Aziatische Leeuwen: over het wel en wee van de welpjes

Foto: Petra Muilenburg (BB-Facebook)

Een stortvloed aan berichtgeving vanuit de Tweeling-Gebouwen vandaag. Terwijl enerzijds mensen toekeken hoe de jonge Aziatische leeuwen voor het eerst oog in oog stonden met hun vader, kwamen anderzijds alarmerende berichten binnen waarin gesproken werd over het overlijden van een drietal welpjes. Te midden van alle verwarring was al snel één ding duidelijk: het was geen doorsnee dag voor Diergaarde Blijdorp.

Foto: Eelko Tuurenhout (BB-Facebook)

De dag begon met een luide kreet vanuit een eindhoekje van de Rotterdamse Diergaarde. Na een week eerder al voor het eerst poot op de grasmat gezet te hebben, kwam het prille gezinnetje vanochtend wederom voor een verrassing te staan. Nog een beetje dromerig keek het viertal uit het raam, toen plotseling de schuif achterin het grote binnenverblijf werd geopend en Aapal – onder toezicht van de verzorgers – zijn aanwezigheid bekend maakte. Zoals verwacht, stelde Lalana zich gelijk defensief op. In tegenstelling tot hun Afrikaanse evenbeelden, kennen Aziatische leeuwen een stuk minder hechte familieband. Jongen worden gescheiden van de groep geboren en maken pas op latere leeftijd kennis met de rest, een proces dat vaak met enige spierballentaal gepaard gaat.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Na de aanvankelijke commotie respecteerden beide partijen elkaars bewegingsruimte en daalde het stof neer. Ook toen het gezelschap zich later verplaatste naar het buitenverblijf, bleven de gemoederen kalm. Alweer twee weken geleden waagden Lalana en de drie welpjes, waarvan de geslachten en namen nog niet bekend zijn, zich voor het eerst in het publieke binnenverblijf. Na hun krachten alvast geoefend te hebben op de kunstrotsen, daar waar een aantal jaar terug nog okapi’s overnachtten, mochten ze precies een week geleden kennis maken met de kille Hollandse winterlucht. Eerst waren de kleintjes instinctief op hun hoede, nog enigszins onwennig wat betreft de wolkjes die uit hun mond kwamen, maar al snel was er geen houden meer aan en trotseerden ze speels alle landschapselementen die hun verblijf rijk is.

Screenshot: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Ondertussen speelde zich achter de schermen een drama af, dat aan de doorsnee bezoekers ontgaan zal zijn, maar op de voet werd gevolgd door dierentuinliefhebbers op het thuisfront. Van het verblijf waar deze zomer Lalana en haar kroost tijd kregen om aan te sterken, werd vanochtend opgemerkt dat het was betrokken door een andere leeuwin. Rond half zeven werden de eerste twee kale, nog hulpeloze jongen gespot. Helaas waren de beelden alles behalve vertederend: één van de jongen werd opgegeten, mogelijk was deze niet levensvatbaar. Ook de ander gaf weinig tekenen van leven. Anderhalf uur later volgde er nog een. De webcam was met tussenpozen niet beschikbaar: of de verzorgers soms opzettelijk de stream uit de lucht hebben gehaald of dat er sprake was van overbelasting, is niet bekend. ’s Middags liet Diergaarde Blijdorp middels een persbericht weten dat alle drie de jongen het niet gered hebben.

De leeuwin in kwestie is Bente, in 2006 geboren als dochter van Shantee en daarmee de enige van haar nazaten die tegenwoordig nog aanwezig is in Rotterdam. Bente is alles behalve een geboren moeder. Een eerdere worp van haar eindigde in een soortgelijk bloedbad, volgens de Diergaarde ‘weet ze niet goed wat ze ermee aanmoet’. Voorlopig blijft ze achter de schermen om op krachten te komen. Lalana’s kleintjes zullen binnenkort geïntroduceerd worden bij Chica en uiteindelijk ook bij Bente. Wel worden ze voorlopig apart van de andere leeuwen gevoerd, om agressief gedrag onderling te vermijden.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Kattenkwaad

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Vrijwel precies drie maanden na hun geboorte, kan menig Blijdorp-bezoeker ze nu in levenden lijve bewonderen: de drie jonge Aziatische leeuwtjes. Opgewacht door een peloton fotografen stapten ze, onder hoede van moeder Lalana, op 22 november voor het eerst het grote binnenverblijf in. Voortaan mogen ze van 12.00 – 14.00 uur de benen strekken hier. De laatste keer dat er welpjes te bewonderen waren in de Diergaarde was ten tijde van Shanto en Rani, geboren in 2011. Het is dan ook de eerste succesvolle worp in het nieuwe leeuwenverblijf én het is het eerste nestje in Rotterdam waarvan de moeder niet Shantee is. 

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

De geboorte van de welpjes was een aangename verrassing voor het publiek. De bevalling, die plaats had gevonden in een bosje nabij de ingang van het binnenverblijf, werd geconstateerd terwijl het park gewoon open was. Om de rust te bewaren werden wat bezoekerspaden afgesloten. Nadat de verzorgers de volwassen leeuwen naar binnen wisten te lokken, werden de welpjes snel naar het kraamverblijf achter de schermen verplaatst. Het nestje bleek vier jongen te tellen, waarvan eentje dood werd aangetroffen. Het geslacht van de drie anderen staat nog altijd niet vast. Sindsdien was het gezinnetje uitsluitend te volgen via de webcams, wat vaak tot vertederende en grappige waarnemingen leidde.

Foto: Jolanda Aalbers (BB-Facebook). ”Dan geniet je thuis extra van dit pluizenbeestje dat iets ziet wat wij niet zien!”

In tegenstelling tot hun Afrikaanse neven, kennen Aziatische leeuwen een minder hechte onderlinge band. Wanneer een leeuwin op het punt staat te bevallen, zal zij zich dan ook afzonderen van haar groepsgenoten en zelf bepalen wanneer ze terugkeert. Om die reden gaat Blijdorp erg voorzichtig om met jonge leeuwtjes. Het eerste ‘contact’ met Aapal, Bente en Chica vond plaats op een afstandje. Geleidelijk mochten ze steeds dichter bij elkaar komen en zo kwam het dat oplettende bezoekers soms zelfs een glimp opvingen van de welpjes. Nu is dus het volgende stapje gezet naar integratie in de groep. Overdag, wanneer de andere leeuwen buiten worden gehouden, mogen Lalana en haar drieling in het binnenverblijf ravotten. Even geïnteresseerd als de menselijke toeschouwers, gluren de andere leeuwen alvast door de ruiten naar binnen – of ze hebben het gewoon koud, ook mogelijk natuurlijk.

Blijdorper Bendelid Cor de Gier legde de ontdekkingstocht vast in het filmpje hieronder. Veel kijkplezier!

Foto: Ruud van Amersfoort (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Uitstel, maar geen afstel

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De huidige makigroep, grotendeels bestaande uit oudere vrouwtjes, blijft op hun eiland in de Grote Vijver.

Diergaarde Blijdorp lijkt maar niet in staat te zijn om het te voorkomen: uitlopende bouwprojecten. Helaas is ook het nieuwe maki-onderkomen geen uitzondering op de regel. Het was de bedoeling dat dit doorloopverblijf over een week gebruiksklaar zou zijn. Ditmaal zijn het geen bouwvergunningen die roet in het eten gooien, maar de dieren zelf. Het nieuwe stukje Madagaskar zal bevolkt worden door een tweede groep maki’s, bestaande uit negen vrouwtjes en hun jongen, die aanstaande woensdag zal overkomen vanuit Apenheul. Dat betekent dat er nog een maand quarantaine nodig is, om het zekere voor het onzekere te nemen. Op 16 december zal de opening nu plaatsvinden, in besloten kring voor de Vrienden van Blijdorp. Ook het Natuurbehoudscentrum laat wat langer op zich wachten: de opening staat nu gepland voor 10 februari.

Bloedbloem in Bloei

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Inmiddels is het weer omgeslagen tot klassiek herfstweer, maar dat was eerst niet zo. De kortstondige periode van aangename temperaturen wist met een aantal planten te sollen, en dan bedoelen we niet alleen die eenzame narcissen langs de weg! Ook het Afrikaanse neefje van deze oer-Hollandse plant, de poederkwast (Haemanthus albiflos), raakte flink in de war. Zo kwam het voor dat in hartje herfst er toch nog wat tropisch schoon te bewonderen was in de buitenlucht van het Rotterdamse Afrika-themagebied. De poederkwast dankt zijn naam aan de lange, witte meeldraden die samen op een soort borstel lijken. Misschien nog wel bijzonderder is dat door de gehele plant een rood sap stroomt, waardoor hun wetenschappelijke familie ook wel die van de ‘bloedbloemen’ wordt genoemd.

Baby-stapjes

Screenshot: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Hoewel is gebleken dat het iets langer duurt dan gehoopt voor de kleine leeuwtjes om naar buiten te gaan, nadert langzaam maar zeker het moment. Inmiddels heeft het drietal hun tweede inenting ondergaan en zijn ze ontwormd. Er wordt naar de ontmoeting met Aapal, Bente en Chica toegewerkt door het gezin telkens iets dichter bij de rest van de groep te plaatsen: de oorspronkelijke kraamkamer is van alle separatiekooien het verst weg van het grote binnenverblijf en stapsgewijs zijn de andere kooien ter beschikking gesteld van Lalana en de drie welpjes. Nieuwsgierig luisteren de volwassen leeuwen naar de commotie achter de schuif…

Lief en Leed

Een update met betrekking tot de vissende katten. Uit de Diergaarde bereikt ons het bericht dat een van de twee jongen helaas niet meer is. Het werd duidelijk dat deze ernstig misvormd was, mogelijk door een verkeerde ligging in de baarmoeder. Zijn ruggengraat was vergroeid en z’n achterpoten stonden scheef, waardoor hij nooit in staat zou zijn om normaal te lopen. De dierenarts heeft hem om die reden uit zijn lijden verlost. Met de andere kitten, een meisje, is het beter gesteld.

Langnekken

Foto: Jean-Luc Sleijpen (BB-Facebook)

Het is een vertrouwd gezicht in Blijdorp: de voltallige giraffenkudde die binnen staat terwijl ze rozenblaadjes uit de grote, hangende ruiven peuteren met hun behendige tong. Het lijkt er nu op dat Blijdorp de giraffen naar buiten wil gaan lokken, óók als het weer wat minder wordt. Er zijn namelijk drie palen geplaatst aan de rand van het verblijf, uitgerust met een katrol vergelijkbaar met die in het binnenverblijf. Zo kan er dus een ruif met voedsel aan worden gehangen. De gele palen zijn versierd met een patroon gelijk aan dat op de vacht van een netgiraffe. De stellages zijn nog niet in gebruik genomen.

Blijdorp maakt het verschil, ook in Nepal

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Nepal, gelegen in de verre Himalaya, wordt vaak in één ademzucht genoemd met Mount Everest. Toch is het land meer dan kille bergtoppen: in de dalen treffen we een fragiel maar divers ecosysteem aan. In recente jaren heeft Diergaarde Blijdorp veel betekend voor het beschermen van deze natuurlijke balans. Alweer twee jaar geleden ging Janno Weerman, vakgroephoofd Azië en stamboekhouder van de rode panda, naar Oost-Nepal.

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Hij heeft veel tijd doorgebracht met de lokale bevolking die, dankzij Diergaarde Blijdorp en het Red Panda Network, opgeleid kan worden om de natuur te beschermen. Ook zijn er toen cameravallen aangebracht die foto’s maken van dieren die voorbijkomen. Al snel was het raak: muntjakken, Aziatische zwarte beren, Assam makaken, luipaarden en vele andere diersoorten blijken het gebied met regelmaat te doorkruisen. Blijdorp gaat nu nog een stapje verder met deze samenwerking en doopt Yukiko en Hima om tot proefpanda’s: het koppeltje gaat GPS-halsbanden dragen, zodat de verzorgers kunnen kijken hoe de dieren hierop reageren en kunnen bepalen of deze methode ook in het wild kan worden toegepast.

Enge Dierendag

Foto: Willem Moesman (BB-Facebook)

Op 31 oktober was het Halloween en traditiegetrouw betekent dat dat in Blijdorp de griezels van het dierenrijk in de spotlight staan! Een team vrijwilligers was in de Rivièrahal gestationeerd, samen met een verscheidenheid aan enge dieren die normaliter een plekje achter de schermen hebben. De opmerkelijke miljoenpoten, de gigantische reuzenslakken en de handtamme rattenslangen: het publiek mocht kennis maken met al deze wezens die doorgaans verafschuwd worden. Nee, ze bijten écht niet.

Foto: Willem Moesman (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Vlaardingen 24  (vlaardingen24.nl). Ondanks dat delen van de dierentuin werden afgezet, liepen twee leerlingen van het Vlaardingse Geuzencollege de ontsnapte kuifmakaak tegen het lijf.

Het kan je niet ontgaan zijn: op 31 augustus heeft een kuifmakaak een manier gevonden om uit het Aziatisch Moeras te ontsnappen. Hoewel niemand heeft gezien hoe de uitbraak in z’n werk ging, is het aannemelijk dat de jonge aap gebruik heeft gemaakt van een boomtak die boven een ondiep gedeelte van de waterpartij hing. De tweejarige was nog erg gehecht aan de moeder en bleef dus in de buurt van het Aziatisch Moeras, waardoor de verzorgers in staat waren een deel van de tuin af te zetten om de rust te bewaren. Vervolgens werd een geïmproviseerde ‘brug’ naar het eiland gemaakt met een dikke tak en maakte de kuifmakaak zelf weer de oversteek naar het eiland. Niet veel later volgde de hereniging met zijn drie soortgenoten. Eind goed, al goed.

Bijzonder Boompje

Bij de oude ingang is een bijzondere plant te zien, namelijk een Wollemia nobilis. Van deze Australische naaldboom werd gedacht dat hij was uitgestorven, totdat er in 1994 nog minder dan honderd volwassen bomen werden gevonden in een kloof nabij Sydney. Het oudste exemplaar is waarschijnlijk al duizend jaar geleden ontkiemd en is 40 meter hoog. De Wollemia nobilis behoort tot de familie van de ‘slangenden’, die zo’n 200 miljoen jaar geleden geëvolueerd is – nog voordat de dinosauriërs in grote getale voorkwamen. Er is een kweekprogramma opgezet om dit levende fossiel te redden.

Blijdorpse Baby’s

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Ook de grotere inwoners van de Diergaarde beginnen klein: dat wordt goed duidelijk bij de Cubaanse hutia’s. Tussen de volwassen individuen van dit ‘neefje’ van de cavia, die ruim een halve meter groot kunnen worden, kruipen een aantal wurmpjes ter grote van een flinke muis rond. Vorig jaar werden er ook al hutia’s geboren. Aan de andere kant van de dierentuin is ook nieuw leven te spotten: in de Maleise Bosrand is een Scheepmakers kroonduif uit het ei gekropen, iets dat al tijden niet gebeurd is in Blijdorp.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De Scheepmakers kroonduif lijkt helemaal niet op de duiven die we in Nederland gewend zijn, maar is een grote vogel uit de wouden van Nieuw-Guinea met een soort waaier op zijn hoofd. Het kuiken is inmiddels al flink gegroeid en gaat regelmatig op ontdekking in de volière. Ook zijn er in het Aziëhuis kleine wandelende bladeren te bezichtigen. Een leuk feitje is dat alle exemplaren in gevangenschap van deze specifieke soort, Phyllium giganteum, dames zijn. De vrouwtjes hebben namelijk geen mannetje nodig om voor nageslacht te zorgen.

…En nog een geboorte!

Beschuit met roze muisjes! Directeur Erik Zevenbergen is in de vroege uurtjes van 30 augustus namelijk vader geworden. Het is een meisje, Mette Olivia geheten. Het kersverse gezinnetje heeft laten weten dat alles goed gaat en geniet momenteel volop. Blijdorper Bende wenst ze veel geluk toe!

Weldoener

Foto: Frederiek van Rhijn (Facebook)

Op kosten van de vereniging Vrienden van Blijdorp gaat Blijdorp een deel van het Oceanium grondig onder handen nemen, maar om de plannen te realiseren moet nog zo’n zes ton worden ingezameld. Een heel bedrag, maar iedereen kan een steentje bijdragen! Word bijvoorbeeld lid van de Vrienden van Blijdorp voor €46,- per jaar of doe een losse donatie. Zo zamelde Blijdorper Bendelid Frederiek van Rhijn in één middag €36,- in door zwerfafval op te ruimen en welgeteld 214 rondslingerende flesjes en blikjes in te leveren bij ‘Ecoeuros’. Twee vliegen in één klap! Het lijkt misschien een ondankbare taak, maar: ”als het milieu ziek wordt, dan worden we allemaal ziek”. Ook je lege flesjes of blikjes inleveren voor geld? Klik HIER om meer te lezen over Ecoeuros.

Baby’s op Bladeren

Helaas zullen er dit jaar wederom geen fotoshoots kunnen plaatsvinden met de Victoria amazonica. In het verleden gebeurde het wel eens dat deze reuzenwaterlelie zulke grote bladeren groeide, dat ze voldoende draagkracht hadden om een baby boven water te houden. In de Victoria Serre, waar je in vroeger je kind kon laten fotograferen op de bladeren, is de plant simpelweg niet groot genoeg dit jaar. In vlinderkas Amazonica zijn ze dat wel, maar daar is het logistiek niet mogelijk om dit veilig te doen.

Leeuwen-Update

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

De drie leeuwenwelpjes, die vorige maand ter wereld kwamen, doen het goed. De drie groeien als kool, al blijft eentje een beetje achter. Gezien Lalana, ondanks haar relatief hoge leeftijd van acht jaar, nog niet eerder moeder geworden was, bleef het nog even spannend of ze het moederschap snel onder de knie zou krijgen. Gelukkig bekommert ze zich om de welpjes en verloopt alles voorspoedig. De geboorte vond plaats in de vroege uurtjes van 21 augustus in het buitenverblijf. Toen de verzorgers de jongen naar binnen verplaatsten, bleek dat een vierde welpje al overleden was. Nog niet eerder bestond een nestje bij de Aziatische leeuwen in Blijdorp uit vier jongen en het is eveneens de eerste succesvolle geboorte sinds de leeuwen verhuisd zijn naar de Tweeling-Gebouwen. Lalana en haar jongen verblijven in een rustig kraamverblijf achter de schermen, waar ze niet gestoord kunnen worden door de rest van de leeuwengroep. Om de rust te waarborgen is het binnenverblijf ook afgesloten voor het publiek en is het zogenaamde ‘schreeuwhok’ tijdelijk dicht. Totdat de welpjes rond de herfstvakantie naar buiten mogen, zijn de welpjes HIER live te volgen via de webcams.

Surprise: leeuwtjes geboren!

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook). Lalana vlak na de geboorte.

Onverwachts geboortenieuws vanuit Diergaarde Blijdorp! Aziatische leeuwin Lalana is gisteren bevallen van vier welpjes. Het was van tevoren niet aangekondigd dat ze succesvol gedekt was en menig bezoeker was dan ook verrast. Momenteel heeft de dierentuin nog geen persbericht naar buiten gebracht, maar de geboorte is wel bevestigd. Het is de eerste keer dat Lalana moeder is en het zal dan ook nog moeten blijken of ze in staat is om de jongen groot te brengen.

De bevalling vond plaats in de vroege uurtjes van 21 augustus. Lalana was vooraf niet apart gezet, maar beviel in de buitenlucht. Haar kroost hield zich aanvankelijk op in een bosje vlakbij de ingang van het binnenverblijf. Moeders kwam sporadisch even tevoorschijn, terwijl de kleintjes hun aanwezigheid op erg vocale wijze duidelijk maakten. De verzorgers hebben het pad vrijwel direct afgezet zodat het kersverse gezinnetje in alle rust naar binnen kon worden gebracht. Bij het verplaatsen van de jongen werd geconstateerd dat één van de vier jongen het niet had gered. De andere drie zijn nagekeken door de dierenarts en maken het vooralsnog goed. De komende drie maanden zullen ze in een apart kraamverblijf achter de schermen blijven, de andere drie leeuwen zijn gewoon te zien.

Foto: Cor Exalto (BB-Facebook)

Drie keer eerder werden er succesvol Aziatische leeuwtjes grootgebracht in Rotterdam, waar deze soort sinds 2005 aanwezig is. In 2006 werd leeuwin Shantee, die al zwanger was bij haar intrede in het Roofdieren-Gebouw, de moeder van Mika en Bente. Drie jaar later beviel zij van Naui en in 2011 zette ze de tweeling Shanto en Rani op de wereld, beide keren was de vader Kumar. In 2016 beviel leeuwin Bente nog wel van een jong, maar deze werd kort na de geboorte doodgebeten. Momenteel bestaat de Blijdorpse leeuwengroep uit vier leeuwen: mannetje Aapal en de vrouwtjes Bente, Chica en Lalana. Lalana werd dit jaar pas ontvangen en het klikte direct tussen haar en Aapal. De dracht duurt ongeveer 100 dagen bij deze diersoort.