière met de blauwe eksters en de Scheepmakers kroonduiven zaten. Ook de witnetkraanvogel is verplaatst, hij wordt nu ondergebracht in de kleine Moerasvolière. Hoewel de Diergaarde niets naar buiten heeft gebracht over de redenen voor alle verhuizingen, is het aannemelijk dat er het één en ander geschoven wordt om te voorkomen dat meerdere volières leeg komen te staan. Ook de aanhoudende vogelgriep kan een rol spelen.

Viervoeter-Route

‘Honden zijn niet toegestaan’, zo klonk het lange tijd aan de poorten van de Diergaarde. Nu wil Blijdorp mensen met hulphonden alsnog de kans geven om te genieten van een dagje dierentuin. Woordvoerster Constance Alderlieste laat aan het AD weten dat er nu een route uitgestippeld gaat worden langs de verblijven waar honden kunnen lopen. Dat zal worden bepaald door middel van proefrondes, onder toeziend oog van de verzorgers. Sommige diersoorten kunnen schrikken van honden en er moet ook rekening gehouden worden met het verspreiden van ziektes. Doorloopverblijven en overdekte ruimtes zullen daarom hoogstwaarschijnlijk buiten de route vallen, net als de kijkpunten bij antilopen en apen.

Verstoppertje

Al een tijdje zitten ze er: het grootste wandelende blad ter wereld, de Phyllium giganteum. Dit insect, dat met hun 10 centimeter zo groot kan worden dat het zowel intrigerend als enigszins beangstigend is, wordt tegenwoordig gehouden in het Aziëhuis, waar voorheen de krokodilstaarthagedissen zaten. Ze komen voor in de regenwouden van Maleisië. In gevangenschap komen alleen vrouwtjes van de diersoort voor. Dat is geen probleem voor deze wandelende bladeren, want de vrouwtjes kunnen voor nageslacht zorgen zonder zich voort te planten. Ondanks hun opmerkelijke grootte zijn ze zo goed gecamoufleerd dat onoplettende planteneters een groter gevaar voor ze vormen dan insecteneters. Blijdorper Bendelid Patty Kloosterman wist er eentje te spotten.

Natuurbehoudscentrum: Ambassade voor Biodiversiteit

Dát moet het worden. Geen nagebootste biotoop, maar een ruimte waar de verblijven praktisch worden ontworpen en dierenwelzijn op één staat en zoveel mogelijk wordt verteld over de conservatie van bedreigde diersoorten. In het Natuurbehoudscentrum, dat dit jaar in het Oceanium op de plek van de Zee van Cortez, gerealiseerd zal worden, krijgt de bezoeker een verzameling kritiek bedreigde diersoorten van over de hele wereld te zien. Een Vrienden-onderneming van formaat.

Als je in de afgelopen maanden eens een rondje Oceanium hebt gedaan, is de leegte in het woestijngebied pijnlijk merkbaar. Het duurde wat langer dan gedacht om de begroting rond te krijgen, ook al waren de meeste inwoners al verhuisd. Maar nu is de bouw eindelijk begonnen – of beter gezegd, de sloop! Over een paar maanden moet de ruimte namelijk niet meer te herkennen zijn en dat betekent dat de boel vrij rigoureus op de schop moet.

Foto: Ton Meuldijk (BB-Facebook). De grote renkoekoek, Geococcyx californianus.

In het Vriendennieuws worden de vrijwel definitieve plannen verteld. De achterzijde van de ruimte, de kant waar nu ook de cactustuin is, zal nog het meeste lijken op het bestaande geheel. De renkoekoeken, een van de huidige diersoorten in de Zee van Cortez, zullen verhuizen naar het bestaande grondeekhoornverblijf. Omdat Blijdorp hoopt dat het relatief prille koppeltje hier wellicht ook voor nageslacht zal zorgen, staat het nog niet vast of de ekstergaaien en konijnuiltjes – het drietal is niet per se een succesvolle combinatie – ook mee zullen verhuizen.

Het bestaande zoutwateraquarium en het terrarium voor de Coloradopadden voldoen allebei nog prima, dus ook die verblijven worden met rust gelaten. De gilamonsters keren ook terug. Hun terrarium staat gepland voor de muur die bij binnenkomst rechts is. Zij zijn dan wel niet bedreigd, maar verliezen wel steeds meer leefgebied en zouden daardoor op termijn in de problemen kunnen komen. De fok met deze reptielen wordt al gecoördineerd, dus het kan geen kwaad om de soort in het bestand te houden.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook). De Antilliaanse leguaan, Iguana delicatissima.

De eerder genoemde cactustuin zal echter op de schop gaan. Hier komt een permanent verblijf voor de Antilliaanse leguaan. Momenteel woont één dier bij het Caraïbisch Café, maar het is de bedoeling dat vier wildgevangen dieren naar Rotterdam komen om bij te dragen aan het fokprogramma voor deze bedreigde diersoort. Het Europese stamboek van de Antilliaanse leguaan is door de dierentuin van Jersey opgezet. Minder dan tien EAZA-dierentuinen houden de soort, dus vers bloed is meer dan welkom. Op Sint Eustatius, één van de weinige eilanden in de Caraïben waar deze soort nog voorkomt, werkt de lokale overheid samen met Stichting Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland (RAVON) om dit dier te beschermen.

De helft van de zaal die het meest radicaal zal veranderen, is de kant die vroeger links van het pad was. De verblijven voor onder andere de swiftvosjes, de reptielen, vogels en enkele koudbloedigen gaan allemaal tegen de vlakte en de meeste inwoners zullen verhuizen naar andere dierentuinen. Langs het eerste deel van de wand komen meerdere verblijfjes voor vuursalamanders. Niet lang geleden kwamen vuursalamanders nog in zuidelijk Nederland voor, maar inmiddels zijn ze hoogstwaarschijnlijk (of in ieder geval functioneel) uitgestorven. Stichting RAVON had gelukkig uit voorzorg enkele salamanders gevangen en inmiddels wordt er met die dieren ook gefokt. In overleg met RAVON zal worden besloten of Blijdorp nageslacht of wildvang krijgt en of het wel of niet de bedoeling is dat er met ze wordt gefokt.

Foto: Anja Theunissen (BB-Facebook). De Chinese krokodilstaarthagedis, Shinisaurus crocodilurus.

Langs dezelfde muur komt ook een terrarium voor de Chinese krokodilstaarthagedis. Dit reptiel uit het Chinees-Vietnamese grensgebied is een zeldzaamheid geworden in het wild door het versplinteren van populaties. Sterker nog, het IUCN schat dat de wilde populatie in 30 jaar tijd met 84% is afgenomen. Blijdorp heeft reeds jaren aan ervaring met deze soort en houdt er tot op de dag van vandaag een paar in het Aziëhuis. Tot slot komen er een aantal broedmachines langs de muur.

Het hoogtepunt van het Natuurbehoudscentrum wordt het zogenaamde ‘eiland’ dat centraal staat in de ruimte. Deze ruimte met glazen muren zal alleen geopend zijn wanneer er vrijwilligers aanwezig zijn om te vertellen over de lopende projecten om dieren te beschermen en tegelijkertijd de boel in de gaten te houden. Aan één korte zijde komt een verblijf voor de San Francisco-kousenbandslang. Er zijn vele soorten binnen het geslacht der kousenbandslangen die het over het algemeen goed doen, maar van de San Francisco-variant wordt gedacht dat er nog maar een paar duizend in het wild leven.

Aan een van de lange zijden, die aan de kant van de vuursalamanders, komt een drietal aquaria. Op de ontwerpen is te zien dat er één bak komt voor een lid van het Ambystoma-geslacht, een groep salamanders uit Noord-Amerika waartoe ook de axolotl behoort. Voor de andere twee aquaria staat een verrassing gepland. Blijdorp wil namelijk twee vissoorten die kritiek bedreigd zijn, mogelijk zelfs uitgestorven in het wild, houden. Er wordt momenteel overlegd met de dierentuinen van Londen en Wenen om dit te coördineren. Door op meerdere plekken groepjes te plaatsen, is de kans minder groot dat één enkele onvoorziene ziekte of een technisch mankement de soort de das om doet.

Foto: Stichting ReHerp (reherp.nl). Een jonge Egyptische landschildpad (Testudo kleinmanni) kruipt uit het ei.

Aan de andere korte wand, tegenover de kousenbandslangen, komt een terrarium voor Egyptische landschildpadden en doornstaartagamen. Vooral de eerste diersoort is interessant: het is een van de meest bedreigde schildpaddensoorten ter wereld, met vermoedelijk alleen nog een kleine populatie in het door oorlog verscheurde Libië. Het fokprogramma voor deze zeldzame soort wordt beheerd vanuit Blijdorp. Naast dat het dus een belangrijke ambassadeur is voor bedreigde diersoorten, is het ook nog eens een leuk, actief dier om naar te kijken.

Aan de andere lange zijde, aan de kant van de Antilliaanse leguanen, komt een terrariumstelling voor jonge dieren van kleine diersoorten. De terraria worden zo flexibel mogelijk gemaakt, zodat ze kunnen worden aangepast voor de diersoort die er wordt ondergebracht. Met zulke verblijven wordt ook veelvuldig achter de schermen in de dierentuin gewerkt. In de komende jaren zullen we hier hopelijk McCords slangenhalsschildpadden, McCords doosschildpadden en Annam-waterschildpadden zien opgroeien. Deze kant van het glazen huis krijgt een dichte achterwand, zodat de dieren ook daadwerkelijk niet gestoord kunnen worden door bezoekers die op de ruiten tikken als er geen toezichthouders aanwezig zijn.

Foto: Stichting ReHerp (reherp.nl). De Annam-waterschildpad, Mauremys annamensis.

Daarnaast komt er in het Natuurbehoudscentrum nog een ruimte van 3 bij 5 meter voor de jongen van wat grotere diersoorten, zoals de Komodovaranen. Op de plattegrond staat nog een verblijfje ingetekend, parallel aan het aquarium van de zeevissen. Mogelijk wordt erover nagedacht hier de volwassen exemplaren van de eerder genoemde schildpadden te houden. De Vrienden hadden immers eerder aangekondigd dat zowel de slangenhalsschildpadden als de doosschildpadden voor de schermen te zien zouden zijn in het Natuurbehoudscentrum.

Als alles volgens de planning verloopt, moeten de werkzaamheden rond oktober van dit jaar zijn afgerond. Er is zo’n €100.000,- apart gelegd voor de verbouwing, als onderdeel van een veel groter jubileumgeschenk van 2,4 miljoen euro ter gelegenheid van het 55-jarige bestaan van de vereniging Vrienden van Blijdorp. Gedurende de bouw zal een deel van de constructie achter bouwschermen plaatsvinden, waar het publiek gewoon langs kan lopen. Mogelijk zal er tijdelijk gebruik worden gemaakt van de nooduitgang naast het huidige verblijf van de swiftvosjes om de bezoekersstroom soepel te laten verlopen. Daarnaast zal het verblijf voor de renkoekoeken iets langer op zich laten wachten dan de rest van het Natuurbehoudscentrum. Met oog op de aankomende werken voor Eiland-Hoppen en daarmee het afsluiten van het pad langs de reuzenschildpadden zal dit verblijf tijdelijk onderdeel worden van een pad dat achter het pinguïnverblijf langs loopt, waar de bezoekers tegen die tijd toegang tot zullen krijgen.

Ontwerp: Vrienden van Blijdorp (Vriendennieuws)