Hart van Afrika!

We gaan we van de Krokodillenrivier die door de Afrikaanse Savanne stroomt, verder stroomopwaarts en komen aan in de Afrikaanse jungles: Hier stroomt een andere rivier, de Kongo, die invloed heeft op het klimaat over het gehele continent: Het is het Hart van Afrika. Langs zijn oevers schitteren veel mysterieuze dieren, die nog nooit goed bestudeert zijn door de mens omdat het gebied zo moeilijk te bereiken is. Desondanks lijdt het gebied zwaar onder het etnische geweld in de regio en dreigen veel dieren uit te sterven zonder zelfs ook maar een naam te hebben.

Foto: Jim Louwerens (BB-Facebook)

Okapi-Volière

Na we de Afrikaanse vlaktes verlaten komen we aan in het Ituriwoud, in de Democratische Republiek Congo. Hier woont een mysterieus dier… Het lichaam van een paard, het achtereind van een zebra en de kop van een giraffe… Niet geheel onterecht wordt de soort ook wel ‘bosgiraffe’ genoemd. Een meer gangbare naam is okapi, gebaseerd op de naam die oorspronkelijke bewoners ‘m gaven. De soort is pas zo’n 100 jaar geleden voor het eerst bestudeert door Europeaanse wetenschappers, wat grotendeels te wijten is aan hoe schuw hij is en zijn afgelegen leefgebied.

In Blijdorp leven de dieren samen met een heel scala van vogels uit de regio in de zogenaamde ‘Okapi-Volière’. Het pad, iets verhoogd, gaat helemaal rond door de volière heen langs de zijkanten. In de ruime binnenbocht wonen vier okapi’s: vrouwtje Kamina en haar dochter M’buti en de mannetjes Ngwani en Rab. Het buitenverblijf bestaat, net zoals het binnenverblijf, uit twee grote perken. Verder zijn er acht separeer-boxen aanwezig. De bezoeker wordt via het vlonder langs drie zijden van de volière gevoerd en komt halverwege in een kijkhut: gluur met de verrekijkers naar de vele vogelnesten, ga door het ‘fluisterbos’ en leer alles over de okapi. Verspreid langs het pad staan verschillende speciale soortenbordjes van de gevederde inwoners. Op 13 mei 2017 vond de eerste geboorte van een okapi in Hart van Afrika plaats. Kamina’s zoon, Gerrit, zal op termijn te zien zijn voor het publiek. In het verleden zijn al vele andere bosgiraffes geboren in Rotterdam, mede dankzij de inspanningen van ’s Nederlands eerste okapiverzorger Gerrit van der Graaf, die enkele uren na de bevalling van Kamina op een respectabele leeftijd van 90 jaar overleed.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). De teugelijsvogel is in Europa alleen in Rotterdam en Barcelona te zien!

In het Ituriwoud en de uitgestrekte jungles eromheen leven niet alleen okapi’s en enkele vogels. Ook dieren zoals de berggorilla (niet aanwezig in het park) leven er. Daarnaast is het ook het woongebied van de pygmee-mensen. Van oudsher zijn het voornamelijk jagers, die – weliswaar met veel eerbied en respect voor de natuur – zo nu en dan een okapi vingen. Tegenwoordig zijn er afspraken met autoriteiten die inhouden dat de pygmeeën er mogen wonen en mogen jagen op niet bedreigde dieren, als ze in ruil daarvoor dagelijks een flinke dosis verse bladeren uit het woud halen… Voor het Okapiwildpark! Helaas hebben de natuurreservaten in het oosten van het land (waar ook het Ituri ligt) het zwaar door de vele conflicten. Slechts enkele tientallen kilometers ten noorden van het Ituriwoud wordt een wildpark voor meer dan 2/3 bezet door het ‘Verzetsleger van de Heer’. Verder zijn er ook veel illegale stropers en gouddelvers in het gebied.

Kaart: Verenigde Naties. Gearceerd: Conflictgebied. Ster: locatie Ituriwoud.

Dit zijn voornamelijk mensen uit buurlanden Uganda, Rwanda en Burundi die niet hetzelfde ontzag hebben voor de natuur als de lokale stammen. De parkwachters proberen daarom het stropen en vernietigen van natuur een halt toe te roepen, wat vaak gepaard gaat met zware vuurgevechten. In 2012 sloegen de jagers en gouddelvers echter terug. Na een succesvolle operatie door de parkwachters vielen ze het Okapiwildpark aan en branden het af tot aan de grond. Zes mensen (waaronder twee parkwachters) en alle 14 okapi’s aanwezig daar kwamen om… Na deze aanval (die destructief was voor het okapi-conservatieprogramma) verdreef het Congolese leger de rebbelen verder naar het oosten en het Okapiwildpark herstelt zich langzaam maar zeker… Het voortbestaan van de okapi ligt letterlijk onder vuur.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook). Groenhelmtoerako

Het pad gaat weer naar binnen, en je waant je in een waar regenwoud: grote planten zowel rechts, langs de muur, als links, tussen het pad en de okapi-stal. Spied tussen de planten door naar de okapi’s, en kijk ook eens in de flinke struiken boven je. De Okapi-Volière is namelijk het onderkomen van vele speciale, Centraal-Afrikaanse vogelsoorten. Karmijnrode bijeneters vangen behendig insecten uit de lucht en verschillende toerakosoorten springen van tak naar tak. Op de grond scharrelen tevens kroonparelhoenders en roodpootpatrijzen en in de vijver buiten zwemmen witwangfluiteenden. Absoluut onmisbaar voor de vogelliefhebbers is het koppeltje teugelijsvogels, die buiten Rotterdam alleen in Barcelona te zien zijn…

Foto: Jim Louwerens (BB-Facebook). Het binnenverblijf van de okapi’s, met in de achtergrond de kleiwand!

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Foto: Elizabeth de Groot (BB-Facebook)

Penseelzwijnen…

Als we de kas verlaten gaat het pad weer naar rechts en verbind zich met het grote pad. Hier kun je hier oversteken naar de andere kant van het pad en loop je door een dun paadje tussen de vegetatie door… Hier kun je alvast gluren bij de volgende inwoners van Hart van Afrika: de penseelzwijnen. Het pad cirkelt terug naar het hoofdpad. Loop in de richting van het grote savanneverblijf en vrijwel gelijk is rechts van het pad een grote stal: niet zomaar een stal, maar een van Ravensteyn-stal die is uitgeroepen tot rijksmonument. Sinds zijn restauratie in 2015/2016 kun je nu door de stal heenlopen en de grote koedoe’s (zie: Afrikaanse Savanne) en penseelzwijnen binnen zien. Als je door de stal heen bent gelopen is rechts gelijk weer het penseelzwijnperk te zien. De penseelzwijnen kunnen niet alleen in dit grote gebied komen, maar ook in het gebied van de bosbuffels – maar niet andersom. Dit zodat de kleine zwijntjes weg kunnen vluchten van een chagrijnige buffel als dat nodig is! De bodem van dit verblijf bestaat uit houtsnippers, waar de zwijnen naar hartenlust kunnen wroeten naar eten. De penseelzwijnen zien er heel vrolijk uit: Ze hebben een rood-oranje vacht met een wit streep over hun rug, puntige oortjes en een wit gezicht. Ook de bosbuffels hebben een rode (al is die iets donkerder) vacht en hebben grote oren, typerend voor buffels.

Het pad gaat verder en op een gegeven moment zie je rechts een stap hout, die markeert waar vroeger een pad tussen twee verblijf liep. Maar deze stapel hout is niet zomaar een stapel hout: de stammen zijn hol, en aan de binnenkant van ze kun je verschillende feiten opsteken over de armoede in de door oorlog verscheurde D.R. Congo en hoe jij met jouw mobiel kan bijdragen aan het beschermen van het regenwoud…

Foto: Diergaarde Blijdorp (Blijdorp-Facebook). Van voor naar achter: De houtstapel, het kijkpunt van de penseelzwijnen en de Koedoestal!

Foto: Rob Doolaard (Diergaarde Blijdorp). De penseelzwijnen passen er wel doorheen, maar de bosbuffels niet!

Lelie Vijver

Voordat we verder gaan naar de volgende regenwoudbewoners, komen langs een rond pleintje met een fontein in het midden: ook deze fontein is één van de tegenwoordig monumentale versieringen van van Ravensteyn. Ze werd samen met de bouw van het penseelzwijn-bosbuffelperk gerestaureerd en schittert tegenwoordig weer als vanouds. Een mooi plekje om misschien even uit te rusten. Wie eigenlijk nog eens zou willen kijken bij de Savanne: dat kan! Aan de overkant van het ronde pleintje gaat een pad (de eerste links) tussen de beplanting door terug naar het zebraperk, waarvandaan je ook het verblijf van de netgiraffen kunt zien. De zebra’s staan vaak bij dit stuk en wederom staan hier bankjes. Als je klaar bent om verder te gaan met onze reis door Hart van Afrika: ga gewoon weer terug via het pad of volg het pad en hou rechts aan.

Foto: Jim Louwerens (Diergaarde Blijdorp voor het hele gezin een feest)

 … En bosbuffels!

Gezien vanaf waar we aankwamen bij de Lelie Vijver: Neem de eerste rechts. Volg het pad verder en in de eerste instantie zal misschien vooral beplanting zien, maar het is slechts een kwestie van tijd tot je nu bij het gemende perk komt van de bosbuffels en penseelzwijnen. Na de eerste rechts kom je bij het eerste echte zichtpunt van dit deel. Hier is tevens een interactief spel te zien: match met de staarten van het luipaard en de franjeaap de diersoort en zijn groepsnaam! Wie zin heeft om nog snel wat te eten is ook in de buurt van de Terraszaal en kan dus daar wat lekkers halen. Als je het pad naar rechts blijft volgen, kom je bij een pad waarvandaan je zowel de zwarte neushoorns (zie: Dikhuidenvleugel & Mensapengebouw) als het combinblijf van de penseelzwijnen en bosbuffels zien. Hier eindigt de reis door Blijdorp’s Congogebied: Hart van Afrika…

Volgende stop: de Dikhuidenvleugel en Mensapengebouw!

Foto: Rob Doolaard (Diergaarde Blijdorp)

Foto: Nick de Koning (ZS-Forum)

Foto: Nick de Koning (BB-Facebook). Het bosbuffel-deel, met op de achtergrond de bosbuffel-stal (de voormalige addax-stal) die tevens ook een monument is!

WAAR?

2 thoughts on “Hart van Afrika!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *