Kort Nieuws

Pluizig pummeltje

Foto: @jennydierenfoto (BB-Insta). ”Dit kleine hoopje is een pasgeboren otter!”

Is het geen snoesje? De nieuwe titeldrager voor ‘jongste inwoner’ van de Rotterdamse dierentuin is nu een otter: vandaag doken er foto’s op van het kleintje. De kersverse ouders, Jacky en Igor, wonen nog geen drie maanden in hun liefdesnestje in de Chinese Tuin. Uit de draagtijd van twee maanden blijkt dat het stel zich al snel op hun gemak voelde in Blijdorp. Moeder Jacky, zeven jaartjes jong inmiddels, is zelf ook ter wereld gekomen in de havenstad: toentertijd verbleven de otters nog tegenover het Roofdieren-Gebouw. Pasgeboren otters zijn zo’n vijftien centimeter lang en kunnen pas na een maand voor het eerst hun ogen openen. Waarschijnlijk duurt het dus ook nog wel even voordat de voltallige otterfamilie zich in het bassin zal wagen.

Kraambezoek

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

En daar blijft het niet bij! Er is weer een Mhorr-gazelle geboren. Deze uiterst zeldzame hoefdieren, uitgestorven in het wild, verblijven naast de leeuwen. Het bestand van het Natuurbehoudscentrum is uitgebreid met een van de drie jonge Henkels bladstaartgekko’s die achter de schermen uit het ei zijn gekropen. Hij verblijft, net als zijn ouders, in het wandrek, maar heeft wel een eigen stek toegewezen gekregen. Deze Malagassische reptielen hebben een bijzondere camouflage, wat een vloek en een zegen is: aan de ene kant zijn ze vrijwel onmogelijk te vinden voor roofdieren, maar hun bizarre uiterlijk maakt ze des te gewilder op de huisdierenmarkt. In nog geen vijftien Europese dierentuinen zijn ze te zien. Hopelijk vallen er de komende tijd nog meer geboortes te melden vanuit de Diergaarde: de vrouwelijke ringstaartmaki’s bij het Oceanium hebben sinds kort een heer in hun midden.

Mensenmassa

Normaal gesproken is het doordeweeks heerlijk rustig in het park, maar hoe anders was dat op 6 november! De kop van RTV Rijnmond liegt er niet om: ”Alle hens aan dek op drukste dag in Blijdorp ooit”. In het kader van de landelijke docentenstaking mochten kinderen gratis naar binnen en aan die oproep werd klaarblijkelijk volop gehoor gegeven. De eindstand was 15.118 man, een getal dat in het verleden alleen is overtroffen wanneer er spectaculaire geboortes waren geweest of het park extra lang geopend was. Om alle bezoekers te kunnen bedienen, werden zelfs kantoormedewerkers ingezet bij de horecapunten.

Buiten Blijdorp: hoe gaat het nu met…

Foto: Tiergarten Nürnberg (tiergarten.nuernberg.de). Thomas in 2018.

… gorilla Thomas? Voor zij die het vergeten zijn: Thomas kwam op de valreep van 2002 ter wereld en was het eerste kind voor Tamani, een groepslid dat nog altijd te zien is in Blijdorp. Zijn vader is Ashmar en aan die kant van de stamboom treffen we ook (‘onze’) oma Annet en de welbekende Ernst. Afijn: in 2009 was het tijd voor Thomas om op zijn eigen benen te staan en verruilde hij de polder voor het zonnige Valencia, waar hij lid werd van een mannengroep. In 2018 verloor de dierentuin van Neurenberg echter hun zilverrug en de stamboekhouder bepaalde dat Thomas, inmiddels uitgegroeid tot een echte spierbundel, aan de beurt was om een familiegroep te gaan leiden. De groep aldaar reageerde kalm op zijn komst en, zo laat de dierentuin weten, is nog even rustig nu Thomas voor het eerst vader is geworden! In de vroege uurtjes van 4 november troffen de verzorgers niet één, maar twee jonge mensapen aan. Een van de jongen heeft het niet gered, maar vrouwtje Habibu draagt nu voortdurend een kleintje met haar mee. Dat maakt het wel een flinke uitdaging om het geslacht te bepalen en een naam laat dan ook nog even op zich wachten. Speciaal voor zij die Thomas hebben gemist: het onderstaande filmpje laat zien hoe groot de zilverrug wel niet is geworden!

 

Ter nagedachtenis aan Kuiper

Foto: RTV Rijnmond (rijnmond.nl). Sifra Dasberg en Erik Zevenbergen in de Chinese Tuin.

Ook in Blijdorp werd dit weekend stilgestaan bij de Tweede Oorlog. Op initiatief van de 85-jarige joodse Sifra Dasberg zal maandag een plaquette worden onthuld in de Chinese Tuin als eerbetoon aan voormalig directeur Kuiper, wie meer heeft gedaan dan Blijdorp door de oorlogsjaren navigeren. Toen de moeder van mevrouw Dasberg werd opgepakt door de nazi’s, nam Kuiper haar ‘als nichtje’ in huis voor de rest van de oorlog. Vorig jaar werd er als onderdeel van het kleine monumentje al een boom geplant. Deze soort bloeit pas laat in de zomer en is daarmee erg behulpzaam voor bijen die zich voorbereiden op de winter.

Rotterdam lag in puin tegen de tijd dat Nederland capituleerde, maar Blijdorp zoals we het nu kennen heeft geluk gehad. Al jaren lang was de Diergaarde zich aan het voorbereiden op de verhuizing van de Kruiskade naar de nieuwe wijk Blijdorp. De feestelijke optocht waarbij heel wat dieren symbolisch overgeplaatst zouden worden, stond gepland voor eind mei 1940. Nog voordat de gehele binnenstad in de as werd gelegd, werd de oude Diergaarde op 12 mei al geraakt door kleinschalige ‘strategische’ bombardementen. Wanneer de rook optrekt, zijn zeventien bomkraters te vinden waar kort daarvoor de verblijven voor tientallen vogels en hoefdieren waren. Uit veiligheidsoverwegingen worden de meeste roofdieren kort daarna afgemaakt. Wanneer op 14 mei de genadeklap wordt uitgedeeld, valt de Diergaarde buiten het deel van de stad dat direct getroffen wordt. De genadeloze vuurzee ontziet het terrein echter niet. In allerijl proberen verzorgers zoveel mogelijk dieren in veiligheid te brengen. Wanneer de branden geblust zijn, worden ook de ontsnapte dieren overgebracht naar het nieuwe terrein dat door zijn ligging gespaard is gebleven. De kadavers van overleden dieren worden begraven in bomkraters en oorlogspuin uit de binnenstad werd gebruikt om wat perken in het nieuwe Blijdorp op te hogen.

Foto: Stadsarchief Rotterdam (Flickr). Na het bombardement is de Rivièrahal de enige grote zaal in Rotterdam. In ’41 vond er een NSB vergadering plaats.

In december 1940 wordt, onder de Duitse vlag, de nieuwe Diergaarde toch geopend. Directeur Kuiper probeerde zoveel mogelijk de oude koers van de Diergaarde te waarborgen. Tot zijn grote frustratie verrijzen er uiteindelijk toch borden met ‘voor joden verboden’ bij de ingangspoorten van de dierentuin en hij haalt deze meerdere keren weer weg. De aanstelling van de nazi Offerhaus als ‘gemachtigde’ voor Blijdorp betekent dat Kuiper in ’42 aftreedt als bestuurder. Hij zou pas terugkeren na de bevrijding, wanneer Offerhaus gevlucht is. Gedurende de oorlog bleef de Diergaarde het ergste leed bespaard, op een paar verdwaalde Amerikaanse bommen die de Grote Vijver treffen na. Hierbij sneuvelt, in een ironisch lotgeval, het zeeleeuwenverblijf dat bij Kuiper erg gehaat was, maar waar Offerhaus geen verandering in wilde aanbrengen. Het tropische klimaat van de Victoria Serre betekende dat de dierentuin wat fruit kon groeien voor het ziekenhuis en medewerkers die opgeroepen werden om te komen werken in Duitsland, doken onder in de hooizolders van stallen. Dag en nacht werd er gesurveilleerd in het park, maar het kon niet voorkomen worden dat een aantal geiten ’s nachts verdween door toedoen van uitgehongerde omwonenden. Het voeren van de dieren vond in het vervolg na sluitingstijd plaats.

Foto: Stadsarchief Rotterdam (Flickr). Jeugdstorm voor de ingang van Diergaarde Blijdorp, 1940.

Auto ramt oude ingang!

De medewerkers van Diergaarde Blijdorp staan er beteuterd bij. In het holst van de nacht, twee dagen geleden, is een auto door het monumentale hekwerk van de oude ingang gereden. Twee van de vijf inzittenden raakten gewond, zo meldt RTV Rijnmond.

De schade aan de hekken langs de Van Aerssenlaan is groot. De constructie is vervormd, ornamenten zijn beschadigd en ook twee pilaren zijn geschampt. ”Het ziet er niet fraai uit”, aldus woordvoerster Constance Alderlieste.

De auto zelf eindigde tien meter verderop ondersteboven, vlakbij het Flamingo-Strand. Hulpverlening was gelukkig snel ter plaatse. Het voertuig, een voorbumper lichter, is weggesleept en is naar alle waarschijnlijkheid total loss. De 18-jarige bestuurder uit Rotterdam is door de politie aangehouden op verdenking van roekeloos rijgedrag en rijden onder invloed. Meer wil de politie er niet over kwijt.

Extra zuur is dat juist dit hek in 2009 in originele staat is teruggebracht, samen met de kassa’s, directiegebouw en de Winkel van Sinkel die samen de historische entree van de dierentuin vormen. Volgens het bedrijf dat toentertijd de restauratie uitvoerde, kunnen de herstelwerkzaamheden wel vier tot zes weken duren.

Foto: RTV Rijnmond (Rijnmond.NL)

Kort Nieuws

  • Bijzondere bezoekers! Vandaag trakteerden Gerard Joling en de politie zo’n honderd ouderen op een gezellig dagje Blijdorp. Beelden ervan worden onder andere uitgezonden op RTV Rijnmond en RTL Boulevard. De politie, die zelf op teamuitje was, was naar eigen zeggen geïnspireerd geraakt door tv-programma Geer & Goor waarin Gerard Joling en Gorden eenzame ouderen in het zonnetje zetten.
  • Een update voor de officiële Blijdorp-App! In de nieuwe versie zijn nu o.a. ook verschillende webcams te bewonderen, geluiden van dieren te beluisteren en drukte-indicaties te zien.
  • Misschien voelen verschillende Savanne-verblijven wel wat leeg aan de laatste tijd… Dat kan zeker kloppen, sinds in april onder andere een struisvogel en een nijlkrokodil zijn overleden.
  • Waar is de nieuwe leeuwin? Niemand lijkt te weten of Aziatische leeuwin Churchilla inmiddels al is overgekomen uit Tierpark Berlin. Eerder kondigde de Duitse dierentuin aan dat het transport op 8 september zou moeten plaatsvinden, maar Diergaarde Blijdorp heeft nog niet gezegd of ze ook daadwerkelijk naar Rotterdam is gekomen.
  • Nu Irma’s kleindochter Asha in Dublin Zoo van een kleintje is bevallen is de matriarch van Blijdorp’s Aziatische olifanten overgrootmoeder geworden!
  • Een interessante situatie in de Australië-biotoop: Een moeraswallabie heeft niet één, maar twee jongen in haar buidel! Of het een echte tweeling of een logé is weten de verzorgers nog niet. Wel zeggen ze de ontwikkelingen in het doorloopverblijf nauwlettend in de gaten te houden.

Foto: RTV Rijnmond. Letterlijke busladingen ouderen bezochten samen met Gerard Joling en de politie Diergaarde Blijdorp!

Aapal’s eerste jong: Geen succes

Foto: Wendy de Roover (BB-Facebook)

Het had zulk vrolijk nieuws moeten zijn: Aapal heeft Bente eind vorig jaar succesvol gedekt. Na Blijdorp’s Nieuwjaarslezing kondigde RTV Rijnmond dan ook aan dat de Aziatische leeuwin zwanger was. Van Blijdorp zelf hebben we nooit iets gehoord: Vrij apart, als je je bedenkt dat Aziatische leeuwen een bedreigde diersoort zijn en eerdere geboortes altijd publiekstrekkers zijn gebleken. Inmiddels zijn we al voorbij de uiterste bevaldatum: We weten niet hoelang Bente al zwanger was toen Rijnmond het aankondigde, maar zelfs als Bente pas luttele dagen zwanger was zijn de 100 dagen al lang voorbij. Dus hoe zit het?

Het antwoord vinden we in het kwartaalblad De Harpij. Dat tijdschrift bestaat uit artikelen geschreven door de verzorgers zelf, en focust zich op dierentuinen in België en Nederland. Dit kwartaal stond er een artikel in, waarin werd vermeld dat Bente kort na de geboorte haar jong heeft doodgebeten en vervolgens opgegeten.

Het zou niet de eerste keer zijn: In 2014 kregen we haar (weliswaar inteelt) jong nooit te zien, en veterane dierentuinbezoekers spreken zelfs al van de derde keer dat dit is gebeurd. Ook al is de verontwaardiging groot, is het geen exceptioneel gedrag voor de grote katachtige. Het gebeurt zelfs de meest ervaren vrouwtjes. Vaak blijken deze jongen al ziek te zijn, mogelijk voelen ze dat aan.

Het is wel een klap voor het fokprogramma én Blijdorp zelf: Aziatische leeuwen zijn een zeldzaamheid, in tegenstelling tot hun Afrikaanse verwant. Samen met het Belgische Planckendael is Blijdorp de enige dierentuin in de Benelux met de diersoort. Enkele andere Europese groepjes leven verspreid in in o.a. Duitsland en Ierland. Eerder dit jaar slaagde Blijdorp er ook niet in om nog bedreigder amoerpantertjes groot te brengen, nadat zij dood werden geboren. Ook kreeg Blijdorp te horen dat het nieuwe tijgerkoppeltje Alia en Emas voorlopig niet mogen fokken.

Foto: Jim Louwerens (BB-Facebook). Misschien is er toch nog hoop…