Flitsactie: een vliegende start!

Voor zij die teleurgesteld waren dat de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium uitgesteld is, valt er dit jaar alsnog genoeg te vieren in de Diergaarde. Dusver gaat het de Vrienden namelijk voor de wind! Twee van de vijf onderdelen van de ‘Flitsactie’, een krappe twee maanden geleden afgetrapt, zijn alweer afgerond. Deze campagne komt voort uit overleg tussen de vereniging en de dierentuin, omdat de Vrienden graag wat achterstallig onderhoud in het park wilden tackelen. Echte publiekstrekkers zijn het niet, maar het is wel een mooi voorbeeld van de Vrienden die zich hard maken voor dierenwelzijn en een mooier Blijdorp.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Olifanten staan natuurlijk bekend om hun intelligentie: deze nieuwsgierige dieren hebben dus continu behoefte aan vermaak! Daarom probeerde de Diergaarde een tijdje terug eens iets nieuws: een grote paal midden in het verblijf, met verschillende bevestigingspunten voor verrijkingsmateriaal. Veelal is dat in de vorm van eten dat spelenderwijs losgepeuterd moet worden, maar ook matten, banden en ballen bijvoorbeeld. Het is een daverend succes en dat smaakt natuurlijk naar meer.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Dankzij de Vrienden staat er nu een tweede ‘entertainmentboom’ op het buitenperk. De Vrienden hebben een bijzondere band met de Blijdorpse olifantengroep: voor de bouw van Taman Indah telden ze bijna een miljoen gulden neer en in 2017 kwam daar nog eens €100.000 bij om de betonnen vloer te vervangen door een zacht zandbed. In een verder verleden, toen de slurfjes nog in de Dikhuidenvleugel huisden, werd door de Vrienden een flinke bijdrage geleverd aan het creëren van een nieuwe bullenstal voor olifantenman Ramon. Zelfs de matriarch van de Blijdorp-kudde, Irma, is een geschenk van de vereniging! En mogelijk kunnen ze over een paar jaar weer de portemonnee trekken, want de Diergaarde wil graag het bestaande olifantenverblijf flink opschalen…

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Een klein stukje verderop hebben de Vrienden een verbouwing bekostigd die veel opvallender is: het manoelverblijf straalt weer als vanouds. Dat zegt wat, want hij stamt uit 1999 (en, je raadt het al, was toentertijd ook een Vriendenproject)! Al die tijd heeft dit stukje Mongoolse Steppe braaf zijn werk gedaan, door weer en wind. Heel wat fotografen leunden hun ellebogen erop, heel wat kinderschoentjes hebben over de grote kunstrotsen geklauterd en van tijd tot tijd is het zelfs de geboortegrond van een kleine manoel geweest… Toch gingen er de laatste tijd steeds meer stemmen op onder leden van de vereniging om ‘m eens in de lak te zetten, want ouderdom komt zo met zijn gebreken.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Met de renovatie is niet alleen gewerkt aan de façade, maar ook aan de inrichting van het verblijf zelf. Zo’n vaart liep het immers nog niet met de fok en men hoopt dan ook dat het nieuwe landschap de manoels zal bevallen. Het verblijf van de Mongoolse renmuizen, dat al jaren leegstaat, is in het verblijf opgenomen en er is gekozen voor een veel minder dichte begroeiing, wat representatiever is voor hun natuurlijke habitat en hopelijk de sleutel vormt tot meer Loesjes. Overigens zullen ma-noel en pa-noel niet meer kunnen genieten van hun nieuwe stekje: vanwege steeds terugkerende en steeds erger wordende niesziekte, waar de man eerder al zijn oog aan verloor, is besloten om hen te euthanaseren. Voorlopig biedt het verblijf onderdak aan de jonge vissende kat, die spoedig zal worden afgelost door twee katers uit Moskou. Eén van de heren zal later worden ‘ingeruild’ voor een dame.

Foto: Marja Suur (BB-Facebook)

Wat kunnen we de komende tijd nog meer van de Vrienden verwachten? Voorlopig zal de rust weer even terugkeren in het park, want de volgende werkzaamheden staan pas gepland voor na de zomer. Niet allerminst omdat steigers onwenselijk zijn in het hoogseizoen, maar ook omdat veel dieren nog last hebben van lentekriebels! Bij de pinguïns is er bijvoorbeeld heel wat jong gespuis te bewonderen, wat best bijzonder is, gezien de Diergaarde een van de weinige dierentuinen is waar regelmatig wordt gefokt met deze poolvogels. Omdat de groep zo productief is en om weinig interventie van de verzorgers vraagt, is de zogenaamde ‘pinguïncrèche’ in onbruik geraakt. Waarschijnlijk gaat deze ruimte, direct rechts van de grote ruit, bij de rest van het verblijf getrokken worden om zo de groeiende kolonie meer bewegingsruimte te bieden. De Vrienden kijken nog samen met de Diergaarde naar de exacte uitvoering van het plan.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De noodzaak is groter bij de gorilla’s: al enige tijd moeten die het namelijk zonder voederpotten stellen. Deze twaalf kisten, afgekeken van de automatische voederapparaten die ontwikkeld waren voor het Oceanium, werden gebruikt door de verzorgers om eten in te verstoppen. Met sterke elektromagneten werden de deksels er vervolgens op vastgemaakt, maar met onregelmatige intervallen gingen ze open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om actief bezig te zijn in het buitenverblijf, om verveling tegen te gaan. Bokito is inmiddels echter flink uit de kluiten gewassen en tegen zulke spierkracht was het oude systeem niet bestand. Lang verhaal kort: er moeten sterkere potten worden geplaatst, zodat het gorillaperk – in ’99 gefinancierd door de Vrienden – weer helemaal met z’n tijd mee kan.

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook)

Als laatste is er de Gierenrots: de entree van de Afrikaanse Savanne en een uit 2010 stammend geschenk van de Vrienden. De reusachtige volière is een doorslaand succes onder de inwoners en pas na de opening werd duidelijk hoe noodzakelijk dat is: in de afgelopen twaalf jaar zijn sommige gierenpopulaties met wel 97% geslonken en de vier gierensoorten in Blijdorp zijn stuk voor stuk kritiek bedreigde diersoorten geworden. Uit sommige gebieden zijn ze al helemaal verdwenen en de uitbraak van ziektes daardoor ligt op de loer. Omdat de Gierenrots-volière erg ruim is opgezet en natuurlijk gedrag toestaat, zijn er al vele jonge aasetertjes uitgevlogen en hopelijk volgen er nog veel meer in de komende jaren. Er is nu behoefte aan een extra nestkast, wat niet zomaar een kwestie is van een vogelhuisje in een boom spijkeren bij deze flinke vogels. De Vrienden willen dat graag bekostigen en gaan tegelijkertijd een extra bijdrage leveren aan natuurbehoud. Een deel van het geld van de Flitsactie, zo’n €5.000, gaat namelijk naar het werk van Dr. Ralph Buij. Als onderzoeker van het Nederlandse Alterra voert hij in Oost-Afrika omvangrijk onderzoek uit om beter zicht te krijgen op de status van een aantal gierensoorten in het wild. Het vergaren van dat soort kennis is immers onmisbaar als we de gier willen redden.

Zo blijkt maar weer: Vrienden maken het verschil. De laatste jaren loopt het ledental van de vereniging helaas terug, waarmee de financiering van dit soort projecten in het nauw dreigt te raken. Als je Blijdorp een warm hart toedraagt, is het wellicht een idee om ook lid te worden! Voor nog geen vijftig euro per jaar ontvang je ieder kwartaal een magazine met behind-the-scenes-informatie en verhalen uit de Diergaarde, mag je gratis lezingen en presentaties bijwonen, ontvang je twee vrijkaartjes om iemand mee te nemen op een dagje uit en draag je bovenal bij aan een mooier Blijdorp. Neem ook eens een kijkje in de nieuwe Vriendenbazaar, waar je met het kopen van leuke aandenkens ook meehelpt. Geïnteresseerd, of wil je weten op welke wijze je nog meer kan helpen? Klik dan hier!

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

ALV 2019: Gas terugnemen

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Eens zijn ze klein begonnen: de vereniging Vrienden van Blijdorp. Werden er tot de jaren ’80 zo nu en dan wat dieren geschonken aan de Diergaarde en werden er later verblijven gefinancierd, de laatste jaren leek het wel gek, gekker, gekst: in 2008 bekostigden ze een groot deel van de biotoop Arctica, gevolgd door miljoenengeschenk Amazonica in 2013 en het indrukwekkende nieuwe okapiverblijf in 2015. Bij de Algemene Ledenvergadering 2017 vielen ook heel wat monden open toen bekend gemaakt werd dat de Vrienden 2,5 miljoen euro bijeen wilden sprokkelen voor de renovatie van het Oceanium, maar dat is wellicht een brug te ver geweest. De toon voor de  Algemene Ledenvergadering 2019 werd gezet toen bekend gemaakt werd dat Eilandhoppen, een van de beoogde nieuwe stukjes Oceanium, heroverwogen wordt.

Concept voor Eilandhoppen, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Als onderdeel van de stapsgewijze opknapbeurt van het Oceanium, inmiddels bijna twintig jaar in dienst, wilden de Vrienden een grote aanbouw realiseren waar momenteel de kas voor de reuzenschildpadden is. In feite is er al een klein stukje Eilandhoppen opgeleverd: het nieuwe doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s, waarvan gehoopt werd dat het feilloos zou aansluiten op de rest van het nieuwe themagebied. Via de ringstaartmaki’s zou men bij een overdekt stukje Madagaskar uitkomen, waar de spotlight geworpen zou worden op de unieke Malagassische natuur – gevolgd door een stukje Komodo, het thuis van de Komodovaraan, en een stukje Galapagos, bekend om zijn reuzenschildpadden. De pijnlijke realiteit is echter dat de prijzen van de bouwsector (al jaren) blijven stijgen. Wanneer de keuze over de toekomst van Eilandhoppen gemaakt is, zullen we daar uiteraard over berichten.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Dit jaar staat grotendeels in het kader van kleine projecten. Zo zijn de op afstand bestuurbare voedselpotten in het gorillaverblijf, een indrukwekkend stukje verrijkingsmateriaal voor de dieren, toe aan vervanging. De voedselpotten worden van tevoren gevuld door de verzorgers en gaan in de loop van de dag kortstondig open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om in beweging te blijven. De olifanten zijn toe aan een extra hijspaal, waar verschillende objecten aan gehangen kunnen worden om de dieren bezig te houden. Ook kan de zogenaamde pinguïncrèche, bij binnenkomst in de Falklands-zaal direct rechts, wel een nieuw likje verf gebruiken. Het manoelverblijf, dat door trouwe Blijdorp-bezoekers al jaren wordt voorgedragen als potentieel project, krijgt eveneens een kleine facelift. De Gierenrots, die volgend jaar alweer tien kaarsjes uitblaast, krijgt er wat nestkasten voor de gieren bij. Er werd overigens uitgebreid stilgestaan bij het succesverhaal van deze volière en de ALV werd gevolgd door een lezing over de gieren. Er werd zelfs een live verbinding tot stand gebracht met een gierenonderzoeker in Ethiopië! In totaal moet de zogenaamde ‘flitsactie’ zo’n €60.000,- gaan kosten.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Tot slot: het ellenlange dossier van het Flamingo-Strand. Eigenlijk had deze al eind 2015 op de schop moeten gaan, maar zo makkelijk lag de kwestie niet. Blijdorp wil namelijk, met oog op het nieuwe verbod op leewieken (de enige haalbare wiek-methode voor de flamingo’s), een volière over het bestaande verblijf heen bouwen. Het flamingoverblijf ligt echter in een stukje Diergaarde waar zeer strenge regels van toepassing zijn met betrekking tot het monumentale ontwerp van het park: een grote netconstructie midden in een rijksmonument bots vanzelfsprekend met de visie van de welstandscommissie. Inmiddels ligt er een ontwerp waar de overheid (naar verluidt) vrede mee heeft gesloten. Zou het project later dit jaar dan toch echt van start kunnen gaan…? Hoe dan ook, echt haast heeft de dierentuin niet. Alle dieren in de Diergaarde zijn al geleewiekt toen dit nog legaal was en noemenswaardige pogingen tot broeden zijn sinds 2004 niet meer gedaan.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Kort Nieuws

Welkom!

Foto: Luciënne de Gier (Facebook). ”Zo leuk en wat een beauty!”

De Aziatische leeuwen hebben kennis gemaakt met een nieuw lid van de groep: leeuwin Lalana! Afgelopen week werd ze na een korte quarantaineperiode geïntroduceerd tot Aapal, die aan het hoofd van de groep staat. Als alles goed verloopt, zal ze binnenkort ook kennis maken met leeuwinnen Bente en Chica. Momenteel is er nog weinig bekend over de nieuwkomer, het is te verwachten dat Diergaarde Blijdorp in de komende weken meer informatie naar buiten brengt.

EDIT: Diergaarde Blijdorp heeft laten weten dat Lalana afkomstig is uit het Poolse Krakau.

Hakuna Matata

Ze leefden een lang en zorgeloos bestaan: de pantserkrokodillen Hakuna en Matata. In 1929 kwam het toen al volgroeide tweetal naar de oude Rotterdamsche Diergaarde en in 2014 en 2015 stierven ze een vredige dood in de Krokodillenrivier. De geprepareerde schedel en botten van Matata zijn nu te zien in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam, ”eigenlijk net zo onbeweeglijk als altijd”, aldus het museum. Na hun overlijden liet het AD weten dat ”Matata opgezet zal worden en te zien zal zijn in de Diergaarde” en dat het geraamte van Hakuna tentoongesteld zou worden in het museum. De plannen lijken dus enigszins te zijn veranderd. De Diergaarde schenkt vaker overleden inwoners aan het Natuurhistorisch Museum, waaronder de overblijfselen van olifant Ramon.

Afscheid van Kira

Hyena Kira is op 7 maart ingeslapen. Begin februari merkten de verzorgers dat ze niet lekker in haar vel zat en sindsdien werd ze behandeld door de dierenarts. Hoewel de medicatie aanvankelijk aan leek te slaan, ging haar gezondheid recentelijk toch weer hard achteruit. Bij de sectie kwamen nierfalen en een ademhalingsprobleem naar voren. Kira, beter bekend als ‘Blonde Dolly’ vanwege haar lichtgekleurde vacht, behoorde in 2008 tot de eerste hyena’s die hun intrede deden op de Afrikaanse Savanne. Hoewel ze een pittig karakter had, bleek ze een hartelijke moeder te zijn voor haar jongen. Eind 2016 beviel ze nog van een tweeling.

Panda-Perikelen

In het najaar van 2017 werden de bezoekers van Blijdorp aangenaam verrast met een koddig tweetal rode panda-peuters. Al snel dromden de fotografen dagelijks bijeen om de avonturen van de zusjes Inês en Vanda vast te leggen. Inmiddels kunnen de dochters van Yukiko voor zichzelf zorgen en zijn ze het huis uit. In abonnementhoudersblad De Giraffe staat vermeld dat een van de meisjes nu in de ‘Ree Park Safari’ in het Deense Ebeltoft woont, de ander vertoeft in het Franse ‘ZooParc de Beauval’.

Uitzwaaien

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook). Okapi Rab.

Hoewel het geregeld voorkomt dat er een aantal dieren verhuizen naar andere parken, vertrekken maar zelden zoveel prominente inwoners kort na elkaar. Te beginnen met Rab, één van de vier volwassen okapi’s die enkele jaren geleden een mooi leefgebied kregen in Hart van Afrika. Toentertijd koos Blijdorp ervoor om twee mannetjes en twee dames te houden om de kansen op foksucces te vergroten. De Diergaarde kamt echter met ruimtetekort nu er twee okapi’s zo snel achter elkaar geboren zijn. Daarom is Rab een tijdje geleden verhuist naar een Franse dierentuin en ook Gerrit zal later dit jaar vertrekken.

Tevens gaat er nog een lid van de gorillagroep verhuizen over een jaar. Ayba, de in 2010 geboren dochter van Aya en Bokito, gaat dan op reis naar de andere kant van de wereld. De Australia Zoo is bezig met het samenstellen van een fokgroep gorilla’s en daar gaat zij onderdeel van uitmaken. Eerder werd Nasibu al gescheiden van de groep. Hij verblijft nu apart en vertrekt op termijn naar Nieuw-Zeeland. Hij moest weg omdat hij, nu hij begint te puberen, allerlei apenstreken begon uit te halen met de vrouwtjes.

Spierbundel Timber gaat eveneens afscheid nemen van Rotterdam. Zijn jongste dochter, de in 2010 geboren Faya, nadert namelijk de leeftijd waarop ze gedekt kan worden. In 1998 kwam Timber ter wereld in Rotterdam en sinds 2007 is hij weer terug op zijn geboortegrond, waar hij inmiddels drie keer vader is geworden. De dierentuin wil deze slimme dieren in een natuurgetrouw familieverband laten leven en de vrouwtjes die in de olifantengroep geboren worden, mogen dus ook bij de kudde blijven. Waar Timber precies heengaat, is nog niet bekend.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Olifant Timber.

Kort Nieuws

Lief…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Het voorjaar hangt in de lucht en dat betekent dat er langzaam maar zeker wat meer dieren geboren worden. De bantengs zijn er dit jaar vroeger bij, daar zijn twee kalfjes geboren. De Diergaarde laat weten dat het allebei stiertjes zijn. Eenmaal volgroeid krijgen mannelijke bantengs een zwarte vachtkleur die ook bij vader Bas te zien is, maar op jonge leeftijd zijn ze – net als hun moeders – gecamoufleerd met lichtbruin. Verder steken er, zoals wel vaker het geval is, bij twee van de wallaby-dames een jong uit de buidel. Tegen de tijd dat de jongen zichtbaar zijn voor bezoekers, zijn ze al volwaardige mini-kangoeroes, maar vlak na de geboorte is dat wel even anders. De ontwikkeling in de baarmoeder is uitermate beperkt, het grootste deel van de groei van een ‘Joey’ vindt plaats in de buidel waar het nog kale jong direct na de geboorte naartoe klautert via de vacht. Ook bij de wevervogels is het een drukte van belang bij de kundig gevlochten hangnestjes en bij de bedreigde Mhorr-gazelles dartelen twee jongen rond, zusjes genaamd Anna en Elsa.

… En leed

Onlosmakelijk verbonden met de levenscyclus in helaas ook de dood en in de afgelopen maanden hebben we dan ook afscheid moeten nemen van enkele dieren. Te beginnen met de Euraziatische otters. Kort na het overlijden van het mannetje heeft ook zijn partner het leven gelaten. Met haar 14 jaar was ze zeker de jongste niet meer. Hun verblijf in de Chinese Tuin wordt nu bewoond door vier brilduikers, er wordt nog gewerkt aan een permanente invulling. Bij de bosrendieren is met pijn in het hart besloten om het oudste lid van de kudde in te slapen. Hinde Karina had een kwakkelende gezondheid en had last van een abces op haar schouder. Toen er eind vorig jaar een nieuwe bok werd geïntroduceerd in de groep, werd ze ook nog eens verstoten. Overplaatsen was geen optie, dus het meest humane besluit was om haar uit haar lijden te verlossen. Daarnaast wordt in het Vriendennieuws vermeld dat er een mannelijke Mhorr-gazelle, een vrouwelijke moeraswallaby en een vrouwelijk pinchéaapje overleden zijn in het laatste kwartaal van 2017. Ook slurfhond-dame Gloria is niet meer.

Unicum

De Diergaarde is in haar nopjes met de komst van drie Egyptische landschildpadden (Testudo kleinmanni). Deze schildpaddensoort komt uit Noord-Afrika, maar tegenwoordig zijn er nog maar twee groepjes over in het door oorlog verscheurde Libië. Het drietal zal een plekje krijgen in het Natuurbehoudscentrum dat in het Oceanium gebouwd zal worden, waar ze hopelijk ook voor nageslacht zullen zorgen. Het Europese fokprogramma (EEP) voor de Egyptische landschildpad is opgezet door wijlen Henk Zwartepoorte, een reptielenexpert en oud-medewerker van Diergaarde Blijdorp en wordt nu beheerd door vakgroephoofd Oceanium Mark de Boer.

In blijde verwachting

Reden voor feest in Taman Indah: tapir Pooh is weer zwanger! Diergaarde Blijdorp had jaren geen succes met de Maleise tapirs, luxueuze behandelingen om de dieren in een romantische stemming te krijgen ten spijt. Dit alles veranderde toen Pooh en Vazan aan elkaar werden voorgesteld: gelijk spatten de vonken er vanaf – of nou ja, zoals dat er bij tapirs uitziet, ze lagen hele dagen lepeltje-lepeltje. Dat resulteerde in 2016 in de geboorte van Penang. De kleine was het huis nog niet uit of het duo was alweer aan het oefenen voor de volgende en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Helaas is Vazan kort na de daad overleden aan een ernstige buikvliesontsteking.

Laatste loodjes

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De mannenkant: ook de randen van het verblijf zijn geplaatst.

Eindelijk, de oplevering van het geladaverblijf nadert! Zelfs de schotten bij het voorplein van de Rivièrahal zijn nu omlaag gehaald. Na de werken aan de inwendige structuur van het Roofdieren-Gebouw, de buitenkant en de markante schoorsteen, zijn nu ook de klimrotsen af en de beplanting wordt geplaatst. Het enige wat nu nog moet gebeuren, is het plaatsen van de overkoepelende bogen en de netconstructie. Nog voor de zomer moeten de gelada’s naar buiten kunnen.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De gemengde kant.

Het geladaverblijf wordt in twee delen verdeeld: aan de kant van de oude roofdierenterrassen komt een fokgroep en aan de kant van de Rivièrahal komt een groep met uitsluitend mannen en drie mannelijke manenschapen. In 2016 kwam de eerste harem al aan vanuit NaturZoo Rheine en voorafgaand aan de opening zullen enkele mannetjes al in de binnenverblijven gehouden worden.

 Vrienden-Shop

In de zomer zal de Vriendenwinkel bij de spoorwegovergang worden omgebouwd tot een inloopwinkel. Nu bestaat het zaakje nog uit een toonbank en enkele tafels met knuffeldieren onder een overkapping. Met de verbouwing moet de winkel aantrekkelijker worden voor bezoekers en kunnen de vrijwilligers beter hun verhaal doen en zo nieuwe leden werven. De gehoopte extra inkomsten zijn meer dan ooit welkom, want de omzet in het winkeltje in de Rivièrahal is vorig jaar flink omlaag gegaan. Er lopen minder bezoekers doorheen nu de aangrenzende Terraszaal een bediend restaurant is geworden. ”Er komt een kleine commissie om mee te denken over de nieuwe winkel, over de inrichting en wellicht een uitbreiding van ons assortiment”, zo vertelt betrokken lid Greet van Norde in het Vriendennieuws.

Mensapen

De rust is wedergekeerd bij de gorilla’s. Toen drie weken geleden de jongvolwassen man Nasibu werd gescheiden van de rest, was het even wennen voor Bokito. Hij reageerde fel op bezoekers en daarom werd besloten om de binnenverblijven tijdelijk niet toegankelijk te maken voor het publiek. Nu zijn de deuren van het Mensapengebouw eindelijk weer geopend en zijn de gorilla’s ook bij minder goed weer te bewonderen. De ruiten van Nasibu z’n stekkie zijn overigens wel afgeplakt zodat de rest hem niet kan zien. Nasibu verblijft nu in het onderkomen waar normaal gesproken de witkruinmangabeys zitten. Zij worden nu ondergebracht in het verblijf van de franjeapen, die op hun beurt zijn doorgeschoven naar de ruimte in de Gorilla-Kijkhut waar voorheen de witneusmeerkatten zaten. Het is niet duidelijk of de apen nog terug zullen verhuizen naar hun oude plaatsen als Nasibu over een jaar vertrekt naar Nieuw-Zeeland, of dat de franjeapen binnenkort geïntroduceerd zullen worden tot de gorillagroep.

Roggennieuws

Op 13 oktober vorig jaar zijn er zoetwaterrogjes geboren in Amazonica, zo meldt het Vriendennieuws. De kleintjes zijn eind vorig jaar overgeplaatst naar het bassin van de kaaimansnoeken in het Oceanium. Daar kunnen ze in een rustige omgeving groeien. Het gaat om een viertal jongen van de zogenaamde Leopoldi’s black diamonds (Potamotrygon leopoldi), in het Nederlands ook wel de witgevlekte zoetwaterrog geheten. Daarnaast is er eindelijk gezelschap gekomen voor de eenzame pijlstaartrog in de Haaienbak. De nieuweling is afkomstig uit Neeltje Jans, waar zij in 2016 is geboren.

Grote beurt

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Houd de komende tijd rekening met de ‘lenteschoonmaak’ in de dierentuin: op meerdere plekken wordt namelijk onderhoud verricht. Momenteel worden de hekken van de brug over de Grote Vijver vervangen en wordt er aan de bestrating bij de Alpine Rotstuin gewerkt. De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje op te knappen nu de beplanting weer is teruggeplaatst. De afgelopen maanden werd er gewerkt om de kas weer vogelvriendelijk te maken en om enkele lekken te dichten. Daarnaast zijn de houtsnippers van de bosbuffels en penseelzwijnen vervangen.

Verkast

De Bengaalse oehoes zijn verhuisd naar de volière in de Amoer, waar voorheen de Laplanduilen verbleven. De oude inwoners legden vorig jaar september het loodje nadat ze geïnfecteerd waren geraakt met het Usutu-virus, beter bekend als de ‘merelziekte’. In de oude oehoevolière verblijven nu de manenduiven die eerst in de volière met de blauwe eksters en de Scheepmakers kroonduiven zaten. Ook de witnekkraanvogel is verplaatst, hij wordt nu ondergebracht in de kleine Moerasvolière. Hoewel de Diergaarde niets naar buiten heeft gebracht over de redenen voor alle verhuizingen, is het aannemelijk dat er het één en ander geschoven wordt om te voorkomen dat meerdere volières leeg komen te staan. Ook de aanhoudende vogelgriep kan een rol spelen.

Viervoeter-Route

‘Honden zijn niet toegestaan’, zo klonk het lange tijd aan de poorten van de Diergaarde. Nu wil Blijdorp mensen met hulphonden alsnog de kans geven om te genieten van een dagje dierentuin. Woordvoerster Constance Alderlieste laat aan het AD weten dat er nu een route uitgestippeld gaat worden langs de verblijven waar honden kunnen lopen. Dat zal worden bepaald door middel van proefrondes, onder toeziend oog van de verzorgers. Sommige diersoorten kunnen schrikken van honden en er moet ook rekening gehouden worden met het verspreiden van ziektes. Doorloopverblijven en overdekte ruimtes zullen daarom hoogstwaarschijnlijk buiten de route vallen, net als de kijkpunten bij antilopen en apen.

Verstoppertje

Al een tijdje zitten ze er: het grootste wandelende blad ter wereld, de Phyllium giganteum. Dit insect, dat met hun 10 centimeter zo groot kan worden dat het zowel intrigerend als enigszins beangstigend is, wordt tegenwoordig gehouden in het Aziëhuis, waar voorheen de krokodilstaarthagedissen zaten. Ze komen voor in de regenwouden van Maleisië. In gevangenschap komen alleen vrouwtjes van de diersoort voor. Dat is geen probleem voor deze wandelende bladeren, want de vrouwtjes kunnen voor nageslacht zorgen zonder zich voort te planten. Ondanks hun opmerkelijke grootte zijn ze zo goed gecamoufleerd dat onoplettende planteneters een groter gevaar voor ze vormen dan insecteneters. Blijdorper Bendelid Patty Kloosterman wist er eentje te spotten.

Apekool: geschuif bij de primaten

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook). Het verblijf waar Nasibu wordt gehouden.

Twee weken nadat Nasibu werd gescheiden van de andere gorilla’s, lijkt het erop dat hij nog wel een tijdje in Rotterdam blijft. Hij wordt momenteel ondergebracht in het verblijf waar tot voor kort de witkruinmangabeys werden gehouden, die op hun beurt weer naar een ander deel van de dierentuin zijn verhuisd. Hoe zit het nu allemaal?

Allereerst Nasibu, die nu dus als buurman van de Bokito-groep wordt gehouden in het verblijf waar normaliter de groep witkruinmangabeys huizen. Om dit gedeelte van het Mensapengebouw geschikt te maken voor de veel grotere nieuweling, zijn alle oude klimtoestellen, zoals takken en banden, eruit gehaald. Wat overblijft is een kale, betonnen constructie met hoogstens enkele plateaus en rotsen. Hij heeft geen medebewoners, iets wat op zich normaal is voor gorillapubers die het ouderlijk nest verlaten om op eigen benen te staan.

Nasibu heeft een speciaal plekje in het hart van menig Blijdorp-fan, want hij is een geval apart. Nasibu werd in 2007 in de dierentuin van Frankfurt geboren, maar toen een nieuwe zilverrug werd geïntroduceerd bij de familiegroep, werd hij verstoten. Uiteindelijk werd na veel overleg besloten dat Nasibu hier de grootste kans van slagen zou hebben. Na de introductie in 2009 bleek gelukkig dat hij hier, onder hoede van Bokito, in alle rust zou kunnen opgroeien. De andere gorilla’s beschouwen Nasibu als een volwaardig lid van de familie, dus zijn vertrek heeft voor flink wat commotie gezorgd. Om de familie en in het specifiek Bokito een beetje rust te gunnen, zijn de binnenverblijven nog altijd afgesloten voor het publiek.

De witkruinmangabeys, een bedreigde apensoort die uitermate zeldzaam is in gevangenschap, worden nu (al dan niet tijdelijk) ondergebracht op de Afrikaanse Savanne, in het verblijf waar voorheen de franjeapen zaten. Dit is voor de mangabeys een grote vooruitgang op gebied van dierenwelzijn: het koepelverblijf van Nasibu stamt nog uit de jaren ’80, terwijl het in 2010 gerealiseerde kopjeverblijf een veel natuurlijkere leefomgeving biedt. Afkomstig uit de wouden aan de golf van Guinee, is de witkruinmangabey een middelgrote primaat met een grijze vacht en een typerend wit achterhoofd.

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook). Het verblijf waar de franjeapen momenteel verblijven.

De franjeapen zijn op hun beurt doorgeschoven naar het grote buitenverblijf van de gorilla’s. Ze overnachten in de monumentale kijkhut, waar zich reeds een onderkomen bevindt dat speciaal voor de franjeapen is ontworpen. Ze hebben hier in het verleden namelijk ook gezeten: in 2004 bekostigden de Vrienden van Blijdorp een eiland voor de franjeapen met dit pand als binnenverblijf. Hoewel het op papier veel beter was dan hun oude plekje in de Grote Vijver, bleek al snel dat het niet franjeaap-proof was en daarom verhuisden zij in 2010 naar een nieuw verblijf naast de servals op de Savanne, na een kleine ‘tussenstop’ op hun oude eiland.

Het door de Vrienden gesponsorde eiland werd na de uitbraak van Bokito in 2007 opgenomen in het vernieuwde gorillaperk. Er werd gekeken of er enkele witneusmeerkatten in het betreffende binnenverblijf konden worden gehouden, die ook naar buiten mochten in het grote gorillaverblijf – een combinatie die overwegend succesvol was. In 2015 verdwenen de meerkatten uit de collectie en sindsdien stond dit binnenverblijf leeg. Het zou dus zo kunnen zijn dat de schuif naar het gorillaperk na lange tijd weer eens opengaat, zodat de franjeapen een frisse neus kunnen halen. In andere dierentuinen, zoals Safaripark Beekse Bergen, is al gebleken dat de franjeapen en gorilla’s vreedzaam samen kunnen leven.

Het blijft voor ons buitenstaanders nog even gissen hoelang al dit geschuif zal duren, gezien er nog maar weinig bekend is over de bestemming van Nasibu. Lange tijd was alle hoop gevestigd op een Deense dierentuin waar een nieuw gorillaverblijf gepland stond, maar over dat project heerst onduidelijkheid. Er gaan ook geruchten dat hij naar een dierentuin buiten Europa zal gaan. In 2016 zei verzorger Sandra van Bruggen in een interview met het AD dat Blijdorp de gorillakolonie in tweeën wil splitsen, zodat zowel Bokito als Nasibu in de Diergaarde kunnen blijven. ”We zouden een sponsor moeten vinden die zegt: ik ga jullie helpen met het bouwen van twee prachtige verblijven.” Als de dierentuin werkelijk hoopt een volwaardig tweede perk te realiseren voor Nasibu – wat zeer onwaarschijnlijk is, gezien dit de eerste en enige keer is dat zo’n plan besproken werd – zou deze situatie nog wel even kunnen duren. Daarnaast is het maar zeer de vraag of de franjeapen en witkruinmangabeys überhaupt terug zullen verhuizen.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Nasibu.