Noord-Amerika!

Eén van de recentere ‘continenten’ in Blijdorp is Noord-Amerika. In twee biotopen wordt het leven hier weergegeven. De prairie opende in 2002; in 2008 werd Arctica opgeleverd – beiden met dank aan de financiële support van de Vrienden van Blijdorp! De ijsberen worden over het algemeen als hoogtepunt beschouwd.

Arctica

Weet je het nog? In 2008 hingen op eens overal posters: De ijsberen zijn terug! Het was ook wel reden voor een feestje, de laatste keer dat er een ijsbeer te zien was in de Diergaarde was immers alweer acht jaar geleden. Toen woonden ze nog in een kleine betonnen ‘put’, waar tegenwoordig de Tijgerkreek staat. Het is er zeker op vooruitgegaan: Nu leven ze in een groot, natuurlijk verblijf.

Maar voordat we langs de ijsberen komen moeten we ons een weg werken langs de dieren die ook op de koude toendra’s voorkomen. Als we vanaf het plein na de ingang beginnen zijn de eerste Amerikanen de welbekende wasberen. Deze soort is de nieuwste aanwinst van het gebied, hun verblijf werd – ook met het geld van de Vrienden – in 2011 toegevoegd. Het staat direct naast het terras van restaurant ‘De Lepelaar’ en de winkel ‘Zee van Zoovenirs’. Ze leven in een verlaagd verblijf, in en rondom een verlaten houthakkershut naast een stroompje. Een plaatje dat ze prima in de afgelegen delen van Canada zou kunnen aantreffen. Het zijn dan ook echte gemaskerde dieven, die met hun kleine pootjes vaak inbreken in Amerikaanse huizen en zo makkelijke snacks veroveren in vuilnisbakken en keukenkastjes. Hoewel ze er voor ons Nederlanders schattig uitzien, weten mensen uit wasbeer-streken wel beter. Dat ze er zo schattig uitzien, heeft in recentere jaren voor nog grotere problemen gezorgd in Europa. Mensen kochten jonge wasbeertjes bij handelaren, maar als de kleine roofdiertjes groter werden, moesten ze het huis uit. Opvangcentra barsten tegenwoordig uit hun voegen, en daarom fokt de Diergaarde ook niet met de wasberen (die zelf uit zo’n opvangcentrum komen). Europeanen brachten na de kolonisatie overigens ook al wasberen terug, die sinds dien in kleine populaties in voornamelijk Oost-Europa voorkomen. Met de nieuwe ‘wasbeer-als-huisdier’-trend is de invasieve populatie als het ware geëxplodeerd, en terwijl ze de inheemse natuur plunderen trekken ze steeds verder naar het westen – ze worden ook steeds vaker in Oost-Nederland waargenomen.

Foto: Riede, Mol & Donkers (www.MolDonkers.NL)

Als we onder het grote bord ‘Noord-Amerika’ doorlopen, gaat het pad omhoog. Links komen we langs de tweede diersoort van het gebied, eentje die nog verder noordelijk voorkomt dan de wasbeer: De poolvos. In Blijdorp leven ze in een groot verblijf, met veel plekjes waar ze zich kunnen verstoppen en holen kunnen graven. Ze kunnen niet helemaal achterin komen: Dat was bedoeld als een stuk waar alleen de sneeuwuilen konden komen, die ook bij het poolvosgedeelte konden komen. Helaas slaagde de combi niet en na het bloedige ongeluk leven de poolvossen als enigen hier. Opmerkelijk feitje over de poolvos: Hun vacht verandert met de seizoenen mee. ’s Zomers, als de sneeuw gesmolten is en meer van de aarde zichtbaar wordt, verandert hun vacht in een korte bruine camouflagelaag. ’s Winters worden ze weer wit, met een veel dikkere vacht.

Foto: Marco Alpha Fotografie (MarcoApha.Blogspot.com)

Het pad maakt een bocht naar links, en aan de buitenbocht komen we langs het volgende verblijf: Een grote volière. In de eerste instantie zouden hier de imposante Stellers zeearend leven. Deze roofvogel is nog groter dan zijn bekende neefje, de Amerikaanse zeearend. Helaas is ons fokpaar geen vrolijk koppeltje gebleken: Vrouwlief liet haar man alle hoeken van het verblijf zien. Verzorgers begrepen dat er ingegrepen moest worden en ze werden apart gezet. Later mocht de één de ander opzoeken in de kleine Moerasvolière in het Aziatisch Moeras, waar ze sinds dien zitten. Daar wonen ze nu nog – onduidelijk is waarom of wanneer ze terugkomen. Tot die tijd wordt het verblijf, dat inmiddels vrij overwoekert is, gebruikt als verblijf van de Zuidelijke hoornraven uit Afrika die meedoen met de Vrije Vlucht Voorstellingen.

Het pad maakt haar bocht af en nu zien we rechts de hoofdbewoners: De ijsberen. Vanaf hier zien we het ‘vrouwenperk’, waar ijsberin Olinka de baas is. Ze leeft hier samen met haar IJsbeer-Tweeling: Sizzel (v) en Todz (m). De kleintjes (die op een leeftijd van anderhalf jaar al bijna even groot als hun moeder zijn) stelen al spelend de show, en springen geregeld in het water. Moeders zoekt de rust wat meer op, en houdt van een afstandje de kleintjes in de gaten. Om te voorkomen dat ze zich gaan vervelen is het verblijf ook uitgerust met een zandbak en boomstronken, en mogen ze zich regelmatig te goed doen aan ijsblokken met lekkers erin.

Foto: Patrick Kruizinga (BB-Facebook). ”Hoera, een taart voor de jarige tweeling”

Het pad gaat omlaag; we gaan de IJsgrot in. Ondergronds kun je hier naar de waterpartijen van de beren kijken: De tweeling zwemt graag langs de ruit en ‘speelt’ met de bezoeker, door hun bewegingen te volgen en na te doen. Het water waar ze in zwemmen komt uit het Oceanium. Het zeewater legt in Blijdorp namelijk een weg af: Het verse zeewater komt eerst bij de kwetsbare koralen, waarna het via verschillende filters langs aquaria gaat waar steeds wat ‘sterkere’ dieren leven. Na de zeeleeuwen steekt het water ondergrond over naar de ijsberen. Het water is echter allesbehalve vies: Het is eigenlijk juist behoorlijk helder.

Foto: Rob Doolaard (Diergaarde Blijdorp). De oudere broer van de kleintjes, Vicks, speelde net zo graag met de gasten!

In de IJsgrots kun je niet alleen het hoofdpad langs de ruiten volgen: Kleine paadjes kronkelen achterin rond. Spiek eens bij een ijsbeer in winterslaap, of kijk naar een film over de kleine ijsbeertjes. Natuurlijk is er ook uitgebreide educatie aanwezig over het opwarmen van de aarde, wat een vernietigend effect heeft op de ijsberen.

Na de grote kijkruiten aan de vrouwenkant komen we langs kleinere ruiten. Dit is het bad van het mannenverblijf. Helaas is de ijsbeerman van de Diergaarde niet langer onder ons. In 2015 moesten verzorgers hem, na een langdurig ziekbed, in laten slapen. Blijdorp wacht nog even met vragen voor een nieuwe partner voor Olinka: Nu de IJsbeer-Tweeling groter wordt is de extra ruimte wel welkom. Ook als Todz eenmaal volwassen is zal het een uitkomst bieden, zodat Todz zijn familie niet kan dekken. Daarna zal hij natuurlijk naar een andere dierentuin gaan, om zijn eigen steentje bij te dragen aan het fokprogramma. Ook Sizzel zal op den duur verhuizen.

Als we de IJsgrot weer verlaten, komen we nog een keer langs het mannenverblijf. Het pad gaat verder naar beneden en we gaan vanaf de heuvel weer het verharde hoofdpad op. Ga naar rechts en loop rechtdoor. We reizen nu van de Noordelijke IJszee af naar het hartje van de Verenigde Staten…

Prairie

Het eerste verblijf is een uitgestrekte vlakte voor een Amerikaans icoon: De bizon. Wie kent er nou geen westernfilm waarin indianen en cowboys op paarden achter ze aanzitten? Helaas hebben dit soort jachten de populatie flink teruggebracht; de Amerikaanse bizon is bijna systematisch uitgeroeid. Enkele honderden jaren geleden leefden er in Noord-Amerika miljoenen exemplaren. In het voorjaar trokken ze langs de buffelpaden naar het noorden, in het najaar naar het warmere zuiden. De uitroeiing van de bizon wordt vaak aan de blanken geweten, maar de historici wijzen erop dat ook de Indianen er aan hebben bijgedragen. In de periode 1830-1893 doodden enkele stammen op de zuidelijke prairie circa 280.000 bizons per jaar, waardoor de populatie al niet meer toenam. Door een meer dan 15 jaar durende periode van droogte die in 1845 begon nam de druk op de populatie verder toe. Maar dat was slechts het begin. In de loop van de 19e eeuw begon de grote slachting. Omdat bizons voedselconcurenten van koeien waren, vaak in botsing kwamen met treinen, hun huid geliefd was en belangrijk waren voor de nomadische indianen pleten sommige blanke Amerikanen zelfs voor algehele uitroeiing. Tegenwoordig zijn er nog maar 30.000 dieren over wereldwijd. Helaas gaat het met zijn Europese verwant, de wissent, niet veel beter: Zo’n 70 jaar geleden waren er nog maar 12 (!) dieren over. Gelukkig gaat het tegenwoordig wat beter, sinds 2007 leven ze zelfs weer in een klein stukje Nederlands duingebied.

Het verblijf is heeft een oppervlakte van 6200 m2. Door de wildroosters zijn er geen dikke balken nodig om de bezoekers veilig te houden en kunnen foto’s moeiteloos gemaakt worden. Blijdorp heeft een vrij succesvolle fokgroep en heeft elk jaar wel zo’n 1-2 jonge jonge bizontjes. Helemaal achterin het grote verblijf bevindt zich nog een kraal waar de dieren worden gezet tijden het uitmesten en bijvullen van de voederstations.

Foto: Jop Kempkes (BB-Beheer/Facebook)

Als we wat verder lopen komen we langs aan klein hutje die lange tijd de ‘Buffalo Shop’ heette. Maar sinds een paar jaar is het de vernieuwde fotoservice. Tegen een klein bedrag mag je met je familie en vrienden – of alleen natuurlijk – voor een greenscreen gaan staan. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende achtergronden, zoals Bokito, een ijsbeer of een leeuw… Een leuke herinnering aan je bezoek aan de Diergaarde!

Iets verderop splits het pad af naar rechts: We naderen het volgende Amerikaanse verblijf – niet zomaar een verblijf! Het is een doorloopverblijf, waar zowel links als rechts van het pad dieren leven die tevens ook kunnen oversteken. Hier leven de pairiehondjes, die geen honden maar grondeekhoorns zijn. Je staat hier op ooghoogte met ze (pas wel op voor hun scherpe tandjes!). Door het verdwijnen van bizons namen hun aantallen in het wild sterk toe – er was immers meer gras voor hen – wat tot nieuwe verdelgingspogingen leidde. Gelukkig is de populatie in het wild nog steeds stabiel. Desondanks kweken de beestjes in Blijdorp alsof hun leven ervan afhangt – er is geen kunst aan om jonkies in het voorjaar te spotten. Soms raakt het verblijf dan overvol, en worden de oudsten en jongsten verstoten. Zij graven zich dan een weg naar de bizons of de Zuid-Amerikaanse vicuña’s. Vervolgens vangen de verzorgers ze en komen ze in een apart verblijf achter de schermen terecht. Deze geboren gravers leven in enorme groepen in ondergrondse gangenstelsels, steden of towns genaamd. Deze steden bestaan weer uit wijken, wards, die weer zijn onderverdeeld in enkele coteries, waar een kleine harem woont. De dieren begroeten elkaar op een vertederende manier die erg lijkt op een kusje, waarbij de dieren aan elkaars snuit snuffelen. Verder verzorgen ze elkaars vacht en graven samen gangen om de onderlinge band te versterken. In geval van nood piepen ze naar elkaar, al lijkt het meer op blaffen. Daar danken ze ook hun naam aan!

Foto: Sabine Buchholz (BB-Facebook)

Vrije Vlucht Voorstellingen

Helaas is dit het laatste echte verblijf waar we langskomen op onze reis door Amerika. Maar op de grens van Noord-  en Zuid-Amerika staat nog een zeer speciale ‘arena’. Je kunt hier komen (als je naar Amazonica gaat, de eerste stop in Zuid-Amerika, moet je hier ook heen) door naar rechts te gaan en dan het pad te volgen. In deze arena worden de Vrije Vlucht Voorstellingen gehouden! In deze vaste voorstellingen vliegen ara’s, roofvogels en tropische vogels rakelings over je heen. Kijk niet gek op als er plotseling een gier of een toekan naast je landt of een seriëma zijn best doet om een rubberen slang dood te meppen, precies zoals deze vogel dat in het wild ook zou doen. Verborgen voor het publiek is een holding voor alle vogels die aan de voorstelling deelnemen. Ze hebben hier goede verblijven, waar het buiten hun vliegbeurten prima vertoeven is. Veel van de vogels die meedoen zijn vogels die niet kunnen opschieten met hun soortgenoten, anders doen ze achter de schermen ook gewoon mee aan fokprogramma’s

Een zeer speciale luchtacrobaat is de dubbele neushoornvogel, die als enige van zijn soort waar dan ook ter wereld meedoet aan een vliegdemonstratie. Ook de verschillende soorten gier zijn zeer spectaculair, die zich in een grote groep op een nepkadaver storten. De kleurrijke en luidruchtige ara’s zijn ook echte publiekslievelingen, net zoals de schattige roze kaketoe’s. Naast dat er elke voorstelling verschillende vogels meedoen, gebaseerd op het natuurlijke schema van de vogels en hun stemming, zijn er regelmatig nieuwe soorten te zien: Recente aanwinsten zijn de soldatenara’s, een groenhelmtoerako en een hamerkop.

Van april tot en met de herfstvakantie zijn er dagelijks (behalve op maandag) Vrije Vlucht Voorstellingen om 11.00 uur, 13.30 uur en 15.00 uur, als het weer meezit.  Check altijd de borden bij de ingang van de VVV voor de meest recente informatie. Het hele programma duurt ongeveer een half uur. De toegangsdeuren gaan 10 minuten voor aanvang van de voorstellingen open.

Foto: Astrid Visser (BB-Facebook) Dit soort foto’s kun je alleen maken bij de VVV…

Foto: VTL Photography (www.VTLPhotography.COM). 


WAAR?