Triomfboog

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook)

Nog heel eventjes… Ja, nu komt het einde van de verbouwing toch écht in zicht! Het geladaverblijf heeft namelijk de reputatie van het meest vertraagde bouwproject in Diergaarde Blijdorp sinds jaren: eigenlijk had het in de zomer van 2016 al klaar moeten zijn. Hoe weten we dat het einde van de restauratie van het Roofdieren-Gebouw nu werkelijk nadert? De eerste boog is geplaatst.

Om Bokito-praktijken met de gelada’s te voorkomen, wordt het gehele complex overkoepeld door een netconstructie. Deze ontwerpkeuze schopt uiteraard tegen het zere been van de Rotterdamse Welstandscommissie, die toeziet op de integriteit van dit soort (rijks)monumenten. Uiteindelijk is er een compromis tot stand gekomen waarbij de netconstructie er komt, maar wel met respect voor de vormgeving van architect Van Ravensteyn.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook)

Aan de voorkant van het Roofdieren-Gebouw komen drie boogstructuren: één over elk terras en een derde die groter is dan de andere en noodzakelijk is voor de structuur. Aan de achterkant, aan het voorplein van de Rivièrahal, komen vier bogen. Drie van de bogen complimenteren de contouren van het gebouw en de derde, grotere, zorgt voor structuur in het net.

Foto: Carla Dekkers (BB-Facebook). ”Aha, dat was het dus 😉

Het plaatsen van deze bogen is makkelijker gezegd dan gedaan (iets wat overigens opgaat voor de gehele verbouwing). Er zijn drie hijskranen bij betrokken die tot ver in de omgeving te zien zijn. In augustus zal begonnen worden met het plaatsen van het gaas, waar nog eens twee hoogwerkers voor nodig zijn. De openingsdatum is verplaatst naar oktober.

Meer weten over de huidige staat van het geladaverblijf? Klik dan HIER.

Ze zijn er!

Foto: Antoon Tychon (YouTube). Gelada’s in het wild.

Het duurde even, maar dan heb je ook wat. Na jaren van renoveren en restaureren nadert het einde van de laatste besteding van het jubileumgeschenk: het geladaverblijf. De eerste dieren zijn inmiddels verhuisd naar het voormalige Roofdieren-Gebouw en beschikken daar over ruime, moderne binnenverblijven zolang de buitenverblijven nog niet gereed zijn.

Bij de nieuwjaarslezing dit jaar maakte directeur Erik Zevenbergen al bekend dat een tweede groep gelada’s niet lang meer op zich zou laten wachten. Medio 2016 kwam er al één harem aan uit NaturZoo Rheine. De aanwezigheid van transportboxen bij het Roofdieren-Gebouw lijkt te suggereren dat nu ook de tweede groep aangekomen is. Foto’s op social media bevestigen ook dat er al gelada’s binnen worden gehouden, al valt hieruit niet op te maken of het gaat om de oorspronkelijke harem of een tweede groep (of mogelijk allebei).

Volgens de planning zal het geladaverblijf in juli worden geopend. Tot die tijd hoeft er eigenlijk niet zoveel meer gedaan worden:

Ingang Linker Vleugel
Ingang Linker Vleugel
De laatste hand is al gelegd aan deze kant van het gebouw. De bedoeling is dat deze vleugel volledig zal worden gebruikt voor huisvesting van de dieren.
« 1 van 11 »

Klik op de pijltjes onder de foto om naar de volgende te gaan. © Jop Kempkes / Blijdorper Bende

Allereerst de kant waar de harems zullen komen. Hier waren voorheen de terrassen voor de leeuwen en tijgers. Deze kant is ontworpen als een glooiend grasland. Dit is een perfecte omgeving voor de grasetende apen om hun jongen op te laten groeien. Dit dal wordt doorsneden door een stroompje dat geflankeerd wordt door tropische palmen en rotsblokken. De twee terrassen die eens van elkaar gescheiden werden door een metalen hek, zijn nu verbonden met elkaar. De oude muur in het midden biedt uitkomst als visuele barrière, zodat de dieren desgewenst de rust kunnen opzoeken. De oude ramen hebben een nieuwe functie gekregen als schuif tussen de binnen- en buitenverblijven. Op de verschillende rotspartijen kan niet alleen naar hartenlust geklommen worden, maar de haremheren kunnen vanaf hier ook goed de wacht houden en ‘mensjes kijken’.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook). Een van de gelada’s eerder dit jaar, toen nog in het quarantaineverblijf achter het Henri Martinhuis.

De andere kant van het pand heeft eveneens een ware facelift gekregen en waar eens de stoffige kattengalerij dieren ‘ophokte’, zal binnenkort een bachelorgroep heer en meester zijn. Deze kant bootst de andere biotoop van de gelada na: de kliffen van het Ethiopische hoogland. Hoewel het natuurlijk moeilijk is om dit soort extreme leefgebieden exact na te bootsen in gevangenschap, is er alles aan gedaan om de dieren een zo natuurgetrouw bestaan te geven door er vele kunstrotsen te creëren. In een van deze rotsen komt een bezoekerstunnel, waardoor je als bezoeker tussen de gelada’s staat. Rondom de rotskopjes zijn ook verschillende bomen geplant. Hoewel de gelada’s daar in theorie niet zullen aanzitten, zal nog moeten blijken of de vegetatie bestendig is tegen ravottende apen.

De reden dat aan deze kant uitsluitend mannen gehouden zullen worden, is dat de sociale structuur van de gelada’s voor een mannenoverschot zorgt. Elke man wil meerdere vrouwtjes onder zijn hoede hebben, wat er voor zorgt dat er altijd mannetjes overblijven die naast het net vissen. Hoewel de mannetjes in het bijzijn van vrouwtjes zeer fanatiek zijn en geen concurrentie dulden, is gebleken dat ze zonder vrouwtjes prima samen kunnen leven.

Foto: Nick de Koning (ZS-Forum). Het Roofdieren-Gebouw na het vertrek van de leeuwen in 2015.

De eerste plannen voor de verbouwing van het Roofdieren-Gebouw, toentertijd nog het onderkomen van de Aziatische leeuwen, werden in 2011 bekend gemaakt. Het is dan ook een understatement om te zeggen dat er lang na dit moment is toegewerkt! Deze restauratie was fase drie van de besteding van het zogenaamde jubileumgeschenk. Toen werd er nog gesproken over berberapen, een in gevangenschap alom vertegenwoordigde soort, als invulling. Inmiddels is duidelijk geworden dat het geladaverblijf niet alleen veel langer op zich liet wachten dan gehoopt, maar ook vies veel duurder is uitgevallen dan gehoopt: het vele herzien van de plannen vanwege de monumentale status van het gebouw heeft een grote som geld gekost. Dit heeft het budget dusdanig doen slinken, dat de Vrienden van Blijdorp op het laatst nog bij moesten springen met een gift van €50.000 om de inrichting van de buitenverblijven mee te bekostigen.

De dieren zijn er klaar voor en de verblijven zijn zo goed als gereed: waar wachten we op? Het enige probleem is dat er momenteel nog geen afscheiding is met het publiek. Diergaarde Blijdorp heeft ervoor gekozen om een grote netconstructie over het geheel te plaatsen. Op die manier hoeft er geen ruimte ingeleverd te worden om bijvoorbeeld een gracht of greppel aan te leggen. Dit brengt natuurlijk wel enkele praktische bezwaren met zich mee. Zo houden de trouwe dierentuinfotografen hun hart al vast hiervoor: camera’s en gaas zijn meestal geen vrienden. Blijdorp is hiervan op de hoogte en gaat het (zo onopvallend mogelijke) gaas dan ook loodrecht naar beneden spannen aan de bezoekerskant om de hinder tot een minimum te beperken. Niet alleen de fotografen schrokken echter van deze ontwerpkeuze, maar ook de Welstandscommissie die zich om de monumenten van Rotterdam bekommert. Na heel wat overleg is er gelukkig een ontwerp tot stand gekomen waar alle partijen blij mee zijn. De manier waarop de bogen geplaatst zullen worden, accentueert de bestaande curves van het gebouw. Een detail dat de meeste bezoekers zal ontschieten, maar wel eer doet aan architect Van Ravensteyn.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook)

Kort Nieuws

Lief…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Het voorjaar hangt in de lucht en dat betekent dat er langzaam maar zeker wat meer dieren geboren worden. De bantengs zijn er dit jaar vroeger bij, daar zijn twee kalfjes geboren. De Diergaarde laat weten dat het allebei stiertjes zijn. Eenmaal volgroeid krijgen mannelijke bantengs een zwarte vachtkleur die ook bij vader Bas te zien is, maar op jonge leeftijd zijn ze – net als hun moeders – gecamoufleerd met lichtbruin. Verder steken er, zoals wel vaker het geval is, bij twee van de wallaby-dames een jong uit de buidel. Tegen de tijd dat de jongen zichtbaar zijn voor bezoekers, zijn ze al volwaardige mini-kangoeroes, maar vlak na de geboorte is dat wel even anders. De ontwikkeling in de baarmoeder is uitermate beperkt, het grootste deel van de groei van een ‘Joey’ vindt plaats in de buidel waar het nog kale jong direct na de geboorte naartoe klautert via de vacht. Ook bij de wevervogels is het een drukte van belang bij de kundig gevlochten hangnestjes en bij de bedreigde Mhorr-gazelles dartelen twee jongen rond, zusjes genaamd Anna en Elsa.

… En leed

Onlosmakelijk verbonden met de levenscyclus in helaas ook de dood en in de afgelopen maanden hebben we dan ook afscheid moeten nemen van enkele dieren. Te beginnen met de Euraziatische otters. Kort na het overlijden van het mannetje heeft ook zijn partner het leven gelaten. Met haar 14 jaar was ze zeker de jongste niet meer. Hun verblijf in de Chinese Tuin wordt nu bewoond door vier brilduikers, er wordt nog gewerkt aan een permanente invulling. Bij de bosrendieren is met pijn in het hart besloten om het oudste lid van de kudde in te slapen. Hinde Karina had een kwakkelende gezondheid en had last van een abces op haar schouder. Toen er eind vorig jaar een nieuwe bok werd geïntroduceerd in de groep, werd ze ook nog eens verstoten. Overplaatsen was geen optie, dus het meest humane besluit was om haar uit haar lijden te verlossen. Daarnaast wordt in het Vriendennieuws vermeld dat er een mannelijke Mhorr-gazelle, een vrouwelijke moeraswallaby en een vrouwelijk pinchéaapje overleden zijn in het laatste kwartaal van 2017. Ook slurfhond-dame Gloria is niet meer.

Unicum

De Diergaarde is in haar nopjes met de komst van drie Egyptische landschildpadden (Testudo kleinmanni). Deze schildpaddensoort komt uit Noord-Afrika, maar tegenwoordig zijn er nog maar twee groepjes over in het door oorlog verscheurde Libië. Het drietal zal een plekje krijgen in het Natuurbehoudscentrum dat in het Oceanium gebouwd zal worden, waar ze hopelijk ook voor nageslacht zullen zorgen. Het Europese fokprogramma (EEP) voor de Egyptische landschildpad is opgezet door wijlen Henk Zwartepoorte, een reptielenexpert en oud-medewerker van Diergaarde Blijdorp en wordt nu beheerd door vakgroephoofd Oceanium Mark de Boer.

In blijde verwachting

Reden voor feest in Taman Indah: tapir Pooh is weer zwanger! Diergaarde Blijdorp had jaren geen succes met de Maleise tapirs, luxueuze behandelingen om de dieren in een romantische stemming te krijgen ten spijt. Dit alles veranderde toen Pooh en Vazan aan elkaar werden voorgesteld: gelijk spatten de vonken er vanaf – of nou ja, zoals dat er bij tapirs uitziet, ze lagen hele dagen lepeltje-lepeltje. Dat resulteerde in 2016 in de geboorte van Penang. De kleine was het huis nog niet uit of het duo was alweer aan het oefenen voor de volgende en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Helaas is Vazan kort na de daad overleden aan een ernstige buikvliesontsteking.

Laatste loodjes

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De mannenkant: ook de randen van het verblijf zijn geplaatst.

Eindelijk, de oplevering van het geladaverblijf nadert! Zelfs de schotten bij het voorplein van de Rivièrahal zijn nu omlaag gehaald. Na de werken aan de inwendige structuur van het Roofdieren-Gebouw, de buitenkant en de markante schoorsteen, zijn nu ook de klimrotsen af en de beplanting wordt geplaatst. Het enige wat nu nog moet gebeuren, is het plaatsen van de overkoepelende bogen en de netconstructie. Nog voor de zomer moeten de gelada’s naar buiten kunnen.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De gemengde kant.

Het geladaverblijf wordt in twee delen verdeeld: aan de kant van de oude roofdierenterrassen komt een fokgroep en aan de kant van de Rivièrahal komt een groep met uitsluitend mannen en drie mannelijke manenschapen. In 2016 kwam de eerste harem al aan vanuit NaturZoo Rheine en voorafgaand aan de opening zullen enkele mannetjes al in de binnenverblijven gehouden worden.

 Vrienden-Shop

In de zomer zal de Vriendenwinkel bij de spoorwegovergang worden omgebouwd tot een inloopwinkel. Nu bestaat het zaakje nog uit een toonbank en enkele tafels met knuffeldieren onder een overkapping. Met de verbouwing moet de winkel aantrekkelijker worden voor bezoekers en kunnen de vrijwilligers beter hun verhaal doen en zo nieuwe leden werven. De gehoopte extra inkomsten zijn meer dan ooit welkom, want de omzet in het winkeltje in de Rivièrahal is vorig jaar flink omlaag gegaan. Er lopen minder bezoekers doorheen nu de aangrenzende Terraszaal een bediend restaurant is geworden. ”Er komt een kleine commissie om mee te denken over de nieuwe winkel, over de inrichting en wellicht een uitbreiding van ons assortiment”, zo vertelt betrokken lid Greet van Norde in het Vriendennieuws.

Mensapen

De rust is wedergekeerd bij de gorilla’s. Toen drie weken geleden de jongvolwassen man Nasibu werd gescheiden van de rest, was het even wennen voor Bokito. Hij reageerde fel op bezoekers en daarom werd besloten om de binnenverblijven tijdelijk niet toegankelijk te maken voor het publiek. Nu zijn de deuren van het Mensapengebouw eindelijk weer geopend en zijn de gorilla’s ook bij minder goed weer te bewonderen. De ruiten van Nasibu z’n stekkie zijn overigens wel afgeplakt zodat de rest hem niet kan zien. Nasibu verblijft nu in het onderkomen waar normaal gesproken de witkruinmangabeys zitten. Zij worden nu ondergebracht in het verblijf van de franjeapen, die op hun beurt zijn doorgeschoven naar de ruimte in de Gorilla-Kijkhut waar voorheen de witneusmeerkatten zaten. Het is niet duidelijk of de apen nog terug zullen verhuizen naar hun oude plaatsen als Nasibu over een jaar vertrekt naar Nieuw-Zeeland, of dat de franjeapen binnenkort geïntroduceerd zullen worden tot de gorillagroep.

Roggennieuws

Op 13 oktober vorig jaar zijn er zoetwaterrogjes geboren in Amazonica, zo meldt het Vriendennieuws. De kleintjes zijn eind vorig jaar overgeplaatst naar het bassin van de kaaimansnoeken in het Oceanium. Daar kunnen ze in een rustige omgeving groeien. Het gaat om een viertal jongen van de zogenaamde Leopoldi’s black diamonds (Potamotrygon leopoldi), in het Nederlands ook wel de witgevlekte zoetwaterrog geheten. Daarnaast is er eindelijk gezelschap gekomen voor de eenzame pijlstaartrog in de Haaienbak. De nieuweling is afkomstig uit Neeltje Jans, waar zij in 2016 is geboren.

Grote beurt

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Houd de komende tijd rekening met de ‘lenteschoonmaak’ in de dierentuin: op meerdere plekken wordt namelijk onderhoud verricht. Momenteel worden de hekken van de brug over de Grote Vijver vervangen en wordt er aan de bestrating bij de Alpine Rotstuin gewerkt. De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje op te knappen nu de beplanting weer is teruggeplaatst. De afgelopen maanden werd er gewerkt om de kas weer vogelvriendelijk te maken en om enkele lekken te dichten. Daarnaast zijn de houtsnippers van de bosbuffels en penseelzwijnen vervangen.

Verkast

De Bengaalse oehoes zijn verhuisd naar de volière in de Amoer, waar voorheen de Laplanduilen verbleven. De oude inwoners legden vorig jaar september het loodje nadat ze geïnfecteerd waren geraakt met het Usutu-virus, beter bekend als de ‘merelziekte’. In de oude oehoevolière verblijven nu de manenduiven die eerst in de volière met de blauwe eksters en de Scheepmakers kroonduiven zaten. Ook de witnetkraanvogel is verplaatst, hij wordt nu ondergebracht in de kleine Moerasvolière. Hoewel de Diergaarde niets naar buiten heeft gebracht over de redenen voor alle verhuizingen, is het aannemelijk dat er het één en ander geschoven wordt om te voorkomen dat meerdere volières leeg komen te staan. Ook de aanhoudende vogelgriep kan een rol spelen.

Viervoeter-Route

‘Honden zijn niet toegestaan’, zo klonk het lange tijd aan de poorten van de Diergaarde. Nu wil Blijdorp mensen met hulphonden alsnog de kans geven om te genieten van een dagje dierentuin. Woordvoerster Constance Alderlieste laat aan het AD weten dat er nu een route uitgestippeld gaat worden langs de verblijven waar honden kunnen lopen. Dat zal worden bepaald door middel van proefrondes, onder toeziend oog van de verzorgers. Sommige diersoorten kunnen schrikken van honden en er moet ook rekening gehouden worden met het verspreiden van ziektes. Doorloopverblijven en overdekte ruimtes zullen daarom hoogstwaarschijnlijk buiten de route vallen, net als de kijkpunten bij antilopen en apen.

Verstoppertje

Al een tijdje zitten ze er: het grootste wandelende blad ter wereld, de Phyllium giganteum. Dit insect, dat met hun 10 centimeter zo groot kan worden dat het zowel intrigerend als enigszins beangstigend is, wordt tegenwoordig gehouden in het Aziëhuis, waar voorheen de krokodilstaarthagedissen zaten. Ze komen voor in de regenwouden van Maleisië. In gevangenschap komen alleen vrouwtjes van de diersoort voor. Dat is geen probleem voor deze wandelende bladeren, want de vrouwtjes kunnen voor nageslacht zorgen zonder zich voort te planten. Ondanks hun opmerkelijke grootte zijn ze zo goed gecamoufleerd dat onoplettende planteneters een groter gevaar voor ze vormen dan insecteneters. Blijdorper Bendelid Patty Kloosterman wist er eentje te spotten.

Kort Nieuws

Neushoorn-naam

Foto: Jeroen de Bruijn (BB-Facebook). ”Als je kijkt naar de foto’s, krijg ik het vermoeden dat baby neushoorns zijn gevuld met helium… Op de meeste foto’s lijkt het alsof het diertje nauwelijks de grond raakt.”

‘Huppel’, ‘Neusje’ en ‘Stuiter’: zo noemden veel bezoekers de kleine zwarte neushoorn de afgelopen weken. De Diergaarde besloot om het eens over een andere boeg te gooien: er werd geen namenwedstrijd uitgeschreven, maar men mocht raden welke naam de verzorgers bedacht hadden. Inmiddels is de uitslag bekend: de kleine meid heet Mara! Ze is vernoemd naar de rivier de Mara in noordelijk Tanzania, die de levensader is van het natuurreservaat Masai Mara en de Serengeti. Wist je trouwens dat Mara een verre nakomeling van die andere in Blijdorp geboren zwarte neushoorn is? Neushoorn Laura, de eerste zwarte neushoorn die in Nederland werd geboren, is namelijk de overgrootmoeder van Vungu en dus de betovergrootmoeder (vijfde generatie!) van Mara! Nog geen geluk gehad met het jonkie in levende lijve zien? Meestal is ze tussen 14.00-15.00 uur buiten als het weer het toelaat.

 Ontsnapt!

Nee, ze zag niet dubbel: een dame uit Zoetermeer zag op 9 januari niet één, maar twee woestijnbuizerds in haar tuin. Toen op 29 december een woestijnbuizerd van de Vrije Vlucht Voorstellingen ertussenuit kneep, ontdekte hij onderweg kennelijk een vrouwelijke soortgenoot die in een volière zijn interesse had, 16 kilometer van de Diergaarde vandaan. Na een oproep via Twitter kwamen de verzorgers uit Rotterdam langs en namen hem weer mee. Hij zit inmiddels gewoon weer in zijn eigen volière.

Bijzondere geboorte

Beschuit met muisjes in het Aziëhuis: er is een slanke lori geboren! Dat is bijzonder, want in totaal wordt deze nachtactieve halfaap slechts in zeven Europese dierentuinen gehouden. Wat het nog eens extra speciaal maakt, is dat de slanke lori’s pas een half jaartje in Blijdorp aanwezig zijn en nog maar net geslachtsrijp zijn. Zeggen dat hun aangepaste verblijf in de smaak valt, is dus een understatement! Het klikte al gelijk tussen de twee slanke lori’s, ze brachten veel tijd door met elkaar. Omdat het erg moeilijk is om te fotograferen in het verblijf, zijn er nog geen foto’s van het kleintje. Ook het geslacht blijft voorlopig onbekend.

Werken in Blijdorp?

Heb jij altijd al willen werken in de Diergaarde? Grijp dan je kans! Er zijn verschillende vacatures voor diverse banen in de organisatie, uiteenlopend van banen die alleen een basiseducatie (zoals banen binnen de functie publiekshoreca) vereisen tot HBO-functies (Vakgroephoofd Plant & Dier). Klik HIER om te zien of er iets voor jou tussen zit.

”Blijdorp-virus”

Het AD heeft een interview gepubliceerd met dierenverzorger Jos Hartog. Hij vertelt over zijn jeugd en hoe hij terecht is gekomen in de dierentuin. Ook politiek blijft niet onbesproken. Uit de vele gedetailleerde anekdotes over de dieren waarmee hij werkt, weergalmt liefde en passie voor het vak. Een zekere aanrader om te lezen (klik HIER).

Code Rood

Nou staat Nederland niet bekend om lekker weer, maar de storm op 18 januari sloeg werkelijk alles. De KNMI gaf code rood af: scholen bleven dicht, treinen reden niet en de hulpdiensten stonden paraat. Voor de veiligheid besloot ook Blijdorp de poorten gesloten te houden. De roofdieren werden binnen gehouden uit angst voor uitbraken via afgebroken takken of omgewaaide bomen. Ook schrikachtige dieren, zoals de Mhorr-gazelles, bleven op stal. Er is gelukkig voor zover bekend geen grote schade aangericht in de dierentuin.

Geel met zwarte stippen

Ze zijn terug: de gele koffervisjes. Er zijn nu twee jonge exemplaren te zien in het Publiekslab in het Oceanium. Ze delen hun aquarium met een aantal zeepaardjes. De gele koffervis wordt niet alleen gekenmerkt door hun felle kleur, maar ook door de opmerkelijke vorm van hun lichaam. Ze zijn namelijk niet glad zoals de meeste vissen, maar erg hoekig. Ze mogen dan wel niet zo gestroomlijnd zijn, maar ze zijn wel erg manoeuvreerbaar doordat het ze de neiging geeft ‘uit de bocht te vliegen’. Dat is een nuttige eigenschap voor zo’n kleine diertje, dat zijn dagen doorbrengt tussen het koraal.

Hieperdepiep, hoera!

De vereniging Vrienden van Blijdorp blaast dit jaar 55 kaarsjes uit en dat wordt gevierd! Eerder werd al bekend dat de Vrienden dit jaar trakteren op maar liefst twee of misschien zelfs drie projecten: er gaat €100.000,- naar de constructie van het Natuurbehoudscentrum in het Oceanium, ze bekostigen twee klimrotsen in het nieuwe geladaverblijf met een gift van €50.000,- en er is nog een potje van €100.000,- beschikbaar voor de overkapping van het Flamingo-Stand. Er wordt zelfs overlegd over een jubileumgeschenk, dat minimaal 1 miljoen euro zal bedragen, waarmee het project ‘Eiland Hoppen’ gerealiseerd moet worden – als het aan de Vrienden ligt, gebeurt dat ook nog in 2018. Dat zijn allemaal nog toekomstplannen, maar wat wél al realiteit is, is dat de website van de Vrienden van Blijdorp vernieuwd is! Klik HIER om even te gluren…

 

Nieuwjaarslezing 2018

Foto: Marcel Kreuger (Vrienden van Blijdorp)

In de vroege ochtenduurtjes van 14 januari dromden de Vrienden van Blijdorp samen bij het Oceanium waar, met uitzicht op het Haaienbassin, directeur Erik Zevenbergen het nieuwe jaar van de Diergaarde inluidde. In een speech die volgens menig aanwezige zeker een applausje waard was, sloot hij 2017 af en onthulde hij de toekomstplannen van de dierentuin voor 2018 en de jaren die komen gaan. Op verzoek van de directeur delen we geen foto’s van de presentatie, afgezien van een paar kiekjes van Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger.

2017 was zo slecht nog niet. Met 1,4 miljoen bezoekers trok het park iets minder bekijks dan in 2016, toen dat aantal rond de anderhalf miljoen lag. Er waren afgelopen jaar dan ook geen grote verblijven geopend. Qua dierennieuws was het echter een topjaar: twee jonge neushoorns, twee jonge okapi’s en een heleboel ander jong grut passeerden de revue. Tot de nieuwe diersoorten behoorden o.a. de slanke lori’s, belangers toepaja’s, de teugelijsvogel, buissnavelvissen en twee soorten pijlgifkikkers. Blijdorper Bende heeft publieksprijzen uitgedeeld aan de meest populaire gebeurtenissen: klik HIER om de uitslag te bekijken!

Hoewel het NRC haar uitspraken over de vermeende totale bouwstop van eind vorig jaar nog niet heeft teruggenomen, laat Erik Zevenbergen weten dat de dierentuin in het 55-jarige jubileumjaar van de Vrienden van Blijdorp niet stil zal zitten. De focus ligt op de stapsgewijze verbouwing van het Oceanium. Als tweede fase van dit project (met de transformatie van de Florida-Tunnel en Murenenhoek naar het Great Barrier Reef in 2016 als eerste fase) zal dit jaar het Natuurbehoudscentrum gerealiseerd worden. De plannen voor de verbouwing van de Zee van Cortez tot Natuurbehoudscentrum zijn grotendeels ongewijzigd gebleven. In dit gedeelte van het Oceanium worden in meerdere verblijven een selectie van de meest bedreigde diersoorten die de dierentuin rijk is ondergebracht.. Denk aan de Egyptische landschildpad, de doornstaartagame, de Annam-waterschildpad, de McCords slangenhalsschildpad (vuur)salamanders, het gilamonster, de krokodilstaarthagedis en de Antilliaanse leguaan, maar ook minder bedreigde soorten zoals als de renkoekoek. Langs een van de muren komt een nieuwe broedruimte. De nadruk zal hier liggen op het educatieve aspect, onder meer door de aanwezigheid van een ‘doe-tafel’ voor kinderen. Dit project wordt mogelijk gemaakt door een donatie van de Vrienden van Blijdorp die een groots bedrag van €100.000,- bedraagt.

‘Eiland Hoppen’, het onderdeel Oceanium 2.0 dat in de loop van 2018 en 2019 uit de grond zal worden gestampt, moet een beleving worden waar duidelijk moet worden hoe divers de verschillende eilanden van de uithoeken van de planeet zijn. Blijdorp hoopt nu een stukje van deze schoonheid naar Rotterdam te halen. Wie kent de prachtige natuurdocumentaires over bijvoorbeeld de Galapagoseilanden niet? Dit idee, dat al langer op tafel ligt, is verder uitgewerkt sinds vorige plannen bekend werden gemaakt. Dit project wordt echter meer nieuwbouw dan verbouw.

Het gebied Eiland Hoppen wordt grotendeels een aanbouw tegen de bestaande buitenmuren van het Oceanium. De bestaande kas voor de reuzenschildpadden wordt helemaal doorgetrokken tot aan het terrein waar momenteel geen dierenverblijven staan. In deze kas wordt de continentale indeling losgelaten, zoals ook al het geval is met het beoogde bestand van het te bouwen Natuurbehoudscentrum en de plaatsing van het Great Barrier Reef. Het nieuwe gebied wordt betreden na de Falklands, waar de pinguïns huizen.

Foto: Tom van Deuren

Het eerste deel heeft als thema ‘Madagaskar’. Deze keuze lijkt te suggereren dat het plan om een Madagaskarbiotoop te creëren in de Grote Vijver definitief van de baan is. Een prominent onderdeel van dit stukje Madagaskar wordt een doorloopvolière voor ringstaartmaki’s in de buitenlucht, die uitsluitend te betreden zal zijn via het Oceanium. Uit de concepten die vertoond zijn tijdens de presentatie, kunnen we een idee krijgen hoe het geheel eruit zal zien ook, al kan er nog veel veranderen. Nogmaals, wij hebben geen toestemming om die beelden te delen en zullen het dus met een woordelijke omschrijving moeten doen.

In plaats van de bestaande afslag naar rechts na de ijsschotsen, gaat het nieuwe pad naar links na de schuifdeuren. Aan de wand wordt informatie gegeven over het unieke natuur op Madagaskar. In diezelfde gang zijn de binnenverblijven van de ringstaartmaki’s te zien. De groep ringstaartmaki’s die momenteel gehuisvest wordt op het eiland bij de Tijgerkreek, zal hier naartoe verhuizen. Er wordt nog gekeken of er bijvoorbeeld ook vari’s gehouden zullen worden. Die gang leidt vervolgens direct naar het doorloopverblijf van de lemuren.

Deze volièreconstructie, die bij de presentatie ook wel het ‘Eric Hille’-verblijf werd genoemd, komt op de locatie van het huidige manenwolvenverblijf. Momenteel woont er één jong vrouwtje van deze soort in Rotterdam en het lijkt er niet op dat er in de nabije toekomst een soortgenoot voor haar kan worden gevonden, noch kan ze ergens anders in Blijdorp gehouden worden, dus waarschijnlijk zal zij naar een andere dierentuin verhuizen. Dit verblijf zal niet goed zichtbaar zijn vanaf het hoofdpad dat langs deze volière loopt en dus niet ‘overvloeien’ in het aangrenzende themagebied Zuid-Amerika.

Het pad in het doorloopverblijf maakt een rondje door de volière en gaat vervolgens weer naar binnen. Dan kom je terecht in een ruimte die is afgeschermd van de andere twee derde van de nieuwe kas. De precieze invulling van deze ruimte is nog niet bekend, maar op de ontwerpen is rekening gehouden met enkele verblijven voor kleine diersoorten die er geplaatst kunnen worden en het feit dat dit gedeelte van de kas wordt afgescheiden van de rest, zou kunnen betekenen dat er ook wordt nagedacht over het houden van vogels.

Foto: Karin Seltenrijch (BB-Facebook)

Via het ‘Komodo Ranger Station’, een educatief punt dat ook als sluis tussen de twee delen van de kas zal fungeren, kom je in de ruimte die zal worden toegewijd aan het Indonesische eiland Komodo en aan de Galapagoseilanden. Zoals voor de hand ligt, zullen de Komodovaranen en Galapagos reuzenschildpadden hier centraal staan. Opmerkelijk is dat er alweer geïnvesteerd wordt in een onderkomen voor de Komodovaranen – in 2012 hebben de Vrienden van Blijdorp immers nog een nieuw verblijf gefinancierd in het Aziëhuis. Dit verblijf bleek eigenlijk slechter dan hun oude onderkomen in de Rivièrahal.

In het oude verblijf konden ze graven, het was aangekleed met echte planten en er was meer loopruimte voor het paartje. In het Aziëhuis joegen de twee elkaar op en wanneer het rolluik naar beneden was om de varanen te scheiden, waren de twee ruimtes alsnog kleiner dan wenselijk. De grote nadelen van de Rivièrahal zijn echter dat de stookkosten de pan uit reizen, er geen gedeelte is om te zwemmen en het, daar het niet op biotoop is ingedeeld, veel te wensen overlaat op educatief gebied. Hopelijk zal het onderkomen in het Oceanium het beste van twee werelden combineren. Zo wordt in het ontwerp aangegeven dat de twee varanen standaard gescheiden worden gehouden en kunnen ze er zwemmen. Wat er gebeurt met de oude verblijven van de Komodovaranen, staat nog niet vast.

Visueel worden de twee helften gescheiden van elkaar met beplanting. Er wordt nagedacht om het verder van elkaar te splitsen door nog een hut met educatie over de Galapagos te maken langs het pad. Deze route gaat overwegend langs de buitenbocht van de kas, al komt er misschien een korte route die in het hoogseizoen open gaat. Het verblijf voor de schildpadden, in tweeën gesplitst door het bezoekerspad, maar dat via een verbinding onder het pad langs alsnog in één geheel vormt, wordt verder aangekleed met water en gestolde ‘lavastromen’.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer), situatie per 8 januari 2018.

Dan over die andere monsterklus, aan de andere kant van de Diergaarde: de restauratie van het Roofdieren-Gebouw. Al meerdere jaren wordt daar nu gewerkt aan een verblijf voor gelada’s, maar door vele problemen die veroorzaakt werden door de status als rijksmonument van dat gebouw en de grootschalige budgetoverschrijdingen kwam de bouw meerdere malen helemaal stil te liggen. Het einde is gelukkig in zicht, zo laat Erik Zevenbergen weten: de binnenverblijven zijn gebruiksklaar! Dat mag ook wel, want binnenkort komt een tweede groep gelada’s aan in Rotterdam en die zullen voorlopig daar worden ondergebracht. Medio 2016 kwam er al een harem aan, die sindsdien wordt gehouden in een achter de schermen verblijf bij het Henri Martinhuis.

Het oorspronkelijke idee was om in het verblijf van de samengevoegde roofdierterrassen een hooglandbiotoop te laten zien en in het verblijf aan de andere kant meer een rotsachtig verblijf te maken. Er waren wel enkele rotsen gepland aan de kant van de roofdierterrassen, maar op verzoek van de stamboekhouder van de gelada’s zullen hier nu twee extra rotsen bij komen, om aan de (klim)behoeften van de dieren te voorzien. De Vrienden van Blijdorp zullen dit met een gift van €50.000,- mogelijk maken. Verder moet de netconstructie nog gemaakt worden en moet het nodige aankleden gedaan worden. Het nieuwe geladaverblijf moet in de eerste helft van dit jaar geopend worden.

Twee andere aangekondigde verbouwingen (het zou Rotterdam immers niet zijn) zullen bij de Savanne plaatsvinden. Het kijkpunt over zowel het zebra- als giraffeverblijf bij de Lelievijver-fontein wordt onder handen genomen. De Koedoekraam wordt vervangen door een verbeterd horecapunt om de knooppunten zoals de Lepelaar en de Oewanja Lodge te ontzien op drukke dagen. De route van het treintje wordt ook enigszins verlegd om voor minder overlast te zorgen.

Al met al, 2018 belooft als vanouds een prachtig jaar te worden voor Blijdorp.