Eurazië & Amoer!

Oostelijk Rusland wordt vaak als een kaal, koud en levenloos gebied gezien. Niets is minder waar. De uitgestrekte bossen zijn het leefgebied van vele fascinerende diersoorten, groot en klein. In Blijdorp leven zij in de biotopen Eurazië en de Amoer…

Eurazië

Onze reis door het Azië-continent begint in themagebied ‘Eurazië’. Normaal gesproken wordt met dit woord Europa en Azië samen bedoelt, in Blijdorp bedoelt het eerder het grensgebied tussen de twee verbonden continenten. Hier vinden we het Flamingo-Strand: Een ruim verblijf voor de ‘gewone’ flamingo en andere watervogels. Bij de Europa denk je misschien niet direct aan flamingo’s, maar ze komen wel degelijk voor op het Iberische schiereiland, Italië en de Balkan. Naast flamingo’s wonen op het Flamingo-Strand ook verschillende soorten eenden, zoals de eidereend met opvallende lokroep (oe-hoe). Daarbij is het ook een populaire tussenstop voor wilde reigers en ooievaars. Naast een flinke sloot en een grote lap grond beschikken de dieren over een monumentale Van Ravensteyn-stal uit 1940.

Binnenkort zal het Flamingo-Strand een metamorfose ondergaan: er komt een netconstructie over het tegenwoordige openlucht-verblijf te staan. Dit is nodig, omdat door een nieuwe wet die spoedig zal ingaan vogels niet meer geleewiekt mogen worden. Dit is een manier van wieken waarbij bij kuikens de dan nog ongevoelige vleugeluiteinden worden afgeknipt. Het voordeel hiervan is dat de vogels niet elk jaar opnieuw gevangen moeten worden zoals bij kortwieken het geval is. Het nadeel is dat het permanent is. Omdat dierentuinen dat niet meer mogen doen, gaat Blijdorp dus een volière bouwen, zodat de vogels niet stressvol gekortwiekt hoeven worden en ze ook niet wegvliegen! Het project wordt door de Vrienden van Blijdorp gefinancierd, maar ligt omwille van de monumentale status van het gebied nog stil. Zodra de volière klaar is, zou de bezoeker door de volière heen kunnen lopen waar ook een aantal nieuwe tropische vogels rondvliegen.

Foto: ‘lemiko’ (Mijn Foto van Diergaarde Blijdorp)

Als we verder Azië inlopen en rechts aanhouden, komen we in noordelijkere streken terecht. Hier vinden we een volière voor een paartje laplanduilen, een grote uilensoort uit de Noord-Europese en Noord-Aziatische taiga’s en toendra’s. In het wild zijn laplanduilen uitstekend aangepast aan hun habitat. Ze kunnen door hun opvallend platte gezicht muizen horen die wel 30 centimeter onder de sneeuw zitten! Geluidloos vliegen ze er dan naar toe om vervolgens door de sneeuw heen zich op hun prooi te storten. Ze houden zich voornamelijk hoog in de bomen op.

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

Foto: Theo de Koning (BB-Facebook)

Amoer

Via de uilenvolière komen we aan in Oost-Rusland, in het Amoergebied. Dit is het rijk van de zeldzame amoerpanter. In Blijdorp wonen ze in een natuurlijk verblijf dat door de Vrienden van Blijdorp werd geschonken. Het bestaat uit twee aparte verblijven waarvan één zichtbaar is. Dit zoogdier is zoals de meeste katachtigen erg gewild voor zijn mooie en dikke vacht. Door stroperij zijn de aantallen tot zo’n 65 exemplaren in het wild gedaald.

Foto: Maria Hogenes (BB-Facebook)

Ook vanuit de dierentuinwereld is weinig positiefs te melden. Dankzij nieuwe DNA-onderzoeken heeft men ontdekt dat praktisch alle amoerpanters in dierentuinen genetisch niet raszuiver zijn. Ze blijken gekruist te zijn met een Chinese pantersoort die sprekend op de amoerpanter lijkt. De oorzaak ligt vooral bij één succesvolle fokman, Yarka. Hij kwam eind jaren zestig uit China en vertoonde alle uiterlijke kenmerken van een amoerpanter (gedrongen bouw, dikke wintervacht). Van de 224 Europese amoerpanters (anno 2007) blijven er maar 30 over die hooguit 10% van de genen van Yarka bij zich dragen. Noord-Korea bood hulp uit een onverwachte hoek: het geïsoleerde land stuurde enkele raszuivere panters naar Europa vanuit haar eigen dierentuinen. Met het selecte groepje raszuivere dieren wordt nu als een gek geprobeerd te fokken. Toen begin 2016 bekend werd dat Vatne drachtig was hingen de vlaggen dan ook uit! Zowel de moeder als Cema zijn raszuivere dieren, dus nageslacht zou meer dan welkom zijn voor het fokprogramma. De schok was dan ook groot toen een paar maanden later twee jongen dood geboren werden… De toekomst van de amoerpanter hangt aan een zijden draadje.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

Foto: Sabine Buchholz (BB-Facebook)

Dieper gelegen in het Amoergebied komen we bij de rivier de Amoer, de natuurlijke habitat voor vele watervogels. In Blijdorp heersen kroeskoppelikanen, aalschovers en Mantsjoerijse kraanvogels over de ruime vijver. Via een vlonder loop je tussen de dieren door en kom je zeer dichtbij. Aan de rechterkant, de ‘binnenbocht’, bevinden zich verschillende kleinere eilanden die het grotere ‘broedeiland’ omringen. Deze kant is uitsluitend voor de pelikanen, aalscholvers en andere kleine watervogels. Het vlonder is te laag voor de kraanvogels om er onderdoor te kunnen. Aan de andere kant begint zich dan ook het broedgebied van de kraanvogels. Aan het eind van het vlonder lopen we nog door een observatiehut heen, uitgerust met verrekijkers om de kleine pelikanen en aalscholvers goed te kunnen bekijken.

De Mantsjoerijse kraanvogel komt voor in de Chinese regio Mantsjoerije. Deze prachtige vogel werd in de oude culturen geassocieerd met onsterfelijkheid en nobelheid. Vanwege zijn omvangrijke invloed in de Chinese cultuur werd hij genomineerd als nationale vogel van de Volksrepubliek China, alleen viel hij later af omdat zijn wetenschappelijke naam ‘Grus japonensis Japanse kraanvogel betekend.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Foto: Miranda Dreesen (BB-Facebook). Misschien kom je op je reis door de Amoer dit grote bouwwerk tegen op het nesteiland: De pelikanen en aalscholvers bouwen elk jaar een nieuw nest bovenop het oude!

WAAR?