Kort Nieuws

Afscheid

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Het verdriet is groot in Diergaarde Blijdorp: giraffeman Banio is overleden op 7 juni, bijna dertien jaar nadat hij in Tsjechië geboren werd. De dierentuin meldt dat dierenartsbezoekjes al langere tijd routine waren voor hem, maar dat zijn dood toch vrij onverwacht kwam. De Universiteit Utrecht bekommert zich om de zaak en uiteindelijk zullen delen van zijn lijf gebruikt worden voor educatieve doeleinden. Van nature worden giraffen ergens tussen de 10 en 15 jaar oud, waar in gevangenschap nog eens zo’n 10 jaar bovenop kan komen. Banio was sinds 2009 aanwezig in Rotterdam en heeft in totaal zestien jongen verwekt, waarvan alleen Khaleesi en Maartje nog niet uitgevlogen zijn. De zeven dames van de Blijdorp-kudde zullen door de Britse EEP-coördinator een nieuwe fokman toegewezen krijgen.

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook)

Het recent gepubliceerde Vriendennieuws vermeldt nog twee tragische sterftegevallen. Te beginnen bij de buren van de langnekken: hyenaman Kara, die kampte met een tumor in zijn mond, is overleden. In 2019 kwam hij naar Blijdorp. Hij was toen al een van de oudste hyena’s in Europa, maar de hoop was dat hij hier toch nog voor nageslacht kon zorgen. Omdat hij twee decennia geleden in Caïro geboren werd, was zijn bloedlijn waardevol voor de Europese populatie. Om een paring tot stand te kunnen brengen, vertrok de enige andere hyena die Blijdorp op dat moment had, mannetje Jelai, en kwam er een vrouwtje met de bijnaam ‘Bollie’ uit Frankrijk aan. Zij overleed echter onverwacht en hoewel ze spoedig vervangen werd door een ander vrouwtje uit Beekse Bergen, is het er niet meer van gekomen.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Tot slot is ook nog een andere bekende Afrikaan niet meer: dwergnijlpaard Floris moest ingeslapen worden. Als jongvolwassene betrok hij in 2013 de Dikhuidenvleugel tezamen met soortgenoot Eveline, maar ook op latere leeftijd bleef voortplanting uit. Een trucje dat in zulke situaties toegepast wordt door verzorgers, is dat koppeltjes tijdelijk uit elkaar gehaald worden. Dat is een natuurlijkere vorm van huisvesting voor deze solitaire bosbewoners en wanneer ze dan uiteindelijk weer samen gezet worden, wil dat nog wel eens voortplantingsgedrag stimuleren. De reünie liep echter in het honderd en Floris kon na afloop niet goed meer lopen. Een röntgenfoto wees uit dat het ging om een gecompliceerde botbreuk, iets wat niet te genezen is.

‘Nieuw’

Foto: CCBC (silentforest.eu). Archieffoto.

Recentelijk heeft de Rotterdamse Diergaarde zijn jaarverslag van 2019 uitgegeven, en wat blijkt? Vorig jaar is er een nieuwe vogelsoort gearriveerd achter de schermen: de Sumatraanse gaailijster (Garrulax bicolor). Hun natuurlijke leefgebied mag dan wel het op een na grootste eiland van Zuidoost-Azië zijn, maar tientallen jaren van habitatvernietiging en illegale vangst voor de huisdierenmarkt eisen hun tol op de soort. De Sumatraanse gaailijster was een van de doelsoorten van de EAZA Silent Forest Campaign en met dank aan Europese dierentuinen kan er dit jaar een fokcentrum voor de soort opgezet worden ter plaatse, al ligt het project vooralsnog stil door de COVID-19-pandemie. Deze bedreigde vogelsoort wordt gehouden in twintig Europese dierentuinen en vanuit Chester Zoo wordt een fokprogramma (EEP) gecoördineerd. Of er plannen zijn om de soort ook voor de schermen te plaatsen, is niet bekend.

Mutaties

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook). Okapi Gerrit.

Het Vriendennieuws informeert ons over enkele wijzigingen in het bewonersbestand uit het eerste kwartaal van 2020 die dusver onopgemerkt waren gebleven. In het Afrikaanse themagebied zijn twee vrouwelijke klipdassen overleden, net als een vrouwelijk Visaya-wrattenzwijn en een mannelijke vissende kat in de Maleise Bosrand. Ook bij de vogels zijn er enkele sterfgevallen te betreuren: een mannelijke shamalijster en een mannelijke kroonparelhoender. Verder zijn er drie vrouwelijke kroeskoppelikanen vertrokken, is een vrouwelijke kuifhertje naar Polen verhuisd en is een vrouwelijke vissende kat op transport gegaan naar Griekenland. Ook is het duidelijk geworden dat okapi Gerrit, het eerste jong dat geboren werd in het Hart van Afrika (2017), eindelijk Rotterdam verruild heeft voor Lissabon. De Okapi-Volière wordt nu nog bewoond door mannetje Ngwani, de volwassen vrouwtjes Kamina en M’buti en hun kalfjes Kisala en Mhina. Tot slot vermeldt het Vriendennieuws ook nog de komst van twee wasberen uit Antwerpen.

Love is in the air

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). Jonge banteng.

Verterende aanzichten alom. Het tweede bantengkalfje van het jaar is een feit: het is een dochter van Marieke. Ook bij de Californische zeeleeuwen zijn er nu twee pups ter wereld gekomen: June heeft er een dochter bij, Junia gedoopt, en Toya is bevallen van ene Sofie. Ook bij de witkruinmangabeys is het tweemaal raak en verder zijn er jongen te spotten bij de prairiehondjes, grondeekhoorns, wevervogels, geelkeelfrankolijnen, maraboes en moeraswallaby’s. In het Oceanium hebben alle koeneusrog-dames jongen voortgebracht, vier stuks. Het telg wordt achter de schermen aangeleerd om eten van de verzorgers aan te nemen, maar zal op termijn terugkeren naar de Mangrove. En, uhm, uit beeldmateriaal is gebleken dat ook de tapirs Ketiga en Pooh hun best doen om in een toekomstige geboorterubriek genoemd te worden…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Jonge mangabey.

Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook). Jacky beviel in november 2019 van de mateloos populaire Jacco.

Ottervrouwtje Jacky is gesignaleerd in een van de slootjes rondom Diergaarde Blijdorp. Volgens sommigen zou ze een tunnel onder de deur van het verblijf in de Chinese Tuin gegraven hebben. Het is de tweede uitbraak bij deze waterbewonende roofdiertjes in twee maanden tijd: eind maart ontsnapte Jacky’s partner Igor. Na een week in het Vroesenpark gebivakkeerd te hebben, werd een aanrijding hem fataal. Het vangen van een ontsnapte otter is lastig: ze zijn razendsnel en tonen doorgaans weinig interesse in vallen, omdat ze gewoon zelf aan hun kostje kunnen komen. Bij de eerdere ontsnapping speelde ook nog eens mee dat Blijdorp tijdens de corona-sluiting met een minimale bezetting draaide en er geen extra mankracht voorhanden was. De jonge otter Jacco, de zoon van Igor en Jacky, is nu de enige bewoner van het verblijf. Hij is pas een half jaar oud, terwijl jonge Euraziatische otters eigenlijk minimaal een jaar lang afhankelijk zijn van hun moeder.

Adressenboekje

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook)

De San Francisco lintslangen hebben een ander terrarium in het Natuurbehoudscentrum betrokken. Ze zijn nu te vinden langs de zuidelijke flank ervan, als buren van de Titicacakikkers. Dit verblijf was oorspronkelijk bestemd voor krokodilstaarthagedissen. Of hun oude terrarium nieuwe inwoners heeft gekregen, is niet bekend: dit verblijf, gesitueerd in het ‘glazen huis’ van het Natuurbehoudscentrum, is vanwege de COVID-19-maatregelen niet te bezichtigen. Overigens is het niet de enige verhuizing binnen het Oceanium: het voormalige zeeotter-bassin is weer in gebruik genomen als separatieverblijf voor de zeeleeuwen. De afgelopen tijd waren hier California sheep head-vissen te vinden. Wat de verbouwing van het aquarium op de grens van het Natuurbehoudscentrum en het Kelpwoud betreft: hier zijn geen zichtbare vorderingen gemaakt gedurende de sluiting. Vermoedelijk komen hier uiteindelijk damba-cichliden (Paretroplus damii), grote vissen uit Noordwest-Madagaskar.

In memoriam

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Verdrietig nieuws vanuit de Okapi-Volière: het overlijden van de mannelijke teugelijsvogel betekent dat deze felblauwe diersoort uit het bestand van de Rotterdamse dierentuin verdwenen is. In 2017 arriveerde hij tezamen met een vrouwelijke soortgenoot vanuit de dierentuin van Barcelona, maar zij werd later dat jaar dood in haar nestje aangetroffen. Over de doodsoorzaak van het mannetje is niets bekend. Er zijn nu nog maar twee dierentuinen in Europa waar de teugelijsvogel gehouden wordt.

Bosrendier-Baby

Hoera! Het Europa-hoekje van de Diergaarde is weer een inwoner rijker met de geboorte van een bosrendier. Van nature komen rendieren voor in taiga’s en op toendra’s op het gehele Noordelijk Halfrond, maar het zit de soort niet overal mee. Met name de twee ondersoorten uit Fenno-Scandinavië, waarvan het bosrendier er één is, hebben het door klimaatverandering en concurrentie met tamme rendieren zwaar te verduren. Zo’n 250 jaar geleden werd het bosrendier uitgeroeid in Zweden en een paar decennia later was deze soort ook in Finland verdwenen. Een populatie in het Russische Karelië wist echter te overleven en stak uiteindelijk zelfstandig weer de grens over. In de jaren ’80 zijn natuurbeschermingsorganisaties en dierentuinen begonnen met de herintroductie van het bosrendier in andere delen van Finland, waardoor hun populatie in daar inmiddels weer rond de 2.000 schommelt. Zweden, waarvandaan ook het Europese fokprogramma wordt gecoördineerd, overweegt nu ook om deze herten daar te herintroduceren. De laatste keer dat er succesvol een kalfje bij de Blijdorp-kudde grootgebracht is, was (naar onze kennis) in 2015.

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Zo ziet post-corona Blijdorp eruit

Geen eindeloze wachtrijen voor de kassa’s, gesloten souvenirwinkels en eenrichtingsverkeer: Diergaarde Blijdorp gaat per 20 mei weliswaar weer open voor abonnementhouders, maar het komt met enkele kanttekeningen. Ter voorbereiding op de heropening worden er deze week al enkele proefdagen georganiseerd om te kijken hoe de maatregelen uitpakken. De medewerkers en hun familie waren zo’n testgroep, alsmede de vrijwilligers en de belangrijke zakenrelaties. Ook de trouwste supporters van de dierentuin, de Vrienden van Blijdorp, mogen alvast komen voorproeven. Een aanbod waar ook ik, als lid van de vereniging, natuurlijk geen nee tegen zei. Eén ding kan ik beamen: post-pandemie Blijdorp is gelukkig geen dystopie van dwanghekken.

Vanaf aanstaande maandag kunnen abonnementhouders online een entreebewijs reserveren, waarvan er per dag maximaal 500 te vergeven zijn. Je hebt een kwartier de tijd om je kaartje vanachter plexiglas te laten scannen bij de hoofdingang en ontvangt direct een plattegrond. Aangenaam nieuws: het Oceanium, verreweg de grootste overdekte attractie in Blijdorp, is gewoon geopend voor bezoekers. Wel wordt er in de twee aquariumtunnels een beleid van ‘links is gaan, rechts is staan’ nageleefd door personeelsleden en zijn de kijkplatformen bij de zeeleeuwen, de Kwallenhoek, de Zeereservaat-Expo, het Publiekslab, het makiverblijf en het ‘glazen huis’ in het Natuurbehoudscentrum afgesloten. Een stukje verderop, in de open buitenlucht, is ook de hoofdroute netjes gemarkeerd met bordjes en linten in de huisstijl van Blijdorp. In de IJsgrot kan je alleen langs de onderwaterruiten van de ijsberen lopen, de vele nauwe paadjes achterin zijn niet toegankelijk. Ook het doodlopende pad langs de Prairie is afgesloten, idem voor het pad door de ibisvolière. Bij het verblijf van de prairiehondjes en de nabijgelegen ‘Amazonica-loop’ komen we het eerste grote stuk waar eenrichtingsverkeer geldt tegen. De gigantische vlinderkoepel is gewoon toegankelijk, al kan je even niet door de ruit van het meer kijken.

Aan de andere kant van de spoorweg, de Rivièrahal-Zijde, wordt goed duidelijk hoe lang de Diergaarde eigenlijk wel niet gesloten was: alle planten pronken ‘opeens’ felgroen en staan in volle bloei. Hoewel je de Gierenrots-volière niet in mag gaan, kan je van buitenaf goed zien dat er heel wat gebroed wordt door de inwonende aaseters. Ook valt in de hele Diergaarde op dat men niet stilgezeten heeft tijdens de sluiting. Vervallen hekjes staan er weer netjes bij, plantsoenen zijn aangeplant en bij het vlonder langs de giraffen is het gele spandoek deels vervangen door houten pilaren. Even terug, bij de hoofdingang, zijn de keien in de berm zelfs vervangen door een heus perceel met primula’s en een insectenhotel! Terug naar Afrika: daar is eenrichtingsverkeer van kracht in de Krokodillenrivier en de Okapi-Volière (op die volgorde). Als je vrede sluit met af en toe even in een kleine file staan, is het allemaal prima te doen met die anderhalve meter afstand.

Als je via de penseelzwijnen, bosbuffels en zwarte neushoorns (waar Blijdorp met grote markeringen op de grond zijn best doet om de bezoekersstroom te sturen) je weg vervolgt, kom je bij nog zo’n eenrichtings-stukje aan: het pad rondom het gorillaverblijf. Bij de aangrenzende Oewanja Kinderjungle is, zoals overal, alleen het afhaalpunt van het restaurant geopend, de deuren van het Roofdieren-Gebouw blijven dicht en wie de Wallaby-Walkabout wil betreden, moet dat doen via de kant van het directiegebouw. De Rivièrahal is met afstand het grootste slachtoffer van de COVID-19-maatregelen: de Westvleugel, de Tropenvleugel en de binnenspeeltuin zijn allemaal gesloten. Het grote Azië-themagebied is daarentegen wel grotendeels geopend, zij het wederom met eenrichtingsbeleid in opeenvolgend het Amoergebied, de Maleise Bosrand, de Chinese Tuin, het Aziatisch Moeras en de Himalaya. Het doodlopende pad naar het Longhouse is wel afgesloten, alsmede het doodlopende pad naar het binnenverblijf van de kuifmakaken. Ook de kleine Moerasvolière, Taman Indah en de Grote Vliegkooi blijven dicht. Wie langs de bamboestengels gluurt, kan zien dat de inwonende vogels met volle teugen genieten van de vrijgekomen bezoekerspaden. Een bezoek aan de Tijgerkreek en het buitenverblijf van de olifanten completeert een rondje Blijdorp: ook hier zijn enkele bospaadjes afgesloten met strategisch geplaatste bankjes en geldt bij de resterende delen eenrichtingsbeleid, richting de afgesloten Tweeling-Gebouwen.

Al met al is een dagje dierentuin prima te doen op een leuke en veilige manier. Voor de kasstroom is het te hopen dat de bezoekerscapaciteit spoedig opgevoerd kan worden, maar geniet tot die tijd vooral van een heerlijk rustig dagje uit. Op blijdorp.nl kan je alle essentiële informatie vinden.

Plattegrond Diergaarde Blijdorp
« 1 van 12 »

Ontsnapte otter uit Blijdorp aangereden

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Otter Igor.

Helaas zal otter Igor, die vorige week ontsnapte uit zijn verblijf in de Chinese Tuin, niet terugkeren naar Diergaarde Blijdorp. Vanochtend is zijn lichaam gevonden, een aanrijding door een auto is hem fataal geworden. Inmiddels is zijn stoffelijk overschot al overgedragen aan de Rotterdamse dierentuin. Of iemand zich heeft gemeld na het ongeluk, is niet bekend. Igor leeft voort in zijn zoontje Jacco, die wordt verzorgd door zijn moeder Jacky. Het echtpaar kwam eind vorig jaar naar de Maasstad. Van nature spelen mannetjes geen grote rol bij de opvoeding, al overlappen de territoria van de ouders meestal wel. Blijdorp heeft nog geen uitspraak gedaan over het nieuws, maar vrijwilligers bevestigen de verdrietige gebeurtenis.

Door een ongelukkige samenloop van omstandigheden was de Diergaarde niet in staat om Igor na zijn raadselachtige verdwijntruc weer te pakken te krijgen. Wegens de COVID-19-pandemie draait het park met een minimale bezetting qua personeel, er was dan ook geen mankracht beschikbaar om zich te focussen op een tijdrovende vang-operatie. Het ging op zich prima met Igor: de Euraziatische otter is de ottersoort die van origine ook in Nederland voorkomt. In de slootjes van het Vroesenpark kon hij meer dan genoeg eten vangen, hij toonde dan ook geen interesse in de vallen met voer die de dierentuin had geplaatst. Vijf jaar oud is hij geworden, weliswaar ouder dan het merendeel van zijn vrije soortgenoten, maar onder normale omstandigheden had hij gemakkelijk nog eens vijf à tien jaar in Blijdorp kunnen doorbrengen. Igors dood is exemplarisch voor de voornaamste vijand waar otters in Nederland mee te kampen hebben: 80% van alle wilde sterftegevallen is verkeersgerelateerd.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Patty Kloosterman (BB-Facebook)

Nijlganzen, roodwangschildpadden, muskusratten: er zijn best wat ongewone dieren te vinden in en rondom de slootjes van menig stadspark. Toch trok één verschijning laatst wel erg de aandacht: is dat een otter? Dat is juist: wie een frisse neus haalt in het Vroesenpark, loopt nu de kans op een encounter met Igor, de otterman die normaal gesproken in de Chinese Tuin van Blijdorp verblijft. Hoe hij exact naar buiten geklauterd is, is onduidelijk, maar vrouwtje Jacky en de kleine Jacco hebben het hem in ieder geval niet nagedaan. Het lijkt erop dat hij nog wel even op vrije voeten blijft, want otters zijn heer en meester in het water. Daar komt nog eens bij kijken dat er momenteel geen mankracht beschikbaar is om hem in het nauw te drijven. De hoop is dan ook dat hij in een van de vallen met eten erin zal wandelen, maar vooralsnog neemt hij genoegen met de vis die hij er zelf kan vangen. Dat het hem inmiddels al een week goed afgaat, is logisch: zijn soortgenoten zijn ook te vinden in Nationaal Park Weeribben-Wieden, de wateren van noordelijk Nederland en zelfs her en der in het Groene Hart! Is de otter nu ook permanent terug in Rijnmond?

Nec dulce et decorum est…

Foto: Taman Indonesia

Aansluitend op recente besluiten van het kabinet is de heropeningsdatum van Blijdorp opgeschoven. Noemde de Diergaarde vanochtend nog 28 april als streefdatum, inmiddels staat op blijdorp.nl dat de maatregel ‘voor onbepaalde tijd’ van kracht is. Neem voor vragen over de geldigheid van eerder geboekte kaartjes en over financiële compensatie contact op met de Diergaarde zelf. Het goede nieuws is dat Diergaarde Blijdorp, net als de meeste andere grote namen in de dierentuinwereld, best wat noodfondsen achter de hand heeft om deze financiële klap mee op te vangen. Zolang het hoogseizoen niet getroffen wordt, is de schade te overzien. Het bespreken van dit onderwerp kan natuurlijk niet zonder toe te geven dat veel kleinere dierentuinen zoals De Oliemeulen en Berkenhof wel degelijk in geldnood verkeren. Zoovaria heeft een actie op touw gezet om ook hen door de crisis heen te helpen, klik HIER als je geïnteresseerd bent in bijspringen. Veel parkjes hebben ook zelf acties op touw gezet, zo is Blijdorper Bende nu de trotse adoptant van een rijstvogel in Taman Indonesia! Als je de Rotterdamse Diergaarde mist, hoef je je overigens niet te vervelen voorlopig: onder de noemer #OndertussenInBlijdorp plaatst de dierentuin regelmatig updates op YouTube!

Kleine hoorntjes…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Jonge Mhorr-gazelle (archieffoto).

Beschuit met muisjes voor de buren van de leeuwen: de Mhorr-gazelles hebben weer een jong in hun midden. De kleine meid, Mandy, drinkt naar behoren bij haar ervaren moeder Sipke en ook de kennismaking met haar soortgenoten, waaronder haar in oktober uit Berlijn overgekomen vader, Jengo, verliep goed. Er zijn slechts twintig dierentuinen in Europa die deze kritiek bedreigde antilopensoort houden, wat lange tijd hun enige toevluchtsoord was: in de jaren ’70 werd het laatste handjevol dieren overgebracht naar Spanje om de soort voor uitsterving te behoeden. Inmiddels zijn er ongeveer 300 nazaten van hen in dierentuinen te vinden, voor het grootse deel in Europa, en in 2015 werd een poging gedaan tot herintroductie in het wild. Met subsidie van het UNESCO Mens- en Biosfeerprogramma werd sinds 2008 een groepje Mhorr-gazelles in een omheind gebied van 600 hectare in de Westelijke Sahara op touw gezet. Hoewel zwerfhonden en stropers het gezelschap na hun vrijlating in 2015 al snel halveerden, is toen gebleken dat deze dieren uit gevangenschap alsnog beschikken over een bewonderenswaardig overlevingsinstinct. Wordt vervolgd!

… En kleine geweitjes!

Nog meer geboortenieuws bij de hoefdieren: er is weer een klein kuifhertje ter wereld gekomen. Het kersverse gezin verblijft aan de rand van de Chinese Tuin en hun dochter is Stella gedoopt. De geschiedenis van het kuifhert in Blijdorp begint in 1992, het jaar van het grote dierentransport vanuit Shanghai. In ruil voor de belofte dat Blijdorp uiteindelijk een gorillagroepje zou terugsturen, kwamen enkele unieke soorten uit China over. Het merendeel van die soorten zou later door sterfte en verhuizingen weer uit het bestand verdwijnen, maar deze kuifhertjes lagen ten grondslag aan een mateloos succesvol Europese fokprogramma. Al in 1995 sloegen de kuifhertjes er voor het eerst in een jong groot te brengen. Sinds 2015 heeft Blijdorp dan ook dankbaar de taak van stamboekhouder op zich genomen, waarmee de dierentuin de kuifhertjes van dertien andere parken overziet.

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook). Jong kuifhertje (archieffoto).