Kort Nieuws

Op een roze wolk

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). ”Geweldig om de kleine vissende katjes te zien.”

De jaarlijkse geboortegolf mag haar piek dan wel gehad hebben, maar er zijn alsnog genoeg kleine bewoners van Blijdorp om van te genieten. Met de okapi die eerder deze maand ter wereld kwam, inmiddels Kisala gedoopt, is het nog altijd goed gesteld. Sinds haar geboorte is ze flink gegroeid en dat zal nog wel even doorzetten. Naar verwachting zal het nog even duren voordat we haar kunnen zien, want jonge okapi’s blijven na hun geboorte voor een langere tijd in hetzelfde gebied. Moeder Kamina houdt het kalf goed in de gaten, maar instinctief houdt ze enige afstand zodat roofdieren het jong niet opmerken. Dat is eveneens de reden dat jonge okapi’s pas na een maand voor het eerst poepen! In de Aziatische helft van de Diergaarde zijn twee nieuwe geboortes te melden. In de Maleise Bosrand is vissende kat Saray moeder geworden van een tweeling. Vader Mumbai kwam in de zomer van 2018 over vanuit Tsjechië en dat najaar was het ook al raak. Hij speelt geen rol in de verdere opvoeding van de kleintjes en Saray houdt hem dan ook nauwlettend in de gaten als hij in de buurt komt. Wees er snel bij, want net als bij huiskatten groeien de kittens als kool. Op een steenworp afstand, in het Aziëhuis, is er voor de derde keer een slanke lori ter wereld gekomen. In 2017 waren deze nachtactieve halfapen de winnaars van de Blijdorper Bende Award in de categorie ‘Nieuwe Diersoorten’. Hun snelle voortplantingssucces is opmerkelijk, al helemaal gezien er nog geen tien dierentuinen in Europa zijn die de soort houden. Diergaarde Blijdorp heeft laten weten dat de vorige kleintjes in afwachting van een nieuw tehuis achter de schermen verblijven.

Verlies

Helaas ook minder vrolijk nieuws. De jonge serval, eind vorige maand geboren, is overleden. Extra zuur is dat ook vorig jaar moeder Jina er niet in wist te slagen om haar jong in leven te houden. Toen werd achteraf duidelijk dat ze de kleine zoveel rondsleepte dat er een wond was ontstaan in de nek van de kitten, die ondanks medische behandeling niet kon genezen. Gezien bezoekers wederom hebben gemeld meer verplaatsingen te hebben gezien dan gebruikelijk, is het niet ondenkbaar dat dit ook ditmaal de boosdoener was. Het gedrag is moeilijk te verklaren, gezien Jina in 2017 geen enkele moeite had met het grootbrengen van zoontje Mosi. Om de rust te bewaren, was het verblijf afgezet met extra hekken, zodat bezoekers minder dichtbij konden komen. Of Blijdorp in het vervolg meer maatregelen gaat treffen, zal moeten blijken.

Vlam in de pan

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Net zoals dat bij mensen het geval is, kunnen dieren elkaar van tijd tot tijd in de haren vliegen. In Rotterdam gebeurde dat twee keer in korte tijd: ten eerste ging het fout bij de dwergnijlpaarden. Floris en Eveline hebben enige tijd apart van elkaar geleefd. Niet alleen is dat een natuurlijkere en minder stressvolle levenswijze voor deze solitaire oerwoudbewoners, maar de kans op voortplanting wordt ook groter als de dieren niet continu in elkaars gezelschap verkeren. Hun reünie lijkt echter te suggereren dat we niet hoeven te rekenen op dwerg-dwergnijlpaardjes in de nabije toekomst. Schermutselingen bij nijlpaarden gaan er hard aan toe, maar gelukkig is hun huid (ook bij de dwergsoort) meerdere centimeters dik en uiterst beschermend tegen dit soort verwondingen. Het tweetal ging dan ook zonder permanent letsel weer uit elkaar. Iets serieuzer ging het eraan toe bij de Aziatische leeuwen. Daar is Lalana, moeder van drie, flink te grazen genomen door Bente en Chica. Vrijwilligers melden dat de laatstgenoemde vrouwtjes beide krols waren, wat bij leeuwen gepaard gaat met extreme agressie. Met oog op het tumult waren de welpjes al tijdelijk achter de schermen geplaatst. Ondanks de recente periode van rust wringt het al langere tijd in de groep: nadat Lalana bevallen was, duldde ze de andere dames lange tijd niet in de buurt van haar kroost. Sommige confrontaties verliepen zelfs zo heftig dat mannetje Aapal tussen de twee partijen moest komen. Lalana is na een controle door de dierenarts overigens gewoon weer in het buitenverblijf te vinden.

Beleef Blijdorp Anders

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Voor de groep trouwe Blijdorpbezoekers die regelmatig hetzelfde rondje door de dierentuin wandelen, deed zich laatst een buitenkansje voor om eens wat nieuws te proberen. Tijdens de Open Monumentendagen liet Diergaarde Blijdorp, goed voor 21 rijksmonumenten van nationale architectonische waarde, vanzelfsprekend van zich horen. Vrijwilligers gaven, tegen een bijdrage van €5,- bedoeld voor natuurbehoudprojecten, bezoekers een rondleiding van circa een uur. De gegadigden waren zeer te spreken over de tour. Mooi meegenomen is natuurlijk het feit dat de restauratie van de laatste paar vervallen pareltjes, waaronder de Bergdierenrots en de Rivièrahal, niet lang meer op zich zal laten wachten. Het verschil tussen de vernieuwde bouwwerken en de nog versleten panden benadrukt hoe nodig een intensieve onderhoudsbeurt is. Verder organiseerde de dierentuin in het kader van het Gergiev Festival van het Rotterdams Philharmonisch Orkest in het Oceanium en de Rivièrahal speciale optredens van de protegees van het Hellendaal Muziekinstituut. Bovendien was er ook nog een speurtocht beschikbaar. Oh, en de Blijdorp-ervaring strekte zich uit tot buiten de grenzen van de tuin: Blijdorps Oceaniumboot, ook wel liefkozend de ‘Haaibaai’ genoemd, deed mee aan de Wereldhavendagen. Alweer meer dan tien jaar geleden kreeg de Diergaarde dit schip cadeau van het Havenbedrijf en sindsdien bevoorraadt het de aquaria van de dierentuin met schoon ballastwater. Bijzonder is dat dit schip volledig draait op het gebruikte frituurvet van de restaurants in het park. Tot slot is Blijdorp het toneel van de nieuwste toevoeging aan de kinderboekenreeks Pinkeltje. Eerder werden onder andere de Efteling en het Rijksmuseum al aangedaan. Voor €10,99 is het boek verkrijgbaar in de Zee van ZOOvenirs.

Foto: Ries van Wendel de Jood(PortOfRotterdam.com). Blijdorp-directeur Erik Zevenbergen en communicatiedirecteur Richard van der Eijk van het Havenbedrijf op de Haaibaai.

Kort Nieuws

Natuurbehoudscentrum: Pátzcuaro!

Foto: New York Times. Een aantal salamanders van het geslacht Ambystoma zijn uniek in het opzicht dat zij hun hele leven lang hun uitwendige kieuwen houden en dus eigenlijk nooit voorbij het larvenstadium komen.

Het nieuwste stukje Oceanium blijft zich ontwikkelen! De aquaria in het zogenaamde glazen huis, de middelste kamer waar streng toezicht wordt gehouden, zijn nu in gebruik genomen. In het (van binnen gezien) linker aquarium zijn zes achoques (Ambystoma dumerilii) uitgezet. Deze salamander is verwant aan de welbekende axolotl, maar is een kritiek bedreigde diersoort. Ze komen van nature voor in het Pátzcuaro-meer, het op twee na grootste meer van Mexico, waar naar schatting nog zo’n honderd exemplaren te vinden zijn. In de buurt van dat meer is een klooster te vinden, waar de zusters werken met een eeuwenoud traditioneel medicijn dat zou helpen tegen ademhalingsproblemen. Al 150 jaar lang fokken zij hiervoor op verantwoorde wijze achoques en zij spelen tegenwoordig dan ook een sleutelrol in de internationale inspanning om de achoque te redden. Immers, als de achoque, een toppredator in het uiterst diverse meer, verdwijnt, dreigt een heel ecosysteem in te storten…

Natuurbehoudscentrum: Charco La Palma!

Foto: Wikipedia. Archieffoto van de Cyprinodon longidorsalis

Het middelste aquarium biedt onderdak aan de La Palma tandkarper (Cyprinodon longidorsalis). Hij komt uit een rivier in Noordoost-Mexico, de Ojo de Agua la Presa – of beter gezegd, één kleine sectie van deze rivier. Een slootje dat bekend staat als Charco La Palma, met een oppervlakte van 10 vierkante meter en maximaal 1,5 meter diep: mogelijk het kleinste verspreidingsgebied van alle gewervelden. Als gevolg van opdroging door irrigatie is deze soort in 1994 in het wild uitgestorven, wat betekent dat alle levende exemplaren van deze soort in gevangenschap leven.

Natuurbehoudscentrum: Madagaskar!

Foto: R. Traxl (ZooTierListe). Een volgroeide kotsovato.

Het rechter aquarium bevat een aantal soorten die van Afrika’s grootste eiland, Madagaskar, afkomstig zijn. Zo zitten er zes kotsovato-cichliden (Paretroplus kieneri), door het IUCN op de rode lijst opgenomen als ‘kwetsbaar’. Door het uitzetten van niet-inheemse vissoorten en vernietiging van leefgebied zijn een aantal lokale populaties al verdwenen, een trend die voorlopig niet lijkt te veranderen. Ook een andere, nauwverwante cichlide leeft in dit aquarium: een achttal Paretroplus menarambo. Met een status als ‘kritiek bedreigd’ heeft deze het nog slechter in zijn natuurlijke leefgebied op noordwestelijk Madagaskar. Sinds de jaren ’90 werd gedacht dat hij in het wild uitgestorven was, maar in 2011 ontdekten wetenschappers een resterende populatie in het Tsenymeer. Eveneens kritiek bedreigd is de Pachypanchax sakaramyi, een tandkarpersoort. De Sakaramy-rivier, waar ze hun soortnaam aan ontlenen, is door irrigatie afgenomen tot een paar poeltjes die gevoed worden door lekkende pijpleidingen. In de Antsakoabe-rivier zou wel nog een levensvatbare populatie bestaan en naar verluidt leven ze ook in een paar beschermde kratermeertjes, maar tot op heden blijft de wilde populatie teruglopen.

Diergaarde op het Doek

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

De kandidaten van het NTR-programma ‘Project Rembrandt’, een zoektocht naar de meest getalenteerde schilder van Nederland, hebben laatst hun ateliers versleept naar Blijdorp. Voor hun opdracht moesten ze de Blijdorpse olifantengroep zo mooi mogelijk naschilderen. Benieuwd naar het resultaat? Kijk vanavond dan naar Project Rembrandt op NPO 1!

Gelada’s

Foto: Monique van Oort-Schenk (BB-Facebook)

Hoe gaat het met de gelada’s? Het is alweer bijna een half jaar geleden dat de schuif naar hun buitenverblijf openging en deze bijzondere apen de Rotterdamse buitenlucht mochten proeven. Helaas is de mannengroep inmiddels geslonken tot slechts twee dieren, nadat één mannetje om medische redenen ingeslapen moest worden. Bij de familiegroep is ook nog geen sprake van uitbreiding, maar de bolle buiken van sommige vrouwtjes lijken te suggereren dat hier wellicht verandering in gaat komen. Uiteindelijk hoopt Blijdorp dat het oude Roofdieren-Gebouw onderdak gaat bieden aan twee grote, spectaculaire groepen van deze Ethiopische graseters. Het komt echter niet al te vaak voor dat er in Europa gelada’s beschikbaar zijn voor andere parken, dus mogelijk zal het nog even duren voordat de groepen zo’n indrukwekkende omvang gaan aannemen.

Duurzaam Denken

Foto: Friso Spoelstra (De Havenloods)

Dat deden Diergaarde Blijdorp, frisdrankproducent Vrumona en plasticrecycler Morssinkhof Rymoplast. Zij zijn een proef begonnen in de dierentuin waarbij kleine plastic flesjes ingeleverd kunnen worden om vervolgens hergebruikt te worden. Het systeem lijkt veel op statiegeld, alleen kan je bij deze flessenautomaat een keuze maken tussen een kortingsbon voor een flesje Sourcy of een kleine donatie aan een project om zeeschildpadden bij Sint Eustatius te beschermen. Vrumona heeft de kans aangegrepen om symbolisch een zeeschildpad van de Diergaarde te ‘adopteren’. De nieuwe flessenautomaat past goed binnen de visie van Blijdorp om steeds groener te werken. Immers, dierenbescherming begint bij een schoon milieu. Nu is het natuurlijk hopen dat veel mensen kiezen om hun geld te doneren aan de zeeschildpadden…

Wuiven naar Wanda

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Zwarte neushoorn Wanda gaat de Diergaarde verlaten. Wanda is inmiddels best een oude dame, maar heeft nooit voor nageslacht gezorgd. Haar menstruatiecyclus is nogal onregelmatig en ze heeft dan ook behoefte aan een rustige leefomgeving: hopelijk kan haar nieuwe onderkomen, Gyor Zoo in Hongarije, die aan haar bieden. Het transport vindt in april plaats, maar om de verhuizing zo soepel mogelijk te laten verlopen wordt nu alvast getraind met het in- en uitlopen van de transportkist. Het vertrek van Wanda betekent dat meer bewegingsruimte kan worden geboden aan Naima en haar dochter Mara.

Lentekriebels

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook). Van nature hangen jonge maki’s de eerste tien dagen aan de buik van het moederdier en klampen ze zich vervolgens vast aan haar rug. Deze foto suggereert dat de geboorte mogelijk al enige tijd geleden plaats heeft gevonden achter de schermen.

Love is in the air in de Rotterdamse Diergaarde! In het Aziatisch moeras laat de nieuwe kuifmakaakman Kersen blijken dat hij een echte charmeur is: meerdere dekkingen zijn waargenomen. Ook olifantenbul Timber is weer op bezoek gegaan bij de dames Trong Nhi en Bangka, er zijn meerdere pogingen tot voortplanting gedaan. De eerste geboorte bij de nieuwe ringstaartmaki-groep is een feit! Het vrouwtje kwam al zwanger aan vanuit Apenheul en draagt nu dus een kleine ringstaart met zich mee.

De dwergnijlpaarden leven sinds een tijdje gescheiden. Op de snuiten van de dieren zijn kleine wondjes te zien en Eveliens uiers zijn zichtbaar – allemaal gunstige voortekenen dat in de toekomst wellicht ook hier jongen te zien zullen zijn. Toen het duo in 2013 hun verblijf in gebruik nam, waren ze nog aan de jonge kant om zich voort te planten, maar inmiddels zijn de dieren volwassen. Zowel bij de giraffen als bij de naburige ‘bosgiraffen’, de okapi’s, zijn er bevestigde zwangerschappen: als alles goed gaat zal giraffe Kimberley in april bevallen en okapi Kamina in september. Het zijn beide ervaren moeders.

Ook worden er weer volop nesten gebouwd: in de Gierenrots-volière zitten de hamerkoppen, kapgieren en Rüppells gieren allemaal op eieren. Het laatstgenoemde koppeltje is bijzonder: het vrouwtje, voor wie het de eerste keer is dat ze een ei heeft gelegd, is in 2011 zelf in Blijdorp geboren en is een bekende bij de Vrije Vlucht Voorstellingen. Het is voor bezoekers moeilijk om goed zicht te krijgen op de nestkast, maar via de webcam kan je van dichtbij meegluren. Ook op de kliffen van zeerots Bass Rock zijn de drieteenmeeuwen, eidereenden en papegaaiduikers druk aan het sjouwen met nestmateriaal.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)