Nieuwjaarslezing 2020!

Het is de dag waar iedere trouwe fan van de Diergaarde jaarlijks naartoe leeft: de Nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp. Met bijna 1,6 miljoen bezoekers was 2019 een boven verwachting goed jaar, maar alle tekenen wijzen erop dat de opening van het nieuwe decennium nóg spectaculairder wordt. Zodra voorzitter Marcel Kreuger met een grote lach op het podium verscheen, verstomde het geroezemoes uit de twee lezingzalen van het Oceanium, die ondanks het ongure weer propvol Vrienden zaten, direct. Vervolgens was directeur Erik Zevenbergen aan het woord: ”We richten ons vizier op de toekomst en staan aan de vooravond van het Masterplan 2030”.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Er was in het afgelopen kalenderjaar genoeg reden tot optimisme. Het bezoekersaantal was goed voor het beste jaar van het afgelopen decennium en het op drie na drukste jaar ooit. Erik Zevenbergen verklaarde dan ook dat het de hoogste tijd was dat Blijdorp ”na een lastige periode de ramen opent naar de wereld”. Niet alleen de mijlpalen van het afgelopen jaar passeerden de revue, maar ook enkele nieuwtjes – niet allemaal even positief helaas. Zo werd bekend dat de onlangs gearriveerde hyenavrouw Bollie onverwachts overleden is in december, een dossier waar momenteel onderzoek naar gedaan wordt. Ook werd, als antwoord op een vraag die vanuit het publiek gesteld werd, duidelijk dat de groep jonge Nijlkrokodillen inmiddels geslonken is tot slechts een handjevol. Naar verluidt zijn de ouders feller geworden naar hun kroost: ook het overlevende jong uit het nest van 2015, die een tijdje achter de schermen werd gehouden, heeft het hierdoor niet gered toen hij werd teruggeplaatst in de Krokodillenrivier. Ook is er nog geen duidelijkheid over de verhuizing van gorilla Nasibu naar Nieuw-Zeeland. Gelukkig is gebleken dat zijn gedrag, ondanks zijn geïsoleerde huisvesting, gezond is. Andere vrolijke feitjes zijn dat tapirs Pooh en Ketiga meer naar elkaar toegegroeid zijn, er eieren van de Rüppells, witrug- en witkopgieren in de broedmachine liggen, het tweetal manoels uit Moskou binnen enkele weken zichtbaar zal zijn en er momenteel een complete plantenindex voor de Diergaarde wordt samengesteld met behulp van experts. Terloops werd nog vermeld dat de Vriendenbazaar een formidabele omzet heeft gedraaid in 2019: dat is meer dan welkom, want de Vriendenwinkel in de Rivièrahal wordt uiteindelijk omgetoverd tot een kleine museum-achtige ruimte. Hier werd verder geen uitspraak over gedaan.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Qua onthullingen viel het mee dit jaar. Projecten voor de langere termijn worden gespaard voor de presentatie van het Masterplan 2030 in maart: dan wordt een concrete invulling voor de komende jaren gepresenteerd, opgesteld in samenwerking met Chester Zoo. Wel ging er enige aandacht uit naar de twee bouwprojecten die 2020 in petto heeft. Zo worden momenteel de laatste kinken uit de kabel gehaald wat betreft de werkzaamheden aan het Flamingo-Strand. Binnen een paar maanden zal begonnen worden aan de klus. Dit project werd in het leven geroepen toen de overheid leewieken verbood: op deze schaal de enige haalbare methode om te voorkomen dat de dieren wegvliegen. Bovendien is de hoop dat de flamingofok, die alweer zo’n 15 jaar in zijn totaliteit gestokt is, weer op gang komt als onwelkome gasten zoals meeuwen en reigers buiten de deur gehouden kunnen worden. Tegelijkertijd wordt de rest van het voorplein aangepakt. Het momenteel hobbelige pad wordt rechtgetrokken en gaat bovendien een ondergrondse waterberging faciliteren. De volière zelf wordt een doorloopvolière, zoals duidelijk werd dankzij een video-impressie die werd vertoond.

Afbeelding: impressie nieuwe Flamingovolière. Klik HIER voor groot formaat.

Later dit jaar wordt in het kader van het Eilandhoppen-project een nieuwe aanbouw voor het Oceanium uit de grond gestampt. Wanneer de bezoeker na het Falklandssegment naar het buitenverblijf van de maki’s gaat, leidt het pad vervolgens de nieuwe kas in. Achtereenvolgens komt hier de bijzondere flora en fauna van Madagaskar, Komodo en de Galápagosarchipel aan bod. De oorspronkelijke plannen – HIER te bekijken – rezen qua kosten de pan uit, maar sindsdien zijn enkele aanpassingen aan het ontwerp gemaakt waarmee niet ingeleverd wordt op de kwaliteit, maar waarmee wel veel kosten gespaard worden. Helaas werd er verder niet inhoudelijk op de project ingegaan en werden er geen nieuwe concepten vertoond.

”Andere dierentuinen zijn stinkend jaloers op deze club”, zo concludeerde Zevenbergen. Met een toost werd het nieuwe decennium hoopvol afgetrapt. De Nieuwjaarslezing was weliswaar iets minder gericht op toekomstige plannen dan we gewend zijn van de Diergaarde, maar daarmee is de anticipatie voor de onthulling van het nieuwe Masterplan alleen maar toegenomen.

Aapje van Oranje

Foto: Patrick van Bakkum (BB-Facebook)

Fotografen in Diergaarde Blijdorp zijn in hun nopjes: nieuw leven heeft de Chinese Tuin verblijd. En wat voor baby! De kleine François’ langoer is een feloranje schoonheid. Eerder deze week kwam het nog naamloze kleintje ter wereld als kind van de ervaren moeder Nanpi. Zelf was zij de allereerste langoer die geboren werd in Europa, en dat nog wel onder de rook van Rotterdam! Sterker nog, de gehele Europese populatie valt terug te leiden tot Blijdorp. In ’92 ontving de Diergaarde deze apensoort namelijk bij de dierenruil met Shanghai. Op dat punt had alleen de dierentuin van Duisburg eens (tevergeefs) zijn vingers gebrand aan deze notoire lastige eters, maar de Hollandse kost viel binnen de kortste keren in de smaak. Hoe dan ook: ook bij de François’ langoeren zelf is de geboorte big business. Moeder en kind worden continu omgeven door een heus entourage aan soortgenoten.

Er zijn meerdere verklaringen voor het fenomeen der gingerbaby’s: sommige wetenschappers denken dat de ouders hun kroost zo gemakkelijk in de gaten kunnen houden en voorkomen dat het afdwaalt, anderen claimen dat de meeste lokale roofdieren kleurenblind zijn en dus geen onderscheid kunnen maken tussen de oranje kleintjes en de groene boombladeren, weer andere studies concluderen dat het andere groepsleden stimuleert om op te passen op het jong. Het kan natuurlijk ook een combinatie zijn van deze verklaringen. Mettertijd maakt de oranje vacht plaats voor het gebruikelijke zwarte kleed. Hoe dat in zijn werk gaat, lees je HIER.

Foto: Patrick van Bakkum (BB-Facebook)

… En dat is vier!

Foto: Coby van Hespen (BB-Facebook). De jonge okapi Kisala is technisch gezien tante geworden.

Ondanks het kille weer buiten verkeert het tropische binnenverblijf van de okapi’s in euforie. Nadat Diergaarde Blijdorp in september verblijd werd met de geboorte van okapi Kisala, kan er deze week wederom beschuit met muisjes getrakteerd worden: M’buti is bevallen van een dochtertje. De verzorgers hadden het niet geheel geanticipeerd: op basis van dekkingen was berekend dat we minstens tot medio december zouden moeten wachten. Hebben M’buti en haar partner Ngwani wellicht eerdere nachtelijke escapades gehad? Hoe dan ook, het dametje verkeert in goede gezondheid en krijgt binnenkort een eigen naam. Zoals gebruikelijk is bij okapi-baby’s, zal ze de komende tijd vertoeven in de stallen achterin de kas. Nieuwsgierige bezoekers kunnen alvast gluren via de monitor langs het pad.

Voor M’buti is dit nog maar het tweede jong: haar eerste kroost, Mboshi, is recentelijk uitgevlogen naar een Franse dierentuin. Voor Ngwani is het vaderschap niets nieuws, ook al speelt hij verder geen rol bij de opvoeding. Hij is namelijk ook de ouder van Mboshi en hij verwekte eveneens Kamina’s zesde en zevende kalfjes, Gerrit en Kisala. Beide zijn nog in Blijdorp aanwezig: Gerrit, inmiddels een echte vent, zal binnenkort alweer Blijdorp verlaten, terwijl Kisala steeds vaker door het binnenverblijf durft te stappen. Zelf was M’buti het vijfde jong van Kamina, wat overigens wel wat ‘interessante’ stambomen oplevert. Gelukkig lijkt dat de dieren zelf weinig uit te maken…

Foto: Kim Hartog (Diergaarde Blijdorp)

Hart van Afrika: voor de derde keer een kraamkamer!

Screenshot: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Direct na de geboorte van de kleine ontfermde Kamina zich over haar.

Al 21 jaartjes draait ze mee, maar okapi Kamina wil niks weten van de geraniums: ze is vandaag voor de zevende keer moeder geworden! De bevalling vond rond 12 uur ’s middags plaats in een van de boxen achterin de tropische Afrikaanse kas. Na een zwangerschap van 15 maanden weegt een pasgeboren baby zo’n 22 kilo. Ze heeft haar eerste, nog wankele stapjes al gezet en ze heeft ook al gedronken. Tot nu toe is Kamina, zelf in Rotterdam geboren en getogen, altijd om en om bevallen van mannetjes en vrouwtjes, een traditie die ze wederom doorzet: nadat in 2017 Gerrit ter wereld kwam, zag vandaag een dochtertje het levenslicht. Haar naam laat nog even op zich wachten.

Okapi’s zijn nestblijvers, die na de geboorte voor een lange tijd op dezelfde plek blijven. Deze fase, die meerdere maanden duurt, is volkomen normaal en voor jongen zelfs noodzakelijk voor de regulering van hun lichaamstemperatuur. In de komende weken zal de kleine flink groeien. De moeder houdt het kalf goed in de gaten, maar van nature houdt ze enige afstand zodat roofdieren het jong niet opmerken. Dat is eveneens de reden dat jonge okapi’s pas na een maand voor het eerst poepen! Communicatie tussen moeder en kind vindt meestal plaats door geluidjes die zó laag zijn dat ze voor mensen niet te horen zijn. Op zich best handig, want zulke tonen kunnen soortgenoten van grote afstanden horen in de altijd lawaaierige jungle. Kamina’s nageslacht is inmiddels uitgevlogen naar heinde en verre, op haar twee vorige jongen na: M’buti is een permanente inwoonster van de Okapi-Volière en is zelf zwanger, Gerrit zal binnenkort naar het zonnige Lissabon verhuizen.

Voorlopig kunnen bezoekers de kleine alleen via de webcams van Diergaarde Blijdorp bekijken. Klik daarvoor HIER!

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl). Kamina en de pasgeboren spruit.

Otters: terug in Nederland, terug in Rotterdam

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook)

Het duurde even, maar dan heb je ook wat: de otters zijn eindelijk terug in Diergaarde Blijdorp. Het duo kwam eerder deze maand aan en verbleef sindsdien in quarantaine, maar ze zijn inmiddels ingetrokken in hun waterrijke perk in de Chinese Tuin. Voorheen verbleven hier ook twee otters, die uiteindelijk kort na elkaar stierven op hoge leeftijd. Sindsdien werd het verblijf, oorspronkelijk bestemd voor Chinese alligators, gebruikt om enkele brilduikers te huizen. In het verleden zijn in Rotterdam meermaals kleine ottertjes geboren, dus met een beetje geluk laat dat ook ditmaal niet lang op zich wachten.

Het betreft een tweetal Euraziatische otters, een soort met een verspreidingsgebied dat loopt van West-Europa tot het Verre Oosten. Sinds 2002 zijn ze, na twintig jaar afwezigheid, ook weer te vinden in Nederland nadat enkele dieren in Nationaal Park De Weerribben werden uitgezet. Sindsdien hebben ze hun weg weten te vinden naar de rest van noordelijk Nederland, de Flevopolder en zelfs wateren nabij Gouda. Zo nu en dan steken Duitse otters de grens over, wat zo verder bijdraagt aan het herstel van de soort. Er is genoeg ruimte voor de otterpopulatie om te blijven groeien, want de moerassige Biesbosch blijft dusver nog onbezet. De otter stierf in Nederland uit door versnippering van zijn leefgebied, aanrijdingen, de visserij en milieuverontreiniging: problemen die tegenwoordig deels aangepakt zijn, wat zich uit in ecoducten, veilige oversteekpunten, ottervriendelijke fuiken en schonere rivieren. Toch vormen de meer dan acht miljoen auto’s in Nederland een geduchte vijand bij zijn gestage opmars.

Foto: Hart van Nederland (archieffoto)