Flitsactie: een vliegende start!

Voor zij die teleurgesteld waren dat de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium uitgesteld is, valt er dit jaar alsnog genoeg te vieren in de Diergaarde. Dusver gaat het de Vrienden namelijk voor de wind! Twee van de vijf onderdelen van de ‘Flitsactie’, een krappe twee maanden geleden afgetrapt, zijn alweer afgerond. Deze campagne komt voort uit overleg tussen de vereniging en de dierentuin, omdat de Vrienden graag wat achterstallig onderhoud in het park wilden tackelen. Echte publiekstrekkers zijn het niet, maar het is wel een mooi voorbeeld van de Vrienden die zich hard maken voor dierenwelzijn en een mooier Blijdorp.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Olifanten staan natuurlijk bekend om hun intelligentie: deze nieuwsgierige dieren hebben dus continu behoefte aan vermaak! Daarom probeerde de Diergaarde een tijdje terug eens iets nieuws: een grote paal midden in het verblijf, met verschillende bevestigingspunten voor verrijkingsmateriaal. Veelal is dat in de vorm van eten dat spelenderwijs losgepeuterd moet worden, maar ook matten, banden en ballen bijvoorbeeld. Het is een daverend succes en dat smaakt natuurlijk naar meer.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Dankzij de Vrienden staat er nu een tweede ‘entertainmentboom’ op het buitenperk. De Vrienden hebben een bijzondere band met de Blijdorpse olifantengroep: voor de bouw van Taman Indah telden ze bijna een miljoen gulden neer en in 2017 kwam daar nog eens €100.000 bij om de betonnen vloer te vervangen door een zacht zandbed. In een verder verleden, toen de slurfjes nog in de Dikhuidenvleugel huisden, werd door de Vrienden een flinke bijdrage geleverd aan het creëren van een nieuwe bullenstal voor olifantenman Ramon. Zelfs de matriarch van de Blijdorp-kudde, Irma, is een geschenk van de vereniging! En mogelijk kunnen ze over een paar jaar weer de portemonnee trekken, want de Diergaarde wil graag het bestaande olifantenverblijf flink opschalen…

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Een klein stukje verderop hebben de Vrienden een verbouwing bekostigd die veel opvallender is: het manoelverblijf straalt weer als vanouds. Dat zegt wat, want hij stamt uit 1999 (en, je raadt het al, was toentertijd ook een Vriendenproject)! Al die tijd heeft dit stukje Mongoolse Steppe braaf zijn werk gedaan, door weer en wind. Heel wat fotografen leunden hun ellebogen erop, heel wat kinderschoentjes hebben over de grote kunstrotsen geklauterd en van tijd tot tijd is het zelfs de geboortegrond van een kleine manoel geweest… Toch gingen er de laatste tijd steeds meer stemmen op onder leden van de vereniging om ‘m eens in de lak te zetten, want ouderdom komt zo met zijn gebreken.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Met de renovatie is niet alleen gewerkt aan de façade, maar ook aan de inrichting van het verblijf zelf. Zo’n vaart liep het immers nog niet met de fok en men hoopt dan ook dat het nieuwe landschap de manoels zal bevallen. Het verblijf van de Mongoolse renmuizen, dat al jaren leegstaat, is in het verblijf opgenomen en er is gekozen voor een veel minder dichte begroeiing, wat representatiever is voor hun natuurlijke habitat en hopelijk de sleutel vormt tot meer Loesjes. Overigens zullen ma-noel en pa-noel niet meer kunnen genieten van hun nieuwe stekje: vanwege steeds terugkerende en steeds erger wordende niesziekte, waar de man eerder al zijn oog aan verloor, is besloten om hen te euthanaseren. Voorlopig biedt het verblijf onderdak aan de jonge vissende kat, die spoedig zal worden afgelost door twee katers uit Moskou. Eén van de heren zal later worden ‘ingeruild’ voor een dame.

Foto: Marja Suur (BB-Facebook)

Wat kunnen we de komende tijd nog meer van de Vrienden verwachten? Voorlopig zal de rust weer even terugkeren in het park, want de volgende werkzaamheden staan pas gepland voor na de zomer. Niet allerminst omdat steigers onwenselijk zijn in het hoogseizoen, maar ook omdat veel dieren nog last hebben van lentekriebels! Bij de pinguïns is er bijvoorbeeld heel wat jong gespuis te bewonderen, wat best bijzonder is, gezien de Diergaarde een van de weinige dierentuinen is waar regelmatig wordt gefokt met deze poolvogels. Omdat de groep zo productief is en om weinig interventie van de verzorgers vraagt, is de zogenaamde ‘pinguïncrèche’ in onbruik geraakt. Waarschijnlijk gaat deze ruimte, direct rechts van de grote ruit, bij de rest van het verblijf getrokken worden om zo de groeiende kolonie meer bewegingsruimte te bieden. De Vrienden kijken nog samen met de Diergaarde naar de exacte uitvoering van het plan.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De noodzaak is groter bij de gorilla’s: al enige tijd moeten die het namelijk zonder voederpotten stellen. Deze twaalf kisten, afgekeken van de automatische voederapparaten die ontwikkeld waren voor het Oceanium, werden gebruikt door de verzorgers om eten in te verstoppen. Met sterke elektromagneten werden de deksels er vervolgens op vastgemaakt, maar met onregelmatige intervallen gingen ze open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om actief bezig te zijn in het buitenverblijf, om verveling tegen te gaan. Bokito is inmiddels echter flink uit de kluiten gewassen en tegen zulke spierkracht was het oude systeem niet bestand. Lang verhaal kort: er moeten sterkere potten worden geplaatst, zodat het gorillaperk – in ’99 gefinancierd door de Vrienden – weer helemaal met z’n tijd mee kan.

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook)

Als laatste is er de Gierenrots: de entree van de Afrikaanse Savanne en een uit 2010 stammend geschenk van de Vrienden. De reusachtige volière is een doorslaand succes onder de inwoners en pas na de opening werd duidelijk hoe noodzakelijk dat is: in de afgelopen twaalf jaar zijn sommige gierenpopulaties met wel 97% geslonken en de vier gierensoorten in Blijdorp zijn stuk voor stuk kritiek bedreigde diersoorten geworden. Uit sommige gebieden zijn ze al helemaal verdwenen en de uitbraak van ziektes daardoor ligt op de loer. Omdat de Gierenrots-volière erg ruim is opgezet en natuurlijk gedrag toestaat, zijn er al vele jonge aasetertjes uitgevlogen en hopelijk volgen er nog veel meer in de komende jaren. Er is nu behoefte aan een extra nestkast, wat niet zomaar een kwestie is van een vogelhuisje in een boom spijkeren bij deze flinke vogels. De Vrienden willen dat graag bekostigen en gaan tegelijkertijd een extra bijdrage leveren aan natuurbehoud. Een deel van het geld van de Flitsactie, zo’n €5.000, gaat namelijk naar het werk van Dr. Ralph Buij. Als onderzoeker van het Nederlandse Alterra voert hij in Oost-Afrika omvangrijk onderzoek uit om beter zicht te krijgen op de status van een aantal gierensoorten in het wild. Het vergaren van dat soort kennis is immers onmisbaar als we de gier willen redden.

Zo blijkt maar weer: Vrienden maken het verschil. De laatste jaren loopt het ledental van de vereniging helaas terug, waarmee de financiering van dit soort projecten in het nauw dreigt te raken. Als je Blijdorp een warm hart toedraagt, is het wellicht een idee om ook lid te worden! Voor nog geen vijftig euro per jaar ontvang je ieder kwartaal een magazine met behind-the-scenes-informatie en verhalen uit de Diergaarde, mag je gratis lezingen en presentaties bijwonen, ontvang je twee vrijkaartjes om iemand mee te nemen op een dagje uit en draag je bovenal bij aan een mooier Blijdorp. Neem ook eens een kijkje in de nieuwe Vriendenbazaar, waar je met het kopen van leuke aandenkens ook meehelpt. Geïnteresseerd, of wil je weten op welke wijze je nog meer kan helpen? Klik dan hier!

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

ALV 2019: Gas terugnemen

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Eens zijn ze klein begonnen: de vereniging Vrienden van Blijdorp. Werden er tot de jaren ’80 zo nu en dan wat dieren geschonken aan de Diergaarde en werden er later verblijven gefinancierd, de laatste jaren leek het wel gek, gekker, gekst: in 2008 bekostigden ze een groot deel van de biotoop Arctica, gevolgd door miljoenengeschenk Amazonica in 2013 en het indrukwekkende nieuwe okapiverblijf in 2015. Bij de Algemene Ledenvergadering 2017 vielen ook heel wat monden open toen bekend gemaakt werd dat de Vrienden 2,5 miljoen euro bijeen wilden sprokkelen voor de renovatie van het Oceanium, maar dat is wellicht een brug te ver geweest. De toon voor de  Algemene Ledenvergadering 2019 werd gezet toen bekend gemaakt werd dat Eilandhoppen, een van de beoogde nieuwe stukjes Oceanium, heroverwogen wordt.

Concept voor Eilandhoppen, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Als onderdeel van de stapsgewijze opknapbeurt van het Oceanium, inmiddels bijna twintig jaar in dienst, wilden de Vrienden een grote aanbouw realiseren waar momenteel de kas voor de reuzenschildpadden is. In feite is er al een klein stukje Eilandhoppen opgeleverd: het nieuwe doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s, waarvan gehoopt werd dat het feilloos zou aansluiten op de rest van het nieuwe themagebied. Via de ringstaartmaki’s zou men bij een overdekt stukje Madagaskar uitkomen, waar de spotlight geworpen zou worden op de unieke Malagassische natuur – gevolgd door een stukje Komodo, het thuis van de Komodovaraan, en een stukje Galapagos, bekend om zijn reuzenschildpadden. De pijnlijke realiteit is echter dat de prijzen van de bouwsector (al jaren) blijven stijgen. Wanneer de keuze over de toekomst van Eilandhoppen gemaakt is, zullen we daar uiteraard over berichten.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Dit jaar staat grotendeels in het kader van kleine projecten. Zo zijn de op afstand bestuurbare voedselpotten in het gorillaverblijf, een indrukwekkend stukje verrijkingsmateriaal voor de dieren, toe aan vervanging. De voedselpotten worden van tevoren gevuld door de verzorgers en gaan in de loop van de dag kortstondig open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om in beweging te blijven. De olifanten zijn toe aan een extra hijspaal, waar verschillende objecten aan gehangen kunnen worden om de dieren bezig te houden. Ook kan de zogenaamde pinguïncrèche, bij binnenkomst in de Falklands-zaal direct rechts, wel een nieuw likje verf gebruiken. Het manoelverblijf, dat door trouwe Blijdorp-bezoekers al jaren wordt voorgedragen als potentieel project, krijgt eveneens een kleine facelift. De Gierenrots, die volgend jaar alweer tien kaarsjes uitblaast, krijgt er wat nestkasten voor de gieren bij. Er werd overigens uitgebreid stilgestaan bij het succesverhaal van deze volière en de ALV werd gevolgd door een lezing over de gieren. Er werd zelfs een live verbinding tot stand gebracht met een gierenonderzoeker in Ethiopië! In totaal moet de zogenaamde ‘flitsactie’ zo’n €60.000,- gaan kosten.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Tot slot: het ellenlange dossier van het Flamingo-Strand. Eigenlijk had deze al eind 2015 op de schop moeten gaan, maar zo makkelijk lag de kwestie niet. Blijdorp wil namelijk, met oog op het nieuwe verbod op leewieken (de enige haalbare wiek-methode voor de flamingo’s), een volière over het bestaande verblijf heen bouwen. Het flamingoverblijf ligt echter in een stukje Diergaarde waar zeer strenge regels van toepassing zijn met betrekking tot het monumentale ontwerp van het park: een grote netconstructie midden in een rijksmonument bots vanzelfsprekend met de visie van de welstandscommissie. Inmiddels ligt er een ontwerp waar de overheid (naar verluidt) vrede mee heeft gesloten. Zou het project later dit jaar dan toch echt van start kunnen gaan…? Hoe dan ook, echt haast heeft de dierentuin niet. Alle dieren in de Diergaarde zijn al geleewiekt toen dit nog legaal was en noemenswaardige pogingen tot broeden zijn sinds 2004 niet meer gedaan.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019