Bye bye Sunay!

Foto: Saskia Engelaar (BB-Facebook)

Vandaag is de laatste dag die olifant Sunay in Rotterdam zal doorbrengen. Verzorgers bevestigen dat de afgezette bezoekerspaden en de vrachtwagen op het voorplein van de Rivièrahal bedoeld zijn voor het transport van de vijfjarige bul. De bestemming is Frankrijk: hier zal hij onderdeel gaan uitmaken van een geheel nieuwe bullengroep. La Tanière heeft bevestigd klaar te staan voor het ontvangst van Sunay. Het is de bedoeling dat deze dierentuin, gesitueerd nabij Chartres, net wat zuidelijker dan Parijs, dit jaar voor het eerst zijn poorten zal openen voor bezoekers. Het park is hoofdzakelijk een opvangcentrum voor ex-circusdieren en fauna die illegaal gehouden werd in het verleden. In overleg met de EAZA is er ook een groot verblijf voor Aziatische olifanten gecreëerd. 

Foto: Danique Dellevoet (BB-Facebook). Sunay in 2015.

Het houden van olifanten in gevangenschap is niet zonder uitdagingen. Vrouwtjes en hun nageslacht vormen van nature gemoedelijke familiegroepen voor het leven, maar mannetjes staan doorgaans bekend als eenlingen. Soms vormen ze kleine mannengroepjes of volgen ze een vrouwenkudde op enige afstand. Nieuwe dierentuinen, zoals WILDLANDS in Emmen, proberen dat na te bootsen door dynamische groepen te creëren. Sunay’s vader Timber, die dit jaar is verhuisd naar Drenthe, staat bijvoorbeeld soms bij de dames, soms bij een paar jonge bachelors en soms alleen. Ook Diergaarde Blijdorp kondigde eerder dit jaar aan dat het een van hun doelstellingen voor dit decennium was om extra mannetjes te huisvesten in de Maasstad. De huidige stand van zaken in veel dierentuinen is echter anders: vaak is er slechts ruimte voor één of twee mannetjes, terwijl er wel een voltallige damesgroep aanwezig is. Dat betekent, gezien er evenveel individuen van elk geslacht geboren worden, dat er een zogenaamd ‘mannenoverschot’ ontstaan is. Doordat parken zoals La Tanière uitsluitend heren huisvesten, wordt daarvoor gecompenseerd.

Sunay werd in 2015 geboren als zoon van Bangka en Timber. Het was de zestiende olifantengeboorte in Diergaarde Blijdorp en tot op heden ook de meest recente. Met Faya en Nhi Linh speelde hij altijd graag spelletjes, al zijn Nhi Linh en haar moeder Trong Nhi eerder dit jaar gescheiden van de rest van de kudde vanwege een machtsstrijd met Sunays oma Irma. La Tanière publiceerde op hun Facebook-pagina recentelijk een uitgebreide video over het werk dat in Sunays nieuwe heenkomen is gaan zitten, klik daarvoor HIER. De Rotterdamse emigrant zal in Frankrijk drie andere olifanten ontmoeten: de halfbroertjes Ananda Yingthway en Yoe Ma, in Emmen verwekt door de welbekende bul Radza en de laatste jaren woonachtig in Maubeuge, en ene Rajendra uit Keulen. Sunay: het ga je goed!

Afbeelding: La Tanière – Zoo Refuge (Facebook). Sunays nieuwe verblijf.

Sede Vacante: leeuwenkoning Aapal overleden

Foto: Barbara Kempeneers (BB-Facebook)

Vandaag is Diergaarde Blijdorp een zeer vooraanstaande inwoner kwijtgeraakt: leeuw Aapal is, met pijn in het hart, ingeslapen. Het is het laatste hoofdstuk in zijn lange medische dossier dat sinds zijn aankomst eind 2014 uit Singapore al maar dikker werd. Diergaarde Blijdorp meldt: ”Hij is diverse malen onderzocht en onder behandeling geweest in samenwerking met specialisten van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht. Ondanks het uitgebreide onderzoek waarbij ook MRI- en CT-scans werden gemaakt, kon geen duidelijke oorzaak worden gevonden. Bij tijd en wijlen knapte Aapal weer redelijk op, maar zijn conditie bleef wankel. Na een val achterover, ongeveer een maand geleden, ging zijn gezondheid snel achteruit zonder uitzicht op herstel. De dierenarts en de verzorgers hebben moeten constateren dat hierdoor geen dierwaardig bestaan meer mogelijk was.” Aapal is tien jaar oud geworden.

Foto: Tiny Rog (BB-Facebook)

Begin 2015 liet Aapal zich voor het eerst voor het publiek zien. Hij miste ongetwijfeld de charme die zijn voorganger, Kumar, had, maar al snel kende iedere trouwe dierentuinbezoeker de vriendelijke leeuwenman ”appel”. Dat jaar won hij zelfs de Blijdorper Bende Award voor leukste nieuwkomer! Zijn komst uit Zuidoost-Azië was van groot belang voor het Europese fokprogramma: de ‘bufferpopulatie’ van deze zeldzame katachtigen was, voorafgaand aan zijn komst, in zijn totaliteit te herleiden tot negen leeuwen die in de jaren ’90 vanuit India naar het Verenigd Koninkrijk, Finland en Zwitserland overkwamen. Het duurde niet lang voordat vrijwel iedere mogelijke match-up in gevangenschap bestond uit twee dieren die slechts enkele tussenstappen op de stamboom van elkaar verwijderd waren. Dat verhoogt de kans op gezondheidsproblemen onder de dieren. Aapals komst, tezamen met die van nog enkele soortgenoten elders in Europa, was dan ook een waardevolle bloedtransfusie voor het European Endangered Species Programme. Hoewel Aapal het te stellen had met de pittige leeuwinnen van Rotterdam, heeft hij toch zijn steentje bijgedragen: in 2018 werd hij de vader van drie prachtige dochters.

Foto: Cor Exalto (BB-Facebook)

Toch was het ook niet allemaal pais en vree. Zo kon Aapal niet voorkomen dat de vrouwtjes van de groep in een heuse burgeroorlog verzeild raakten, waardoor leeuwinnen Bente en Chica nu permanent apart van Lalana en haar kinderschare leven. Dat, en zijn gezondheid was nooit écht opperbest. De komende tijd zal de Universiteit van Utrecht uitgebreid onderzoek doen naar Aapals mysterieuze problematiek. Het is vooral belangrijk om te weten of zijn aandoening erfelijk is en dus mogelijk toe zou kunnen slaan bij zijn kinderen (of toekomstige kleinkinderen). Zodra dat bekend is, zal de fokcoördinator in Denemarken zich buigen over het lot van de Blijdorp-groep. Voorlopig blijft de troon van de koning der dieren in Rotterdam dus nog leeg.

Foto: Ger Hadem (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Mickey, meerkatten & meer mangoesten

Foto: Peter Milano (BB-Facebook)

Kort na het definitief uitsterven van de oude stokstaartjesgroep is ook vosmangoest Mickey, de ‘laatste der Mohikanen’, bezweken aan de parasitaire worm die hem eerder al dwong te verhuizen van zijn eilandje bij de zebra’s naar het binnenverblijf bij de Okapi-Kas. Echter, er is nu nieuw leven in de brouwerij: niet alleen is er een vers groepje stokstaartjes gearriveerd om het verblijf bij de Okapi-kas en het Weverkopje te bevolken, maar nieuw in Diergaarde Blijdorp is de dwergmangoest (Helogale parvula). Gezien ze het ex-eiland van de vosmangoesten betrokken hebben, lijkt het erop dat deze soort definitief de ander afwisselt. De dwergmangoest is, met een lichaamslengte van zo’n 25 centimeter, ongeveer 25%-50% kleiner dan de vosmangoest en komt voor van de Hoorn van Afrika tot in Angola en Mozambique, precies aansluitend op het verspreidingsgebied van de vosmangoest ten zuiden ervan. Hun aantallen in het wild zijn stabiel het is dan ook geen bedreigde diersoort. Ze gedijen in de savannebiotoop en zijn in het bijzonder gebonden aan de aanwezigheid van termietenheuvels. Niet alleen gaan ze graag achter dat soort kleine insecten aan voor hun kostje, het zijn ook hun favoriete plekken om te overnachten en om jongen te werpen. Er zijn er nu vier in Blijdorp en momenteel zijn ze nog vrij schrikachtig. Als het even rustig is, komen ze echter al vrij snel tevoorschijn en laten ze zich van hun nieuwsgierige kant zien.

ZOOmer!

Avondmensen opgelet: Diergaarde Blijdorp is op donderdagen, vrijdagen en zaterdagen t/m augustus tot 21.00 uur geopend! Met uitzondering van Taman Indah, de Grote Vliegkooi, het Mensapengebouw, het Roofdierengebouw en het maki-doorloopverblijf kan je dan de gehele Diergaarde ontdekken terwijl de zon langzaam achter de horizon verdwijnt. Bij de Zee van ZOOvenirs en de Buffalo Shop kan je natuurlijk ook gelijk kijken naar de #ikbeneenBlijdorpert-shirts! De entreeprijzen veranderen op die dagen niet. Voor meer informatie, klik HIER. Enneh… Geen dommelende dieren uit hun roes schreeuwen, s’il vous plaît.

Tuinzania

Afbeelding: Mark Verhoeven (LinkedIn)

Bij gebrek aan tropische reizen in 2020, presenteren Cushman & Wakefield en Urban Departement Store Rotterdam een nieuwe app: Street Safari. Er worden in totaal vijftien dieren in het straatbeeld geplaatst door middel van vloerstickers die verspreid zijn door het winkelgebied van de Maasstad. Scan de stickers met de app en waan je overzees via augmented reality! ”Denk hierbij aan een levensgrote giraffe in de Koopgoot, een olifant op het Binnenwegplein of een buffel in Central Plaza”, zo verklaren de initiatiefnemers. Heb je een dier gespot, dan is het ook nog eens mogelijk om deze vanuit het scorebord ‘mee te nemen’ en tot het einde van deze actie op te roepen op een locatie naar keuze. Deel jouw voortgang via #streetsafari010 op Facebook op Instagram en, wanneer je ze allemaal gevonden hebt, maak je iedere week t/m augustus kans op een gratis jaarabonnement voor Diergaarde Blijdorp. Natuurlijk is het belangrijk om niet te vergeten dat in delen van Rotterdam een mondkapjesplicht geldt, en wat is dan leuker dan shoppen met een Blijdorper Bende Mondkapje op? 😉 Verkrijgbaar door HIER te klikken voor slechts €11,95 + ca. €2,50 verzendkosten!

Blij ei

Foto: Maxime Stok (BB-Facebook). Een pulletje trotseert de wateren van het bassin, dat de zeekoet deelt met de drieteenmeeuw, papegaaiduiker, eidereend en goudbrasem.

Bijzonder voorplantingssucces op Bass Rock dit jaar: maar liefst vier zeekoeten zijn uit het ei gekropen dit jaar. Dapper peddelen ze nu al door de stormachtige wateren rondom de nagebouwde zeerots. Hoewel de eieren van de zeekoet bijzonder spits zijn, wat voorkomt dat ze in een rechte lijn kunnen rollen, sneuvelden er voorheen regelmatig legsels doordat ze van de klif af werden gestoten. Een recente ingreep aan Bass Rock, waarbij er een extra randje werd toegevoegd aan sommige richels, werpt nu gelukkig zijn vruchten af. Er zijn slechts zes andere dierentuinen in Europa die de zeekoet, met zijn elegante zwart-witte verenkleed, houden. Dat, terwijl het langs de Europese kusten helemaal niet zo goed gaat met de soort. Op IJsland, goed voor een kwart van de Europese populatie, verkeert de vogelsoort sinds 2005 in een vrije val en volgens BirdLife International zou de populatie van dit continent omstreeks 2050 gehalveerd kunnen zijn. Oh ja, wat kuikens betreft: bij het Weverkopje verkennen drie in juni geboren groenhelmtoerako’s inmiddels het luchtruim. Mogelijk moet er binnenkort nog meer beschuit met muisjes ingeslagen worden, want bij de verpleegsterhaaien in het Oceanium zijn enkele ruwe paringen gezien (zwart x roze, among others) en het gerucht gaat dat Amoerpanter Vatne zwanger is…

Adoptie

Foto: Centercon B.V.

Twee kersverse bedrijfspartners voor Diergaarde Blijdorp! Centercon B.V. voelde zich als specialist in koude- en klimaattechniek geroepen om niet alleen ijsbeer Olinka te ‘adopteren’, maar co-financiert nu ook nog eens Blijdorps jaarlijke bijdrage van €10.000 aan het WWF onderzoek naar klimaatverandering op Spitsbergen. Niet veel later berichtte autodealer Dubbelsteyn en de Fonkert dat zij de komende jaren mobiliteitspartner van de Rotterdamse dierentuin zijn en daarnaast ook Californische zeeleeuw Nick ‘adopteren’. Hierdoor heeft het park nu al een elektrische BMW i3 ter beschikking! Bovendien valt er ook nog een bijzonder arrangement te vergeven…

Aandoenlijke Andes-bewoner: oer-alpaca geboren in Blijdorp!

Foto: Ruud van Amersfoort (BB-Facebook)

Veel schattiger dan dit wordt het toch niet: in Diergaarde Blijdorp hobbelt sinds woensdagmiddag een kleine vicuña rond. Haar moeder stond al een paar dagen apart omdat de verzorgers een jong verwachtten. Voordat moeder en kind vrijdag de heuvelhelling op mochten, waren hun kuddegenoten al nieuwsgierig aan het kijken door het gaas. Inmiddels heeft de kleine ook kennis gemaakt met de onderhuurders, de Darwins nandoes, en laat de kleine zich dagelijks zien. Het is jaren geleden dat er voor het laatst succesvol een vicuña ter wereld is gekomen in Rotterdam.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

De vicuña is een van de twee wilde kameelachtigen die voorkomt in Zuid-Amerika. Om precies te zijn, bewonen ze de páramo, een strook met korte grassen en mossen in het Andesgebergte tussen de 3.200 en de 4.800 meter hoogte, ingeklemd door de boomgrens en de eeuwige sneeuw. Al duizenden jaren geleden begonnen Zuid-Amerikaanse volkeren met het selectief fokken van vicuña’s, om dieren met een zo dik mogelijke vacht te produceren: deze gedomesticeerde vicuña’s zijn de vele malen bekendere alpaca’s geworden. De lama is ook een gedomesticeerde kameelachtige, maar deze stamt af van de andere wilde kameelachtige van de Nieuwe Wereld: de guanaco.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Ten tijde van de Inca-heerschappij genoot de vicuña een beschermde status: alleen de koninklijke familie mocht hun wol dragen. Na de Spaanse verovering viel deze bescherming weg en begon hun populatiegrootte terug te lopen, tot slechts een paar duizend dieren in de jaren ’60 van de vorige eeuw. Dankzij het indammen van de wolhandel is deze neerwaartse spiraal gelukkig doorbroken en tegenwoordig is het goed gesteld met de soort.

Foto: Ruud van Amersfoort (BB-Facebook)

Kort Nieuws

Blijdorp moet blijven!

Donkere wolken pakken zich samen boven Diergaarde Blijdorp. De dierentuin krabbelt op na de corona-sluiting, maar de littekens zijn duidelijk zichtbaar: 8,5 miljoen euro aan omzet is het park tijdens de sluiting misgelopen en de 1,7 miljoen aan noodsteun, verstrekt in het kader van de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid, is niet genoeg om het gat in de begroting te dichten. ”Dat is er niet eentje van tonnen, maar van miljoenen”, verklaart directeur Zevenbergen. ”Het kan dan ook niet anders of we moeten moeilijke keuzes maken. Dit heeft niet alleen betrekking op de projecten van ons Masterplan, die met externe financiering konden worden gerealiseerd, maar zeker ook op de inrichting van onze organisatie. We moeten onze kosten meer mee kunnen laten veren met de opbrengsten.” Momenteel wordt zelfs kantoorpersoneel ingezet om de bezoekersstroom in goede banen te leiden, om zo de kosten te drukken. In de tussentijd is Blijdorp met een nieuwe publiekscampagne gekomen: #ikbeneenBlijdorpert. T-Shirts met dit motto zijn nu al online verkrijgbaar (over een weekje ook in de souvenirwinkel) en bijpassende raamposters zullen inbegrepen zijn bij de nieuwe uitgave van abonnementhoudersblad De Giraffe. Hang ‘m op, deel een foto ervan op #Blijdorpert en maak kans op een gratis shirt. Iedere nieuwe abonnee, Vriendenlid, donateur of zakelijk sponsor is een stapje richting financieel herstel, enneh… Mochten er Raadsleden, Statenleden of Kamerleden meelezen: we rekenen natuurlijk ook op jullie betrokkenheid bij natuurbehoud. Als er 10 miljoen naar de Efteling kan, is er toch nog wel wat te vergeven voor de goede zaak?

Ontsnapt!

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Ontsnapte aap bovenop de Okapi-Volière.

Kuifmakaken zijn primaten van het Zuidoost-Aziatische eiland Sulawesi: toen een van deze zwartgekleurde apen rondklauterde in het Hart van Afrika, gingen de alarmbellen dan ook af. Haar escapade heeft even geduurd, maar uiteindelijk liep het jonge vrouwtje een van de vangkooien rondom de Okapi-Volière in. Eigenlijk weet niemand hoe ze de verdwijntruc heeft laten plaatsvinden en voordat het ‘huisarrest’ van de makakengroep een week later tot een einde kwam, was er voor de zekerheid dan ook flink gesnoeid in het Aziatisch Moeras…

Kroko-Kinders

Foto: Remko Heijmans (BB-Facebook). ”Nieuw leven!”

Zoals eerder al eens gemeld is, hebben de drie vrouwelijke klipdassen in de Krokodillenrivier inmiddels een achtkoppige kinderschare gerealiseerd. Je zou bijna denken dat hun koudbloedige overburen er jaloers op waren: er is een nestje nijlkrokodillen uitgekomen. Het is de derde keer sinds 2015 dat de verzorgers er blijkbaar niet in geslaagd zijn om de eieren uit het verblijf te verwijderen. Er bestaat namelijk al een overschot aan nijlkrokodillen in gevangenschap en Blijdorp fokt daarom niet doelgericht met de gigantische reptielen. De koters blijven voorlopig gewoon bij hun ouders en vermoedelijk zullen hun aantallen snel teruglopen. Hoewel nijlkrokodillen territoriaal waken over hun nesten, verdwijnen hun oudergevoelens namelijk al snel nadat de kleintjes te water gaan. Van de vorige twee nesten zijn er geen overlevers.

Boomgaarde

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook). Niet alleen zijn er momenteel traliestinkzwammen te vinden in de Chinese Tuin, maar bij het Amazonica-plein staan enkele Noord en Midden-Amerikaanse zonnebloemen in bloei!

Je zou het bijna vergeten, maar Blijdorp is niet alleen een Diergaarde, maar ook een botanische tuin. Sterker nog: Blijdorp mag zichzelf sinds kort een Arboretum noemen, nu ze als eerste Nederlandse bomencollectie het internationaal erkende level II keurmerk van ArbNet hebben ontvangen. ArbNet is een wereldwijd netwerk van meer dan 2.000 geregistreerde bomencollecties, waarvan er slechts 391 in deze categorie vallen. Blijdorp bevindt zich nu in de tweede van de vier niveaus , wat inhoudt in dat er meer dan 100 soorten bomen en struiken geregistreerd staan, er vakkundige medewerkers zijn en er een bijdrage is met educatieve programma’s en activiteiten die gericht zijn op het behoud en de bescherming van bomen. ArbNet heeft als doel om professionele bomencollecties in kaart te brengen en in stand te houden voor wetenschappelijk onderzoek en natuurbescherming. Daarnaast promoten en bevorderen zij het aanplanten, bestuderen en de bescherming van bomensoorten. Eerder werd Blijdorp als eerste Nederlandse dierentuin lid van de prestigieuze Botanic Gardens Conservation International (BGCI), een organisatie waartoe ook onder andere de Hortus Botanicus Leiden behoort.

Aangebrande friet

De Himalaya: een ijzige streek die je niet snel zou associëren met hitte. Des te zorgwekkender waren de rookpluimen die vanuit dit themagebied opstegen begin juli… Er is een korte maar hevige brand geweest in het herentoilet van de Toko Tjitjak. De brandweer vermoedt dat kortsluiting de boosdoener is geweest. Tegen de tijd dat zij ter plekke waren, was de vuurzee gelukkig al ingedamd. Er zijn geen slachtoffers gevallen en er was ook geen sprake van gevaar voor de dieren. De schade aan het oostelijke uiteinde van het rijksmonument is echter vrij substantieel: bezoekers kunnen voorlopig dan ook geen gebruik maken van de bezoekersfaciliteiten hier.

Stokoud

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

De laatste der Mohikanen is niet meer: het enige resterende stokstaartje is een natuurlijke dood gestorven. Hoewel stokstaartjes zeker niet bekend staan als lastige dieren om mee te fokken – in tegendeel zelfs – heeft Blijdorp maar weinig geluk gehad met de Zuidwest-Afrikaanse carnivoortjes. Vermoedelijk zijn er af en toe wel jongen geboren in de Krokodillenrivier, maar deze zouden gedood zijn door een jaloers vrouwtje. Daarom werd één paartje uiteindelijk gescheiden van de rest en in het nieuwe verblijf bij het Weverkopje geplaatst. De gemiddelde leeftijd van de stokstaartjes was toen echter al dusdanig gestegen dat het niet lang meer duurde voordat bij beide groepen slechts één vrouwtje overbleef, die elkaar op hun oude dag gezelschap mochten houden bij het Weverkopje. Het bestand liep uiteindelijk terug tot één dier, die haar laatste maanden heeft gesleten op het leegstaande vosmangoesten-eiland. De Diergaarde hoopt op termijn met een schone lei te beginnen. Oh ja, over die vosmangoesten gesproken: nadat ook daar een sterftegolf heeft plaatsgevonden, is het overgebleven mannetje Mickey nu aan het herstellen van wormen in het ex-stokstaartenperk in de Krokodillenrivier. Volg je ‘m nog?

Buiten Blijdorp

In Rotterdam zijn we inmiddels wel gewend aan kleine mensapen: de gorillagroep bestaat immers niet alleen uit zilverrug Bokito, de vrouwtjes Aya en Tamani en oma Annet, maar ook uit vier jongen! Sterker nog, wie het Europese stamboek bekijkt, kan overal DNA uit de Maasstad terugvinden. Zo ook in Beekse Bergen: daar is Tuena, een dochter van Bokito en Tamani uit 2009, op 15 juli moeder geworden. Ze blijkt een liefdevolle en beschermende moeder te zijn en ze zit bovendien goed in haar vel: ze heeft er zelf voor gekozen om gewoon in het buitenverblijf te bevallen, om 9 uur ’s ochtends. Pas één keer eerder werd er een gorilla geboren in de dierentuin van Hilvarenbeek. Het was de eerste zwangerschap voor Tuena, maar gelukkig heeft ze in haar kindertijd al over de schouder van Tamani kunnen meekijken toen zusje Tonka geboren werd. Dat is een erg waardevol leermoment voor gorilla’s. Voor Tamani is het ‘omaschap’, zij het op een afstandje, niks nieuws: haar zoon Thomas, verwekt door ene Ashmar, werd in 2019 al eens vader in Duitsland. Voor Bokito is de nieuwe spruit wel zijn eerste kleinkind.

Foto: Safaripark Beekse Bergen (nu.nl)