Himalaya & Mongoolse Steppe!

Foto: Wendy Jel (BB-Facebook)

In 1988 was het oorspronkelijk plan dat in de hoek van het toekomstige Azië een grootse Himalayabiotoop zou komen, grenzend aan een ‘Mongoolse Steppe’. Nu, alweer meer dan 25 jaar later, lopen veel bezoekers snel door dit uithoekje van Blijdorp zonder zelfs maar te beseffen dat het echte aparte themagebieden zijn. Begrijpelijk: de perken zijn groot met relatief weinig dieren. In recente jaren is een aantal verblijven zelfs leeg komen te staan! Maar eind 2015 opende Blijdorp een nieuw, aandachttrekkend verblijf hier…

Kameel

We vervolgen onze reis over het Aziatische continent en gaan van de Maleise Bosrand naar de Mongoolse Steppe. Als we op de wereldkaart kijken gaan we merkbaar naar het noorden: Hier zijn heel wat minder bomen en groene planten dan bij de Indische antilopen van zo-even. De eerste diersoort die we tegenkomen is de kameel: het zogenaamde ‘schip’ van de woestijn. Zij waren ooit de drijfveer van de Zijderoute en lieten zo Europa bloeien. Eigenlijk staan we nog bij ze in het krijt. Helaas lijkt men hier geen boodschap aan te hebben: de wilde kameel balanceert op het randje van de afgrond, de populatie in de Gobi woestijn is dusdanig geslonken dat het een kritiek bedreigde diersoort is. Ze worden overschaduwt door de ‘tamme’ variant, die niet zomaar de gedomesticeerde versie van de kameel is maar ook verschillend DNA heeft. Doordat deze ondersoort wel in overvloed voorkomt (een populaire diersoort in circussen en kinderboerderijen) weten veel mensen niet dat de wilde kameel er zo slecht voorstaat. Ook in Diergaarde Blijdorp leven tamme kamelen, die als ambassadeur voor hun bedreigde wilde evenbeelden fungeren.

Het verblijf van de kamelen is één van de grootste verblijven in de Diergaarde en wordt al sinds zijn oplevering in eind jaren ’80 vrijwel onaangebroken bewoond door de kamelen. Zij hebben ook een tijd lang hun vlakte gedeeld met de bedreigde przewalskipaarden (tot 2004) en vervolgens de eveneens bedreigde Perzische onagers – met die laatste klikte het niet en na de opknapbeurten in Azië in 2013 besloot de Diergaarde ze te verkassen. Het verblijf heeft twee grote kijkpunten: Een vlonder dat synchroon loopt aan het verharde pad, waar we nu op staan, en een punt vanaf het hoofdpad zelf verderop. Voor de ‘zie alles-route’ gaan we alleen langs dit kijkpunt, maar het is maar een kleine wandeling van onze route verwijderd. Verder kun je ze ook bespieden vanuit het Aziatische Moeras.


Toko Tjitjak

We hebben al best een reis gemaakt door Azië: We zijn vanaf de grens met Europa naar Oost-Rusland getrokken, vervolgens zuidelijk gegaan naar Maleisië, terug naar het noorden naar het oude China om vervolgens langs India nu weer China over te steken en naar Mongolië te gaan. Tijd voor een welverdiende snack! In een monumentale, (voormalige) Van Ravensteyn-stal die uit de jaren ’40 stamt is de snackbar ‘Toko Tjitjak’ gevestigd. De tent wordt door vaste bezoekers geprezen voor de overheerlijke puntzak friet die hier te halen is. Verder zijn er ook andere snacks en verfrissende drankjes te halen.


Foto: Harry Ros (BB-Facebook). Benny de takin

Himalaya

De Himalaya is een Blijdorp-biotoop met een verhaal. Het was één van de oorspronkelijk geplande gebieden die met het Masterplan in 1988 in het leven werd geroepen. Jarenlang was de Takinrots de belichaming van de Himalaya. Hij staat er zelfs al zolang, dat hij tot monument is uitgeroepen! Tot 2013 woonden hier een takin en een groepje Rhesus-apen. Helaas heeft de rots te leiden gehad onder de elementen en is hij inmiddels zo bouwvallig dat hij volledig onbewoond is: Takin Benny verhuisde in 2013 naar Warschau, waarna het verblijf voor het publiek werd afgesloten. Ook de apen verlieten nog niet zo lang geleden Rotterdam. Tot op de dag van vandaag staat hij daar maar een beetje stof te vergaren, verborgen achter de Toko Tjitjak en een flinke heg. De Himalaya was op sterven na dood… Maar sinds 2015 is er weer leven in de brouwerij!

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Onze reis gaat verder, iets naast links van de ingang van het terras van de Toko Tjitjak. Via een Nepalese poort wanen we ons in een mooi, klein stukje woud. Op het eerste gezicht lijkt het leeg… Maar kijk eens omhoog: Daar hoog in de bomen ligt een klein rood diertje te snurken. Het zijn de rode of kleine panda’s, een roofdiertje (de laatste katbeersoort, geen (was)beer) dat voornamelijk in de bomen leeft. Dit mooie stukje is gefinancierd door de Vrienden van Blijdorp die dit verblijf in een bewonderenswaardig tempo wisten te bouwen. De bezoeker loopt via een vlonder door het gebied heen dat uit twee delen bestaat. In het achterste, voor ons rechter gebied leven de panda’s samen met twee kuifhertjes – het mannetje, Jannoh, is in de Chinese Tuin geboren. Dit gedeelte is middels een boomstam verbonden met het eiland aan de andere kant van het vlonder, dat ook kan worden afgesloten. Zo kunnen panda’s apart worden gezet, en in de toekomst zou er zelfs wel eens een tweede koppel kunnen intrekken! Let ook op de verschillende mooie planten en bomen met speciale baststructuren… Sinds 2012 is Diergaarde Blijdorp de wereldwijde stamboekhouder van deze bedreigde diersoort. Naast dat de Diergaarde dus niet alleen in Rotterdam, maar zich over de hele wereld inzet voor een gezonde pandapopulatie, draagt Blijdorp ook bij aan bescherming van kleine panda’s in het gebied van herkomst door o.a. de plaatselijke bevolking op te leiden tot ‘woudwachters’ en financieren ze een onderzoek voor bosherstel in Oost-Nepal.


Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Manoel

Na het verblijf van de panda’s lopen we langs het verblijf van de Indische neushoorns, hetgeen bij Taman Indah hoort. Na de neushoorns maakt het pad een bocht naar links en komen we bij het volgende verblijf van de Mongoolse Steppe: Dat van de manoels. Het verblijf is vormgegeven als een rotsformatie. De manoel is een zeldzame wilde kat uit centraal-Azië, waar de kleine populatie in een groot gebied voorkomt. De Diergaarde heeft in het verleden best wel redelijk succes gehad wat de fok van deze soort betreft, al loopt het de laatste jaren wat vast. Na wat wisselingen qua partners was het laatst raak: kleine manoel Loesje steelt sinds april 2017 de harten van de fotografen. Deze katachtige eet voornamelijk muizen zoals de Mongoolse renmuis, waarvan Blijdorp vroeger ook een groepje had in een klein verblijf, maar het verblijf staat nu al geruime tijd leeg.

We naderen nu de ingang van Taman Indah zelf, maar we gaan nog niet naar binnen. Als je het pad verder volgt kom je links aan bij een grot. Vroeger had de Mongoolse Steppe namelijk nog een grote publiekstrekker: De Vleermuizengrot. In de vroege jaren 2000 kon je hier nog tussen vrijvliegende nijlroezet-vleermuizen rondlopen. Maar het zat niet mee voor Blijdorp: na de aankomst van een tweede groep, om de al bestaande populatie te vergroten, werd hondsdolheid geconstateerd. Het risico was te groot om nog bezoekers rond te laten lopen, dus werd besloten een grote ruit te plaatsen die de bezoekers alsnog toestond dichtbij de dieren te komen, al was net niet zo’n grote belevenis. Er kwam ook een civetkat bij, ter ‘compensatie’ voor het verminderde spektakel. Door de jaren heen vertrok de civetkat en raakte de grot in verval en uiteindelijk werd hij gesloten. Wel is de trap omhoog naar de hangbrug in de Grote Vliegkooi nog altijd beschikbaar.

Is er nog een toekomst voor de Vleermuizengrot? Misschien. De Vrienden van Blijdorp hebben al interesse getoond in ‘m laten omtoveren tot een Nachtdierengrot. Maar, met geen concrete plannen of iemand om voor de kosten op te draaien, ziet het er niet maar uit dat de Vleermuizengrot op korte termijn weer leven in wordt geblazen.

De reis gaat verder naar de Grote Vliegkooi in het Aziatische Moeras

Foto: Sabine Buchholz (BB-Facebook)

WAAR?