ALV 2017: Vrienden trekken portemonnee

Op 22 april organiseerden de Vrienden van Blijdorp hun jaarlijkse Algemene Ledenvergadering. Samen met Diergaarde Blijdorp zelf zijn een aantal doelen gesteld voor de komende jaren, maar ze daadwerkelijk realiseren is een ander verhaal. Verder zijn een aantal knopen doorgehakt in samenspraak met de leden van de vereniging zelf.

De Vrienden van Blijdorp zullen de komende jaren grof geld doneren aan de Diergaarde. Naast het al eerder bekend gemaakte bedrag van €100.000,- voor het Natuurbehoudscentrum in het Oceanium en het reeds beschikbaar gestelde potje van €100.000,- voor de werken aan het Flamingo-Strand, zullen ze ten behoeve van ‘Eiland Hoppen’, de beoogde wijziging van de Galapagos in het Oceanium, maar liefst 1 miljoen euro ter beschikking stellen volgend jaar. Een geheel nieuw project dat voor het eerst werd genoemd, is het realiseren van verblijven voor reuzentoekans en hyacinthara’s bij Amazonica. Wat men precies in gedachte heeft voor de nieuwe verblijven blijft onbesproken, hetzelfde geldt voor de toekomstplannen met de oude verblijven van deze vogels. De Vrienden hopen ook hiervoor een ton beschikbaar te kunnen stellen.

Ook een verbouwing van Taman Indah werd opnieuw besproken. Dit jaar wordt de betonnen vloer in het binnenverblijf van de Aziatische olifanten vervangen door een zandvloer, een hele vooruitgang op het front van dierenwelzijn. Wel wordt het toch al stoffige Taman Indah nog minder tropisch met deze stuivende bodembedekking. Mede daarom, maar zeker niet alleen daarom, durft interim directeur Jaap de Jong voorzichtig te zeggen dat er al wordt nagedacht over een totale verbouwing van de tropische tuin. Deze dure en moeilijke ingreep zal op zijn vroegst in 2020 plaatsvinden. Hoewel Taman Indah ten tijde van de opening revolutionair was, is het concept inmiddels achterhaald en schieten veel verblijven tekort. Naast de technische en logistieke problemen die bij het (wellicht tijdelijk) verhuizen van een hele kudde olifanten, succesvol koppel Maleise tapirs en oudere Indische neushoorn komen kijken, zal de Welstandscommisie zich wederom bemoeien met de zaak.

Voorlopig zullen er geen orang oetans naar Rotterdam komen, zo verklaart Arie Bos. De vereniging gaat dan ook kijken naar een andere besteding van het legaat dat een Vriend vorig jaar heeft nagelaten ten behoeve van de terugkeer van de mensapen, dit zal vervolgens moeten worden voorgelegd aan de mensen die verantwoordelijk zijn voor de erfenis.

Helaas gaat het minder goed met de Vrienden van Blijdorp zelf. Met 235 minder leden dan in het voorgaande jaar ondervonden ze in 2016 de grootste daling in ledental ooit en het einde daarvan is helaas niet in zicht. De teller staat nu op iets minder dan 5000 leden. Het bestuur en dan met name Public Relations zal gaan kijken naar oplossingen voor dit ingrijpende probleem. Gelukkig zijn er nu nog geen onverwachtse tegenvallers financieel gezien en lieten de aanwezigen weten mee te zullen denken over de kwestie. De contributie voor 2018 blijft staan op 46 euro, waar de aanwezigen mee instemden. De Vrienden van Blijdorp leveren onmisbare steun aan Diergaarde Blijdorp.

Het complete verslag, inclusief de benoeming van een aantal ereleden, is te vinden op de website van de Vrienden van Blijdorp.

Terraszaal: metamorfose!

De afgelopen tijd is het restaurant van de Rivièrahal, de Terraszaal, flink onder handen genomen. Waar vroeger een zelfbedieningsrestaurant was is in iets meer dan twee maanden een bediend pannenkoekenhuis gerealiseerd. Het nieuwe, luxueuze restaurant wordt overwegend positief ontvangen door het publiek.

Hoewel morgen de officiële heropening is, werden gisteren de eerste gasten ontvangen in de vernieuwde Terraszaal. Bij aankomst wordt de gast naar de tafel begeleid en wordt de kaart aangeboden. Naast allerlei verschillende pannenkoeken zijn onder andere salades, broodjes en gebak. Niet te missen zijn ook de speciale ‘Gehaktbal Blijdorp’ en ‘Uitsmijter Blijdorp’ gemaakt van rundvlees uit de regio. Uiteraard is er ook nog gewoon het vertrouwde bakkie koffie en kopje thee. De bestelling wordt door de obers naar de tafels gebracht.

De Terraszaal is heel wat luxer aangekleed dan voorheen. Het is modern, maar heeft ook wel wat weg van vroeger met een fijn oog voor detail en behang met oude zwart-wit foto’s van de Diergaarde. De dakramen, die al vele jaren op sterven na dood waren, zien er heel wat beter uit. Een leuk detail is dat een foto van de oude uitkijktoren, die op de plek van de huidige Terraszaal stond, op de menukaart staat. Het aangrenzende terras buiten is ook flink opgeknapt.

De meningen verschillen over de nieuwe stijl. Niet iedereen is er over te spreken dat ze tegenwoordig niet meer zelf mogen kiezen waar ze gaan zitten, ook zijn de prijzen onaangenaam omhoog gegaan. Men lijkt het er wel over eens te zijn dat het aanbod erg goed is.

Pijlgifkikkers naar Amazonica!

Foto: Jim Louwerens (Diergaarde Blijdorp voor het hele gezin een feest)

Na hun vertrek uit de Rivièrahal vormden ze een groot gemis: de pijlgifkikkers, die sinds 3 jaar niet meer te zien zijn in Diergaarde Blijdorp. Nu krijgen deze kleurrijke amfibieën een nieuw plekje in vlinderdome Amazonica.

Wie de rupsenkweek-hut bezoekt kan het met eigen ogen zien; een bordje waarop de constructie van een nieuw terrarium in Amazonica wordt aangekondigd. Dat is het tot nu ook wel, over een specifieke locatie of welke soort(en) is nog niks bekend. De Facebookpagina ‘Diergaarde Blijdorp voor het hele gezin een feest’ liet dit weten. Als we kijken naar ideeën die uit het verleden, is er een reële kans dat de pijlgifkikkers in de grote hut bij de grote kunstboom komen. Voorheen was daar tevens een namaak-terrarium met nep exemplaren van ‘gouden pijlgifkikkers’ (Phyllobates terribilis) te vinden.

De Rotterdamse dierentuin is in het verleden erg trots geweest op haar succes met het fokken met aardbeikikkers, een soort die zijn naam dankt aan zijn felrode lijfje. In het wild legt deze soort haar eitjes op de vochtige bodem van de jungle. Dan, als de kikkervisjes uitkomen, neemt het vrouwtje de kleintjes op haar rug en brengt ze ze één voor één naar een ‘meertje’ dat ontstaan is in een kokervormige plant die op de takken van de bomen groeien, zoals een bromelia. Voor elk kikkervisje zoekt ze een aparte verblijfplaats. Deze plekken zijn veilig, maar arm aan voedsel. Daarom gaat moeders elke dag langs de poeltjes en legt ze een onbevrucht eitje voor de kleintjes om op te eten. In 2005 ontdekte de Antwerpse dierentuin dat lege kokertjes van fotorolletjes een prima vervanger zijn voor bromelia’s nadat er enkele kleintjes uitkwamen! In 2011 werden ze voor het eerst in Blijdorp geboren.

Het merendeel van de pijlgifkikkersoorten heeft een felle huid. Daarmee schrikken ze roofdieren af: ‘Ik ben giftig!’. De huid van een pijlgifkikker bevat namelijk één van de dodelijkste gifstoffen op aarde, die bij bepaalde soorten zelfs dodelijk kan zijn voor de mens. Ze maken niet zelf het gif aan, maar eten insecten die weer op hun beurt giftige planten eten. Slechts heel weinig diersoorten zijn immuun hiervoor. In gevangenschap krijgen ze overigens geen giftige insecten voorgeschoteld en vormen ze dus – als het goed is – geen gevaar voor de verzorgers.

Het blijft dus nog even speculeren over welke soorten er komen en hoe het geheel gaat worden vormgegeven. Wel staat het vast dat het iets is om naar uit te kijken! De pijlgifkikkers moeten in februari te zien zijn.

Nieuwjaarslezing 2017

Het belooft een opwindend jaar te worden! Diergaarde Blijdorp bestaat namelijk 160 jaar. Wat de festiviteiten inhouden blijft geheim. Maar, op de nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp werd wel openhartig gesproken over een heleboel andere zaken…

Zo zijn de eerste geboortes van het jaar een feit! Het bedraagt 3 Cubaanse hutia’s die op de vijfde ter wereld kwamen in het Oceanium. Opmerkelijk, sinds de groep nog helemaal niet zo lang geleden is uitgebreid met jonge dieren uit onder andere Madrid.

Een kleine aanpassing in de vooruitzichten: het lijkt erop dat Indische neushoorn Namaste al in januari zal bevallen. Overigens ook zeer goed nieuws bij de andere neushoornsoort. Zwarte neushoorn Naima is namelijk ook succesvol bevrucht door Vungu! Dat liet interim directeur De Jong weten. Een ‘twee-neushoornjaar’ zoals eerder werd gespeculeerd gaat het helaas niet worden. De dracht duurt namelijk 15 maanden. Naima werd in 2011 geboren in Leipzig en staat model voor het logo van Blijdorper Bende

Ook in 2016 waren er volop geboortes. Zo onthult de Diergaarde dat er in totaal wel 6 steppeslurfhondjes zijn geboren! Deze kleine verwanten van de spitsmuis waren tot voor kort erg zeldzaam in Europa. Daar maakten Gloria en Gambit, zoals de namen van het Rotterdamse koppeltje luiden, een einde aan. Tegenwoordig is de soort ook te bewonderen in het Mensapengebouw waar een twee slurfhondjes het oude Pinchéaapjesverblijf hebben overgenomen. Het verblijf is wel vrij verstopt, omdat je ze alleen door twee kijkgaten kan begluren.

Binnenkort gaat de Terraszaal tijdelijk dicht. Dit restaurant gaat worden omgebouwd tot een pannenkoekenhuis! Naast dit onderdeel van de Rivièrahal vinden we een andere bouwput, het toekomstige Madagaskar. De werkzaamheden hieraan liggen voorlopig stil en daar zal hoogstwaarschijnlijk geen verandering in komen op korte termijn. Ook voor de constructie van de volière over het Flamingo-Strand heen ziet het er niet goed uit. Mocht de welstandscommissie niet akkoord gaan – en de kans daarop is aanwezig – moet worden gekeken of de flamingo’s een plekje buiten de monumentale hoek van de Diergaarde kunnen krijgen. De bouw van een volière is absoluut noodzakelijk sinds een nieuwe wet leewieken (de pijnloze, stressloze en permanente manier van wieken die Blijdorp toepast bij jonge dieren) verbiedt.

De restauratie van het Roofdieren-Gebouw gaat stapje voor stapje. Afhankelijk van de welstandscommissie moet het nieuwe verblijf voor gelada’s in september of oktober klaar zijn. Kennelijk zijn er nog steeds enkele geschillen met de gemeente over de aanpassingen aan dit rijksmonument.

In het Noord-Amerika gedeelte zal op een gedeelte van de bestaande Prairie een af te huren lodge komen. Het bizonverblijf staat momenteel leeg omdat de rest van het verblijf grondig wordt aangepast, met onder andere reliëf en een verbeterde drainage.

Eindelijk horen we iets over de veelbesproken Raggi’s paradijsvogels! In september vorig jaar publiceerde Blijdorper Bende al een bericht over hun komst, naar aanleiding van een artikel in het Vriendennieuws. We kregen ons gelijk! Inmiddels zitten de vier (twee mannen en twee vrouwtjes) uiterst zeldzame vogels achter de schermen. Daar blijven ze totdat ze volgroeid zijn, wat enkele jaren gaat duren.

Tenslotte kijken we de toekomst in. Nadat de Zee van Cortez is omgebouwd tot Natuurbehoudscentrum gaat de huidige Galapagos op de schop. Op het terrein van de bestaande verblijven voor reuzenschildpadden en swiftvosjes komt één grote kas waar je kunt gaan ‘eiland hoppen’. Op de verschillende eilanden zijn onder andere verblijven voor de galapagosreuzenschildpadden en komodovaranen. Waarschijnlijk gaat de Diergaarde van de laatstgenoemde soort een tweede koppel houden, zoals ze in het verleden ook al eens hebben gedaan. Het is immers slechts een aantal jaren geleden dat de komodovaranen een spiksplinter nieuw verblijf in het Azië-Huis kregen. De eilanden staan gepland voor 2018. Ook is het bestuur voorzichtig aan het kijken naar de toekomst van Taman Indah. Daarover zal Blijdorper Bende binnenkort een special publiceren!

Vertragende Vergunningen

Het gebeurd bij zo goed als ELK bouwproject van de Diergaarde: Gezeur tussen Blijdorp en de welstandscommisie. Dit heeft als gevolg dat projecten maanden, soms jaren vertraging oplopen. Hoe kan het toch dat het zo vaak gebeurd?!

Van Ravensteyn

Diergaarde Blijdorp is ontworpen door beroemd architect van Ravensteyn, en vele van zijn bouwwerken staan vandaag de dag nog steeds te zien. Denk maar aan de oude ingang, de Rivièrahal, de Grote Vijver, de vele iconische stallen, en natuurlijk het Roofdieren-Gebouw, die nu onder constructie staat. Enkele jaren terug zijn de gebouwen en bepaalde delen van de tuin uitgeroepen tot Rijksmonument, na eerder al gemeentelijk monument geweest te zijn. Klinkt natuurlijk leuk en aardig, maar dat betekent wel dat Blijdorp deze dieronvriendelijke, energieverslindende en ruimte verspillende verblijven niet plat kunnen gooien om er een modern verblijf neer te zetten. Veel mensen zijn blij met de desondanks sierlijke architectuur van de bouwwerken, maar voor Blijdorp zijn ze vooral een economisch blok aan het been. De laatste jaren werd het pas echt een probleem: Ze zijn meer dan 75 jaar geleden gebouwd in oorlogstijd, waarin ook nog eens bezuinigd werd op de materialen die gebruikt werden. Daarom is nu langzaam afgebrokkeld…

Opknappen: Moeizaam en beetje bij beetje

Onder het bestuur van Damen heeft Blijdorp al heel wat monumenten aangepakt: De Tweeling-Gebouwen, Liesje en de Lelievijver, de Winkel van Sinkel, het directiepand, de oude ingang, de meeste stallen en delen van de Rivièrahal. Na de Centrale Hal van de Rivièrahal (tevens ook delen van de Tropenvleugel en het Mensapengebouw) en de Grote Vijver is het Roofdieren-Gebouw het grootste, onaangepaste monument het Roofdieren-Gebouw. Mocht die nou net onder constructie staan! Blijdorp heeft alle niet-monumentale delen al bouwklaar gemaakt, heeft het materieel en geld bijeengeraapt en wacht nu nog op – je raadt het al – de vergunning van de welstandscommissie. Het gaat niet eens om de grote netconstructie die over het gebouw gaat komen, al zou je dat misschien denken. Het gaat over het hek tussen de twee terrassen. Blijdorp zou die graag weg zien om van de twee delen één te maken, en stelt dat het er pas drie weken na de opening van het park is geplaatst. De welstandscommissie houdt echter vol dat het er al meteen stond. Het is weer eens een welles-nietes discussie. Niet alleen de restauratie van het Roofdieren-Gebouw ligt stil: Ook de werken aan het Flamingostrand en de bouw van Madagaskar in de Grote Vijver wachten nog op hun vergunning. Blijdorp hoopt van de laatste de vergunning van de herfst binnen te krijgen. Maar tot die tijd, is het wachten maar…