Ontsnapte otter uit Blijdorp aangereden

Foto: Luciënne de Gier (BB-Facebook). Otter Igor.

Helaas zal otter Igor, die vorige week ontsnapte uit zijn verblijf in de Chinese Tuin, niet terugkeren naar Diergaarde Blijdorp. Vanochtend is zijn lichaam gevonden, een aanrijding door een auto is hem fataal geworden. Inmiddels is zijn stoffelijk overschot al overgedragen aan de Rotterdamse dierentuin. Of iemand zich heeft gemeld na het ongeluk, is niet bekend. Igor leeft voort in zijn zoontje Jacco, die wordt verzorgd door zijn moeder Jacky. Het echtpaar kwam eind vorig jaar naar de Maasstad. Van nature spelen mannetjes geen grote rol bij de opvoeding, al overlappen de territoria van de ouders meestal wel. Blijdorp heeft nog geen uitspraak gedaan over het nieuws, maar vrijwilligers bevestigen de verdrietige gebeurtenis.

Door een ongelukkige samenloop van omstandigheden was de Diergaarde niet in staat om Igor na zijn raadselachtige verdwijntruc weer te pakken te krijgen. Wegens de COVID-19-pandemie draait het park met een minimale bezetting qua personeel, er was dan ook geen mankracht beschikbaar om zich te focussen op een tijdrovende vang-operatie. Het ging op zich prima met Igor: de Euraziatische otter is de ottersoort die van origine ook in Nederland voorkomt. In de slootjes van het Vroesenpark kon hij meer dan genoeg eten vangen, hij toonde dan ook geen interesse in de vallen met voer die de dierentuin had geplaatst. Igors dood is exemplarisch voor de voornaamste vijand waar otters in Nederland mee te kampen hebben: 80% van alle wilde sterftegevallen is verkeersgerelateerd.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Wereldprimeur: zwartsnuithaai geboren in Blijdorp

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)

Exceptioneel geboortenieuws uit Rotterdam vandaag. Voor het eerst ooit is er voortplantingssucces geweest met de zwartsnuithaaien in het Oceanium. Dat is niet alleen een primeur voor Diergaarde Blijdorp, Nederland of Europa: voor zover bekend is dit nog nooit gebeurd in gevangenschap, waar dan ook ter wereld. Het is een uitermate waardevolle gebeurtenis voor onze kennis over deze slecht begrepen dieren. Voorlopig blijft de kleine achter de schermen, maar op termijn wordt hij overgeplaatst naar de Mangrove. Hij toont al interesse in voedsel, wat een gunstig voorteken is.

Foto: Esmaralda den Daas (BB-Facebook). Een verpleegsterhaai boven de haaientunnel.

In de vroege uurtjes van 28 januari merkten de verzorgers een paar onbekende silhouetten op in een quarantainetank achter de schermen. De inwoonster van dat aquarium was een volwassen vrouwelijke zwartsnuithaai. In december viel op dat ze iets breder was dan gebruikelijk: zou het kunnen…? Uit voorzorg werd ze apart geplaatst: kleine vissen zijn vaak geen lang leven beschoren in het haaienbassin. Uiteindelijk werden vier jongen, elk zo’n 45 centimeter lang, uit het water geschept. Twee ervan waren ten prooi gevallen aan de moeder, een derde bezweek binnen een dag aan zijn bijtwonden. Nummer vier was echter nog ongeschonden en trekt alweer een week baantjes in een ander bassin. De wereldprimeur was een feit.

In de jaren ’90 stelde de Diergaarde een ambitieus doel: het Oceanium moest een duurzaam bestand krijgen. Iedere inwoner zou uiteindelijk afkomstig moeten zijn uit gevangenschap, zonder enige noodzaak tot wildvang. Her en der zijn er zeker successen geweest: aanvankelijk gooide Blijdorp hoge ogen met de kweek van pekelkreeftjes, raderdiertjes en tropische garnalen en in recentere jaren werden noemenswaardige succesen behaald bij de koeneusroggen en stierkophaaien. Toch bleven pups bij de grotere haaiensoorten dusver uit, wat onder andere te maken heeft met het feit dat het veelal migrerende diersoorten zijn die niet zo snel in de juiste stemming komen in gevangenschap. Het overgrote deel van alle haaien in aquaria (op soorten als de hondshaai na) zijn dan ook wildvang. Dat is echter alles behalve wenselijk, want ieder jaar worden circa 100 miljoen haaien in de wereldzeeën gedood: logischerwijs gaat het met veel soorten erg slecht. Het zou dan ook erg mooi zijn als er fokprogramma’s opgezet zouden kunnen worden voor bedreigde haaiensoorten: de ervaring die met dit jong opgedaan wordt, is erg waardevol voor zulke doelen. Tot dusver hadden de verzorgers hun hoop vooral gevestigd op de verpleegsterhaaien, waarvan meermaals lege eikapsels gevonden zijn in het grote bassin. De andere twee soorten bij de haaientunnel, de zwartpunthaai en zandbankhaai (beide nauwe familie van de zwartsnuithaai), lijken zich niet zo te bekommeren om voortplanting.

Ondanks een indrukwekkende lengte van 1,5 meter eenmaal volgroeid, zijn zwartsnuithaaien een vrij ‘milde’ soort. Voor zover bekend hebben ze nog nooit een mens aangevallen, ze tonen alleen interesse in kleine prooidieren zoals octopussen en visjes. Ze komen voor langs de oostkust van Amerika, meestal op een diepte van 20 tot 60 meter. Zo’n acht tot twaalf maanden na de bevruchting komen de jongen levend ter wereld, vaak bij riviermondingen en mangrovebossen, en ze worden in het wild maximaal twintig jaar oud.

Nieuwjaarslezing 2020!

Het is de dag waar iedere trouwe fan van de Diergaarde jaarlijks naartoe leeft: de Nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp. Met bijna 1,6 miljoen bezoekers was 2019 een boven verwachting goed jaar, maar alle tekenen wijzen erop dat de opening van het nieuwe decennium nóg spectaculairder wordt. Zodra voorzitter Marcel Kreuger met een grote lach op het podium verscheen, verstomde het geroezemoes uit de twee lezingzalen van het Oceanium, die ondanks het ongure weer propvol Vrienden zaten, direct. Vervolgens was directeur Erik Zevenbergen aan het woord: ”We richten ons vizier op de toekomst en staan aan de vooravond van het Masterplan 2030”.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Er was in het afgelopen kalenderjaar genoeg reden tot optimisme. Het bezoekersaantal was goed voor het beste jaar van het afgelopen decennium en het op drie na drukste jaar ooit. Erik Zevenbergen verklaarde dan ook dat het de hoogste tijd was dat Blijdorp ”na een lastige periode de ramen opent naar de wereld”. Niet alleen de mijlpalen van het afgelopen jaar passeerden de revue, maar ook enkele nieuwtjes – niet allemaal even positief helaas. Zo werd bekend dat de onlangs gearriveerde hyenavrouw Bollie onverwachts overleden is in december, een dossier waar momenteel onderzoek naar gedaan wordt. Ook werd, als antwoord op een vraag die vanuit het publiek gesteld werd, duidelijk dat de groep jonge Nijlkrokodillen inmiddels geslonken is tot slechts een handjevol. Naar verluidt zijn de ouders feller geworden naar hun kroost: ook het overlevende jong uit het nest van 2015, die een tijdje achter de schermen werd gehouden, heeft het hierdoor niet gered toen hij werd teruggeplaatst in de Krokodillenrivier. Ook is er nog geen duidelijkheid over de verhuizing van gorilla Nasibu naar Nieuw-Zeeland. Gelukkig is gebleken dat zijn gedrag, ondanks zijn geïsoleerde huisvesting, gezond is. Andere vrolijke feitjes zijn dat tapirs Pooh en Ketiga meer naar elkaar toegegroeid zijn, er eieren van de Rüppells, witrug- en witkopgieren in de broedmachine liggen, het tweetal manoels uit Moskou binnen enkele weken zichtbaar zal zijn en er momenteel een complete plantenindex voor de Diergaarde wordt samengesteld met behulp van experts. Terloops werd nog vermeld dat de Vriendenbazaar een formidabele omzet heeft gedraaid in 2019: dat is meer dan welkom, want de Vriendenwinkel in de Rivièrahal wordt uiteindelijk omgetoverd tot een kleine museum-achtige ruimte. Hier werd verder geen uitspraak over gedaan.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Qua onthullingen viel het mee dit jaar. Projecten voor de langere termijn worden gespaard voor de presentatie van het Masterplan 2030 in maart: dan wordt een concrete invulling voor de komende jaren gepresenteerd, opgesteld in samenwerking met Chester Zoo. Wel ging er enige aandacht uit naar de twee bouwprojecten die 2020 in petto heeft. Zo worden momenteel de laatste kinken uit de kabel gehaald wat betreft de werkzaamheden aan het Flamingo-Strand. Binnen een paar maanden zal begonnen worden aan de klus. Dit project werd in het leven geroepen toen de overheid leewieken verbood: op deze schaal de enige haalbare methode om te voorkomen dat de dieren wegvliegen. Bovendien is de hoop dat de flamingofok, die alweer zo’n 15 jaar in zijn totaliteit gestokt is, weer op gang komt als onwelkome gasten zoals meeuwen en reigers buiten de deur gehouden kunnen worden. Tegelijkertijd wordt de rest van het voorplein aangepakt. Het momenteel hobbelige pad wordt rechtgetrokken en gaat bovendien een ondergrondse waterberging faciliteren. De volière zelf wordt een doorloopvolière, zoals duidelijk werd dankzij een video-impressie die werd vertoond.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Later dit jaar wordt in het kader van het Eilandhoppen-project een nieuwe aanbouw voor het Oceanium uit de grond gestampt. Wanneer de bezoeker na het Falklandssegment naar het buitenverblijf van de maki’s gaat, leidt het pad vervolgens de nieuwe kas in. Achtereenvolgens komt hier de bijzondere flora en fauna van Madagaskar, Komodo en de Galápagosarchipel aan bod. De oorspronkelijke plannen – HIER te bekijken – rezen qua kosten de pan uit, maar sindsdien zijn enkele aanpassingen aan het ontwerp gemaakt waarmee niet ingeleverd wordt op de kwaliteit, maar waarmee wel veel kosten gespaard worden. Helaas werd er verder niet inhoudelijk op de project ingegaan en werden er geen nieuwe concepten vertoond.

”Andere dierentuinen zijn stinkend jaloers op deze club”, zo concludeerde Zevenbergen. Met een toost werd het nieuwe decennium hoopvol afgetrapt. De Nieuwjaarslezing was weliswaar iets minder gericht op toekomstige plannen dan we gewend zijn van de Diergaarde, maar daarmee is de anticipatie voor de onthulling van het nieuwe Masterplan alleen maar toegenomen.

Aapje van Oranje

Foto: Patrick van Bakkum (BB-Facebook)

Fotografen in Diergaarde Blijdorp zijn in hun nopjes: nieuw leven heeft de Chinese Tuin verblijd. En wat voor baby! De kleine François’ langoer is een feloranje schoonheid. Eerder deze week kwam het nog naamloze kleintje ter wereld als kind van de ervaren moeder Nanpi. Zelf was zij de allereerste langoer die geboren werd in Europa, en dat nog wel onder de rook van Rotterdam! Sterker nog, de gehele Europese populatie valt terug te leiden tot Blijdorp. In ’92 ontving de Diergaarde deze apensoort namelijk bij de dierenruil met Shanghai. Op dat punt had alleen de dierentuin van Duisburg eens (tevergeefs) zijn vingers gebrand aan deze notoire lastige eters, maar de Hollandse kost viel binnen de kortste keren in de smaak. Hoe dan ook: ook bij de François’ langoeren zelf is de geboorte big business. Moeder en kind worden continu omgeven door een heus entourage aan soortgenoten.

Er zijn meerdere verklaringen voor het fenomeen der gingerbaby’s: sommige wetenschappers denken dat de ouders hun kroost zo gemakkelijk in de gaten kunnen houden en voorkomen dat het afdwaalt, anderen claimen dat de meeste lokale roofdieren kleurenblind zijn en dus geen onderscheid kunnen maken tussen de oranje kleintjes en de groene boombladeren, weer andere studies concluderen dat het andere groepsleden stimuleert om op te passen op het jong. Het kan natuurlijk ook een combinatie zijn van deze verklaringen. Mettertijd maakt de oranje vacht plaats voor het gebruikelijke zwarte kleed. Hoe dat in zijn werk gaat, lees je HIER.

Foto: Patrick van Bakkum (BB-Facebook)

… En dat is vier!

Foto: Coby van Hespen (BB-Facebook). De jonge okapi Kisala is technisch gezien tante geworden.

Ondanks het kille weer buiten verkeert het tropische binnenverblijf van de okapi’s in euforie. Nadat Diergaarde Blijdorp in september verblijd werd met de geboorte van okapi Kisala, kan er deze week wederom beschuit met muisjes getrakteerd worden: M’buti is bevallen van een dochtertje. De verzorgers hadden het niet geheel geanticipeerd: op basis van dekkingen was berekend dat we minstens tot medio december zouden moeten wachten. Hebben M’buti en haar partner Ngwani wellicht eerdere nachtelijke escapades gehad? Hoe dan ook, het dametje verkeert in goede gezondheid en krijgt binnenkort een eigen naam. Zoals gebruikelijk is bij okapi-baby’s, zal ze de komende tijd vertoeven in de stallen achterin de kas. Nieuwsgierige bezoekers kunnen alvast gluren via de monitor langs het pad.

Voor M’buti is dit nog maar het tweede jong: haar eerste kroost, Mboshi, is recentelijk uitgevlogen naar een Franse dierentuin. Voor Ngwani is het vaderschap niets nieuws, ook al speelt hij verder geen rol bij de opvoeding. Hij is namelijk ook de ouder van Mboshi en hij verwekte eveneens Kamina’s zesde en zevende kalfjes, Gerrit en Kisala. Beide zijn nog in Blijdorp aanwezig: Gerrit, inmiddels een echte vent, zal binnenkort alweer Blijdorp verlaten, terwijl Kisala steeds vaker door het binnenverblijf durft te stappen. Zelf was M’buti het vijfde jong van Kamina, wat overigens wel wat ‘interessante’ stambomen oplevert. Gelukkig lijkt dat de dieren zelf weinig uit te maken…

Foto: Kim Hartog (Diergaarde Blijdorp)