Kort Nieuws

Potentie

Foto: Jean-Luc Slijpen (BB-Facebook)

Wederom is het Natuurbehoudscentrum een stukje gegroeid: een aantal kikkervisjes van de Titicacakikker (Telmatobius culeus) is sinds kort hier te zien. Hoewel ze een stuk groter zijn dan de jonge koudbloedigen die Nederlandse slootjes kennen, vallen ze in het niet vergeleken met hun volwassen evenbeelden. Eenmaal volgroeid bereikt de Titicacakikker namelijk een lengte van vijftien centimeter. Het is opmerkelijk dat deze kikkers ook als volwassenen niet het water verruilen voor het droge: van nature leven ze in het Zuid-Amerikaanse Titicacameer, waar het water zo rijk aan zuurstof is dat de dieren via hun huidflappen adem kunnen halen. Deze bestaanswijze ligt echter onder vuur door milieuvervuiling: zowel in 2015 als in 2016 zijn golven van massasterfte vastgelegd, waarbij telkens duizenden kikkers te overlijden kwamen. In de afgelopen vijftien jaar is de wilde populatie met ruimschoots 80% geslonken, wat betekent dat de Titicacakikker een kritiek bedreigde diersoort is. Pas in 2010 slaagde een Peruaanse dierentuin voor het eerst erin om te fokken van deze soort en in 2016 heeft een deel van dat groepje zijn weg gevonden naar de dierentuin van Chester. Eerder ontving DierenPark Amersfoort er acht vanuit het Verenigd Koninkrijk en deze zomer werden er tien naar Rotterdam verzonden. Samen met hun buren, de inheemse vuursalamanders, lijkt er zo weer een mooi amfibieënhoekje te ontstaan in het Oceanium, zoals dat eens ook het geval was in de Rivièrahal.

Kennismakingen

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Bloeien er deze winter nieuwe romances op in de Diergaarde? Inmiddels heeft de recent gearriveerde hyenaman Kara gezelschap gekregen van een Française. Een officiële naam heeft ze niet, al noemen de verzorgers haar liefkozend ‘Bollie’ naar haar postuur. Na een korte quarantaineperiode doorgebracht te hebben in de seperatiekooien onder het bezoekersvlonder mag ze inmiddels de kleine buitenperken bezoeken, maar tot een formele introductie is het nog niet gekomen. Kara is een mannetje op leeftijd, maar zijn bloedlijn is zeer waardevol voor de toekomstige gezondheid van het fokprogramma, wat betekent dat er enige haast geboden is. Aan de andere kant van de Savanne zijn ook maatregelen getroffen om te voorkomen dat een van de inwoners van de dierentuin een eenzame kerst heeft. Het zit namelijk al enige tijd tegen bij de vosmangoesten: alweer meer dan een jaar geleden arriveerde er een mannelijke compagnon voor het duo vrouwtjes. De kennismaking stemde hoopvol, maar onverwachts stierf het jongere vrouwtje en de ander was te oud om zich voort te planten. Sindsdien is het mangoestenbestand afgezakt naar één, maar nu heeft de heer eindelijk weer gezelschap gekregen van een vrouwtje. De eerste paringen werden al snel waargenomen – duimen maar! Tot slot vernemen we via de decembereditie van het Vriendennieuws dat er in juli een mannelijke Balispreeuw gearriveerd is uit Berlijn.

Blijdorper Baby’s

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

Liefhebbers van de categorie ‘klein en pluizig’ opgelet: de bankivahoenders hebben voor nageslacht gezorgd. Pas enkele weken bewonen ze de volière tegenover de bantengs en Indische antilopen, maar kennelijk valt hun nieuwe optrekje wel in de smaak. Het Vriendennieuws informeert ons verder over mogelijk geboortenieuws uit de aravolière: daar zou gepiep gehoord zijn bij de nestkast van de hyacinthara’s. Meer zekerheid bestaat er bij het Falklands-segment in het Oceanium, waar de eindstand dit jaar is uitgekomen op twee jonge koningspinguïns en drie ezelspinguïns. Ook werden de verzorgers in september verblijd met het aanzicht van een jonge McCordsslangenhalsschildpad die uit zijn ei kroop.

Afscheid

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

De kudde netgiraffes is weer ietsjes gekrompen. De laatste jaren wordt Blijdorp door de stamboekhouder geïnstrueerd om de fok te matigen, om de genetische diversiteit van de populatie in gevangenschap te waarborgen. Was de groep een paar jaar terug een van de grootste van het continent, nu staat de teller op ‘slechts’ zeven door het vertrek van twee leden. Giraffe Imke, in 2016 ter wereld gekomen als dochter van wijlen Marian, gaat nu als Malou door het leven in Zürich. Na twee dagen in een transporttrailer doorgebracht te hebben was ze, een beetje wankel en vermoeid, de eerste langnek in 60 jaar tijd die de Zwitserse stad betreedt. Inmiddels heeft ze gezelschap gekregen van soortgenoot Jahi uit Artis en nog een ander jong vrouwtje uit Polen. Giraffe Imara, in 2018 geboren als dochter van Cristel, is naar Serengeti-Park Hodenhagen te Denemarken verhuisd. De mutatierubriek van het Vriendennieuws stelt ons verder op de hoogte van het vertrek van twee mannelijke Egyptische landschildpadden, een paartje slurfhondjes, een vrouwelijke maraboe, twee mannelijke grondeekhoorns en een vrouwelijke mangabey. Verder is bekend geworden dat de vijf eieren van de kritiek bedreigde pantserkrokodillen niet levensvatbaar waren, maar er is goede hoop dat een toekomstig legsel wel uit zal komen. Tot de sterftegevallen van het derde kwartaal van 2019 behoren de Indiase brilslang, twee ezelspinguïns, een vrouwelijke koningspinguïn, twee vrouwelijke zeekoeten, een bejaarde ringstaartmaki, een flamingo, een Indische antilope en een poolvos.

Winters Blijdorp

De countdown tot Kerstmis is begonnen en dat betekent dat de Diergaarde weldra weer een metamorfose zal ondergaan. Vanaf 8 december zal het voorplein van de Rivièrahal een maand lang extra winters aangekleed worden met een zweefmolen, oud-Hollands ballen werpen, kampvuren en vanzelfsprekend gelegenheid tot het kopen van stroopwafels, apfelstrudel en glühwein. Verschillende stukjes van het park, zoals de Grote Vijver en de Chinese Tuin, worden extra mooi verlicht. Klik voor de gehele planning HIER!

Botanisch Blijdorp

Foto: Hortus Botanicus Leiden (hortusleiden.nl). De Statia morning glory (ipomoea sphenophylla).

Bij de lokale natuur valt momenteel weinig kleurenpracht waar te nemen, maar in de tropische panden van Blijdorp stralen de planten nog in volle glorie. In het wandrek van het Natuurbehoudscentrum staan tegenwoordig enkele Gratix’ Venusschoentjes (Paphiopedilum gratrixianum). Eens waren ze verspreid in grote lappen regenwoud in China en noordelijk Indochina, maar minder dan 250 individuele plantjes resteren daar tegenwoordig – slechts een tiende van wat er een decennium geleden nog was. De grootste boosdoener is ontbossing: wie op satellietfoto’s inzoomt op deze regio, ziet dat er hier nog maar weinig ongerepte stukken woud zijn. Gelukkig wordt deze kritiek bedreigde soort succesvol gekweekt door botanisten. Ook heeft Blijdorp via de Leidse Hortus Botanicus zaadjes ontvangen van een van de zeldzaamste bloemensoorten van het Koninkrijk der Nederlanden: de Statia morning glory (Ipomoea sphenophylla). Wanneer deze plantjes tussen december en april in bloei staan, worden de zachtroze bloemen nog voor zonsopkomst geopend en sluiten deze weer rond het middaguur. Ze werden als uitgestorven beschouwd, maar in de jaren ’90 werden een paar exemplaren gevonden bij een olieterminal op Sint Eustatius. Sinds de ontdekking van verdere populaties in noordelijke bossen is het de officiële bloem van het eiland geworden. Ook heeft Blijdorp twee vleesetende planten uit Madagaskar ontvangen: de Madagaskarbekerplant (Nepenthes madagascariensis) en de Masoanabekerplant (Nepenthes masoalensis). Ze zijn allebei erg zeldzaam en tevens bedreigd in hun voortbestaan. Ze zijn bestemd voor de Madagaskar-sectie van de toekomstige Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium.

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). De Gratix’ Venusschoen (Paphiopedilum gratrixianum).

Kort Nieuws

Pluizig pummeltje

Foto: @jennydierenfoto (BB-Insta). ”Dit kleine hoopje is een pasgeboren otter!”

Is het geen snoesje? De nieuwe titeldrager voor ‘jongste inwoner’ van de Rotterdamse dierentuin is nu een otter: vandaag doken er foto’s op van het kleintje. De kersverse ouders, Jacky en Igor, wonen nog geen drie maanden in hun liefdesnestje in de Chinese Tuin. Uit de draagtijd van twee maanden blijkt dat het stel zich al snel op hun gemak voelde in Blijdorp. Moeder Jacky, zeven jaartjes jong inmiddels, is zelf ook ter wereld gekomen in de havenstad: toentertijd verbleven de otters nog tegenover het Roofdieren-Gebouw. Pasgeboren otters zijn zo’n vijftien centimeter lang en kunnen pas na een maand voor het eerst hun ogen openen. Waarschijnlijk duurt het dus ook nog wel even voordat de voltallige otterfamilie zich in het bassin zal wagen.

Kraambezoek

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

En daar blijft het niet bij! Er is weer een Mhorr-gazelle geboren. Deze uiterst zeldzame hoefdieren, uitgestorven in het wild, verblijven naast de leeuwen. Het bestand van het Natuurbehoudscentrum is uitgebreid met een van de drie jonge Henkels bladstaartgekko’s die achter de schermen uit het ei zijn gekropen. Hij verblijft, net als zijn ouders, in het wandrek, maar heeft wel een eigen stek toegewezen gekregen. Deze Malagassische reptielen hebben een bijzondere camouflage, wat een vloek en een zegen is: aan de ene kant zijn ze vrijwel onmogelijk te vinden voor roofdieren, maar hun bizarre uiterlijk maakt ze des te gewilder op de huisdierenmarkt. In nog geen vijftien Europese dierentuinen zijn ze te zien. Hopelijk vallen er de komende tijd nog meer geboortes te melden vanuit de Diergaarde: de vrouwelijke ringstaartmaki’s bij het Oceanium hebben sinds kort een heer in hun midden.

Mensenmassa

Normaal gesproken is het doordeweeks heerlijk rustig in het park, maar hoe anders was dat op 6 november! De kop van RTV Rijnmond liegt er niet om: ”Alle hens aan dek op drukste dag in Blijdorp ooit”. In het kader van de landelijke docentenstaking mochten kinderen gratis naar binnen en aan die oproep werd klaarblijkelijk volop gehoor gegeven. De eindstand was 15.118 man, een getal dat in het verleden alleen is overtroffen wanneer er spectaculaire geboortes waren geweest of het park extra lang geopend was. Om alle bezoekers te kunnen bedienen, werden zelfs kantoormedewerkers ingezet bij de horecapunten.

Buiten Blijdorp: hoe gaat het nu met…

Foto: Tiergarten Nürnberg (tiergarten.nuernberg.de). Thomas in 2018.

… gorilla Thomas? Voor zij die het vergeten zijn: Thomas kwam op de valreep van 2002 ter wereld en was het eerste kind voor Tamani, een groepslid dat nog altijd te zien is in Blijdorp. Zijn vader is Ashmar en aan die kant van de stamboom treffen we ook (‘onze’) oma Annet en de welbekende Ernst. Afijn: in 2009 was het tijd voor Thomas om op zijn eigen benen te staan en verruilde hij de polder voor het zonnige Valencia, waar hij lid werd van een mannengroep. In 2018 verloor de dierentuin van Neurenberg echter hun zilverrug en de stamboekhouder bepaalde dat Thomas, inmiddels uitgegroeid tot een echte spierbundel, aan de beurt was om een familiegroep te gaan leiden. De groep aldaar reageerde kalm op zijn komst en, zo laat de dierentuin weten, is nog even rustig nu Thomas voor het eerst vader is geworden! In de vroege uurtjes van 4 november troffen de verzorgers niet één, maar twee jonge mensapen aan. Een van de jongen heeft het niet gered, maar vrouwtje Habibu draagt nu voortdurend een kleintje met haar mee. Dat maakt het wel een flinke uitdaging om het geslacht te bepalen en een naam laat dan ook nog even op zich wachten. Speciaal voor zij die Thomas hebben gemist: het onderstaande filmpje laat zien hoe groot de zilverrug wel niet is geworden!

 

Kort Nieuws

Natuurbehoudscentrum: Pátzcuaro!

Foto: New York Times. Een aantal salamanders van het geslacht Ambystoma zijn uniek in het opzicht dat zij hun hele leven lang hun uitwendige kieuwen houden en dus eigenlijk nooit voorbij het larvenstadium komen.

Het nieuwste stukje Oceanium blijft zich ontwikkelen! De aquaria in het zogenaamde glazen huis, de middelste kamer waar streng toezicht wordt gehouden, zijn nu in gebruik genomen. In het (van binnen gezien) linker aquarium zijn zes achoques (Ambystoma dumerilii) uitgezet. Deze salamander is verwant aan de welbekende axolotl, maar is een kritiek bedreigde diersoort. Ze komen van nature voor in het Pátzcuaro-meer, het op twee na grootste meer van Mexico, waar naar schatting nog zo’n honderd exemplaren te vinden zijn. In de buurt van dat meer is een klooster te vinden, waar de zusters werken met een eeuwenoud traditioneel medicijn dat zou helpen tegen ademhalingsproblemen. Al 150 jaar lang fokken zij hiervoor op verantwoorde wijze achoques en zij spelen tegenwoordig dan ook een sleutelrol in de internationale inspanning om de achoque te redden. Immers, als de achoque, een toppredator in het uiterst diverse meer, verdwijnt, dreigt een heel ecosysteem in te storten…

Natuurbehoudscentrum: Charco La Palma!

Foto: Wikipedia. Archieffoto van de Cyprinodon longidorsalis

Het middelste aquarium biedt onderdak aan de La Palma tandkarper (Cyprinodon longidorsalis). Hij komt uit een rivier in Noordoost-Mexico, de Ojo de Agua la Presa – of beter gezegd, één kleine sectie van deze rivier. Een slootje dat bekend staat als Charco La Palma, met een oppervlakte van 10 vierkante meter en maximaal 1,5 meter diep: mogelijk het kleinste verspreidingsgebied van alle gewervelden. Als gevolg van opdroging door irrigatie is deze soort in 1994 in het wild uitgestorven, wat betekent dat alle levende exemplaren van deze soort in gevangenschap leven.

Natuurbehoudscentrum: Madagaskar!

Foto: R. Traxl (ZooTierListe). Een volgroeide kotsovato.

Het rechter aquarium bevat een aantal soorten die van Afrika’s grootste eiland, Madagaskar, afkomstig zijn. Zo zitten er zes kotsovato-cichliden (Paretroplus kieneri), door het IUCN op de rode lijst opgenomen als ‘kwetsbaar’. Door het uitzetten van niet-inheemse vissoorten en vernietiging van leefgebied zijn een aantal lokale populaties al verdwenen, een trend die voorlopig niet lijkt te veranderen. Ook een andere, nauwverwante cichlide leeft in dit aquarium: een achttal Paretroplus menarambo. Met een status als ‘kritiek bedreigd’ heeft deze het nog slechter in zijn natuurlijke leefgebied op noordwestelijk Madagaskar. Sinds de jaren ’90 werd gedacht dat hij in het wild uitgestorven was, maar in 2011 ontdekten wetenschappers een resterende populatie in het Tsenymeer. Eveneens kritiek bedreigd is de Pachypanchax sakaramyi, een tandkarpersoort. De Sakaramy-rivier, waar ze hun soortnaam aan ontlenen, is door irrigatie afgenomen tot een paar poeltjes die gevoed worden door lekkende pijpleidingen. In de Antsakoabe-rivier zou wel nog een levensvatbare populatie bestaan en naar verluidt leven ze ook in een paar beschermde kratermeertjes, maar tot op heden blijft de wilde populatie teruglopen.

Diergaarde op het Doek

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

De kandidaten van het NTR-programma ‘Project Rembrandt’, een zoektocht naar de meest getalenteerde schilder van Nederland, hebben laatst hun ateliers versleept naar Blijdorp. Voor hun opdracht moesten ze de Blijdorpse olifantengroep zo mooi mogelijk naschilderen. Benieuwd naar het resultaat? Kijk vanavond dan naar Project Rembrandt op NPO 1!

Gelada’s

Foto: Monique van Oort-Schenk (BB-Facebook)

Hoe gaat het met de gelada’s? Het is alweer bijna een half jaar geleden dat de schuif naar hun buitenverblijf openging en deze bijzondere apen de Rotterdamse buitenlucht mochten proeven. Helaas is de mannengroep inmiddels geslonken tot slechts twee dieren, nadat één mannetje om medische redenen ingeslapen moest worden. Bij de familiegroep is ook nog geen sprake van uitbreiding, maar de bolle buiken van sommige vrouwtjes lijken te suggereren dat hier wellicht verandering in gaat komen. Uiteindelijk hoopt Blijdorp dat het oude Roofdieren-Gebouw onderdak gaat bieden aan twee grote, spectaculaire groepen van deze Ethiopische graseters. Het komt echter niet al te vaak voor dat er in Europa gelada’s beschikbaar zijn voor andere parken, dus mogelijk zal het nog even duren voordat de groepen zo’n indrukwekkende omvang gaan aannemen.

Duurzaam Denken

Foto: Friso Spoelstra (De Havenloods)

Dat deden Diergaarde Blijdorp, frisdrankproducent Vrumona en plasticrecycler Morssinkhof Rymoplast. Zij zijn een proef begonnen in de dierentuin waarbij kleine plastic flesjes ingeleverd kunnen worden om vervolgens hergebruikt te worden. Het systeem lijkt veel op statiegeld, alleen kan je bij deze flessenautomaat een keuze maken tussen een kortingsbon voor een flesje Sourcy of een kleine donatie aan een project om zeeschildpadden bij Sint Eustatius te beschermen. Vrumona heeft de kans aangegrepen om symbolisch een zeeschildpad van de Diergaarde te ‘adopteren’. De nieuwe flessenautomaat past goed binnen de visie van Blijdorp om steeds groener te werken. Immers, dierenbescherming begint bij een schoon milieu. Nu is het natuurlijk hopen dat veel mensen kiezen om hun geld te doneren aan de zeeschildpadden…

Wuiven naar Wanda

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Zwarte neushoorn Wanda gaat de Diergaarde verlaten. Wanda is inmiddels best een oude dame, maar heeft nooit voor nageslacht gezorgd. Haar menstruatiecyclus is nogal onregelmatig en ze heeft dan ook behoefte aan een rustige leefomgeving: hopelijk kan haar nieuwe onderkomen, Gyor Zoo in Hongarije, die aan haar bieden. Het transport vindt in april plaats, maar om de verhuizing zo soepel mogelijk te laten verlopen wordt nu alvast getraind met het in- en uitlopen van de transportkist. Het vertrek van Wanda betekent dat meer bewegingsruimte kan worden geboden aan Naima en haar dochter Mara.

Lentekriebels

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook). Van nature hangen jonge maki’s de eerste tien dagen aan de buik van het moederdier en klampen ze zich vervolgens vast aan haar rug. Deze foto suggereert dat de geboorte mogelijk al enige tijd geleden plaats heeft gevonden achter de schermen.

Love is in the air in de Rotterdamse Diergaarde! In het Aziatisch moeras laat de nieuwe kuifmakaakman Kersen blijken dat hij een echte charmeur is: meerdere dekkingen zijn waargenomen. Ook olifantenbul Timber is weer op bezoek gegaan bij de dames Trong Nhi en Bangka, er zijn meerdere pogingen tot voortplanting gedaan. De eerste geboorte bij de nieuwe ringstaartmaki-groep is een feit! Het vrouwtje kwam al zwanger aan vanuit Apenheul en draagt nu dus een kleine ringstaart met zich mee.

De dwergnijlpaarden leven sinds een tijdje gescheiden. Op de snuiten van de dieren zijn kleine wondjes te zien en Eveliens uiers zijn zichtbaar – allemaal gunstige voortekenen dat in de toekomst wellicht ook hier jongen te zien zullen zijn. Toen het duo in 2013 hun verblijf in gebruik nam, waren ze nog aan de jonge kant om zich voort te planten, maar inmiddels zijn de dieren volwassen. Zowel bij de giraffen als bij de naburige ‘bosgiraffen’, de okapi’s, zijn er bevestigde zwangerschappen: als alles goed gaat zal giraffe Kimberley in april bevallen en okapi Kamina in september. Het zijn beide ervaren moeders.

Ook worden er weer volop nesten gebouwd: in de Gierenrots-volière zitten de hamerkoppen, kapgieren en Rüppells gieren allemaal op eieren. Het laatstgenoemde koppeltje is bijzonder: het vrouwtje, voor wie het de eerste keer is dat ze een ei heeft gelegd, is in 2011 zelf in Blijdorp geboren en is een bekende bij de Vrije Vlucht Voorstellingen. Het is voor bezoekers moeilijk om goed zicht te krijgen op de nestkast, maar via de webcam kan je van dichtbij meegluren. Ook op de kliffen van zeerots Bass Rock zijn de drieteenmeeuwen, eidereenden en papegaaiduikers druk aan het sjouwen met nestmateriaal.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Ontsnapt! Soort van…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Ze zijn misschien oud, maar ze halen nog steeds apenstreken uit: de ringstaartmaki’s in de Grote Vijver. In 2010 kwam een tiental lemuren uit Apenheul naar Rotterdam om daar hun oude dag te slijten. Ringstaartmaki’s besteden een groot deel van de dag aan onderlinge verhoudingen – niet geheel ongelijk aan mensen volgens sommigen – dus zo nu en dan kan het nogal botsen tussen twee dieren. Dat bleek eind vorig jaar het geval toen de verzorgers opeens een dier minder telden. Met een bootje gingen ze de vijver op, op zoek naar hun verstekeling. Uiteindelijk werd ze gevonden onder een graspol aan de oever. De hereniging was echter geen hartelijke: de drie dominante oudjes hadden het voorzien op haar en wisten ook de rest van de groep op te hitsen. De drenkeling bleek ook nog eens een flinke wond onder haar oksel te hebben. Binnen is ze daarvoor behandeld en stapsgewijs weer bij haar soortgenoten gezet, wat dusver een succes lijkt.

Uitzwaaien

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Kleine Blijdorpers worden groot, zo ook bongo Kai. Alweer meer dan twee jaar geleden werd een tamelijk vergeten stukje Diergaarde verblijd met zijn geboorte. Werkelijk verblijd, want voortplanting bij deze bosantilope, ook wel ’s werelds mooiste antilope genoemd, is zeker geen garantie. In oktober vorig jaar is hij verhuisd naar het Deense Givskud Zoo. Het Vriendennieuws laat weten dat in die periode eveneens een mannelijk kuifhertje en een moeraswallaby zijn vertrokken naar de oosterburen, drie dames koeneusroggen en een maraboe naar Frankrijk zijn verhuisd en een François’ langoer-man verkast is naar Pairi Daiza.

”Nalatenschap”

Foto: Karin Seltenrijch (BB-Facebook)

Ongetwijfeld heb je haar eens wel zien zitten: het opmerkelijke dier dat de neushoornleguaan wordt genoemd. Ze verblijft in het stukje Antillen van het Oceanium, tegenover de mangrovebak. Het verblijf doet overigens eerder aan als een woestijngebied, maar dat moet het ook zijn: in het wild zijn ze te vinden in droge regio’s van het eiland Hispaniola (verdeeld tussen Haïti en de Dominicaanse Republiek), waar ze steeds zeldzamer worden. Al enige tijd heeft Blijdorp alleen een vrouwtje van deze soort, nadat haar partner ingeslapen werd. Het lijkt er nu op dat hij toch zal voortleven: het Vriendennieuws laat weten dat het vrouwtje mogelijk eieren draagt. Wordt (hopelijk) vervolgd!

Poedoe-Perikelen

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

De komende tijd wordt het een komen en gaan in het Zuid-Amerika continent, in het specifiek bij het stukje Andes: momenteel verblijft hier één Chileense poedoe. Deze zal binnenkort het park verlaten om ruimte te maken voor twee jonge broertjes. Eén van die mannetjes zal uiteindelijk doorreizen naar een ander park en het overgebleven mannetje krijgt dan gezelschap van een vrouwtje.

Oceanium-Update

Het Publiekslab en het nieuwe Natuurbehoudscentrum tonen enige overeenkomst: beide zalen van het Oceanium zijn, op de verblijven zelf na, niet gethematiseerd en vrijwilligers zijn er volop aanwezig om te vertellen over de dieren. Helaas zijn de deuren van het Publiekslab al sinds augustus vorig jaar gesloten. De verzorgers ontdekten toen een parasiet in het systeem en bij nadere inspectie bleek dat hij wijdverspreid door alle aquaria aanwezig was. Hoewel de schade onder de dieren naar verluidt beperkt is gebleven, moest het hele aquariumrek tegen de vlakte gegooid worden. Sindsdien is er op het oog weinig vooruitgang geboekt, maar bronnen melden dat de zaal in april weer open moet gaan. Dan nog een klein nieuwtje vanuit Platform Zeezicht. ”Is dat het platform bij de zeeleeuwen?” Nee, een bekende naam is het niet voor menig Blijdorp-bezoeker. Platform Zeezicht is het tussenstukje tussen de Amazone-aquaria en het pinguïnverblijf in het Oceanium. Leuk voor de jongere bezoekers is de nieuwe quiz die daar nu te doen is, waardoor ze spelenderwijs wat te weten komen over de gevolgen van zwerfafval en plastic op het leven in de zee.

Zonnebaden

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

”Is die echt?” Het is een veelgehoorde vraag in de Krokodillenrivier. Doodstil kunnen ze op hun stukje strand liggen, de drie gigantische Nijlkrokodillen van Blijdorp. Uiteraard spreekt vooral het dier dat normaliter neerstrijkt vlak voor de bezoekersruit tot de verbeelding. In de loop der jaren hebben de kroko’s ieder hun favoriete plekjes op de kade verworven, maar door daar dag in, dag uit te liggen hebben ze flinke kuilen gecreëerd. Om ze wat beter zichtbaar te maken, moest er het een en ander opgehoogd worden, maar dat betekent dat ze toch echt even van hun plekjes zouden moeten wijken. Het had flink wat voeten in de aarde om een van de strandjes te ontruimen, maar tegen een schadevergoeding bestaande uit een lekkere snack zei de groep natuurlijk geen nee.

Komodo-Commotie

Foto: Anja Theunissen (BB-Facebook)

In 2012 bliezen de Vrienden van Blijdorp het Aziëhuis, tot dan toe een stallencomplex, nieuw leven in. Sindsdien is het gebouw constant in ontwikkeling geweest: soorten kwamen en gingen. Zo zijn er tegenwoordig vleesetende planten te zien waar aanvankelijk schuttersvissen zaten, hebben de krokodilstaarhagedissen plaats gemaakt voor wandelende bladeren, is er een nachtverblijf gerealiseerd voor slanke lori’s en is een reptielenterrarium vervangen door een verblijf voor toepaja’s. Terwijl her en der dus ‘kinderziekten’ verholpen werden, bleef er één hekelpunt over: het verblijf van de Komodovaranen. Het was het klapstuk van het Aziëhuis, maar eigenlijk werkte het niet goed voor de dieren. Vandaar dat Blijdorp binnenkort een nieuw onderkomen gaat realiseren bij het Oceanium, als onderdeel van Eiland-Hoppen. Het lijkt er nu op dat we ze tot die tijd niet meer gaan zien: het verblijf staat leeg en ook het soortbordje is weggehaald. Dat betekent niet dat ze niet meer in Rotterdam aanwezig zijn: al langere tijd verbleef het mannetje in het oude verblijf in de Rivièrahal en zo nu en dan zou ging hij naar de Maleise Bosrand om het vrouwtje te dekken. Of het vrouwtje nu permanent is ingetrokken bij de man, is niet bekend. Een tijdje terug werd immers al bekend dat Blijdorp binnenkort van vrouwtje zou wisselen, dus mogelijk is ze naar een andere dierentuin en doet een toekomstige Komodo-dame gewoon haar intrede in het Aziëhuis.

Kattenkwaad

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Nu iedereen zich vergaapt aan de leeuwenwelpjes (die je dankzij DIT filmpje van Blijdorp nu ook uit elkaar kan houden), zou je bijna vergeten hoe het met de andere grote katachtigen in het park gesteld is. Voor de Sumatraanse tijgers geldt nog steeds een fokverbod. In principe zouden Emas en Alia een goed koppeltje zijn, maar de Europese dierentuinen zitten simpelweg vol. Alia heeft inmiddels een implantaat gekregen waardoor ze zo nu en dan wel op bezoek kunnen gaan bij elkaar en zo zichzelf kunnen bezighouden. Ook van de Amoerpanters hoeven we niet veel te verwachten de komende tijd. Zo zeldzaam dat ze zijn, momenteel zijn weinig dierentuinen op zoek naar nieuwe aanwas. Daarnaast mogen Cema en Vatne ook niet meer met elkaar fokken, want toen er in 2016 een paar welpjes dood ter wereld kwamen, was een hiervan zwart. Blijkbaar hebben Cema en Vatne allebei het recessieve gen voor de zwarte vachtkleur, maar zwarte Amoerpanters zijn niet bepaald bevorderlijk voor het fokprogramma: vaak worden ze verstoten door de ouderdieren. Momenteel hoopt de Diergaarde dat de stamboekhouder een vervanger kan regelen voor Cema.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Soms kunnen de herenigingen tussen Alia en Emas er heftig aan toegaan… (archieffoto)

Buren bij de Lemuren

Foto: Greet van Norde (Vrienden van Blijdorp)

Even terug: nadat in 2016 het Great Barrier Reef werd opgeleverd, werd ons verteld dat de volgende renovatie van het Oceanium die van de Zee van Cortez zou zijn. Toch waren het vandaag niet de Antilliaanse leguanen die hun nieuwe stekje betrokken, maar de ringstaartmaki’s! Het was een dag vol schijnbare tegenstellingen in Diergaarde Blijdorp. In een voor de rest rustige dierentuin dromden twee zalen aan Vrienden van Blijdorp ’s ochtends bijeen in het Oceanium. Ondanks deze grote opkomst vond de officiële openingshandeling plaats in het bijzijn van een handjevol aanwezigen. Om nog maar te zwijgen over hoe deze winterse dag eigenlijk net even te koud was voor de exotische lemuren! Een rare samenloop van omstandigheden die misschien alleen maar passend is voor deze opmerkelijke halfapen.

Foto: Greet van Norde (Vrienden van Blijdorp)

De opening werd voorafgegaan door een praatje door Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger en Marjolein van Klei, vakgroephoofd Amerika. Er werd even stilgestaan bij Eric Hille, wiens legaat dit verblijf mogelijk heeft gemaakt. Hij was zijn hele leven een trouwe supporter van de Diergaarde en besloot dat zijn vermogen na zijn overlijden besteed zou mogen worden door de vereniging Vrienden van Blijdorp. Als dank hiervoor vond de kleine openingshandeling plaats in besloten kring, met directeur Erik Zevenbergen, Marcel Kreuger, de verzorgers en Eric’s familie. Wel kon dit moment voor het eerst in Blijdorp-geschiedenis op een afstandje gevolgd worden via een livestream van de Vrienden van Blijdorp op Facebook!

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook)

De visie die de Diergaarde voor ogen had toen begonnen werd met de constructie van dit verblijf, is mooi tot uiting gekomen. Het nieuwe tehuis van de ringstaartmaki’s in Blijdorp is veel natuurgetrouwer vormgegeven dan in andere dierentuinen. Ringstaartmaki’s leven in het wild op de dorre zuidpunt van Madagaskar en hun buitenverblijf is dan ook op die manier ingericht. De vegetatie wordt gekenmerkt door korte, stekelige planten die her en der afgewisseld wordt door wat grotere begroeiing om in de klimbehoefte van de maki’s te voorzien – al was vandaag alles gesluierd door een laagje sneeuw.

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook)

Het landschap wordt onderbroken door een hutje, met daarin informatieve borden over de ringstaartmaki’s. Zo kan je hier een idee krijgen hoe de voetzool van een lemuur voelt: de textuur geeft de dieren dusdanig veel grip, dat de verzorgers afgelopen week verrast werden door maki’s die recht omhoog klommen langs de gladde metalen pilaren in het doorloopverblijf! Iets verderop stuit je op nog een huisje, ditmaal niet toegankelijk voor het publiek. Hier kunnen de maki’s, echte liefhebbers van de hitte, op kille dagen opwarmen terwijl ze toch in het zicht van de bezoekers zitten. Hetzelfde principe gaat op voor de kleine baobab-replica iets verderop. Het pad maakt een lus door het verblijf en zal in de toekomst hopelijk regelmatig overgestoken worden door de inwoners. Het is roodgekleurd, een kleine verwijzing naar de bijna Mars-achtige aarde die in grote hoeveelheden aanwezig is op Madagaskar.

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Op dagen dat het te koud is voor de dieren om naar buiten te gaan, zoals vandaag, zijn ze alsnog zichtbaar achter het glas in hun binnenverblijf. Op het eerste gezicht is het een vrij simpel onderkomen dat gebruik maakt van tralies. Het is weliswaar geen esthetisch kroonjuweel, maar het staat de verzorgers wel toe om de maki’s ongehinderd te observeren en ze op die manier van de juiste zorg te voorzien. Het binnenverblijf, dat gesitueerd is in een kleine aanbouw, bestaat uit vijf aangrenzende ruimtes die van elkaar afgesloten kunnen worden indien nodig. Achterin het buitenverblijf is eveneens een kleine separatiekooi.

Foto: Danny Noorman (BB-Facebook). De andere makigroep in de Grote Vijver.

Momenteel wordt dit stukje Madagaskar bevolkt door een groepje van negen vrouwelijke ringstaartmaki’s, die binnenkort gezelschap krijgen van een paar mannetjes. Met zoveel dierentuinen die ringstaartmaki’s houden, zou je bijna vergeten hoe bijzonder deze soort is! Hun meest opvallende lichaamsdeel, de gestreepte staart die langer is dan de rest van hun lichaam, heeft meerdere functies. Zo gebruiken vrouwtjes ze om hun jongen warm te houden, maar door hun staarten tussen hun polsen te wrijven kunnen ze ook geursignalen afgeven. Op die manier worden territoria afgebakend, maar ook voor communicatie binnen de groep worden ze gebruikt. Wel zo handig voor een diersoort die een groot deel van hun dag besteedt aan onderlinge verhoudingen en rangordes. Het zijn veelzijdige diertjes die behendig genoeg zijn om zich met gemak tussen boomtoppen te verplaatsen, maar een groot deel van hun activiteit vindt plaats op de grond. Wanneer ze hier lopen, kan je al snel zien waarom hun wetenschappelijke naam Lemur catta is: hun gestalte heeft wel iets weg van dat van een kat.

Hoewel de ringstaartmaki’s vandaag binnen moesten blijven, mochten ze eerder deze week al eens op verkenningstocht gaan in hun nieuwe verblijf. Hoe dat eraan toeging, zie je hieronder!