Natuurbehoudscentrum: de Ark is Geopend!

Foto: Vrienden van Blijdorp (vriendenvanblijdorp,nl). Het ‘glazen huis’

Vandaag was het dan zover: vele maanden aan zwoegen werden beëindigd met een ruk aan een gordijntje. Het Natuurbehoudscentrum, gesitueerd in de zaal waar voorheen een stukje woestijn werd gesimuleerd in de vorm van de Zee van Cortez, is een feit. Het Natuurbehoudscentrum, hoewel misschien klein in formaat, belichaamt de taakstelling van Diergaarde Blijdorp. Uiteraard is een onvergetelijk dagje uit iets waar de dierentuin naar streeft, maar wanneer puntje bij paaltje komt, gaat het om de conservatie van de mondiale biodiversiteit. Werkelijk iets om trots op te zijn.

Foto: Greet van Norde (vriendenvanblijdorp.nl)

Voorafgaand aan de opening van het Natuurbehoudscentrum mocht Marcel Kreuger namens de Vrienden van Blijdorp, de geldschieters van het project, even het woord voeren. Er werd stilgestaan bij wijlen Henk Zwartepoorte, in vele opzichten een onvergetelijk man. In de decennia dat hij actief was voor Diergaarde Blijdorp, slaagde hij erin om met vele uiterst zeldzame schildpaddensoorten te fokken. Misschien nog wel belangrijker was zijn bereidheid om deze kennis te delen met de wereld, waarmee hij organisaties als de Turtle Survival Alliance van grote dienst was. Omdat in de Diergaarde de middelen ontbraken om zijn volledige visie te verwezenlijken, zette hij de Stichting ReHerp op touw. Na zijn overlijden is een belangrijke drijfveer achter natuurbescherming weggevallen. ReHerp zal dan ook een groot deel van zijn collectie terugsturen naar hun bakermat, Blijdorp. Mary Vriens, huidige voorzitter van ReHerp en vrouw van Henk, mocht dan ook een gedenkplaat voor Henk onthullen in het Natuurbehoudscentrum en twee Egyptische landschildpadden vrijlaten in hun nieuwe onderkomen.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Nog niet het gehele Natuurbehoudscentrum is af. Naar verwachting zal het nog een aantal weken duren totdat alle diersoorten te zien zijn. Een van de soorten die nu wel al aanwezig is, is dus de Egyptische landschildpad, in de wetenschap bekend als Testudo kleinmanni. Het IUCN merkt hem aan als kritiek bedreigd en de populatie krimpt nog altijd, omdat de Egyptische en Libische autoriteiten niet in staat zijn om de vernietiging van zijn leefgebied en de illegale huisdierenhandel een halt toe te roepen. De Egyptische landschildpad is een geboren overlever: zijn geringe grootte – de maximale schildlengte bedraagt nog geen vijftien centimeter – betekent dat hij niet veel voedingsstoffen nodig heeft en zijn lichaamskleur zorgt ervoor dat hij wegvalt tegen zijn omgeving. Het verblijf van de Egyptische landschildpad is direct bij binnenkomst een blikvanger. Het is op zich een vrij simplistisch opgezet onderkomen, maar de sporadische planten en rotsen bieden de dieren meer dan genoeg mogelijkheden om zich te verstoppen. Blijdorp had al een zevental van deze dieren achter de schermen, een gedeelte zal daar ook blijven. Het EEP van deze soort wordt sinds kort ook beheerd vanuit Diergaarde Blijdorp.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

De overburen van de Egyptische landschildpadden zijn de San Francisco-lintslangen. Het verblijf is een kunstwerkje op zich: het is een zeer divers verblijf, met waterige gebieden, drogere hooglanden, vele boomstronken en rotsspleten en wat hogere beplanting. Op zich zijn lintslangen een vrij talkrijke groep dieren, maar van deze specifieke variant wordt gedacht dat er nog maar een paar duizend exemplaren leven in het wild.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

De achterste zijde van het glazen huis is bestemd voor een stelling met terraria zoals je die wellicht ook achter de schermen zou aantreffen: het doet enigszins denken aan het Publiekslab. Het zijn stuk voor stuk verblijfjes die zo ingericht zijn dat ze makkelijk aangepast kunnen worden om onderdak te bieden aan verschillende soorten. Reptielenliefhebbers opgelet, hier zullen een aantal zeer zeldzame soorten te vinden zijn. Momenteel is de enige inwoner een jonge pannenkoekschildpad, wiens ouders vertoeven in de Krokodillenrivier. Volgens de bordjes kunnen we in de komende weken ook kleine McCordsslangenhalsschildpadden en spinschildpadden verwachten. Deze twee soorten zijn al een aantal jaar exclusief achter de schermen te vinden. Ook wordt hier met zeldzame planten gewerkt, momenteel is één terrarium toegewezen aan bromelia’s en in de nabije toekomst komen er ook primula’s – Diergaarde Blijdorp beheert van deze twee planten de Nationale Plantencollectie.

Foto: Wikipedia. Archieffoto van de Cyprinodon longidorsalis

Aan de voorkant van het glazen huis zijn drie aquaria opgesteld. Hoewel de filters hiervan momenteel nog op gang moeten komen en de aquaria nog leeg staan, weten we dat hier een aantal zeer zeldzame vissensoorten komen. Zo komt er een Mexicaanse rivierhabitat waar de La Palma tandkarper (Cyprinodon longidorsalis) een plekje krijgt. Het verhaal van dit visje kent zijn gelijke niet. Hij komt uit een rivier in Noordoost-Mexico, de Ojo de Agua la Presa – of beter gezegd, één kleine sectie van deze rivier. Een slootje dat bekend staat als Charco La Palma, met een oppervlakte van 10 vierkante meter en maximaal 1,5 meter diep: mogelijk het kleinste verspreidingsgebied van alle gewervelden. Als gevolg van opdroging door irrigatie is deze soort in 1994 in het wild uitgestorven. Ook een andere Mexicaanse vissensoort, de Zoogoneticus tequila, is overgekomen uit Aquazoo Düsseldorf. Doordat invasieve vissensoorten zijn uitgezet in zijn natuurlijke habitat, was hij bijna uitgestorven. Gelukkig lijken beschermingsmaatregelen hun vruchten af te werpen, maar voorlopig is de situatie alsnog dusdanig penibel dat deze soort voor de zekerheid achter de schermen blijft. Hetzelfde geldt voor de Allodontichthys polylepis, die functioneel is uitgestorven in het wild.

Foto: Ron DeCloux (AquaInfo). Archieffoto van de Paretroplus menarambo

Een tweede aquarium staat in het thema van Madagaskar. Zo gaat Blijdorp mangaharacichliden voor de schermen houden. Van deze soort werd gedacht dat hij in het wild uitgestorven was, met alleen nog drie mannetjes in de dierentuin van Londen. Gelukkig werd bij een expeditie nog een klein groepje vrouwtjes aangetroffen dat vervolgens naar Europa getransporteerd is, waardoor de toekomst van de reservepopulatie in gevangenschap nu in ieder geval veilig gesteld lijkt. Ook gaat de Diergaarde werken met de bedreigde Malagassische soorten Pachypanchax sakaramyi, Pachypanchax menaramboParetroplus menaramboParetroplus damii en Paretroplus kieneri. Welke hiervan precies voor en achter de schermen komen, is nog niet duidelijk. Het derde aquarium gaat onderdak bieden aan achoque’s (Ambystoma dumerilii), een kritiek bedreigd broertje van de axolotl-salamander.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). Het nieuwe vogelverblijf biedt vele landschapselementen waarachter de stressgevoelige inwoners desgewenst kunnen ontkomen aan het publiek.

Het centrale glazen huis, dat alleen toegankelijk zal zijn wanneer er vrijwilligers aanwezig zijn, is omgeven door nog een aantal verblijven. Het enige verblijf buiten het glazen huis dat momenteel in gebruik is genomen, is dat voor Aziatische zangvogels. Eigenlijk is dit het voormalige grondeekhoornverblijf met enkele lichte aanpassingen. Het koppeltje Balispreeuwen uit Taman Indah heeft hier zijn intrede gedaan, samen met een paartje roodoorbuulbuuls. In de nabije toekomst worden er shamalijsters en Palawan-pauwfazanten toegevoegd aan dat lijstje. Naast dit verblijf is een groot beeldscherm geplaatst waar bezoekers meer kunnen leren over de diverse conservatieprojecten waar de Diergaarde deel aan neemt.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). Het krokodillenstaartjesverblijf in wording.

Nog vier andere Zee van Cortez-verblijven maken een terugkeer in een nieuw jasje. De Coloradopadden houden hun oude stek, de gilamonsters nemen een oud slangenverblijf nabij de ingang over. Een oud verblijf naast de toegang tot het Kelpwoud wordt momenteel geschikt gemaakt voor de Filipijnse zeilhagedissen, een paar oude bekenden van Blijdorp. Daartegenover is het oude zoutwateraquarium terug te vinden. Momenteel zijn hier alleen een drietal Cortez doktersvissen een een paartje egelvissen aan te treffen. Nieuw zijn de momenteel nog leegstaande verblijven voor Antilliaanse groene leguanen, ploegschaarschildpadden, krokodilstaarthagedissen en vuursalamanders, alsmede de nieuwe ruimte met broedmachines.

Kort gezegd: het Natuurbehoudscentrum is nog alles behalve af en dat zal het ook nooit echt zijn. Zijn inwoners zullen komen en gaan zoals natuurbeschermingsorganisaties dat nodig achten. We zullen nog veel horen van dit stukje Oceanium…

Kort Nieuws

Serval-Soap

Foto: Jolanda Aalbers (BB-Facebook)

Social media stonden er bol van: er is een serval geboren, maar het schijnt niet helemaal goed te gaan met de kleine. Moeder Jina zou continu erg onrustig zijn geweest en veel met het jong, dat zich helemaal slap hield, heen en weer lopen. Als gevolg van dit constante gesleep zou er een wond zijn ontstaan bij de nek van het kleintje. Inmiddels is actie genomen door de verzorgers. Mannelijke serval Titus is apart gezet en de kleine is behandeld door de verzorgers. Momenteel waren er geen dierenverzorgers beschikbaar om toelichting te geven bij de situatie.

Koddig

Vertederend: er is weer een rode panda geboren in Blijdorp. Eind juni kwam het jonkie ter wereld in de nestkast, waar hij voorlopig nog blijft. Na de geboorte zijn rode panda’s nog compleet weerloos en afhankelijk van hun moeder. Na een paar maanden maakt de donsvacht plaats voor een meer volwassen uiterlijk. Tegen die tijd gaan ze voor het eerst op korte ontdekkingstochten buiten het hol. Moeder Yukiko is een ervaren en zorgzame ouder, de vader is Hima en speelt geen rol in de opvoeding. De rode panda is een bedreigde diersoort en heeft te kampen met een afname van leefgebied in zijn natuurlijke habitat, de Himalaya. In gevangenschap is de soort gelukkig alom vertegenwoordigd. Blijdorp is zowel de coördinator van het Europese fokprogramma als wereldwijde stamboekhouder.

Naar het zuiden

Foto: Shirley Laurman (BB-Facebook)

Gevlekte hyena Buyah gaat verhuizen naar een Portugese dierentuin, zo meldt abonnementshoudersblad De Giraffe. Ze werd eind 2016 geboren als dochter van Kira en Jelai, samen met nog een tweelingbroer of -zus die het niet gered heeft. Na het vertrek van Buyah zal Jelai de enige hyena in Blijdorp zijn, gezien het overlijden van Kira. Er zal nu een nieuwe partner voor hem worden gezocht. Hopelijk kan hij het beter vinden met de nieuwe dame dan met Kira en Buyah: ze hadden geregeld ruzie en leefden daarom gescheiden van elkaar.

Spreeuwen Spotten

Goed nieuws voor de vogelliefhebbers! Er vlogen al een tijdje twee mannelijke purperglansspreeuwen rond in de Okapi-Volière en deze hebben nu gezelschap gekregen van drie vrouwtjes. Nog een nieuw koppeltje is te zien in de Tropenvleugel van de Rivièrahal. Ook in de Krokodillenrivier is er nu een paartje purperglansspreeuwen te zien, samen met een aantal driekleurglansspreeuwen. Dit gebouw is de laatste tijd speciaal aangepast om beter geschikt te zijn voor het huisvesten van dit soort Afrikaanse vogels. Het foksucces met dit soort tropische vogelsoorten in Europese dierentuinen kwakkelt al een tijdje. Hopelijk is hiermee een stap in de goede richting gezet om de aantallen weer op te krikken.

Kraambezoek

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De twee jonge bosrendiertjes kunnen het goed vinden.

Vlak na de geboorte van bosrendiertje Ella is nog er nog één geboren! Dit keer is het een mannetje, dat de naam Sven heeft gekregen. Voor moeder Sjakira is het nog een beetje spannend, dit is haar eerste jong. Sven maakt het goed en laat zich regelmatig zien in zijn verblijf nabij de Oude Ingang. Net als van het andere jong is de vader Lave, de nieuwe fokman die vorig jaar uit Zweden overkwam.

Blij Ei

Een bijzondere samenwerking tussen Diergaarde Blijdorp en Burgers’ Zoo. De Arnhemse dierentuin neemt namelijk twee eieren van de Blijdorpse renkoeken onder zijn hoede. Voor het eerst zijn er in Rotterdam twee bevruchte eieren gelegd, maar de renkoekoeken zelf tonen geen interesse in het uitbroeden ervan. Natuurlijk kunnen deze eieren wel in de broedmachine worden gelegd, maar vogels die op deze wijze zijn uitgebroed hebben vaak zelf geen instinct om hun eieren uit te broeden. Zo zou de gehele gevangen populatie op termijn dus afhankelijk worden van broedmachines en dat is niet wenselijk. In Burgers’ Zoo zijn er daarentegen twee mannetjes die samen geen eieren kunnen leggen, maar wel samen op eieren broeden als ze de kans krijgen. Daarom worden de twee Blijdorp-eieren uitgebroed en grootgebracht door deze twee adoptieouders. De renkoekoeken in Blijdorp zitten momenteel achter de schermen, er wordt momenteel gewerkt aan een nieuw verblijf in het Natuurbehoudscentrum.

Man des huizes

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Vroeger werd er grootschalig gefokt met klipdassen.

In de Krokodillenrivier kunnen we weer een vloedgolf van jonge Kaapse klipdassen verwachten volgend jaar. Na een aantal jaar zonder mannetje geleefd te hebben, hebben de dertien dames nu weer gezelschap van een mannetje. Gezien klipdassen zeker niet altijd de meest gastvrije dieren zijn, zowel naar elkaar als naar andere diersoorten, vond de introductie stapsgewijs plaats. Kaapse klipdassen komen van nature voor in grote delen van Sub-Sahara Afrika en zelfs op delen van het Arabische schiereiland. In Blijdorp is de groep heer en meester over een grote rotspartij in de Krokodillenrivier.

Vítejte!

Dat is Tsjechisch voor welkom! Blijdorp heeft een nieuwe mannelijke vissende kat gevonden, zo staat vermeld in De Giraffe. De Tsjechische heer en de Rotterdamse dame kunnen het goed vinden met elkaar en de eerste paringen zijn een feit. Duimen maar voor vissende kittens!

Leguanen-Update

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook). Voorafgaand aan de komst van de nieuwe leguanen had Blijdorp al één mannetje. Deze is al te zien bij het Caraïbisch Café.

Hoewel wildgevangen dieren het vaak niet goed doen in gevangenschap, voelen de vier Antilliaanse groene leguanen zich helemaal thuis in Diergaarde Blijdorp. Het viertal verblijft momenteel nog achter de schermen, in afwachting van een nieuw onderkomen in het Natuurbehoudscentrum dat momenteel onder constructie is. Volgens De Giraffe zijn er zelfs al eieren gelegd… Dat is maar goed ook, want de status van het dier is laatst aangepast naar kritiek bedreigd. Blijdorp heeft de dieren opgenomen op verzoek van natuurbeschermingsorganisaties die zich zorgen maken over het lot van de fauna op Sint Eustatius.

Natuurbehoudscentrum

Foto: Studio Evenaar (studio-evenaar.nl). Een spinschildpad in de Rivièrahal

Meer nieuws over de toekomstige bewoners van het Natuurbehoudscentrum. Het is nu door Blijdorp bevestigd dat er onder andere spinschildpadden en Californische lintslangen komen. De spinschildpadden zijn reeds achter de schermen aanwezig en waren een aantal jaar geleden nog te bezichtigen in de Rivièrahal. Deze soort, die voorkomt op Madagaskar, is net als zijn landgenoten de ploegschaarschildpad en de Madagaskar-stralenschildpad een kritiek bedreigde diersoort geworden vanwege een rap afnemend leefgebied en stroperij. Gelukkig is er in Blijdorp zo recentelijk als 2017 nog succesvol gefokt met ze. Met de lintslangen is het een stuk beter gesteld in het wild en ook hiermee heeft Blijdorp voorheen veel gefokt.

Overleden

Helaas zijn beide octopussen in het Oceanium overleden. Er is geen informatie naar buiten gebracht over de doodsoorzaak, maar vermoedelijk heeft het ofwel te maken met de leeftijd van de dieren ofwel zijn de dieren op natuurlijke wijze overleden nadat ze eieren hadden gelegd. Hun aquarium is nu in gebruik genomen door de tweekleurige kreeft die hiervoor in het bolvormige aquarium bij de zeeotterhoek zat.

Beschuit met muisjes!

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Maleise tapir Pooh is bevallen na een dracht van meer dan een jaar! Rond middernacht is de kleine geboren in de speciale kraamstal in Taman Indah. Eigenlijk was ze al uitgerekend eind juni, maar aan een daling van de hoeveelheid progesteron zagen de verzorgers eerder deze week dat de bevalling niet lang meer op zich zou laten wachten. Het jong, waarvan het geslacht nog niet vastgesteld is, heeft al gedronken en stapt binnen al rond. Naar verwachting zal het niet al te lang duren voordat hij of zij zichtbaar is voor het publiek. Dit is de tweede keer dat Pooh moeder is geworden in Blijdorp, in 2016 beviel zij van zoontje Penang. De vader van zowel Penang als dit jong is Vazan: een mannetje waar Pooh het exceptioneel goed kon vinden, maar die helaas in januari is overleden.

Sh*tzooi

De nieuwste kinderspeurtocht van de Diergaarde is een opvallende, op z’n zachtst gezegd. Om dierentuinbezoekers meer bij te brengen over de bijzondere relatie tussen planten en dieren, komt Blijdorp deze zomer met de zogenaamde ‘Wat Zeggie?’-tocht waarbij dierenuitwerpselen onder de loep worden genomen. Op twee plekken in de dierentuin zijn containers verschenen waarin meer verteld wordt over ‘speciale boodschappen’. De bijbehorende speurtocht is te verkrijgen bij de ingangen van de dierentuin.

Koeneusroggen

Foto: Theo de Koning (BB-Facebook)

In 2010 slaagde Blijdorp er als eerste Europese dierentuin in om te fokken met koeneusroggen. Wat toen nog een bijzondere gebeurtenis was, is inmiddels een jaarlijks fenomeen geworden: de koeneusroggen hebben het naar hun zin in hun mangrove-aquarium. Zo verruilden acht rogjes, die vorig jaar in Blijdorp geboren waren, Rotterdam voor een nieuw onderkomen dit jaar. Binnenkort zal de fokgroep in de Diergaarde worden aangevuld met vier roggen uit een Zweedse dierentuin, om de genetische diversiteit te waarborgen.

Geniet van de zomer!

Het Amazonicaplein is omgetoverd tot een ‘Chill & Grill Plein’. Geniet van de barbeque en eet een burger mee. Hier is ook het exclusieve ‘Blijdorp-bier’ te verkrijgen dat brouwerij Noordt speciaal ontwikkeld heeft voor de warme zomer. Verder worden in augustus ook de populaire ZOOmeravonden weer georganiseerd en is er een exclusief Blijdorp College over de Antilliaanse groene leguaan. Voor meer informatie hierover, klik HIER.

Vers bloed

Foto: Sabine Buchholz (BB-Facebook)

Goed nieuws voor de Europese populatie steppeslurfhondjes. De gehele Europese populatie bestaat namelijk uit nazaten van het Blijdorp-koppeltje Gloria en Gambit en leek dan ook gedoemd ten onder te gaan aan inteelt. Gelukkig hebben twee Amerikaanse dierentuinen nu toegezegd drie slurfhondjes uit te wisselen met de Diergaarde. Het betreft de Bronx Zoo in New York en de Philadelphia Zoo. Hoewel dit alsnog niet genoeg diversiteit in de genenpoel zal brengen om de toekomst van de dierentuinpopulatie veilig te stellen, vermindert dit wel de kans dat er al in de komende generaties problemen aan het daglicht komen. Bovendien staan er al genoeg dierentuinen in de rij om ook enkele van deze merkwaardige insecteneters te laten zien aan hun publiek.