Triomfboog

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook)

Nog heel eventjes… Ja, nu komt het einde van de verbouwing toch écht in zicht! Het geladaverblijf heeft namelijk de reputatie van het meest vertraagde bouwproject in Diergaarde Blijdorp sinds jaren: eigenlijk had het in de zomer van 2016 al klaar moeten zijn. Hoe weten we dat het einde van de restauratie van het Roofdieren-Gebouw nu werkelijk nadert? De eerste boog is geplaatst.

Om Bokito-praktijken met de gelada’s te voorkomen, wordt het gehele complex overkoepeld door een netconstructie. Deze ontwerpkeuze schopt uiteraard tegen het zere been van de Rotterdamse Welstandscommissie, die toeziet op de integriteit van dit soort (rijks)monumenten. Uiteindelijk is er een compromis tot stand gekomen waarbij de netconstructie er komt, maar wel met respect voor de vormgeving van architect Van Ravensteyn.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook)

Aan de voorkant van het Roofdieren-Gebouw komen drie boogstructuren: één over elk terras en een derde die groter is dan de andere en noodzakelijk is voor de structuur. Aan de achterkant, aan het voorplein van de Rivièrahal, komen vier bogen. Drie van de bogen complimenteren de contouren van het gebouw en de derde, grotere, zorgt voor structuur in het net.

Foto: Carla Dekkers (BB-Facebook). ”Aha, dat was het dus 😉

Het plaatsen van deze bogen is makkelijker gezegd dan gedaan (iets wat overigens opgaat voor de gehele verbouwing). Er zijn drie hijskranen bij betrokken die tot ver in de omgeving te zien zijn. In augustus zal begonnen worden met het plaatsen van het gaas, waar nog eens twee hoogwerkers voor nodig zijn. De openingsdatum is verplaatst naar oktober.

Meer weten over de huidige staat van het geladaverblijf? Klik dan HIER.

Ze zijn er!

Foto: Antoon Tychon (YouTube). Gelada’s in het wild.

Het duurde even, maar dan heb je ook wat. Na jaren van renoveren en restaureren nadert het einde van de laatste besteding van het jubileumgeschenk: het geladaverblijf. De eerste dieren zijn inmiddels verhuisd naar het voormalige Roofdieren-Gebouw en beschikken daar over ruime, moderne binnenverblijven zolang de buitenverblijven nog niet gereed zijn.

Bij de nieuwjaarslezing dit jaar maakte directeur Erik Zevenbergen al bekend dat een tweede groep gelada’s niet lang meer op zich zou laten wachten. Medio 2016 kwam er al één harem aan uit NaturZoo Rheine. De aanwezigheid van transportboxen bij het Roofdieren-Gebouw lijkt te suggereren dat nu ook de tweede groep aangekomen is. Foto’s op social media bevestigen ook dat er al gelada’s binnen worden gehouden, al valt hieruit niet op te maken of het gaat om de oorspronkelijke harem of een tweede groep (of mogelijk allebei).

Volgens de planning zal het geladaverblijf in juli worden geopend. Tot die tijd hoeft er eigenlijk niet zoveel meer gedaan worden:

Ingang Linker Vleugel
Ingang Linker Vleugel
De laatste hand is al gelegd aan deze kant van het gebouw. De bedoeling is dat deze vleugel volledig zal worden gebruikt voor huisvesting van de dieren.
« 1 van 11 »

Klik op de pijltjes onder de foto om naar de volgende te gaan. © Jop Kempkes / Blijdorper Bende

Allereerst de kant waar de harems zullen komen. Hier waren voorheen de terrassen voor de leeuwen en tijgers. Deze kant is ontworpen als een glooiend grasland. Dit is een perfecte omgeving voor de grasetende apen om hun jongen op te laten groeien. Dit dal wordt doorsneden door een stroompje dat geflankeerd wordt door tropische palmen en rotsblokken. De twee terrassen die eens van elkaar gescheiden werden door een metalen hek, zijn nu verbonden met elkaar. De oude muur in het midden biedt uitkomst als visuele barrière, zodat de dieren desgewenst de rust kunnen opzoeken. De oude ramen hebben een nieuwe functie gekregen als schuif tussen de binnen- en buitenverblijven. Op de verschillende rotspartijen kan niet alleen naar hartenlust geklommen worden, maar de haremheren kunnen vanaf hier ook goed de wacht houden en ‘mensjes kijken’.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook). Een van de gelada’s eerder dit jaar, toen nog in het quarantaineverblijf achter het Henri Martinhuis.

De andere kant van het pand heeft eveneens een ware facelift gekregen en waar eens de stoffige kattengalerij dieren ‘ophokte’, zal binnenkort een bachelorgroep heer en meester zijn. Deze kant bootst de andere biotoop van de gelada na: de kliffen van het Ethiopische hoogland. Hoewel het natuurlijk moeilijk is om dit soort extreme leefgebieden exact na te bootsen in gevangenschap, is er alles aan gedaan om de dieren een zo natuurgetrouw bestaan te geven door er vele kunstrotsen te creëren. In een van deze rotsen komt een bezoekerstunnel, waardoor je als bezoeker tussen de gelada’s staat. Rondom de rotskopjes zijn ook verschillende bomen geplant. Hoewel de gelada’s daar in theorie niet zullen aanzitten, zal nog moeten blijken of de vegetatie bestendig is tegen ravottende apen.

De reden dat aan deze kant uitsluitend mannen gehouden zullen worden, is dat de sociale structuur van de gelada’s voor een mannenoverschot zorgt. Elke man wil meerdere vrouwtjes onder zijn hoede hebben, wat er voor zorgt dat er altijd mannetjes overblijven die naast het net vissen. Hoewel de mannetjes in het bijzijn van vrouwtjes zeer fanatiek zijn en geen concurrentie dulden, is gebleken dat ze zonder vrouwtjes prima samen kunnen leven.

Foto: Nick de Koning (ZS-Forum). Het Roofdieren-Gebouw na het vertrek van de leeuwen in 2015.

De eerste plannen voor de verbouwing van het Roofdieren-Gebouw, toentertijd nog het onderkomen van de Aziatische leeuwen, werden in 2011 bekend gemaakt. Het is dan ook een understatement om te zeggen dat er lang na dit moment is toegewerkt! Deze restauratie was fase drie van de besteding van het zogenaamde jubileumgeschenk. Toen werd er nog gesproken over berberapen, een in gevangenschap alom vertegenwoordigde soort, als invulling. Inmiddels is duidelijk geworden dat het geladaverblijf niet alleen veel langer op zich liet wachten dan gehoopt, maar ook vies veel duurder is uitgevallen dan gehoopt: het vele herzien van de plannen vanwege de monumentale status van het gebouw heeft een grote som geld gekost. Dit heeft het budget dusdanig doen slinken, dat de Vrienden van Blijdorp op het laatst nog bij moesten springen met een gift van €50.000 om de inrichting van de buitenverblijven mee te bekostigen.

De dieren zijn er klaar voor en de verblijven zijn zo goed als gereed: waar wachten we op? Het enige probleem is dat er momenteel nog geen afscheiding is met het publiek. Diergaarde Blijdorp heeft ervoor gekozen om een grote netconstructie over het geheel te plaatsen. Op die manier hoeft er geen ruimte ingeleverd te worden om bijvoorbeeld een gracht of greppel aan te leggen. Dit brengt natuurlijk wel enkele praktische bezwaren met zich mee. Zo houden de trouwe dierentuinfotografen hun hart al vast hiervoor: camera’s en gaas zijn meestal geen vrienden. Blijdorp is hiervan op de hoogte en gaat het (zo onopvallend mogelijke) gaas dan ook loodrecht naar beneden spannen aan de bezoekerskant om de hinder tot een minimum te beperken. Niet alleen de fotografen schrokken echter van deze ontwerpkeuze, maar ook de Welstandscommissie die zich om de monumenten van Rotterdam bekommert. Na heel wat overleg is er gelukkig een ontwerp tot stand gekomen waar alle partijen blij mee zijn. De manier waarop de bogen geplaatst zullen worden, accentueert de bestaande curves van het gebouw. Een detail dat de meeste bezoekers zal ontschieten, maar wel eer doet aan architect Van Ravensteyn.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook)

Nieuwjaarslezing 2018

Foto: Marcel Kreuger (Vrienden van Blijdorp)

In de vroege ochtenduurtjes van 14 januari dromden de Vrienden van Blijdorp samen bij het Oceanium waar, met uitzicht op het Haaienbassin, directeur Erik Zevenbergen het nieuwe jaar van de Diergaarde inluidde. In een speech die volgens menig aanwezige zeker een applausje waard was, sloot hij 2017 af en onthulde hij de toekomstplannen van de dierentuin voor 2018 en de jaren die komen gaan. Op verzoek van de directeur delen we geen foto’s van de presentatie, afgezien van een paar kiekjes van Vrienden-voorzitter Marcel Kreuger.

2017 was zo slecht nog niet. Met 1,4 miljoen bezoekers trok het park iets minder bekijks dan in 2016, toen dat aantal rond de anderhalf miljoen lag. Er waren afgelopen jaar dan ook geen grote verblijven geopend. Qua dierennieuws was het echter een topjaar: twee jonge neushoorns, twee jonge okapi’s en een heleboel ander jong grut passeerden de revue. Tot de nieuwe diersoorten behoorden o.a. de slanke lori’s, belangers toepaja’s, de teugelijsvogel, buissnavelvissen en twee soorten pijlgifkikkers. Blijdorper Bende heeft publieksprijzen uitgedeeld aan de meest populaire gebeurtenissen: klik HIER om de uitslag te bekijken!

Hoewel het NRC haar uitspraken over de vermeende totale bouwstop van eind vorig jaar nog niet heeft teruggenomen, laat Erik Zevenbergen weten dat de dierentuin in het 55-jarige jubileumjaar van de Vrienden van Blijdorp niet stil zal zitten. De focus ligt op de stapsgewijze verbouwing van het Oceanium. Als tweede fase van dit project (met de transformatie van de Florida-Tunnel en Murenenhoek naar het Great Barrier Reef in 2016 als eerste fase) zal dit jaar het Natuurbehoudscentrum gerealiseerd worden. De plannen voor de verbouwing van de Zee van Cortez tot Natuurbehoudscentrum zijn grotendeels ongewijzigd gebleven. In dit gedeelte van het Oceanium worden in meerdere verblijven een selectie van de meest bedreigde diersoorten die de dierentuin rijk is ondergebracht.. Denk aan de Egyptische landschildpad, de doornstaartagame, de Annam-waterschildpad, de McCords slangenhalsschildpad (vuur)salamanders, het gilamonster, de krokodilstaarthagedis en de Antilliaanse leguaan, maar ook minder bedreigde soorten zoals als de renkoekoek. Langs een van de muren komt een nieuwe broedruimte. De nadruk zal hier liggen op het educatieve aspect, onder meer door de aanwezigheid van een ‘doe-tafel’ voor kinderen. Dit project wordt mogelijk gemaakt door een donatie van de Vrienden van Blijdorp die een groots bedrag van €100.000,- bedraagt.

‘Eiland Hoppen’, het onderdeel Oceanium 2.0 dat in de loop van 2018 en 2019 uit de grond zal worden gestampt, moet een beleving worden waar duidelijk moet worden hoe divers de verschillende eilanden van de uithoeken van de planeet zijn. Blijdorp hoopt nu een stukje van deze schoonheid naar Rotterdam te halen. Wie kent de prachtige natuurdocumentaires over bijvoorbeeld de Galapagoseilanden niet? Dit idee, dat al langer op tafel ligt, is verder uitgewerkt sinds vorige plannen bekend werden gemaakt. Dit project wordt echter meer nieuwbouw dan verbouw.

Het gebied Eiland Hoppen wordt grotendeels een aanbouw tegen de bestaande buitenmuren van het Oceanium. De bestaande kas voor de reuzenschildpadden wordt helemaal doorgetrokken tot aan het terrein waar momenteel geen dierenverblijven staan. In deze kas wordt de continentale indeling losgelaten, zoals ook al het geval is met het beoogde bestand van het te bouwen Natuurbehoudscentrum en de plaatsing van het Great Barrier Reef. Het nieuwe gebied wordt betreden na de Falklands, waar de pinguïns huizen.

Foto: Tom van Deuren

Het eerste deel heeft als thema ‘Madagaskar’. Deze keuze lijkt te suggereren dat het plan om een Madagaskarbiotoop te creëren in de Grote Vijver definitief van de baan is. Een prominent onderdeel van dit stukje Madagaskar wordt een doorloopvolière voor ringstaartmaki’s in de buitenlucht, die uitsluitend te betreden zal zijn via het Oceanium. Uit de concepten die vertoond zijn tijdens de presentatie, kunnen we een idee krijgen hoe het geheel eruit zal zien ook, al kan er nog veel veranderen. Nogmaals, wij hebben geen toestemming om die beelden te delen en zullen het dus met een woordelijke omschrijving moeten doen.

In plaats van de bestaande afslag naar rechts na de ijsschotsen, gaat het nieuwe pad naar links na de schuifdeuren. Aan de wand wordt informatie gegeven over het unieke natuur op Madagaskar. In diezelfde gang zijn de binnenverblijven van de ringstaartmaki’s te zien. De groep ringstaartmaki’s die momenteel gehuisvest wordt op het eiland bij de Tijgerkreek, zal hier naartoe verhuizen. Er wordt nog gekeken of er bijvoorbeeld ook vari’s gehouden zullen worden. Die gang leidt vervolgens direct naar het doorloopverblijf van de lemuren.

Deze volièreconstructie, die bij de presentatie ook wel het ‘Eric Hille’-verblijf werd genoemd, komt op de locatie van het huidige manenwolvenverblijf. Momenteel woont er één jong vrouwtje van deze soort in Rotterdam en het lijkt er niet op dat er in de nabije toekomst een soortgenoot voor haar kan worden gevonden, noch kan ze ergens anders in Blijdorp gehouden worden, dus waarschijnlijk zal zij naar een andere dierentuin verhuizen. Dit verblijf zal niet goed zichtbaar zijn vanaf het hoofdpad dat langs deze volière loopt en dus niet ‘overvloeien’ in het aangrenzende themagebied Zuid-Amerika.

Het pad in het doorloopverblijf maakt een rondje door de volière en gaat vervolgens weer naar binnen. Dan kom je terecht in een ruimte die is afgeschermd van de andere twee derde van de nieuwe kas. De precieze invulling van deze ruimte is nog niet bekend, maar op de ontwerpen is rekening gehouden met enkele verblijven voor kleine diersoorten die er geplaatst kunnen worden en het feit dat dit gedeelte van de kas wordt afgescheiden van de rest, zou kunnen betekenen dat er ook wordt nagedacht over het houden van vogels.

Foto: Karin Seltenrijch (BB-Facebook)

Via het ‘Komodo Ranger Station’, een educatief punt dat ook als sluis tussen de twee delen van de kas zal fungeren, kom je in de ruimte die zal worden toegewijd aan het Indonesische eiland Komodo en aan de Galapagoseilanden. Zoals voor de hand ligt, zullen de Komodovaranen en Galapagos reuzenschildpadden hier centraal staan. Opmerkelijk is dat er alweer geïnvesteerd wordt in een onderkomen voor de Komodovaranen – in 2012 hebben de Vrienden van Blijdorp immers nog een nieuw verblijf gefinancierd in het Aziëhuis. Dit verblijf bleek eigenlijk slechter dan hun oude onderkomen in de Rivièrahal.

In het oude verblijf konden ze graven, het was aangekleed met echte planten en er was meer loopruimte voor het paartje. In het Aziëhuis joegen de twee elkaar op en wanneer het rolluik naar beneden was om de varanen te scheiden, waren de twee ruimtes alsnog kleiner dan wenselijk. De grote nadelen van de Rivièrahal zijn echter dat de stookkosten de pan uit reizen, er geen gedeelte is om te zwemmen en het, daar het niet op biotoop is ingedeeld, veel te wensen overlaat op educatief gebied. Hopelijk zal het onderkomen in het Oceanium het beste van twee werelden combineren. Zo wordt in het ontwerp aangegeven dat de twee varanen standaard gescheiden worden gehouden en kunnen ze er zwemmen. Wat er gebeurt met de oude verblijven van de Komodovaranen, staat nog niet vast.

Visueel worden de twee helften gescheiden van elkaar met beplanting. Er wordt nagedacht om het verder van elkaar te splitsen door nog een hut met educatie over de Galapagos te maken langs het pad. Deze route gaat overwegend langs de buitenbocht van de kas, al komt er misschien een korte route die in het hoogseizoen open gaat. Het verblijf voor de schildpadden, in tweeën gesplitst door het bezoekerspad, maar dat via een verbinding onder het pad langs alsnog in één geheel vormt, wordt verder aangekleed met water en gestolde ‘lavastromen’.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer), situatie per 8 januari 2018.

Dan over die andere monsterklus, aan de andere kant van de Diergaarde: de restauratie van het Roofdieren-Gebouw. Al meerdere jaren wordt daar nu gewerkt aan een verblijf voor gelada’s, maar door vele problemen die veroorzaakt werden door de status als rijksmonument van dat gebouw en de grootschalige budgetoverschrijdingen kwam de bouw meerdere malen helemaal stil te liggen. Het einde is gelukkig in zicht, zo laat Erik Zevenbergen weten: de binnenverblijven zijn gebruiksklaar! Dat mag ook wel, want binnenkort komt een tweede groep gelada’s aan in Rotterdam en die zullen voorlopig daar worden ondergebracht. Medio 2016 kwam er al een harem aan, die sindsdien wordt gehouden in een achter de schermen verblijf bij het Henri Martinhuis.

Het oorspronkelijke idee was om in het verblijf van de samengevoegde roofdierterrassen een hooglandbiotoop te laten zien en in het verblijf aan de andere kant meer een rotsachtig verblijf te maken. Er waren wel enkele rotsen gepland aan de kant van de roofdierterrassen, maar op verzoek van de stamboekhouder van de gelada’s zullen hier nu twee extra rotsen bij komen, om aan de (klim)behoeften van de dieren te voorzien. De Vrienden van Blijdorp zullen dit met een gift van €50.000,- mogelijk maken. Verder moet de netconstructie nog gemaakt worden en moet het nodige aankleden gedaan worden. Het nieuwe geladaverblijf moet in de eerste helft van dit jaar geopend worden.

Twee andere aangekondigde verbouwingen (het zou Rotterdam immers niet zijn) zullen bij de Savanne plaatsvinden. Het kijkpunt over zowel het zebra- als giraffeverblijf bij de Lelievijver-fontein wordt onder handen genomen. De Koedoekraam wordt vervangen door een verbeterd horecapunt om de knooppunten zoals de Lepelaar en de Oewanja Lodge te ontzien op drukke dagen. De route van het treintje wordt ook enigszins verlegd om voor minder overlast te zorgen.

Al met al, 2018 belooft als vanouds een prachtig jaar te worden voor Blijdorp.

Roofdieren-Gebouw: nog steeds een bouwput?

Al twee jaar wonen er geen dieren meer in het Roofdieren-Gebouw. De Aziatische leeuwen hebben toen een nieuw, groots onderkomen bij de gerestaureerde Tweeling-Gebouwen gekregen. Daarna ging het monumentale pand op de schop: de eerste stappen werden gezet om een modern onderkomen te creëren voor een nieuwkomer in Rotterdam: gelada’s, een Oost-Afrikaanse apensoort. Hoe staat het er nu voor met deze slepende verbouwing?

Plannen en conceptversies voor het verblijf liggen al langere tijd op straat. Er komt niet één geladagroep, maar twee: een groep bestaande uit meerdere harems en een groep met uitsluitend mannetjes. Verder wordt het geheel verrijkt met drie mannelijke manenschapen (A. l. sahariensis), waarvan eentje reeds verblijft in Apenheul. En niet geheel onbelangrijk: een grote netconstructie die beide verblijven overdekt, nu al een omstreden zet van Blijdorp.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer) 17-10-’17

Hoe staat het er nu voor? Inmiddels is de buitenkant van het Roofdieren-Gebouw in oorspronkelijke staat hersteld. De buitenmuren zijn weer bedekt met gedetailleerd, beige tegelwerk, vergelijkbaar met die bij de Dikhuidenvleugel. De markante schoorsteen is niet langer een bouwval en net zoals vroeger afgewerkt met tegels en het bijbehorende beeld ‘Orpheus’ pronkt als vanouds. Ook de kooien bij de ingangen naar de binnenverblijven zijn gerestaureerd met prachtig houtwerk en de deuren zijn vernieuwd. Al met al een hele verbetering dus!

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer) 17-10-’17

Aan de zijde waar de mannengroep zal verblijven, direct tegenover de ingang van de Rivièrahal, zijn meerdere kunstrotsen gemaakt. Door een van deze rotsen komt een bezoekerstunnel, zodat de mensen letterlijk omringd worden door gelada’s. Deze specifieke rotspartij is al afgewerkt en op kleur gebracht; twee andere rotskopjes hebben nog een grijzige betonkleur. De bodem van het buitenverblijf bestaat overigens nog steeds uit zand. Aan de kant waar de fokgroep komt, uitkijkend op de Wallaby Walkabout, is al veel gedaan. Het is vanwege de vele hekken en zeilen moeilijker om een gedetailleerd beeld te krijgen van de situatie hier, maar het meeste is wel duidelijk. Het hek dat de twee terrassen voorheen scheidde is, ondanks fel verzet van de Rotterdamse welstandscommissie, verwijderd. Sterker nog, de gracht is gedempt en de grond is opgehoogd. Het muurtje langs het bezoekerspad is overigens ook al in oorspronkelijke staat hersteld en afgewerkt met een tegelrand. In de aarde zijn meerdere grote rotsblokken ingegraven. Op conceptafbeeldingen is te zien dat deze kant dan ook relatief plat en meer beplant zal worden in vergelijking met de andere zijde.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook) 7-9-’17

Hoe de binnenkant van het Roofdieren-Gebouw ervoor staat, kunnen we niet met zekerheid zeggen. Houthoff Zoo Design, het bedrijf dat zich over deze klus ontfermt, maakt via Facebook echter wel duidelijk dat de laatste hand gelegd wordt aan de binnenverblijven. Vorige maand zeiden ze dat de vloeren (uitgerust met vloerverwarming) klaar waren voor de afwerking met epoxy. Op een winterlezing van de Vrienden van Blijdorp werd tevens duidelijk dat er een compromis is gesloten met de gemeente: de linkervleugel (gezien vanaf het directiegebouw) zal zoveel mogelijk ongewijzigd blijven ten opzichte van het oorspronkelijke ontwerp, terwijl de rechtervleugel gemoderniseerd mag worden. De eerstgenoemde kant zal dan ook worden afgeschermd voor het publiek, in tegenstelling tot de andere helft. De trap naar binnen wordt rolstoelvriendelijk gemaakt en de verblijven worden, zoals foto’s bevestigen, ruimer ingericht. Het allereerste verblijf zal echter geheel worden teruggebracht naar het oorspronkelijke hok. Zo hoopt de Diergaarde het verschil tussen dierenwelzijn anno 1940 en dierenwelzijn anno 2017 te laten zien. Ook de verzorgers gaan erop vooruit, met een bredere dienstgang achter de schermen – de verzorgers moeten dan ook grote hoeveelheden hooi kunnen aanvoeren. De verschillende plekken waar de verzorgers naar binnen kunnen, worden feilloos opgenomen in de rotsachtige decoratie van de muren. Na de publieke binnenverblijven zal het pad leiden naar de eerdergenoemde tunnel door het openluchtverblijf van de mannetjes.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook)

Wat moet er nu nog gebeuren? Helaas nog erg veel. Men was lange tijd hoopvol dat het project dit jaar nog zou worden afgerond en op zich zouden de verblijven vrij rap bewoonbaar gemaakt kunnen worden. Maar aan één monsterlijk aspect van de verbouwing zijn de bouwvakkers nog niet begonnen: de constructie van de ‘koepel’ over het geheel. De bogen die daartoe gebouwd dienen te worden, zijn zo ontworpen dat ze de originele contouren van het complex accentueren. Het gaas zelf moet zo doorzichtig mogelijk worden om het zicht optimaal te houden. Een mooie tegemoetkoming voor de fotografen is dat het gaas op ooghoogte loodrecht naar beneden zal hangen.

En de toekomstige bewoners? Die zijn al klaar om te verhuizen. Augustus vorig jaar kwamen de eerste zeven gelada’s uit NaturZoo Rheine aan in de Diergaarde. Sindsdien is de groep al op natuurlijke wijze uitgebreid: een goed voorteken voor het fokporgramma. Van nature leven gelada’s in een hiërarchie waarbij één mannetje de baas is over meerdere vrouwtjes. Dit heeft als gevolg dat er eigenlijk te weinig vrouwtjes zijn om voor alle mannen een harem te vormen. In gevangenschap wordt dit probleem het ‘mannenoverschot’ genoemd. Het is geen mogelijkheid om evenveel mannetjes als vrouwtjes samen te huisvesten, gezien de spanning tussen de mannen die in zo’n situatie zou ontstaan. Door het samenstellen van een mannengroep zorgt Diergaarde Blijdorp dat er ruimte is voor deze mannetjes. Op termijn moet de totale geladapopulatie in Blijdorp uitbreiden tot zo’n tachtig dieren.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook). Een van de drie rotspartijen die momenteel gerealiseerd zijn.

Winterlezing: details bekend Restauratie Roofdieren-Gebouw!

De Vrienden van Blijdorp organiseerden op 12 maart een zeer geslaagde Winterlezing over de bouw van het nieuwe geladaverblijf. Vakgroephoofd Afrika Ben Westerveld geeft ons een idee hoe het gerestaureerde Roofdieren-Gebouw eruit zal zien. Wat vast staat, is dat het een prachtig verblijf gaat worden.

Van buitenaf wordt het gebouw nog indrukwekkender dan het al was. Over het pand komen in totaal zes grote bogen waartussen gaas is gespannen, aan elke kant drie. Aan zowel de haremkant (waar oorspronkelijk leeuwen en tijgers leefden) als aan de mannenkant (waar de Kattengalerij was) komt er één grote boog en twee kleinere, die de oude golven en verdelingen van de constructie accentueren. Het gaas dat ertussen gespannen wordt, moet zo transparant mogelijk worden. Niet alleen zint de Diergaarde op deze manier de welstandscommisie, maar door het gaas aan de bezoekerskant loodrecht naar beneden te spannen wordt ook rekening gehouden met fotografen. Tevens mag het ijzeren hek dat de twee oude terrassen vroeger scheidde, na intense discussies, verwijderd worden en mag de gracht gedempt blijven!

Foto: Angelique Blijleven (BB-Facebook)

Het daadwerkelijke Roofdieren-Gebouw zelf, dat vanbinnen kaal is gestript, zal ook grondig onder handen worden genomen. Terwijl in recente jaren alleen de ‘linkerkant’ toegankelijk was en de ‘rechterkant’ afgesloten was, zal dat omgedraaid worden. Dit is onderdeel van de compromis die Blijdorp en de gemeente hebben gesloten. De linkervleugel zal, in ieder geval van buitenaf, zo veel mogelijk teruggebracht worden in originele staat. Voor de andere zijde wordt toegestaan dat de trap wordt vervangen door een rolstoelvriendelijke variant en dat de binnenverblijven iets ruimer worden ingericht. Het allereerste verblijf zal echter geheel worden teruggebracht naar het oorspronkelijke hok. Zo hoopt de Diergaarde het verschil tussen dierenwelzijn anno 1940 en dierenwelzijn anno 2017 te laten zien. Ook de verzorgers gaan erop vooruit, met een breder dienstpad achter de schermen. Na de publieke binnenverblijven leidt de gang naar een tunnel, die dwars door het openluchtverblijf van de mannengroep gaat! Doordat dit gedeelte van het pad heen en weer slingert, zal het niet voor problemen met de ‘zie-alles-route’ zorgen.

Geleidelijk moet de geladapopulatie in Rotterdam gaan groeien. Dat gaat overigens niet op voor de groep die aan de Rivièrahal-zijde verblijft, want het plan is nog steeds om daar een mannengroep te huisvesten. Gelada’s leven namelijk in harems, wat inhoudt dan één man dominant is over meerdere vrouwtjes en daarbij geen concurrentie duldt. Om het afmaken van mannetjes te voorkomen proberen dierentuinen tegenwoordig voor zoveel diersoorten mogelijk mannengroepen te creëren, waar de heren alsnog zonder spanning van enige dames samen kunnen leven. Daarnaast is Blijdorp van plan om drie mannelijke Saharaanse manenschapen bij de gemengde groep te huisvesten. Hoewel het niet goed gaat met deze dieren in het wild, zouden eventuele jongen ziekte kunnen verspreiden onder de gelada’s. De kant met harems zal voornamelijk als grasland worden vormgegeven, de mannengroep krijgt een verblijf met wat meer rotsen.

Blijdorp streeft nog altijd om dit project voor het einde van het jaar af te krijgen. Nu het erop lijkt dat de welstandscommisie zich gewonnen geeft, zouden er geen grote problemen met de constructie ervan meer moeten zijn. Enkele gedala’s zijn reeds achter de schermen aanwezig en er zijn zelfs al enkele jongen geboren! Het publiek reageert dusver zeer positief over de plannen en fotografen halen opgelucht adem. Alle reden dus om optimistisch te zijn over deze gigantische restauratie!

Foto: Nick de Koning (‘nickdierengek’) (Laafse Kikkers)