Kort Nieuws

Ontsnapt…?

Foto: Willem Moesman (BB-Facebook). ”Zo vreselijk leuk. Tijdens de ZOOmeravond in Amazonica zie je de dieren weer op een andere manier. Vlinders slapend aan een tak en een gestreepte pijlgifkikker.”

Een tijdje geleden dook er al een foto op: een gifkikkertje – door een van onze leden al snel herkend als een driekleurige gifkikker (Epipedobates tricolor) – dat naar verluid vrij rondsprong in Amazonica. Wat blijkt? Niet alleen wij hadden geen idee wat er aan de hand was, maar ook de verzorgers krabden zich achter het hoofd. Waarschijnlijk zouden de diertjes onopgemerkt gebleven zijn, ware het niet dat ze ’s ochtends nogal hard fluiten. Bij een grondige inspectie bleek dat de kikkers in grote getale voorkomen in de vlinderkoepel. Hoe zijn ze er gekomen? Tja, wie zal het zeggen, mogelijk zijn ze uitgezet door een bezoeker. Hoe dan ook, ze kunnen de vlinders en bezoekers geen kwaad doen en helpen zelfs tegen ongedierte en mogen dus blijven. Welkom!

Meer nieuwkomers

Foto: Seriously Fish (seriouslyfish.com). De clownmesvis, niet in Blijdorp.

Het aquarium in Taman Indah bruist als nooit tevoren. In de bak zijn nu niet alleen een aantal grote haaivinbarbelen te zien, maar ook een aantal jongere Siambarbelen (Barbus schwanenfeldi). Ze zijn gemakkelijk te onderscheiden dankzij hun felrode staarten. Minder makkelijk te spotten zijn de twee mesvissen die zijn toegevoegd. Ze zijn nogal schuw en verstoppen zich graag tussen de wortels achterin het verblijf. Hoewel de soort niet bekend gemaakt is door de Diergaarde, lijkt het te gaan om een paartje clownmesvissen (Chitala ornata). In totaal zwemmen er nu dus zes vissoorten rond: reuzengoerami’s, clownmodderkruipers, schuttervissen, de clownmesvissen en de twee barbelensoorten.

Bass Rock

Nadat een parasiet begin dit jaar het einde betekende van de zeebaarzen, werd het steeds leger in de wateren van Bass Rock, maar dankzij Van Schmidt Zeevis is er nu een nieuwe onderhuurder! Het bedrijf had een wedstrijd georganiseerd waarbij mensen het gewicht van twee kreeften moest raden. Na afloop kon men het echter niet over hun hart krijgen om de dieren te doden, dus zijn ze overgedragen aan Diergaarde Blijdorp. Een van hen heeft het niet gered, maar de ander leeft nu dus een luizenleven op de uitgestrekte zeebodem van Bass Rock. Van Schmidt Zeevis levert wel vaker kreeften aan de dierentuin. Op de kliffen die op het bassin uitkijken zijn overigens momenteel drie jonge zeekoeten te spotten die deze zomer het levenslicht zagen.

Mutaties

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Er is laatst nog een Mhorr-gazelle geboren! Daarmee komt het aantal jonkies bij deze dieren, die in het wild zijn uitgestorven, dit jaar op vier in Rotterdam. Eveneens vertederend is het nestje vissende katten dat recentelijk ter wereld is gekomen. Het mannetje arriveerde deze zomer in Blijdorp: klaarblijkelijk is het tweetal een goede match. De Maleise Bosrand telde deze zomer ook twee jonge Indische antilopes, zo staat in het Vriendennieuws vermeld. De bewoners van de Gierenrots genoten eveneens van het warme weer, daar kropen een kapgier en een aantal maraboes uit het ei. In de andere Afrikaanse volières zijn een bananeneter, twee groenhelmtoerako’s, zes textorwevers en een stuk of wat driekleurglansspreeuwen uitgevlogen. Bij de rode ibissen zijn minstens acht jongen geteld en de konijnenuiltjes hebben achter de schermen voor drie jongen gezorgd. Ook bij de wilde cavia’s, die tegenover de poedoes wonen, kan heel wat jong grut worden gespot.

Als een vis in het water

Er is weer leven in de brouwerij! Nadat de school makrelen was teruggelopen tot één enkel exemplaar, is er eindelijk weer een nieuwe school uitgezet in het Noordzee-aquarium. Net als een aantal andere scholenvissen, plant makreel zich niet voort in gevangenschap, dus wildvang is de enige optie. Omdat ze zeer gemakkelijk gewond raken, zijn de dieren op uiterst delicate wijze gevangen en in een tank geplaatst op het schip. In hetzelfde bassin zijn ze uiteindelijk aangekomen in het Oceanium. De school heeft inmiddels de quarantaineperiode doorstaan en is te zien voor het publiek. Overigens zal de school haringen, die ook door sterftegevallen erg is geslonken, niet worden aangevuld met nieuwe dieren.

Gestokte Stokstaartenfok

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Als je wel eens in een andere dierentuin komt, zal je weten dat stokstaartgroepen altijd wel wat kleintjes tellen. Alleen in Blijdorp is het altijd opmerkelijk rustig. Het Vriendennieuws laat weten dat de verzorgers een vermoeden hebben dat er wel eens jongen ter wereld komen in het nieuwe stokstaartjesverblijf bij het Weverkopje, alleen zou een jaloers vrouwtje deze telkens in het geniep doodbijten. Daarom is de dame in kwestie overgeplaatst naar het verblijf in de Krokodillenrivier en blijft een koppeltje achter in het nieuwe onderkomen. Hopelijk gaat deze keuze lonen! Wordt vast en zeker vervolgd…

Krokodillenrivier

Foto: Theo de Kaper (BB-Facebook). De vorkstaartscharrelaar bij de VVV, een vrouwtje genaamd Imani.

De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje vol te lopen. Nadat er eerder al een paartje purperglansspreeuwen en een aantal driekleurglansspreeuwen werden vrijgelaten in de hal, leven er nu ook twee bananeneters en twee vorkstaartscharrelaars. Het zijn allebei bekende namen in de Diergaarde: er leven bananeneters in de Okapi-Volière en er doet een vorkstaartscharrelaar mee aan de Vrije Vlucht Voorstellingen. De Krokodillenrivier, die alweer bijna tien jaar geleden zijn deuren opende voor het publiek, bood aanvankelijk onderdak aan een scala aan vogels waaronder bijeneters, kroonplevieren en grauwe buulbuuls; helaas zijn er maar weinig soorten bij wie het echt een succes werd en de kas liep geleidelijk leeg. Na wat aanpassingen aan het gebouw vorig jaar, hoopt de Diergaarde dat meer vogels er zich thuis gaan voelen. In eerste instantie worden er vogels geïntroduceerd die relatief weinig eisen stellen aan hun huisvesting, na verloop van tijd zullen er steeds meer zeldzame soorten toegevoegd worden.

Vosmangoesten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Ook bij de vosmangoesten gaat de fok niet van een leien dakje. Niet alleen is het verblijf in de vergetelheid geraakt vanwege zijn locatie, er is vaak ook gewoon weinig te zien. Wederom biedt het Vriendennieuws inzicht. Tot voor kort leefden er twee vrouwtjes, maar begin deze zomer is een jonge knaap uit Duitsland geïntroduceerd tot de dames. Bij de introductie boterde het tussen de drie – dat stemt hoopvol! Helaas werd een van de vrouwtjes kort daarop ziek en moest ze uit haar lijden verlost worden. Het vrouwtje dat overblijft is te oud om nog jongen voort te brengen, dus voorlopig is de Diergaarde weer terug bij af.

Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Jeroen de Bruijn (BB-Facebook)

Het kan je gemakkelijk zijn ontgaan: de belangers toepaja’s zijn er tussenuit geknepen! Deze vreemde snuiters zijn, vooral op drukke dagen, vrijwel onmogelijk te spotten in hun verblijf bij de ingang van het Aziëhuis. Toen echter zelfs de verzorgers er niet in slaagden om ze te vinden, gingen er toch wat alarmbellen rinkelen. Het bleek dat de dieren een zwakke plek in hun verblijf hadden gevonden, waar ze doorheen wisten te knagen. Ruim twee weken na de verdwijning, wonen er nu weer twee toepaja’s in het verblijf. Het is niet bekend of dit de oorspronkelijke dames zijn of een nieuw duo.

Gezelschap

De jonge secretarisvogel die sinds april de Gierenrots bewoont, heeft gezelschap gekregen van een vrouwelijke soortgenoot. Het is een vrouwtje uit een Tsjechische dierentuin. De secretarisvogel is gebouwd voor het leven op de grond. Dankzij hun lange poten kan deze aparte verschijning over het lange savannegras heen kijken, waar ze jagen op allerlei kleine dieren. Ze beschikken over een wijd scala aan jachttechnieken, waaronder het doodtrappen van slangen, het uitvoeren van dodenvluchten met prooidieren en het opwachten van dieren die moeten vluchten voor brand.

Sierlijke duivel

Foto: Jean-Luc Sleijpen (BB-Facebook)

Een nieuwkomer in het Publiekslab: een dubbelgevlekte koraalduivel (Dendrochirus biocellatus). Deze jonge vis is te bewonderen in het aquarium van de koffervisjes. Deze vis komt in het wild voor in de tropische Indo-Pacifische wateren, waar ze jagen op kleine vissen en garnalen. De stekels aan de uiteinden van de waaierachtige vinnen gebruiken ze vooral om zichzelf te verdedigen tegen grotere bewoners van koraalriffen. Er zijn ongeveer een dozijn soorten koraalduivel, waaronder de welbekende koraalduivels die Blijdorp voorheen bij de groene murenen hield.

Botanisch Blijdorp

In Amazonica groeien en bloeien voortdurend exotische planten, maar nu is er wel een erg bijzondere bloem te zien. De reuzenwaterlelie, Victoria amazonica, staat namelijk in bloei. De hele zomer zullen de lelies bladeren en knoppen aanmaken. De bloemen bloeien twee nachten; overdag sluit de bloem om daarna van wit naar roze te transformeren. Vroeger was het soms mogelijk om kleine kinderen op de foto te laten gaan op de waterlelies, die dankzij hun omvang een ongekende draagkracht hebben. Blijdorp hoopt dat aan het einde van het zomer weer te kunnen doen.

Nieuw leven

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). ”Kostelijk om naar te kijken.”

De geboortegolf zet door! In de Maleise Bosrand is een derde banteng geboren en bij de ingang van het Oceanium zijn twee jonge zeeleeuwen te zien. Langs de achterwand van het Falklands-verblijf zitten zes ezelspinguïns op het ei en ook bij hun grotere verblijfsgenoten, de koningspinguïns, is het broedseizoen begonnen. Niet ver van de Oude Ingang is ook een pasgeboren bosrendier te vinden. Het meisje, Ella genoemd, is het eerste nageslacht van de nieuwe fokman uit Zweden en het vierde kalf van Rita. Ook zijn in de Grote Vliegkooi een aantal jonge zwartkopibissen te zien.

Rondslurfen

De Aziatische olifanten zijn een paar weken geleden op ontdekkingstocht gegaan in hun vernieuwde buitenverblijf. Er is een tijdje gewerkt om wat achterstallig onderhoud te verrichten aan het perk en de Diergaarde zag haar kans schoon om ook gelijk wat speelinstallaties te veranderen. Olifanten zijn intelligente en bovenal speelse dieren die behoefte hebben aan verrijkingsmateriaal. Zo viel een van de hangende rubberen matten direct in de smaak bij de jongere leden van de groep.

Op hoge poten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De lange poten van de manenwolf dienen als stelten om over het lange gras van de Zuid-Amerikaanse pampa’s te kunnen kijken. Dit bosrijke verblijf is dan ook slechts voor tijdelijke huisvesting.

De manenwolf is verhuisd naar de Wolvenvallei. Haar verblijf gaat omgetoverd worden tot een doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s als onderdeel van de nieuwe uitbreiding van het Oceanium, ‘Eilandhoppen’. Deze manenwolf kwam vorig jaar naar Blijdorp om een mannetje gezelschap te houden, maar helaas overleed deze niet veel later. Er wordt momenteel een dierentuin gezocht die dit bijzondere Zuid-Amerikaanse dier een mooi, permanent onderkomen kan bieden

Op barsten

Ze staat op springen! Maleise tapir Pooh is hoogzwanger en de bevalling zal niet lang meer op zich laten wachten. Als alles goed gaat, zal dit de tweede tapir-baby in een paar jaar tijd zijn in Blijdorp. Het vorige jong, de in 2016 geboren Penang, woont tegenwoordig in Stuttgart. Beide jongen zijn verwekt door Vazan, die helaas in de vroege stadia van de zwangerschap van zijn partner aan een buikvliesontsteking overleden is.

Buiten Blijdorp

Indische neushoorn Bertus is verhuisd van de Britse Edinburgh Zoo naar Batu Secret Zoo in Indonesië. Daar gaat hij wat ‘vers bloed’ introduceren in de genenpoel van het Aziatische fokprogramma voor deze bedreigde diersoort. Bertus werd in 2008 in Diergaarde Blijdorp geboren, als vijfde kalf van Namaste. Toen het tijd was om ‘uit te vliegen’, verhuisde hij naar het Verenigd Koninkrijk waar hij al snel een publiekslieveling werd. Het afscheid was dan ook bitterzoet voor zijn verzorgers, maar voor Bertus was alle commotie het extra groenvoer wel waard.

Foto: Persbureau Xinhua. Indische neushoorn Bertus wordt onthaald in Indonesië.

Op hoge poten

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Het heeft het hoofd van een havik en het lijf van een kraanvogel: de secretarisvogel, Sagittarius serpentariusBijna dertig jaar nadat ze uit het bestand verdwenen, keert deze slimme en imposante vogelsoort terug in de Diergaarde. Hij wordt niet voor niets door de Fransen ‘serpentaire’ genoemd: deze langpoten zijn geboren slangenjagers. Het is meermaals vastgelegd dat ze giftige slangen verlammen door op ze te trappen met hun poten en ze vervolgens verorberen. De nieuwkomer, die al enige tijd achter de schermen in quarantaine werd gehouden, is te zien bij de Afrikaanse aaseters op de Gierenrots.

Naast slangen staan ook insecten, reptielen en zelfs kleine zoogdieren op het menu. De secretarisvogel is gebouwd voor het leven op de grond. Hun lange benen stelt hen in staat over het lange savannegras heen te kijken. Naast het trappen hebben ze ook andere inventieve jachtmethodes ontwikkeld, waaronder het opjagen van knaagdieren door te stampen op de grond en het uitvoeren van ‘dodenvluchten’. Soms maken ze zelfs gebruik van branden door aan de rand van het vuur te wachten en alle vluchtende dieren te vangen. Ondanks hun disproportioneel lange poten kunnen ze goed vliegen, waarbij ze hun poten als ooievaars achter zich uitstrekken. Deze roofvogels zoeken buiten het broedseizoen de boomtoppen alleen op om te slapen.

Hoewel de secretarisvogel niet als bedreigde diersoort wordt bestempeld, heeft hij in het wild te kampen met een rappe afname van leefgebied waardoor de populatie snel terugloopt. Gelukkig wordt er in gevangenschap regelmatig gefokt met deze bijzondere diersoort. De eieren worden gelegd in een groot ooievaar-achtig nest in een boom, waar maandenlang aan wordt gewerkt. Meestal bestaat een nest uit één of twee kuikens, in uitzonderlijke gevallen uit drie. De ouders vormen trouwe koppeltjes. Het is aan de moeder om over de jongen te waken, terwijl de vader het gezin van eten voorziet.

De secretarisvogel, die voorlopig nog geen soortgenoot heeft, woont samen met andere Afrikaanse vogelsoorten op de Gierenrots, een moderne en ruime doorloopvolière die in 2010 werd geopend. Vier gierensoorten – te weten Rüppels-, witkop-, witrug- en kapgieren – staan hier centraal. Bovenin de volière laten de zwarte wouwen zich meevoeren door de luchtstromen en langs de oevers van de waterpartij kan vaak een koppeltje hamerkoppen worden gespot, dat onder de overkapping van het bezoekerspad al meerdere jaren een groot nest onderhoudt. De opmerkelijke maraboes, die laatst weer werden losgelaten na binnen overwinterd te hebben, zijn momenteel druk in de weer met takken om hun liefdesnesten mee te knutselen. De komst van de secretarisvogel valt samen met de heropening van alle doorloopvolières in de dierentuin, nu de ophokplicht is beëindigd. Deze werd vorig jaar afgekondigd naar aanleiding van de vogelgriep, ook al is deze nooit in Blijdorp vastgesteld.

Foto: Shirley Kroos (Facebook). De secretarisvogel van Blijdorp is nog een jong exemplaar en beschikt daarom nog niet volledig over het volwassen verenkleed.

Vogelgriep is terug

Bijna precies een jaar geleden was het ook al raak: een uitbraak van de vogelgriep. Ook nu is het helaas weer vastgesteld in de agrarische sector en heeft het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit weer een ophokplicht afgekondigd: ook de doorloopvolières in dierentuinen moeten op slot. Voor zover bekend is er echter nog in geen enkel park een besmetting vastgesteld.

Tot de volières die uit voorzorg dichtgaan behoren o.a. de Ibis-Volière, Gierenrots, Moerasvolière en Grote Vliegkooi. Bij de struisvogels en Darwin-nandoes wordt gezorgd voor een grotere afstand tussen de bezoekers en dieren.

De kans op besmetting voor mensen is eigenlijk nihil, alleen mensen die systematisch grote periode’s doorbrengen in gebouwen met grote hoeveelheden besmet pluimvee lopen echt gevaar. Een bezoekje aan de Diergaarde hoeft dus echt niet in het water te vallen.

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook). Helaas zit een ‘close-up encounter’ met deze prachtige dieren er even niet meer in…

Kort Nieuws

Okapi-Volière: nóg een aanwinst

Foto: Lars Timmers (BB-Facebook)

Nadat een paar weken terug okapi Mboshi werd geboren, wordt de Okapi-Volière nu ook verrijkt met een nieuwe vogelsoort: de hop. Hoewel dit vogeltje niet extreem zeldzaam is, zijn ze met hun olijke uiterlijk een leuke aanwinst voor het Hart van Afrika. De oranje vogels scharrelen voornamelijk rond achterin de buitenvolière.

Vozende Vogels

2018 belooft alvast een mooi jaar te worden bij de Gierenrots. De hamerkoppen, de kleine bruinkleurige vogels die zich normaal gesproken onderin de volière ophouden, zijn al volop in de weer om hun al gigantische nest nog verder uit te breiden en hebben ook alweer gepaard. Het ‘fort’ waarin ze hun eieren leggen bevindt zich pal boven het pad, onder het afdakje van de kijkhut. Bijzonder is dat ook de witkopgieren hebben gepaard. Diergaarde Blijdorp is er nog niet in geslaagd om met deze soort te fokken. Omdat ze maar slecht tegen de kou kunnen, verhuizen ze ’s winters naar de volières van de Vrije Vlucht Voorstellingen. Elk jaar doen ze een dappere poging tot broeden, het is ze slechts één keer gelukt om daadwerkelijk een jong uit te laten komen; deze was helaas te nat en heeft het niet gered. De mogelijkheid is aanwezig dat eventuele eieren in de broedmachine worden gelegd om de overlevingskans te vergroten. Duimen maar…

Ruzie bij de reuzengoerami’s

Een opmerkelijk verhaal in het Vriendennieuws, het kwartaalblad van de vereniging Vrienden van Blijdorp. Tijdenlang leefde er één reuzengoerami in Taman Indah, de grootste vis van het hele aquarium. Toen er met dank aan Artis eindelijk gezelschap voor haar werd geregeld, moest ze niets weten van het mannetje. Ze heeft de neiging alles aan te vallen dat even groot is als zijzelf. Het onfortuinlijke duo is toen maar gesepareerd van elkaar met een net…

Blijdorp-App versie 1.3

Op 7 november is een update gepubliceerd voor de Blijdorp-App: je kunt nu je eigen route samenstellen. Verder is er enige informatie over diersoorten toegevoegd en zijn de nodige kinken zijn uit de kabel gehaald. De nieuwe versie (of de app op zich, als je ‘m nog niet hebt) kan gratis worden gedownload via de App Store op apparaten van Apple of via de Play Store op Android-systemen.

Hitsige Hoefdieren

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook). Oefening baart kunst…

Voor de meesten van ons klinkt het voorjaar nog toekomstmuziek, maar sommige dieren lijken alweer de lentekriebels te krijgen. Bij de Indische antilopes is de bronst begonnen, wat inhoudt dat de vrouwtjes vruchtbaar zijn en dat de heer des huizes alles uit de kast trekt om haar het hof te maken. Ook bij de kamelen is tenminste één paring waargenomen. Via de nieuwsbrief laat de Diergaarde tevens weten dat er een mannelijke bosrendier is gekomen uit Zweden. Tot 2010 had Blijdorp een mannengroep van deze soort, maar sindsdien zijn er vrouwtjes geïntroduceerd om het fokprogramma van dit Europese ‘neefje’ van de kariboe een zetje te geven. Het regelmatig samenstellen van nieuwe paren is essentieel om de populatie in dierentuinen gezond te houden.

Herstelwerkzaamheden

De afgelopen weken werd op enkele plekken in de tuin weer geklust. Bij de Tweeling-Gebouwen werd aan de fundering van de colonnade gewerkt. Een stuk verderop, in hartje Azië, gingen een paar rare snuiters de hoogte in. Het waren niet een paar exotische vogels naar de top van de Grote Vliegkooi gingen, maar paar bouwvakkers. Het precieze doel van de ingreep is niet bekend.

Biotopia gesloten

De binnenspeeltuin in de Rivièrahal blijft deze maand dicht. Het broodnodige onderhoudswerk wordt verricht, want elke dag worden de glijbanen en klimrekken intensief gebruikt door hele hordes kinderen. Geen paniek, volgens de planning is Biotopia met de feestdagen gewoon weer open!

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook). ”Vreemde vogels daarboven?”