Kort Nieuws

Op een roze wolk

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). ”Geweldig om de kleine vissende katjes te zien.”

De jaarlijkse geboortegolf mag haar piek dan wel gehad hebben, maar er zijn alsnog genoeg kleine bewoners van Blijdorp om van te genieten. Met de okapi die eerder deze maand ter wereld kwam, inmiddels Kisala gedoopt, is het nog altijd goed gesteld. Sinds haar geboorte is ze flink gegroeid en dat zal nog wel even doorzetten. Naar verwachting zal het nog even duren voordat we haar kunnen zien, want jonge okapi’s blijven na hun geboorte voor een langere tijd in hetzelfde gebied. Moeder Kamina houdt het kalf goed in de gaten, maar instinctief houdt ze enige afstand zodat roofdieren het jong niet opmerken. Dat is eveneens de reden dat jonge okapi’s pas na een maand voor het eerst poepen! In de Aziatische helft van de Diergaarde zijn twee nieuwe geboortes te melden. In de Maleise Bosrand is vissende kat Saray moeder geworden van een tweeling. Vader Mumbai kwam in de zomer van 2018 over vanuit Tsjechië en dat najaar was het ook al raak. Hij speelt geen rol in de verdere opvoeding van de kleintjes en Saray houdt hem dan ook nauwlettend in de gaten als hij in de buurt komt. Wees er snel bij, want net als bij huiskatten groeien de kittens als kool. Op een steenworp afstand, in het Aziëhuis, is er voor de derde keer een slanke lori ter wereld gekomen. In 2017 waren deze nachtactieve halfapen de winnaars van de Blijdorper Bende Award in de categorie ‘Nieuwe Diersoorten’. Hun snelle voortplantingssucces is opmerkelijk, al helemaal gezien er nog geen tien dierentuinen in Europa zijn die de soort houden. Diergaarde Blijdorp heeft laten weten dat de vorige kleintjes in afwachting van een nieuw tehuis achter de schermen verblijven.

Verlies

Helaas ook minder vrolijk nieuws. De jonge serval, eind vorige maand geboren, is overleden. Extra zuur is dat ook vorig jaar moeder Jina er niet in wist te slagen om haar jong in leven te houden. Toen werd achteraf duidelijk dat ze de kleine zoveel rondsleepte dat er een wond was ontstaan in de nek van de kitten, die ondanks medische behandeling niet kon genezen. Gezien bezoekers wederom hebben gemeld meer verplaatsingen te hebben gezien dan gebruikelijk, is het niet ondenkbaar dat dit ook ditmaal de boosdoener was. Het gedrag is moeilijk te verklaren, gezien Jina in 2017 geen enkele moeite had met het grootbrengen van zoontje Mosi. Om de rust te bewaren, was het verblijf afgezet met extra hekken, zodat bezoekers minder dichtbij konden komen. Of Blijdorp in het vervolg meer maatregelen gaat treffen, zal moeten blijken.

Vlam in de pan

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Net zoals dat bij mensen het geval is, kunnen dieren elkaar van tijd tot tijd in de haren vliegen. In Rotterdam gebeurde dat twee keer in korte tijd: ten eerste ging het fout bij de dwergnijlpaarden. Floris en Eveline hebben enige tijd apart van elkaar geleefd. Niet alleen is dat een natuurlijkere en minder stressvolle levenswijze voor deze solitaire oerwoudbewoners, maar de kans op voortplanting wordt ook groter als de dieren niet continu in elkaars gezelschap verkeren. Hun reünie lijkt echter te suggereren dat we niet hoeven te rekenen op dwerg-dwergnijlpaardjes in de nabije toekomst. Schermutselingen bij nijlpaarden gaan er hard aan toe, maar gelukkig is hun huid (ook bij de dwergsoort) meerdere centimeters dik en uiterst beschermend tegen dit soort verwondingen. Het tweetal ging dan ook zonder permanent letsel weer uit elkaar. Iets serieuzer ging het eraan toe bij de Aziatische leeuwen. Daar is Lalana, moeder van drie, flink te grazen genomen door Bente en Chica. Vrijwilligers melden dat de laatstgenoemde vrouwtjes beide krols waren, wat bij leeuwen gepaard gaat met extreme agressie. Met oog op het tumult waren de welpjes al tijdelijk achter de schermen geplaatst. Ondanks de recente periode van rust wringt het al langere tijd in de groep: nadat Lalana bevallen was, duldde ze de andere dames lange tijd niet in de buurt van haar kroost. Sommige confrontaties verliepen zelfs zo heftig dat mannetje Aapal tussen de twee partijen moest komen. Lalana is na een controle door de dierenarts overigens gewoon weer in het buitenverblijf te vinden.

Beleef Blijdorp Anders

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Voor de groep trouwe Blijdorpbezoekers die regelmatig hetzelfde rondje door de dierentuin wandelen, deed zich laatst een buitenkansje voor om eens wat nieuws te proberen. Tijdens de Open Monumentendagen liet Diergaarde Blijdorp, goed voor 21 rijksmonumenten van nationale architectonische waarde, vanzelfsprekend van zich horen. Vrijwilligers gaven, tegen een bijdrage van €5,- bedoeld voor natuurbehoudprojecten, bezoekers een rondleiding van circa een uur. De gegadigden waren zeer te spreken over de tour. Mooi meegenomen is natuurlijk het feit dat de restauratie van de laatste paar vervallen pareltjes, waaronder de Bergdierenrots en de Rivièrahal, niet lang meer op zich zal laten wachten. Het verschil tussen de vernieuwde bouwwerken en de nog versleten panden benadrukt hoe nodig een intensieve onderhoudsbeurt is. Verder organiseerde de dierentuin in het kader van het Gergiev Festival van het Rotterdams Philharmonisch Orkest in het Oceanium en de Rivièrahal speciale optredens van de protegees van het Hellendaal Muziekinstituut. Bovendien was er ook nog een speurtocht beschikbaar. Oh, en de Blijdorp-ervaring strekte zich uit tot buiten de grenzen van de tuin: Blijdorps Oceaniumboot, ook wel liefkozend de ‘Haaibaai’ genoemd, deed mee aan de Wereldhavendagen. Alweer meer dan tien jaar geleden kreeg de Diergaarde dit schip cadeau van het Havenbedrijf en sindsdien bevoorraadt het de aquaria van de dierentuin met schoon ballastwater. Bijzonder is dat dit schip volledig draait op het gebruikte frituurvet van de restaurants in het park. Tot slot is Blijdorp het toneel van de nieuwste toevoeging aan de kinderboekenreeks Pinkeltje. Eerder werden onder andere de Efteling en het Rijksmuseum al aangedaan. Voor €10,99 is het boek verkrijgbaar in de Zee van ZOOvenirs.

Foto: Ries van Wendel de Jood(PortOfRotterdam.com). Blijdorp-directeur Erik Zevenbergen en communicatiedirecteur Richard van der Eijk van het Havenbedrijf op de Haaibaai.

Kort Nieuws

Inburgeren

Foto: @surfariseychelles (Instagram). Seychellen reuzenmiljoenpoot (archieffoto).

Het bestand van Diergaarde Blijdorp is uitgebreid met twee nieuwe diersoorten! In het Natuurbehoudscentrum kan je nu kennismaken met de Seychellen reuzenmiljoenpoot (Sechelleptus seychellarum). Deze kruipers kunnen een lengte van zo’n 15 centimeter bereiken – al impliceert de titel ‘reuzenmiljoenpoot’ al dat dit niet zomaar een oorwurm is. Wellicht gaat dit beestje niet de harten van de massa’s veroveren, maar de Diergaarde hoopt dat ze het gewoon naar hun zin gaan hebben in hun onderkomen: jongen zijn gewenst! Tussen 2000 en 2005 is de wilde populatie namelijk gehalveerd ten gevolge van habitatvernietiging. Of dat nou was in de vorm van landbouw, invasieve bamboesoorten of verdroging. Het is dan ook een bedreigde diersoort.

Foto: ”thelittleman” (inaturalist.org). De bloedzuigerhagedis (archieffoto).

Met de andere nieuwkomer is het minder slecht gesteld: de bloedzuigerhagedis (Calotes versicolor). Nee, hij is geen parasiet, maar in de paartijd krijgen de mannetjes een dieprode kop. Ze zijn familie van de agamen en hun huid is dan ook bedekt met grove schubben, over hun rug loopt een kam. Deze mooie reptielen worden maar in vier andere Europese dierentuinen gehouden. In Blijdorp zijn ze te vinden in het Aziëhuis, waar ze het verblijf van de neushoornboomslangen hebben overgenomen. Waar zij naartoe zijn gegaan, is onbekend.

Komen en gaan…

-> Geüpdatet 02-09-2019

Foto: Arenda Marcel Lola Romi Nijs‎ (BB-Facebook). In Rotterdam geboren en getogen, nu in Beekse Bergen te zien.

Bloeit er wellicht een nieuwe romance op in het Aziatisch Moeras? Ruim een jaar nadat de vrouwelijke witnekkraanvogel het leven liet op de respectabele leeftijd van 42, heeft het mannetje gezelschap gekregen van een nieuwe soortgenoot. Om te voorkomen dat de nieuweling het op een lopen zet, is het hek langs het vlonder verhoogd. Even verderop is het ook een komen en gaan van transportkisten: een bantengstier die vorig jaar in Rotterdam ter wereld kwam, is afgereisd naar Hilvarenbeek. De Blijdorpse verzorgers kwamen terug met de bul van het Safaripark, als beoogde troonopvolger voor de overleden banteng Bas. Bronnen melden dat hij helaas kort na zijn aankomst in de Maasstad overleden is. Later is een tweede bantengstier overgekomen, ditmaal afkomstig uit Burgers’ Zoo. Verder is de kudde Mhorr-gazelles versterkt met een vrouwtje uit de dierentuin van Wenen. Om enige genetische diversiteit te waarborgen bij deze zeer zeldzame diersoort, is het belangrijk dat er regelmatig nieuwe fokpaartjes worden samengesteld. Een minder vrolijk bericht komt uit Hart van Afrika, daar is een van de vrouwelijke penseelzwijnen bezweken aan een longaandoening. Het tweetal dat resteert, vliegt elkaar nog wel eens in de haren, dus biggetjes lijken vooralsnog uitgesloten. De mutatielijst van de zomeruitgave van het Vriendennieuws wordt afgesloten met de overlijdensberichten van twee vrouwelijke hutia’s.

Virtual Reality? Reality!

Screenshot: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Videospellen worden steeds realistischer, maar Blijdorp neemt dat nog een stapje verder met Blijdorp The Game, een nieuw zakelijk arrangement dat afgehuurd kan worden voor personeelsuitjes, teambuilding of familiedagen vanaf 25 deelnemers. Het scenario, het zogenaamde Miss Jane Mysterie, gaat over een vlogster die vermist raakt in de Diergaarde. De spelers nemen in groepen de rol aan van rechercheurs en aan hen is de taak om uit te zoeken wat er is gebeurd en krijgen een kijkje op bijzondere plekken zoals het laboratorium en het voedselmagazijn. Medewerkers, zoals de dierenarts, directeur en dierverzorgers vertellen hen meer over hun bijzondere werk. Ieder team heeft een tablet en trekt ten strijde tegen de andere teams. Het slimste en oplettendste team zal zegevieren. Voor meer informatie, klik HIER.

De ooievaar wordt overspannen…

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Geelkeelfrankolijn met jongen.

De pakken beschuit en muisjes zijn niet aan te slepen in het park – nieuw leven alom. De servals zijn voor het derde jaar op rij ouders geworden. De kleine maakt het goed, maar het geslacht is dusver nog giswerk en de kleine houdt zich vaak schuil. De kuifmakaken doen een stuk minder moeite om hun jongste telg te verbergen: de gehele groep bekommert zich om het jonkie. Maria is een ervaren moeder en draagt hem of haar continu met zich mee. Toen Kersen, de vader, eerder dit jaar werd voorgesteld aan de groep, was hij direct een geliefd lid van de groep. De kennismaking vond plaats in maart en met een draagtijd van iets langer dan vijf maanden, was het duidelijk al snel raak. Op de Amerikaanse Prairie is de derde bizongeboorte van het jaar een feit: het is een meisje dat Lieke is gedoopt. In de Okapi-Volière hebben de geelkeelfrankolijnen voor het eerst voor nageslacht gezorgd. Ook is er goed nieuws voor de liefhebbers van koudbloedigen: zowel de La Palma tandkarpers (Cyprinodon longidorsalis) als de Madagaskartandkarpers (Pachypanchax omalonotus), sinds dit jaar aanwezig in Blijdorp, hebben al voor nageslacht gezorgd. Dat is maar goed ook, want met beide soorten is het bedroevend gesteld – de La Palma tandkarpers zijn zelfs uitgestorven in het wild. Daarnaast vermeldt het Vriendennieuws dat er dit jaar in totaal vijf kroeskoppelikanen uit het ei zijn gekropen. Daarmee telt de groep 56 leden! Best opmerkelijk, gezien de vogels er pas een paar jaar geleden voor het eerst in slaagden om zelf kuikens groot te brengen. En daar houdt het niet bij op: de gilamonsters hebben inmiddels voor eieren gezorgd, er zijn dekkingen waargenomen bij de olifanten en de ijsberen Olinka en Wolodja hebben kennisgemaakt. Wordt hopelijk vervolgd…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). De kleine kuifmakaak.

Kort Nieuws

Babyboom

Foto: Ria van der Graaf (BB-Facebook)

Ook tijdens de zomerdagen valt er nieuw leven te vieren! De kuifseriema’s zijn erin geslaagd om eieren uit te broeden, een unicum voor de Rotterdamse dierentuin. Met een beetje geluk kan je het pluizige jong zien rondstruinen over de grond van de aravolière. In de Krokodillenrivier is een andere vogel uitgevlogen, te weten een jonge sneeuwkaptapuit. Even verderop hebben de kroonparelhoenders voor nageslacht gezorgd. Elders op de Savanne is een witkruinmangabey geboren, het kleintje klampt zich voorlopig nog stevig vast aan zijn of haar moeder. Verder is inmiddels duidelijk geworden dat er twee rode panda’s geboren zijn. Goed zichtbaar zijn ze nog niet, want jonge panda’s brengen hun eerste levensfase door in hun vertrouwde nestje. Maar, als je geluk hebt, zie je wellicht moeder Yukiko haar kroost verslepen tussen de verschillende nestkasten. Diergaarde Blijdorp is een van de belangrijkste partijen die betrokken is bij de bescherming van de rode panda en deze geboorte is dan ook meer dan welkom.

Verrassing!

Foto: Inge de Vries (BB-Facebook)

Minder gewenste kleintjes zijn te zien in de Krokodillenrivier: daar is een hele bubs nijlkrokodillen uit het ei gekropen. Er zijn al dusdanig veel nijlkrokodillen in gevangenschap dat er geen ruimte is voor nieuwe aanwas, dus Blijdorp heeft nooit gepoogd te fokken met deze oerreptielen. Toch dook ook in 2015 een drietal krokodilletjes op. Voorheen raapten de verzorgers steevast de eieren, maar omdat dat nogal een omslachtige taak is en werd gedacht dat de omstandigheden helemaal niet volstonden voor het uitbroeden van eieren, werd besloten om ze te laten liggen. Hoe het kan dat er, na het vorige ‘incident’, toch weer eieren zijn uitgekomen, staat niet vast. Officiële aantallen zijn er ook nog niet, bezoekers hebben er al een tiental geteld, maar wegens de schuwe aard van de kleintjes zijn exacte tellingen lastig. Van het vorige nest is één dier blijven leven, dus mogelijk blijven er ook ditmaal enkele over. En oh ja, wat onverwachtse gasten in de dierentuin betreft: Amazonica kampt momenteel met een kakkerlakkenplaag. Je bent gewaarschuwd.

Navigatie-Nieuws

Diergaarde Blijdorp heeft een nieuwe plattegrond uitgebracht. Het opvallendste is dat Blijdorp voor het eerst sinds jaren de oriëntatie van de kaart heeft aangepast: in plaats van de gebruikelijke richting met het noorden aan de bovenkant is ervoor gekozen om de kaart een kwartslag naar links te draaien, wat resulteert in de Oceanium-Zijde met de hoofdingang onderaan en de Rivièrahal met de oude ingang bovenaan. Verder wordt er weer een hoofdroute op aangegeven, met verschillende afsplitsingen die bezoekers ook langs de minder prominente plekken leiden, alvorens ze weer uitkomen op de hoofdroute. Pas bovendien op voor een fysieke routewijziging: de ingang van Taman Indah aan de kant van de olifanten en tapirs wordt gesloten. Het is het resultaat van een onderzoek naar bezoekersgedrag. De hoofdroute gaat nu om het olifantenperk heen, langs de Tijgerkreek.

Hyena-Handel

Foto: Shirley Laurman (BB-Facebook)

Hyenaman Jelai gaat Rotterdam verruilen voor Kroatië. Jelai, in 2015 uit Beekse Bergen overgekomen, heeft samen met het inmiddels overleden vrouwtje Kira eenmalig voor succesvol nageslacht gezorgd, in de vorm van dochter Buyah. In zijn voetsporen treedt een twintig jaar oude Berlijner genaamd Kara, recentelijk aangekomen in het park. Het is de bedoeling dat hij uiteindelijk gezelschap gaat krijgen van een Française, om zo hopelijk voor het eerst sinds 2016 weer voor hyenapups in Blijdorp te zorgen. Hij is al wat aan de oude kant voor een hyena, maar omdat zijn ouders uit het wild afkomstig zien, is hij genetisch gezien erg waardevol voor het fokprogramma. De aanstaande verhuizingen worden gedirigeerd door de EEP-coördinator in DierenPark Amersfoort. Nadat Kara werd afgeleverd in Rotterdam, hebben de Duitse dierenverzorgers de vrouwelijke manenwolf meegenomen naar Berlijn, waar zij nu verblijft.

Ontwikkelingen in het Oceanium

Foto: Diergaarde Blijdorp

Er is altijd wat nieuws te zien in het Oceanium! Zo is het Publiekslab eindelijk weer up and running, een jaar nadat Blijdorp door een wijdverspreide parasiet genoodzaakt was om het gehele aquariumrek te vervangen. De vissen die in de tussentijd achter de schermen verbleven, maken nu weer een terugkeer. Verder is het bestand van het Natuurbehoudscentrum wederom uitgebreid. De ploegschaarschildpadden, die in mei hun verblijf betrokken, hebben namelijk enkele onderhuurders gekregen: in de beplanting en over de rotsen klauteren enkele Madagaskarleguanen (Oplurus cuvieri) rond. Net als de ploegschaarschildpadden staan ze op de lijst om uiteindelijk te verhuizen naar de Eilandhoppen-kas, maar dat project ligt momenteel stil. Ook is een klein stukje van de grond van de ploegschaartjes afgepakt om daar enkele spinschildpadden te plaatsen: een soort die al present was bij de opening van het Natuurbehoudscentrum, vertegenwoordigd door twee jongen in het centrale glazen huis. Over dat glazen huis gesproken: daar zij nu twee Henkels bladstaartgekko’s (Uroplatus henkeli) te bewonderen. Een tweede paartje blijft achter de schermen. Het is een soort die zich specialiseert in het totaal opgaan in zijn omgeving in zijn de wouden van Madagaskar. Door ontbossing en de illegale huisdierenhandel zijn er echter steeds minder van deze merkwaardige dieren, die ook nog eens zeldzaam zijn in gevangenschap. Des te fijner dat ze het kennelijk naar hun zin hebben in Blijdorp, want het duurde niet lang tot er eieren werden gelegd. De Diergaarde meldt dat drie babygekko’s inmiddels in alle rust opgroeien achter de schermen.

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Madagaskarleguaan.

Flitsactie: een vliegende start!

Voor zij die teleurgesteld waren dat de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium uitgesteld is, valt er dit jaar alsnog genoeg te vieren in de Diergaarde. Dusver gaat het de Vrienden namelijk voor de wind! Twee van de vijf onderdelen van de ‘Flitsactie’, een krappe twee maanden geleden afgetrapt, zijn alweer afgerond. Deze campagne komt voort uit overleg tussen de vereniging en de dierentuin, omdat de Vrienden graag wat achterstallig onderhoud in het park wilden tackelen. Echte publiekstrekkers zijn het niet, maar het is wel een mooi voorbeeld van de Vrienden die zich hard maken voor dierenwelzijn en een mooier Blijdorp.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Olifanten staan natuurlijk bekend om hun intelligentie: deze nieuwsgierige dieren hebben dus continu behoefte aan vermaak! Daarom probeerde de Diergaarde een tijdje terug eens iets nieuws: een grote paal midden in het verblijf, met verschillende bevestigingspunten voor verrijkingsmateriaal. Veelal is dat in de vorm van eten dat spelenderwijs losgepeuterd moet worden, maar ook matten, banden en ballen bijvoorbeeld. Het is een daverend succes en dat smaakt natuurlijk naar meer.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Dankzij de Vrienden staat er nu een tweede ‘entertainmentboom’ op het buitenperk. De Vrienden hebben een bijzondere band met de Blijdorpse olifantengroep: voor de bouw van Taman Indah telden ze bijna een miljoen gulden neer en in 2017 kwam daar nog eens €100.000 bij om de betonnen vloer te vervangen door een zacht zandbed. In een verder verleden, toen de slurfjes nog in de Dikhuidenvleugel huisden, werd door de Vrienden een flinke bijdrage geleverd aan het creëren van een nieuwe bullenstal voor olifantenman Ramon. Zelfs de matriarch van de Blijdorp-kudde, Irma, is een geschenk van de vereniging! En mogelijk kunnen ze over een paar jaar weer de portemonnee trekken, want de Diergaarde wil graag het bestaande olifantenverblijf flink opschalen…

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Een klein stukje verderop hebben de Vrienden een verbouwing bekostigd die veel opvallender is: het manoelverblijf straalt weer als vanouds. Dat zegt wat, want hij stamt uit 1999 (en, je raadt het al, was toentertijd ook een Vriendenproject)! Al die tijd heeft dit stukje Mongoolse Steppe braaf zijn werk gedaan, door weer en wind. Heel wat fotografen leunden hun ellebogen erop, heel wat kinderschoentjes hebben over de grote kunstrotsen geklauterd en van tijd tot tijd is het zelfs de geboortegrond van een kleine manoel geweest… Toch gingen er de laatste tijd steeds meer stemmen op onder leden van de vereniging om ‘m eens in de lak te zetten, want ouderdom komt zo met zijn gebreken.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Met de renovatie is niet alleen gewerkt aan de façade, maar ook aan de inrichting van het verblijf zelf. Zo’n vaart liep het immers nog niet met de fok en men hoopt dan ook dat het nieuwe landschap de manoels zal bevallen. Het verblijf van de Mongoolse renmuizen, dat al jaren leegstaat, is in het verblijf opgenomen en er is gekozen voor een veel minder dichte begroeiing, wat representatiever is voor hun natuurlijke habitat en hopelijk de sleutel vormt tot meer Loesjes. Overigens zullen ma-noel en pa-noel niet meer kunnen genieten van hun nieuwe stekje: vanwege steeds terugkerende en steeds erger wordende niesziekte, waar de man eerder al zijn oog aan verloor, is besloten om hen te euthanaseren. Voorlopig biedt het verblijf onderdak aan de jonge vissende kat, die spoedig zal worden afgelost door twee katers uit Moskou. Eén van de heren zal later worden ‘ingeruild’ voor een dame.

Foto: Marja Suur (BB-Facebook)

Wat kunnen we de komende tijd nog meer van de Vrienden verwachten? Voorlopig zal de rust weer even terugkeren in het park, want de volgende werkzaamheden staan pas gepland voor na de zomer. Niet allerminst omdat steigers onwenselijk zijn in het hoogseizoen, maar ook omdat veel dieren nog last hebben van lentekriebels! Bij de pinguïns is er bijvoorbeeld heel wat jong gespuis te bewonderen, wat best bijzonder is, gezien de Diergaarde een van de weinige dierentuinen is waar regelmatig wordt gefokt met deze poolvogels. Omdat de groep zo productief is en om weinig interventie van de verzorgers vraagt, is de zogenaamde ‘pinguïncrèche’ in onbruik geraakt. Waarschijnlijk gaat deze ruimte, direct rechts van de grote ruit, bij de rest van het verblijf getrokken worden om zo de groeiende kolonie meer bewegingsruimte te bieden. De Vrienden kijken nog samen met de Diergaarde naar de exacte uitvoering van het plan.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De noodzaak is groter bij de gorilla’s: al enige tijd moeten die het namelijk zonder voederpotten stellen. Deze twaalf kisten, afgekeken van de automatische voederapparaten die ontwikkeld waren voor het Oceanium, werden gebruikt door de verzorgers om eten in te verstoppen. Met sterke elektromagneten werden de deksels er vervolgens op vastgemaakt, maar met onregelmatige intervallen gingen ze open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om actief bezig te zijn in het buitenverblijf, om verveling tegen te gaan. Bokito is inmiddels echter flink uit de kluiten gewassen en tegen zulke spierkracht was het oude systeem niet bestand. Lang verhaal kort: er moeten sterkere potten worden geplaatst, zodat het gorillaperk – in ’99 gefinancierd door de Vrienden – weer helemaal met z’n tijd mee kan.

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook)

Als laatste is er de Gierenrots: de entree van de Afrikaanse Savanne en een uit 2010 stammend geschenk van de Vrienden. De reusachtige volière is een doorslaand succes onder de inwoners en pas na de opening werd duidelijk hoe noodzakelijk dat is: in de afgelopen twaalf jaar zijn sommige gierenpopulaties met wel 97% geslonken en de vier gierensoorten in Blijdorp zijn stuk voor stuk kritiek bedreigde diersoorten geworden. Uit sommige gebieden zijn ze al helemaal verdwenen en de uitbraak van ziektes daardoor ligt op de loer. Omdat de Gierenrots-volière erg ruim is opgezet en natuurlijk gedrag toestaat, zijn er al vele jonge aasetertjes uitgevlogen en hopelijk volgen er nog veel meer in de komende jaren. Er is nu behoefte aan een extra nestkast, wat niet zomaar een kwestie is van een vogelhuisje in een boom spijkeren bij deze flinke vogels. De Vrienden willen dat graag bekostigen en gaan tegelijkertijd een extra bijdrage leveren aan natuurbehoud. Een deel van het geld van de Flitsactie, zo’n €5.000, gaat namelijk naar het werk van Dr. Ralph Buij. Als onderzoeker van het Nederlandse Alterra voert hij in Oost-Afrika omvangrijk onderzoek uit om beter zicht te krijgen op de status van een aantal gierensoorten in het wild. Het vergaren van dat soort kennis is immers onmisbaar als we de gier willen redden.

Zo blijkt maar weer: Vrienden maken het verschil. De laatste jaren loopt het ledental van de vereniging helaas terug, waarmee de financiering van dit soort projecten in het nauw dreigt te raken. Als je Blijdorp een warm hart toedraagt, is het wellicht een idee om ook lid te worden! Voor nog geen vijftig euro per jaar ontvang je ieder kwartaal een magazine met behind-the-scenes-informatie en verhalen uit de Diergaarde, mag je gratis lezingen en presentaties bijwonen, ontvang je twee vrijkaartjes om iemand mee te nemen op een dagje uit en draag je bovenal bij aan een mooier Blijdorp. Neem ook eens een kijkje in de nieuwe Vriendenbazaar, waar je met het kopen van leuke aandenkens ook meehelpt. Geïnteresseerd, of wil je weten op welke wijze je nog meer kan helpen? Klik dan hier!

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Antilliaanse Leguaan: een sprankje hoop?

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Hun onthaal vorig jaar was groots: vier Antilliaanse leguanen (Iguana delicatissima) arriveerden met het regeringsvliegtuig in Nederland. Eens maakten ze onderdeel uit van de populatie in de wouden van Sint Eustatius, een van de laatste bastions van deze diersoort, al ligt ook deze onder vuur. Nu ze op acht Caraïbische eilanden compleet zijn uitgevaagd, resteert slechts zo’n 20% van hun leefgebied met een totale populatieafname van ruimschoots 75%. Na een ruime periode waarin ze mochten wennen aan hun nieuwe leefomstandigheden, zijn de Antilliaanse leguanen overgeplaatst naar hun nieuwe verblijf in het Natuurbehoudscentrum. Is er misschien toch hoop voor dit bijzondere dier?

Foto: Sebastiaan de Bruyn (BB-Facebook)

De Antilliaanse leguaan heeft geen makkelijk bestaan in het wild. Nog voor de aankomst van de Europeanen werd er intensief op hem gejaagd, wat hem de bijnaam ‘smakelijke leguaan’ heeft opgeleverd (let ook op zijn wetenschappelijke naam). Veel van hun leefgebied heeft sindsdien plaats moeten maken voor menselijke nederzettingen en de huisdieren die daarmee gepaard gaan, zien de leguaan als een lekkere snack. Dan zijn er ook nog eens grote kuddes loslopende geiten die de lekkerste scheuten opeten en nesten vertrappen. Zoals mooi aansluit bij de ‘eilandspirit’ die we allemaal met de Caraïben associëren, is de Antilliaanse leguaan een soort waarbij alles op z’n gemakje gaat. In een goed jaar planten ze zich eenmalig voort en een mannetje wordt hooguit net iets meer dan een meter lang. Verreweg de grootste bedreiging voor de Antilliaanse leguaan is dan ook zijn grote broer: de groene leguaan, inheems op het vasteland en een recente immigrant op veel Caraïbische eilanden. Ze passen zich gemakkelijk aan, planten zich sneller voort, verdringen de Antilliaanse soort op agressieve wijze en zorgen ook nog eens voor hybride-nageslacht: baby’s die deels groene leguaan en deels Antilliaanse leguaan zijn. Zo dreigt de Antilliaanse leguaan kopje onder te gaan.

Bron: SOSiguana.org

Dat het IUCN de Antilliaanse leguaan in 2018 aanwees als kritiek bedreigde diersoort, spreekt boekdelen. De kaart hiernaast beeldt de situatie af per 2017. Op de eilanden die rood zijn afgebeeld, waaronder ‘ons’ Sint Maarten, komen tegenwoordig geen Antilliaanse leguanen meer voor en alleen de groene eilanden zijn nog vrij van invasieve leguanensoorten, met Dominica als voornaamste safe haven. Op Sint Eustatius zijn nog een paar honderd Antilliaanse leguanen, die acuut gevaar lopen door de recente komst van enkele groene leguanen. Onderzoek door Nederlandse wetenschappers heeft uitgewezen dat er inmiddels al sprake is van hybridisatie tussen de Antilliaanse leguanen en de invasieve groene soort. De ervaring leert dat het proces van lokale uitroeiing dan erg snel kan gaan. Om het voortbestaan van de Antilliaanse leguaan te waarborgen, is dan ook een fokprogramma in gevangenschap nodig.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Er zijn maar weinig Antilliaanse leguanen in dierentuinen aanwezig. De dierentuin van Jersey, die de rol van de stamboekhouder op zich heeft genomen, is goed voor verreweg de meeste dieren en hun fokpaartje heeft al meerdere keren voor eieren gezorgd. Een van die jongen, een in 2000 geboren mannetje, is al een aantal jaar te zien bij het Caraïbisch Café in Blijdorp. Ook in Wenen is een onverwant koppel aanwezig dat voor nageslacht heeft gezorgd. Al met al is dat te weinig genetische diversiteit en zo ontstond het plan om dieren te ‘evacueren’ uit Sint Eustatius, zoals verder wordt verteld in een eerdere publicatie van het Vriendennieuws.

Foto: Stichting STENAPA

De expeditie, waar heel wat papierwerk met CITES aan voorafging, stond gepland voor eind 2017, maar orkaan Irma gooide roet in het eten. Begin 2018 waagden Sandra Bijhold (dierenverzorgster van Blijdorp) en Tim van Wagensveld (Stichting RAVON) het er weer op en vier leguanen werden gevangen, maar vervolgens weigerde KLM om het transport te faciliteren en ook overleg met de overheid liep stuk. De dieren werden weer vrijgelaten en het gezelschap droop af naar Rotterdam. In mei kwam het bericht dat premier Rutte een bezoek zou brengen aan Caraïbisch Nederland en dat de leguanen wel met het regeringstoestel terug zouden mogen – gelukkig werd een kabinetscrisis omtrent de dividendbelasting ternauwernood afgewend. Prompt reisden Sandra en een ranger van Stichting STENAPA weer af naar Sint Eustatius en wisten daar vier dieren te vangen, twee mannetjes en twee vrouwtjes. Eén probleempje: het regeringstoestel stond op Sint Maarten en de leguanen op Sint Eustatius. Kennelijk zijn meer piloten terughoudend om leguanen aan boord te nemen, wat resulteerde in het charteren van een achtpersoonstoestel voor één persoon met vier leguanen… Na een voorspoedige vlucht met de minister-president naar Rotterdam The Hague Airport deed zich het volgende probleem voor: reptielen mogen alleen Nederland in via Schiphol of de Rotterdamse haven. Nu was daar van tevoren met de NVWA een oplossing voor gevonden, maar maak dat een douanebeambte maar eens wijs! Heel wat telefoontjes later werd toch groen licht gegeven. Eind goed, al goed.

Blijdorper Bendelid Jean-Luc Sleijpen ging alvast op bezoek bij de Antilliaanse leguanen en maakte daarbij dit filmpje.