Nieuwjaarslezing 2019

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Met meer dan 1,4 miljoen bezoekers was 2018 een mooi jaar voor Blijdorp. De oplevering van het geladaverblijf was een mijlpaal, maar ook het makiverblijf luidde een nieuwe fase in voor de verbouwing van het Oceanium. En 2019 belooft evenveel mooie momenten, als niet meer. Op de jaarlijkse Nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp had directeur Erik Zevenbergen meer dan genoeg om te vertellen.

Te beginnen met de lopende projecten. Nadat in 2018 al een mooi doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s uit de grond werd gestampt, zijn de verwachtingen hoog gespannen voor de rest van het project Eilandhoppen. Wel zullen we nog even geduld moeten hebben, want het zou heel goed kunnen dat de werkzaamheden flink wat tijd in beslag gaan nemen. In grote lijnen blijft de opzet van deze nieuwe aanbouw van het Oceanium ongewijzigd, maar aan de nieuwe plattegronden en conceptafbeeldingen is te zien dat de exacte invulling beetje bij beetje duidelijk wordt. Wanneer je het makiverblijf, een nabootsing van de dorre zuidkust van Madagaskar, verruilt voor de tropische sferen van de kas waan je je in een regenwoud. Op diverse plekken in de hal, die ruim zes meter hoog wordt, maak je kennis met de excentrieke eilandbewoners. In het oog zal gelijk het verblijf voor de boky-boky’s springen, een immer actieve mangoestensoort. Ook worden er verblijven ingericht voor Madagaskarleguanen, de felrood gekleurde Madagaskarwevervogels en de uiterst zeldzame ploegschaarschildpadden. Daarnaast is het de bedoeling dat het flora-aspect van de natuur hier nadrukkelijk naar voren komt, met onder andere de waterbanaan als bijzondere verschijning.

Via het ‘Komodo Ranger Station’, een educatieve tussenruimte, kom je in de rest van de nieuwe kas. In deze ruimte ga je op expeditie langs de Komodovaranen en Galapagosreuzenschildpadden, beide reusachtige reptielensoorten, van elkaar visueel gescheiden door een flinke hoeveelheid beplanting. In het segment van de Komodovaranen loopt het pad langs de muur van de ruimte, met de varanen in de binnenbocht. Vergelijkbaar met de Krokodillenrivier kijk je hier van bovenaf het verblijf in, dat ongeveer één of twee meter lager dan het pad ligt. De opzet van het verblijf is in vele opzichten eigenlijk het beste van twee werelden, vergeleken met de huidige verblijven in het Aziëhuis en de Rivièrahal. In tegenstelling tot het Aziëhuis wordt er uitgegaan van een doorgaans gescheiden bestaan van het mannetje en vrouwtje, met alleen contact tussen de dieren wanneer het vrouwtje vruchtbaar is. Tevens wordt het verblijf ingericht zodat er weer lekker gegraven kan worden zoals dit het geval was in de Rivièrahal, met een gronddiepte variërend van 50 tot 75 centimeter. Ook komt er weer een waterpartij voor de dieren om in de zwemmen, een van de grote verbeteringen in het Aziëhuis. Daarnaast wordt het verblijf uitgerust met sproei-installaties en UV-lampen.

Via een educatief hutje kom je bij de reuzenschildpadden. Dit gedeelte is het minst nauwkeurig uitgewerkt van de drie zones. Wel is het goed duidelijk geworden dat er veel wordt ingegaan op de geologie van de archipel, gevormd door water en vuur. Er komt een stuk met zeewater, omgeven door gestolde lava en meer van dit soort rotsblokken liggen verspreid door het perk. Leuk voor het publiek, maar ook nuttig voor de dieren: in gevangenschap kampen schildpadden vaak met pootproblemen omdat ze te weinig bewegen en het is bewezen dat enig reliëf goed is voor de ontwikkeling van dat soort spieren. Het pad loopt dwars door het perk heen met halverwege een brug waar de schildpadden onderdoor kunnen.

Het is wellicht minder interessant voor het publiek, maar voor de verzorgers moet Eilandhoppen een vooruitgang in werkomstandigheden bieden. De verzorgersruimte loopt onder het bezoekerspad en zo hoeven ze zich op drukke dagen niet door de menigtes heen te worstelen. Onder de Galapagos-hut is er ruimte om de dieren te scheiden van elkaar. Op drukke dagen kan de Diergaarde een ander pad openstellen, een zogenaamde bypass, waarmee men vanaf het Komodo Ranger Station gelijk naar de ingang van het Natuurbehoudscentrum gaat. Opmerkelijk is dat op de plattegronden een verblijfje voor Filipijnse zeilhagedissen is ingetekend bij de bypass, want volgens andere plannen zou deze soort, vroeger te zien in het Aziëhuis, al een onderkomen krijgen in het Natuurbehoudscentrum.

Aan de andere kant van de Diergaarde, bij de Oude Ingang, sleept zich al jaren een bouwproject voort: de aanpassingen aan het Flamingo-Strand. Door een nieuwe wet mogen vogels niet meer geleewiekt worden: de permanente ingreep waardoor vogels niet meer kunnen vliegen. Grootschalig kortwieken van de flamingo’s is niet haalbaar, dus is het onvermijdelijk dat er een volière moet worden gemaakt over het bestaande flamingoverblijf. Meteen stuitte dit plan echter op veel weerstand vanwege de strenge regels die gelden voor dit stukje Diergaarde, met oog op Van Ravensteyns monumentale ontwerpen. Maar, er zit schot in de zaak! Inmiddels heeft Blijdorp een architect in arm genomen die zich specialiseert in dit soort zaken en er is nu een ontwerp dat hopelijk zonder veel ophef uitgevoerd kan worden. Het wordt een ronde volière, waar de bezoeker naar binnen kan en vanaf een vlonder de dieren kan bewonderen. Er wordt gestreefd om de nieuwe volière dit najaar op te leveren.

Bij de Nieuwjaarslezing werd echter niet alleen gekeken naar wat voor plannen dit jaar verwezenlijkt kunnen worden. Erik Zevenbergen ging ook in op de financiële situatie van het park. De exploitatie van de dierentuin is voldoende om de bedrijfsvoering mee rond te krijgen, maar het budget staat weinig toe op het gebied van grote bouwprojecten. Daarom wil de Diergaarde zich wenden tot externe partijen, zoals de directeur ook al liet weten bij zijn interview met Blijdorper Bende vorig jaar. Cruciaal voor het verwerven van dit soort fondsen is dat Blijdorp voorbeelden kan laten zien van wat ze willen bewerkstelligen. De combinatie van al dit soort plannen, ideeën en dromen vormt samen het Masterplan 2030: de leidraad voor toekomstige projecten in de Diergaarde. Erik Zevenbergen vertoonde alvast een aantal van deze concepten op de Nieuwjaarslezing. Vergeet niet dat al deze ideeën zich in een zeer vroeg stadium van ontwikkeling bevinden en het zeker jaren zal duren voordat de eerste van deze klussen, hoogstwaarschijnlijk tegen die tijd flink afwijkend van de huidige ontwerpen, ook daadwerkelijk uitgevoerd zullen worden.

In de nieuwe toekomstplannen wordt gekeken naar het combineren van de vijf rijksmonumenten die nog gerestaureerd moeten worden (Rivièrahal, Takinrots, Grote Vijver, Bongostal en Bosrendierenstal) met vooruitstrevend dierenwelzijn. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de plannen voor de Takinrots. Het is een vrij simpel concept: de rots wordt in ere hersteld en gaat onderdak bieden aan de rode panda’s en kuifhertjes. Het Europese fokprogramma’s van beide soorten staat onder beheer van de Diergaarde en daarom vindt Blijdorp het belangrijk om toonaangevend te zijn met de huisvesting van deze dieren. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden om de flinke lap grond achter de rots ook op te nemen in het verblijf.

Eveneens vrij eenvoudig zijn de plannen die gemaakt zijn voor de Victoria Serre, het deel van de Rivièrahal dat het dringendst toe is aan onderhoud. Blijdorp dient zich hier te houden aan de bestaande paden en architectuur. Het is de bedoeling dat de Tropenvleugel, net als nu, onderdak gaat bieden aan zeldzame tropische vogels. Er gaat veel aandacht besteed worden aan voorlichting en fokprogramma’s, het wordt wel omschreven als ‘ontmoetingsplek’ voor mens en dier. De bouwwerkzaamheden zullen zich dus hoofdzakelijk focussen op puur restaureren.

De Grote Vijver wordt omschreven als ‘blank canvas’. De diverse geschiedenis van het complex betekent dat er best veel mogelijk is met de restauratie. Er zijn hele uiteenlopende ideeën over het gebruik van het hoofdeiland en de kleinere omringende eilanden. Ook wordt er gekeken naar de toekomst van tijgers in Blijdorp: de huisvestingseisen voor deze katachtigen is sterk veranderd sinds de oplevering van de Tijgerkreek en het wordt steeds moeilijker om hieraan te voldoen. Mogelijk wordt het verblijf omgebouwd tot perken voor andere soorten, zo werden er tapirs en nevelpanters genoemd als mogelijkheden. In andere versies wordt het gebruikt als horecapunt en in weer andere versies wordt het eiland in de Grote Vijver een terras en worden de omringende eilandjes gebruikt als waterspeeltuin. Kortom: de toekomst van de Grote Vijver staat geenszins vast.

Écht spraakmakend wordt het overigens pas bij de dromen die Blijdorp heeft voor het olifantenverblijf. Taman Indah was eens het toonbeeld van dierenwelzijn en de Diergaarde wil dat het dat weer wordt. Het buitenverblijf moet groeien: het bongoverblijf, het kamelenverblijf en het gehele Aziatisch Moeras worden allemaal opgenomen in het verblijf. Het resultaat is een reusachtig perk, dat de olifanten toestaat om op natuurlijke wijze ‘rond te trekken’. De Vleermuizengrot krijgt een nieuwe bestemming als binnenverblijf voor de mannelijke olifant (of mogelijk meerdere bullen, de nieuwe afmetingen zouden dat toestaan). De oude ‘papegaaienlaan’ zou ook kunnen terugkeren in de vorm van het ‘olifantenduct’ dat al vaker besproken is in het verleden. De bongostal kan, vergelijkbaar met de Toko Tjitjak, worden omgetoverd tot een horecapunt met uitzicht op het olifantenverblijf. Hoewel het misschien klinkt alsof deze plannen gepaard gaan met het verdwijnen met veel diersoorten, valt dit best mee nu het Aziatische Moeras steeds meer leegloopt. Er wordt nog gekeken naar mogelijkheden om ook andere dieren met de olifanten samen te laten leven.

Al dit toekomstdromen werd afgesloten met de opening van de Vriendenbazaar. Een aantal van de vrijwilligers lieten een zeil met daarop een foto van de oude Vriendenwinkel zakken en onthulden zo het nieuwe gebouw, dat thematisch aansluit op de rest van het Keuzeplein en de poort naar het Azië-gedeelte. Het nieuwe pand is een hele verbetering: in plaats van in weer en wind buiten te staan en onder een afdakje naar wat knuffeldieren te kijken, kan je nu naar binnen en daar rustig rondkijken. Dit maakt het hopelijk niet alleen wat aantrekkelijker om er iets te kopen, maar betekent ook dat de vrijwilligers er beter kunnen vertellen wat de Vrienden van Blijdorp allemaal betekenen voor de Diergaarde. Hopelijk wordt het goed zaken doen: des te sneller kunnen alle mooie plannen die hierboven genoemd zijn werkelijkheid worden.

Foto: Vrienden van Blijdorp

Kort Nieuws

Nieuwjaarsbaby

Foto: Nel Hoekstra (BB-Facebook)

De eerste geboorte van het jaar is een feit! Witkruinmangabey Esparanza is weer moeder geworden in de nacht van 3 op 4 januari. De vader is Ignazio. Diergaarde Blijdorp heeft nog niets laten weten over de kleine, maar alles lijkt vooralsnog goed te gaan. Dit is inmiddels het twaalfde mangabeytje dat in Rotterdam het levenslicht heeft gezien de afgelopen tien jaar, waarmee Blijdorp tot de belangrijkste ‘producenten’ van deze soort behoort in Europa. Dat is maar goed ook, want deze bedreigde diersoort is in slechts vijftien EAZA-parken te vinden.

Leeuwen-Roulette

Foto: Ruud van Amersfoort (BB-Facebook). Aapal en Chica.

Het lijkt erop dat de leeuwengroep binnenkort weer op de schop gaat. Verzorgers laten weten dat Blijdorp aan de stamboekhouder heeft gevraagd om Chica (in 2016 aangekomen) een nieuw onderkomen te geven. Ze veroorzaakt te veel tumult om op termijn in de Diergaarde te houden, zo provoceert ze Lalana te veel. Ook zal er niet meer gefokt worden met Bente. Ze is inmiddels al een aantal keer bevallen, maar ze is er nooit in geslaagd om de jongen na de bevalling in leven te houden. Er zou nog worden gekeken naar welke ingreep het beste werkt. Het vertrek van Chica en het wegvallen van Bente als fokvrouw betekent dat er ruimte vrijkomt voor andere leeuwinnen om Aapal en Lalana te vergezellen. Aapal is van genetisch belang, omdat hij broodnodig ‘vers bloed’ brengt in het Europese fokprogramma.

Verlaat Kerstcadeau

Met de feestdagen achter de rug, gooit heel Nederland massaal de kerstboom het huis uit. In Blijdorp weten ze wel raad met de bomen: onder andere de ijsberen, bizons en olifanten waren in hun nopjes ermee. Toen Todz zag dat er een dennenboom het bassin in werd gegooid, sprong hij er enthousiast achteraan. De Diergaarde maakte een filmpje van hoe de verschillende dieren reageerden: klik daarvoor HIER!

Tinderende Tapirs

Foto: Zoologische-Botanische Garten Stuttgart (wilhelma.de). Tapir Ketiga in Stuttgart.

Na het overlijden van tapirman Vazan bleef vrouwtje Pooh eenzaam achter. Het stamboek van de Maleise tapir is een gecompliceerde: met slechts zo’n vijftig dieren, het merendeel man, ligt incest op de loer en de dieren zijn ook heel kieskeurig in hun partnerkeuze. Gelukkig lijkt er nu een oplossing te zijn gevonden voor de tapirknoop! De dierentuin van Stuttgart had twee mannetjes, waaronder ‘onze’ Penang, en hoopte één daarvan in te kunnen ruilen voor een vrouwtje. De jonge man Ketiga, geboren in Leipzig, is nu verhuisd naar Blijdorp. Het gat dat hij achterlaat in Stuttgart wordt opgevuld door een jong vrouwtje uit Schotland. Ketiga zal vanzelfsprekend uiteindelijk worden voorgesteld aan Pooh.

Buiten Blijdorp: hoe gaat het nu met…

Foto: Darragh Kane. Shanto in Fota Wildlife Park.

… de Blijdorpse leeuwenjongen! Dat de Shantee-lijn in Blijdorp nu tot een definitief einde komt, betekent niet dat dat elders ook zo is. De in 2009 geboren Naui leidt inmiddels haar bestaan onder een andere naam: Lina. In 2015 werd ze de eerste leeuwin in de dierentuin van Moskou om moeder te worden, en wel van een tweeling. Shanto werd in 2011 geboren in de Diergaarde en verhuisde in 2014 naar Spanje. Tegenwoordig leeft hij in het Fota Wildlife Park in Ierland. In augustus 2017 is hij voor het eerst vader geworden van een nestje van drie. Shanto’s tweelingzus, Rani, heeft Rotterdam verruild voor het Britse Chessington. Hoewel het even duurde voordat er een partner voor haar werd gevonden, waren de verwachtingen hoog gespannen voor haar: de mannelijke leeuw is afkomstig uit Canada en is dus ook erg waardevol voor het fokprogramma. Des te groter was de vreugde toen ze in 2016 beviel van drie gezonde dochtertjes.

Foto: Lindsey Partridge. Rani en haar welpjes in Chessington.

Duikvlucht

Foto: AD (ad.nl). Deel van de Vleermuizengrot waar het incident plaatsgevonden zou hebben.

Opmerkelijk nieuws uit de Diergaarde vandaag: een jonge bezoeker, 12 jaar oud, had het idee om zijn oma te laten schrikken door op de balustrade van de trap naar de hangbrug in de Grote Vliegkooi te gaan staan. En óf ze dat deed, want ogenblikken later lag hij zes meter lager, op de begane grond van de dichtgetimmerde Vleermuizengrot. Na bevrijd te zijn door de brandweer bleek in het ziekenhuis dat de jongen het heeft moeten bekopen met twee gebroken polsen en twee ingedeukte ruggenwervels. De familie verwacht ”een goed gesprek” met de Diergaarde te hebben. ”Als er een verzakking in het trottoir zit, of een trap glad is, staat er meteen een hek om of een bordje bij. En hier niks. Dat vind ik best raar.” Inmiddels is nog een extra plank geplaatst boven de balustrade, die overigens toch al tot borsthoogte komt. 

Foto: Saskia Bokkers (BB-Facebook). ”Ik weet niet wat ze gegeten heeft, maar weet wel dat er mensen met chips en, nog erger, chocolade, naar haar stonden te kijken. Toen Chris ik er wat van zeiden, wisten ze niet hoe gauw ze weg moesten komen. Ik vind dit zó erg.”

Het is niet de eerste keer dat bezoekers in Blijdorp gaan daar waar zij niet horen. Eerder dit jaar verscheen een filmpje op Dumpert waarop te zien was hoe een groepje jonge bezoekers over de gracht van het vosmangoestenverblijf sprong, wat begrijpelijk voor enige verwarring zorgde bij de inwoners. Ook het voeren van dieren is een slechte gewoonte die moeilijk tegengegaan kan worden, zo leert de ervaring. Elk jaar duiken er wel foto’s en verhalen op van prairiehondjes, vosmangoesten, stokstaartjes of andere dieren die zich tegoed doen aan menselijke snacks. In een uitzonderlijk geval in 2014 werd er zelfs iets van eten geworpen naar het kuifmakakeneiland, met het zichtbaar onwel worden van het dier tot gevolg. De foto die we hier getoond hebben, maakt onderdeel uit van een korte reeks foto’s die gemaakt is daarvan. Een explicietere foto hebben we ook beschikbaar gesteld, maar wees gewaarschuwd, de foto kan als schokkend worden ervaren. Klik daarvoor HIER. Een andere bizarre overtreding van het parkreglement werd begaan door twee vloggers die zich overdag verstopten in Amazonica om daar de nacht door te brengen en ’s ochtends besloten te douchen in de waterval van de Grote Vliegkooi. Soortgelijke, ondoordachte acties doen zich ook elders voor. Wie herinnert zich immers niet het gezin dat besloot te picknicken te midden van de jachtluipaarden in Safaripark Beekse Bergen?

In al deze gevallen is het gelukkig met een sisser afgelopen, maar het mag niet vergeten worden dat men in dierentuinen werkt met wilde dieren en zich daarnaar dient te schikken. Onthoud dus: een ware dierenvriend voedert niet, vlinders niet aanraken, het gras is voor de dieren, staar niet naar gorilla’s en uh… klim niet op balustrades.

Foto: Hvw Rijswijk (hartvannederland.nl)

Kort Nieuws

Who run the world?

Foto: Ellen Kop (BB-Facebook)

Hoe gaat het bij de drie Aziatische welpjes? Inmiddels hebben ze ook kennis gemaakt met vrouwtje Chica. Net als bij de introductie tot Aapal, ging het er aanvankelijk onstuimig aan toe. Lalana liet weten dat Chica het niet moest wagen om in de buurt van het kroost te komen. Aapal leek gelukkig in staat om de dames tot bedaren te brengen en inmiddels delen Aapal, Chica, Lalana en de welpen regelmatig het grote verblijf. Daarnaast is inmiddels bekend gemaakt dat alle drie de kleintjes vrouwtjes zijn! Goed nieuws, want zij zijn meestal gemakkelijk te plaatsen. Voor een van de jongen hebben de verzorgers al een naam bedacht, maar voor de twee anderen zijn suggesties nog welkom. Klik HIER om mee te doen aan de namenwedstrijd en misschien val je wel met je neus in de boter!

Noordzee-Nomaden

Foto: Oceanário de Lisboa (oceanario.pt). Wrakbaars in het aquarium van Lissabon.

Als je de afgelopen tijd in Blijdorp geweest bent, heb je ze wellicht al weten te vinden: een aantal stevig gebouwde baarzen die de bezoekers van het Oceanium begroeten. Nu is via abonnementshoudersblad De Giraffe bekend geworden dat het de wrakbaars (Polyprion americanus) betreft, een vissensoort die hoofdzakelijk in de Atlantische Oceaan te vinden is. Toegegeven, momenteel is het vijftal nog niet bepaald indrukwekkend, maar eenmaal volgroeid kunnen ze wel twee meter lang worden en 100 kilo wegen. Ze zijn te vinden in het aquarium waar vroeger haringen in de spotlights stonden. Van die eens imposante school is tegenwoordig maar weinig over, dus de aandacht gaat nu vooral uit naar de kongeralen. De wrakbaarzen hebben, net als de alen, een voorkeur voor een rotsachtig leefgebied en duiken eens in de zoveel tijd ook op voor de Hollandse kust.

Banteng Bas

Foto: Jean-Luc Sleijpen (BB-Facebook)

Inmiddels is meer duidelijk geworden omtrent het overlijden van banteng Bas. Het is bekend gemaakt dat hij problemen had met zijn gewrichten en zo steeds minder mobiel werd en zichtbaar steeds meer pijn had. Met geen einde aan zijn lijden in zicht, is besloten hem in te slapen. Bas werd negen jaar geleden geboren in Rotterdam en verwierf in de loop der jaren zijn status als hoofd van de kudde.

Nieuw Leven

De nieuwste editie van De Giraffe bevestigt dat er dit jaar niet één, maar twee slanke lori’s geboren zijn! Eind vorig jaar kregen deze nachtactieve halfapen een plekje in het Aziëhuis en in januari was de eerste geboorte al een feit. Dit najaar verscheen er een filmpje van de Diergaarde waarin er nog een geboorte werd genoemd en nu is dus bekend geworden dat deze tweede bevalling heeft plaatsgevonden in september. Ook laat Blijdorp weten dat er dit jaar een papegaaiduiker uit het ei is gekropen op Bass Rock. Ook zijn er in september weer slurfhondjes geboren in het Mensapengebouw. De verzorgers telden opeens niet twee, maar vier slurfjes: het is een tweeling dus, een zeldzame gebeurtenis!

Pinché-Paartje

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Voor de gemiddelde bezoeker van de Diergaarde springen ze misschien niet zo in het oog, maar ze zitten er wel degelijk: de pinchéaapjes, al vele jaren een vaste gast in Rotterdam. De veterane bezoeker herinnert zich nog wel dat ze in het verleden vrij spel hadden in het Amazone-stukje van het Oceanium, maar omdat dit toch niet zo’n succes was, kregen ze uiteindelijk een plekje in het Mensapengebouw, tegenover de gorilla’s. Sinds 2014 zijn ze weer terug in de onderwaterwereld, ditmaal te zien in een verblijf tegenover het Caraïbisch Café. Het vrouwtje dat hier haar intrede deed, is ruimschoots 25 jaar geworden waarmee ze de titel ‘oudste pinchéaapje ooit’ op haar naam heeft gezet. Helaas was haar het eeuwige leven niet beschoren en bleef haar partner, een mannetje van inmiddels bijna tien, alleen achter. Dit najaar heeft hij weer gezelschap gekregen van een vrouwelijke soortgenoot en het duo heeft een klik. Dat is maar goed ook, want het pinchéaapje behoort tot de meest bedreigde primatensoorten ter wereld.

Kraan-Koppel

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De wolnekooievaars, nimmerzaten, zwartkopibissen en andere Aziatische vogels in de Grote Vliegkooi hebben gezelschap gekregen van een andere moerassoort: de jufferkraanvogel. Voorheen zaten zij aan de andere kant van het gaas, in een perkje langs de oevers van het Aziatische Moeras. Het mannetje zit daar nog altijd, maar het vrouwtje is dus overgeplaatst naar Burung Asia en ook een mannelijk exemplaar, afkomstig uit GaiaZOO, is daar uitgezet. Het tweetal kan het wel vinden met elkaar. Betekent dat wellicht dat er jonge kraantjes in het vooruitzicht liggen?

Buren bij de Lemuren

Foto: Greet van Norde (Vrienden van Blijdorp)

Even terug: nadat in 2016 het Great Barrier Reef werd opgeleverd, werd ons verteld dat de volgende renovatie van het Oceanium die van de Zee van Cortez zou zijn. Toch waren het vandaag niet de Antilliaanse leguanen die hun nieuwe stekje betrokken, maar de ringstaartmaki’s! Het was een dag vol schijnbare tegenstellingen in Diergaarde Blijdorp. In een voor de rest rustige dierentuin dromden twee zalen aan Vrienden van Blijdorp ’s ochtends bijeen in het Oceanium. Ondanks deze grote opkomst vond de officiële openingshandeling plaats in het bijzijn van een handjevol aanwezigen. Om nog maar te zwijgen over hoe deze winterse dag eigenlijk net even te koud was voor de exotische lemuren! Een rare samenloop van omstandigheden die misschien alleen maar passend is voor deze opmerkelijke halfapen.

Foto: Greet van Norde (Vrienden van Blijdorp)

De opening werd voorafgegaan door een praatje door Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger en Marjolein van Klei, vakgroephoofd Amerika. Er werd even stilgestaan bij Eric Hille, wiens legaat dit verblijf mogelijk heeft gemaakt. Hij was zijn hele leven een trouwe supporter van de Diergaarde en besloot dat zijn vermogen na zijn overlijden besteed zou mogen worden door de vereniging Vrienden van Blijdorp. Als dank hiervoor vond de kleine openingshandeling plaats in besloten kring, met directeur Erik Zevenbergen, Marcel Kreuger, de verzorgers en Eric’s familie. Wel kon dit moment voor het eerst in Blijdorp-geschiedenis op een afstandje gevolgd worden via een livestream van de Vrienden van Blijdorp op Facebook!

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook)

De visie die de Diergaarde voor ogen had toen begonnen werd met de constructie van dit verblijf, is mooi tot uiting gekomen. Het nieuwe tehuis van de ringstaartmaki’s in Blijdorp is veel natuurgetrouwer vormgegeven dan in andere dierentuinen. Ringstaartmaki’s leven in het wild op de dorre zuidpunt van Madagaskar en hun buitenverblijf is dan ook op die manier ingericht. De vegetatie wordt gekenmerkt door korte, stekelige planten die her en der afgewisseld wordt door wat grotere begroeiing om in de klimbehoefte van de maki’s te voorzien – al was vandaag alles gesluierd door een laagje sneeuw.

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook)

Het landschap wordt onderbroken door een hutje, met daarin informatieve borden over de ringstaartmaki’s. Zo kan je hier een idee krijgen hoe de voetzool van een lemuur voelt: de textuur geeft de dieren dusdanig veel grip, dat de verzorgers afgelopen week verrast werden door maki’s die recht omhoog klommen langs de gladde metalen pilaren in het doorloopverblijf! Iets verderop stuit je op nog een huisje, ditmaal niet toegankelijk voor het publiek. Hier kunnen de maki’s, echte liefhebbers van de hitte, op kille dagen opwarmen terwijl ze toch in het zicht van de bezoekers zitten. Hetzelfde principe gaat op voor de kleine baobab-replica iets verderop. Het pad maakt een lus door het verblijf en zal in de toekomst hopelijk regelmatig overgestoken worden door de inwoners. Het is roodgekleurd, een kleine verwijzing naar de bijna Mars-achtige aarde die in grote hoeveelheden aanwezig is op Madagaskar.

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Op dagen dat het te koud is voor de dieren om naar buiten te gaan, zoals vandaag, zijn ze alsnog zichtbaar achter het glas in hun binnenverblijf. Op het eerste gezicht is het een vrij simpel onderkomen dat gebruik maakt van tralies. Het is weliswaar geen esthetisch kroonjuweel, maar het staat de verzorgers wel toe om de maki’s ongehinderd te observeren en ze op die manier van de juiste zorg te voorzien. Het binnenverblijf, dat gesitueerd is in een kleine aanbouw, bestaat uit vijf aangrenzende ruimtes die van elkaar afgesloten kunnen worden indien nodig. Achterin het buitenverblijf is eveneens een kleine separatiekooi.

Foto: Danny Noorman (BB-Facebook). De andere makigroep in de Grote Vijver.

Momenteel wordt dit stukje Madagaskar bevolkt door een groepje van negen vrouwelijke ringstaartmaki’s, die binnenkort gezelschap krijgen van een paar mannetjes. Met zoveel dierentuinen die ringstaartmaki’s houden, zou je bijna vergeten hoe bijzonder deze soort is! Hun meest opvallende lichaamsdeel, de gestreepte staart die langer is dan de rest van hun lichaam, heeft meerdere functies. Zo gebruiken vrouwtjes ze om hun jongen warm te houden, maar door hun staarten tussen hun polsen te wrijven kunnen ze ook geursignalen afgeven. Op die manier worden territoria afgebakend, maar ook voor communicatie binnen de groep worden ze gebruikt. Wel zo handig voor een diersoort die een groot deel van hun dag besteedt aan onderlinge verhoudingen en rangordes. Het zijn veelzijdige diertjes die behendig genoeg zijn om zich met gemak tussen boomtoppen te verplaatsen, maar een groot deel van hun activiteit vindt plaats op de grond. Wanneer ze hier lopen, kan je al snel zien waarom hun wetenschappelijke naam Lemur catta is: hun gestalte heeft wel iets weg van dat van een kat.

Hoewel de ringstaartmaki’s vandaag binnen moesten blijven, mochten ze eerder deze week al eens op verkenningstocht gaan in hun nieuwe verblijf. Hoe dat eraan toeging, zie je hieronder!