Flitsactie: een vliegende start!

Voor zij die teleurgesteld waren dat de Eilandhoppen-uitbreiding van het Oceanium uitgesteld is, valt er dit jaar alsnog genoeg te vieren in de Diergaarde. Dusver gaat het de Vrienden namelijk voor de wind! Twee van de vijf onderdelen van de ‘Flitsactie’, een krappe twee maanden geleden afgetrapt, zijn alweer afgerond. Deze campagne komt voort uit overleg tussen de vereniging en de dierentuin, omdat de Vrienden graag wat achterstallig onderhoud in het park wilden tackelen. Echte publiekstrekkers zijn het niet, maar het is wel een mooi voorbeeld van de Vrienden die zich hard maken voor dierenwelzijn en een mooier Blijdorp.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Olifanten staan natuurlijk bekend om hun intelligentie: deze nieuwsgierige dieren hebben dus continu behoefte aan vermaak! Daarom probeerde de Diergaarde een tijdje terug eens iets nieuws: een grote paal midden in het verblijf, met verschillende bevestigingspunten voor verrijkingsmateriaal. Veelal is dat in de vorm van eten dat spelenderwijs losgepeuterd moet worden, maar ook matten, banden en ballen bijvoorbeeld. Het is een daverend succes en dat smaakt natuurlijk naar meer.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Dankzij de Vrienden staat er nu een tweede ‘entertainmentboom’ op het buitenperk. De Vrienden hebben een bijzondere band met de Blijdorpse olifantengroep: voor de bouw van Taman Indah telden ze bijna een miljoen gulden neer en in 2017 kwam daar nog eens €100.000 bij om de betonnen vloer te vervangen door een zacht zandbed. In een verder verleden, toen de slurfjes nog in de Dikhuidenvleugel huisden, werd door de Vrienden een flinke bijdrage geleverd aan het creëren van een nieuwe bullenstal voor olifantenman Ramon. Zelfs de matriarch van de Blijdorp-kudde, Irma, is een geschenk van de vereniging! En mogelijk kunnen ze over een paar jaar weer de portemonnee trekken, want de Diergaarde wil graag het bestaande olifantenverblijf flink opschalen…

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Een klein stukje verderop hebben de Vrienden een verbouwing bekostigd die veel opvallender is: het manoelverblijf straalt weer als vanouds. Dat zegt wat, want hij stamt uit 1999 (en, je raadt het al, was toentertijd ook een Vriendenproject)! Al die tijd heeft dit stukje Mongoolse Steppe braaf zijn werk gedaan, door weer en wind. Heel wat fotografen leunden hun ellebogen erop, heel wat kinderschoentjes hebben over de grote kunstrotsen geklauterd en van tijd tot tijd is het zelfs de geboortegrond van een kleine manoel geweest… Toch gingen er de laatste tijd steeds meer stemmen op onder leden van de vereniging om ‘m eens in de lak te zetten, want ouderdom komt zo met zijn gebreken.

Foto: Greet van Norde (BB-Facebook)

Met de renovatie is niet alleen gewerkt aan de façade, maar ook aan de inrichting van het verblijf zelf. Zo’n vaart liep het immers nog niet met de fok en men hoopt dan ook dat het nieuwe landschap de manoels zal bevallen. Het verblijf van de Mongoolse renmuizen, dat al jaren leegstaat, is in het verblijf opgenomen en er is gekozen voor een veel minder dichte begroeiing, wat representatiever is voor hun natuurlijke habitat en hopelijk de sleutel vormt tot meer Loesjes. Overigens zullen ma-noel en pa-noel niet meer kunnen genieten van hun nieuwe stekje: vanwege steeds terugkerende en steeds erger wordende niesziekte, waar de man eerder al zijn oog aan verloor, is besloten om hen te euthanaseren. Voorlopig biedt het verblijf onderdak aan de jonge vissende kat, die spoedig zal worden afgelost door twee katers uit Moskou. Eén van de heren zal later worden ‘ingeruild’ voor een dame.

Foto: Marja Suur (BB-Facebook)

Wat kunnen we de komende tijd nog meer van de Vrienden verwachten? Voorlopig zal de rust weer even terugkeren in het park, want de volgende werkzaamheden staan pas gepland voor na de zomer. Niet allerminst omdat steigers onwenselijk zijn in het hoogseizoen, maar ook omdat veel dieren nog last hebben van lentekriebels! Bij de pinguïns is er bijvoorbeeld heel wat jong gespuis te bewonderen, wat best bijzonder is, gezien de Diergaarde een van de weinige dierentuinen is waar regelmatig wordt gefokt met deze poolvogels. Omdat de groep zo productief is en om weinig interventie van de verzorgers vraagt, is de zogenaamde ‘pinguïncrèche’ in onbruik geraakt. Waarschijnlijk gaat deze ruimte, direct rechts van de grote ruit, bij de rest van het verblijf getrokken worden om zo de groeiende kolonie meer bewegingsruimte te bieden. De Vrienden kijken nog samen met de Diergaarde naar de exacte uitvoering van het plan.

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook)

De noodzaak is groter bij de gorilla’s: al enige tijd moeten die het namelijk zonder voederpotten stellen. Deze twaalf kisten, afgekeken van de automatische voederapparaten die ontwikkeld waren voor het Oceanium, werden gebruikt door de verzorgers om eten in te verstoppen. Met sterke elektromagneten werden de deksels er vervolgens op vastgemaakt, maar met onregelmatige intervallen gingen ze open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om actief bezig te zijn in het buitenverblijf, om verveling tegen te gaan. Bokito is inmiddels echter flink uit de kluiten gewassen en tegen zulke spierkracht was het oude systeem niet bestand. Lang verhaal kort: er moeten sterkere potten worden geplaatst, zodat het gorillaperk – in ’99 gefinancierd door de Vrienden – weer helemaal met z’n tijd mee kan.

Foto: Annemieke de Wit (BB-Facebook)

Als laatste is er de Gierenrots: de entree van de Afrikaanse Savanne en een uit 2010 stammend geschenk van de Vrienden. De reusachtige volière is een doorslaand succes onder de inwoners en pas na de opening werd duidelijk hoe noodzakelijk dat is: in de afgelopen twaalf jaar zijn sommige gierenpopulaties met wel 97% geslonken en de vier gierensoorten in Blijdorp zijn stuk voor stuk kritiek bedreigde diersoorten geworden. Uit sommige gebieden zijn ze al helemaal verdwenen en de uitbraak van ziektes daardoor ligt op de loer. Omdat de Gierenrots-volière erg ruim is opgezet en natuurlijk gedrag toestaat, zijn er al vele jonge aasetertjes uitgevlogen en hopelijk volgen er nog veel meer in de komende jaren. Er is nu behoefte aan een extra nestkast, wat niet zomaar een kwestie is van een vogelhuisje in een boom spijkeren bij deze flinke vogels. De Vrienden willen dat graag bekostigen en gaan tegelijkertijd een extra bijdrage leveren aan natuurbehoud. Een deel van het geld van de Flitsactie, zo’n €5.000, gaat namelijk naar het werk van Dr. Ralph Buij. Als onderzoeker van het Nederlandse Alterra voert hij in Oost-Afrika omvangrijk onderzoek uit om beter zicht te krijgen op de status van een aantal gierensoorten in het wild. Het vergaren van dat soort kennis is immers onmisbaar als we de gier willen redden.

Zo blijkt maar weer: Vrienden maken het verschil. De laatste jaren loopt het ledental van de vereniging helaas terug, waarmee de financiering van dit soort projecten in het nauw dreigt te raken. Als je Blijdorp een warm hart toedraagt, is het wellicht een idee om ook lid te worden! Voor nog geen vijftig euro per jaar ontvang je ieder kwartaal een magazine met behind-the-scenes-informatie en verhalen uit de Diergaarde, mag je gratis lezingen en presentaties bijwonen, ontvang je twee vrijkaartjes om iemand mee te nemen op een dagje uit en draag je bovenal bij aan een mooier Blijdorp. Neem ook eens een kijkje in de nieuwe Vriendenbazaar, waar je met het kopen van leuke aandenkens ook meehelpt. Geïnteresseerd, of wil je weten op welke wijze je nog meer kan helpen? Klik dan hier!

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

ALV 2019: Gas terugnemen

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Eens zijn ze klein begonnen: de vereniging Vrienden van Blijdorp. Werden er tot de jaren ’80 zo nu en dan wat dieren geschonken aan de Diergaarde en werden er later verblijven gefinancierd, de laatste jaren leek het wel gek, gekker, gekst: in 2008 bekostigden ze een groot deel van de biotoop Arctica, gevolgd door miljoenengeschenk Amazonica in 2013 en het indrukwekkende nieuwe okapiverblijf in 2015. Bij de Algemene Ledenvergadering 2017 vielen ook heel wat monden open toen bekend gemaakt werd dat de Vrienden 2,5 miljoen euro bijeen wilden sprokkelen voor de renovatie van het Oceanium, maar dat is wellicht een brug te ver geweest. De toon voor de  Algemene Ledenvergadering 2019 werd gezet toen bekend gemaakt werd dat Eilandhoppen, een van de beoogde nieuwe stukjes Oceanium, heroverwogen wordt.

Concept voor Eilandhoppen, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Als onderdeel van de stapsgewijze opknapbeurt van het Oceanium, inmiddels bijna twintig jaar in dienst, wilden de Vrienden een grote aanbouw realiseren waar momenteel de kas voor de reuzenschildpadden is. In feite is er al een klein stukje Eilandhoppen opgeleverd: het nieuwe doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s, waarvan gehoopt werd dat het feilloos zou aansluiten op de rest van het nieuwe themagebied. Via de ringstaartmaki’s zou men bij een overdekt stukje Madagaskar uitkomen, waar de spotlight geworpen zou worden op de unieke Malagassische natuur – gevolgd door een stukje Komodo, het thuis van de Komodovaraan, en een stukje Galapagos, bekend om zijn reuzenschildpadden. De pijnlijke realiteit is echter dat de prijzen van de bouwsector (al jaren) blijven stijgen. Wanneer de keuze over de toekomst van Eilandhoppen gemaakt is, zullen we daar uiteraard over berichten.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Dit jaar staat grotendeels in het kader van kleine projecten. Zo zijn de op afstand bestuurbare voedselpotten in het gorillaverblijf, een indrukwekkend stukje verrijkingsmateriaal voor de dieren, toe aan vervanging. De voedselpotten worden van tevoren gevuld door de verzorgers en gaan in de loop van de dag kortstondig open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om in beweging te blijven. De olifanten zijn toe aan een extra hijspaal, waar verschillende objecten aan gehangen kunnen worden om de dieren bezig te houden. Ook kan de zogenaamde pinguïncrèche, bij binnenkomst in de Falklands-zaal direct rechts, wel een nieuw likje verf gebruiken. Het manoelverblijf, dat door trouwe Blijdorp-bezoekers al jaren wordt voorgedragen als potentieel project, krijgt eveneens een kleine facelift. De Gierenrots, die volgend jaar alweer tien kaarsjes uitblaast, krijgt er wat nestkasten voor de gieren bij. Er werd overigens uitgebreid stilgestaan bij het succesverhaal van deze volière en de ALV werd gevolgd door een lezing over de gieren. Er werd zelfs een live verbinding tot stand gebracht met een gierenonderzoeker in Ethiopië! In totaal moet de zogenaamde ‘flitsactie’ zo’n €60.000,- gaan kosten.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Tot slot: het ellenlange dossier van het Flamingo-Strand. Eigenlijk had deze al eind 2015 op de schop moeten gaan, maar zo makkelijk lag de kwestie niet. Blijdorp wil namelijk, met oog op het nieuwe verbod op leewieken (de enige haalbare wiek-methode voor de flamingo’s), een volière over het bestaande verblijf heen bouwen. Het flamingoverblijf ligt echter in een stukje Diergaarde waar zeer strenge regels van toepassing zijn met betrekking tot het monumentale ontwerp van het park: een grote netconstructie midden in een rijksmonument bots vanzelfsprekend met de visie van de welstandscommissie. Inmiddels ligt er een ontwerp waar de overheid (naar verluidt) vrede mee heeft gesloten. Zou het project later dit jaar dan toch echt van start kunnen gaan…? Hoe dan ook, echt haast heeft de dierentuin niet. Alle dieren in de Diergaarde zijn al geleewiekt toen dit nog legaal was en noemenswaardige pogingen tot broeden zijn sinds 2004 niet meer gedaan.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Nieuwjaarslezing 2019

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Met meer dan 1,4 miljoen bezoekers was 2018 een mooi jaar voor Blijdorp. De oplevering van het geladaverblijf was een mijlpaal, maar ook het makiverblijf luidde een nieuwe fase in voor de verbouwing van het Oceanium. En 2019 belooft evenveel mooie momenten, als niet meer. Op de jaarlijkse Nieuwjaarslezing van de Vrienden van Blijdorp had directeur Erik Zevenbergen meer dan genoeg om te vertellen.

Te beginnen met de lopende projecten. Nadat in 2018 al een mooi doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s uit de grond werd gestampt, zijn de verwachtingen hoog gespannen voor de rest van het project Eilandhoppen. Wel zullen we nog even geduld moeten hebben, want het zou heel goed kunnen dat de werkzaamheden flink wat tijd in beslag gaan nemen. In grote lijnen blijft de opzet van deze nieuwe aanbouw van het Oceanium ongewijzigd, maar aan de nieuwe plattegronden en conceptafbeeldingen is te zien dat de exacte invulling beetje bij beetje duidelijk wordt. Wanneer je het makiverblijf, een nabootsing van de dorre zuidkust van Madagaskar, verruilt voor de tropische sferen van de kas waan je je in een regenwoud. Op diverse plekken in de hal, die ruim zes meter hoog wordt, maak je kennis met de excentrieke eilandbewoners. In het oog zal gelijk het verblijf voor de boky-boky’s springen, een immer actieve mangoestensoort. Ook worden er verblijven ingericht voor Madagaskarleguanen, de felrood gekleurde Madagaskarwevervogels en de uiterst zeldzame ploegschaarschildpadden. Daarnaast is het de bedoeling dat het flora-aspect van de natuur hier nadrukkelijk naar voren komt, met onder andere de waterbanaan als bijzondere verschijning.

Via het ‘Komodo Ranger Station’, een educatieve tussenruimte, kom je in de rest van de nieuwe kas. In deze ruimte ga je op expeditie langs de Komodovaranen en Galapagosreuzenschildpadden, beide reusachtige reptielensoorten, van elkaar visueel gescheiden door een flinke hoeveelheid beplanting. In het segment van de Komodovaranen loopt het pad langs de muur van de ruimte, met de varanen in de binnenbocht. Vergelijkbaar met de Krokodillenrivier kijk je hier van bovenaf het verblijf in, dat ongeveer één of twee meter lager dan het pad ligt. De opzet van het verblijf is in vele opzichten eigenlijk het beste van twee werelden, vergeleken met de huidige verblijven in het Aziëhuis en de Rivièrahal. In tegenstelling tot het Aziëhuis wordt er uitgegaan van een doorgaans gescheiden bestaan van het mannetje en vrouwtje, met alleen contact tussen de dieren wanneer het vrouwtje vruchtbaar is. Tevens wordt het verblijf ingericht zodat er weer lekker gegraven kan worden zoals dit het geval was in de Rivièrahal, met een gronddiepte variërend van 50 tot 75 centimeter. Ook komt er weer een waterpartij voor de dieren om in de zwemmen, een van de grote verbeteringen in het Aziëhuis. Daarnaast wordt het verblijf uitgerust met sproei-installaties en UV-lampen.

Via een educatief hutje kom je bij de reuzenschildpadden. Dit gedeelte is het minst nauwkeurig uitgewerkt van de drie zones. Wel is het goed duidelijk geworden dat er veel wordt ingegaan op de geologie van de archipel, gevormd door water en vuur. Er komt een stuk met zeewater, omgeven door gestolde lava en meer van dit soort rotsblokken liggen verspreid door het perk. Leuk voor het publiek, maar ook nuttig voor de dieren: in gevangenschap kampen schildpadden vaak met pootproblemen omdat ze te weinig bewegen en het is bewezen dat enig reliëf goed is voor de ontwikkeling van dat soort spieren. Het pad loopt dwars door het perk heen met halverwege een brug waar de schildpadden onderdoor kunnen.

Het is wellicht minder interessant voor het publiek, maar voor de verzorgers moet Eilandhoppen een vooruitgang in werkomstandigheden bieden. De verzorgersruimte loopt onder het bezoekerspad en zo hoeven ze zich op drukke dagen niet door de menigtes heen te worstelen. Onder de Galapagos-hut is er ruimte om de dieren te scheiden van elkaar. Op drukke dagen kan de Diergaarde een ander pad openstellen, een zogenaamde bypass, waarmee men vanaf het Komodo Ranger Station gelijk naar de ingang van het Natuurbehoudscentrum gaat. Opmerkelijk is dat op de plattegronden een verblijfje voor Filipijnse zeilhagedissen is ingetekend bij de bypass, want volgens andere plannen zou deze soort, vroeger te zien in het Aziëhuis, al een onderkomen krijgen in het Natuurbehoudscentrum.

Aan de andere kant van de Diergaarde, bij de Oude Ingang, sleept zich al jaren een bouwproject voort: de aanpassingen aan het Flamingo-Strand. Door een nieuwe wet mogen vogels niet meer geleewiekt worden: de permanente ingreep waardoor vogels niet meer kunnen vliegen. Grootschalig kortwieken van de flamingo’s is niet haalbaar, dus is het onvermijdelijk dat er een volière moet worden gemaakt over het bestaande flamingoverblijf. Meteen stuitte dit plan echter op veel weerstand vanwege de strenge regels die gelden voor dit stukje Diergaarde, met oog op Van Ravensteyns monumentale ontwerpen. Maar, er zit schot in de zaak! Inmiddels heeft Blijdorp een architect in arm genomen die zich specialiseert in dit soort zaken en er is nu een ontwerp dat hopelijk zonder veel ophef uitgevoerd kan worden. Het wordt een ronde volière, waar de bezoeker naar binnen kan en vanaf een vlonder de dieren kan bewonderen. Er wordt gestreefd om de nieuwe volière dit najaar op te leveren.

Bij de Nieuwjaarslezing werd echter niet alleen gekeken naar wat voor plannen dit jaar verwezenlijkt kunnen worden. Erik Zevenbergen ging ook in op de financiële situatie van het park. De exploitatie van de dierentuin is voldoende om de bedrijfsvoering mee rond te krijgen, maar het budget staat weinig toe op het gebied van grote bouwprojecten. Daarom wil de Diergaarde zich wenden tot externe partijen, zoals de directeur ook al liet weten bij zijn interview met Blijdorper Bende vorig jaar. Cruciaal voor het verwerven van dit soort fondsen is dat Blijdorp voorbeelden kan laten zien van wat ze willen bewerkstelligen. De combinatie van al dit soort plannen, ideeën en dromen vormt samen het Masterplan 2030: de leidraad voor toekomstige projecten in de Diergaarde. Erik Zevenbergen vertoonde alvast een aantal van deze concepten op de Nieuwjaarslezing. Vergeet niet dat al deze ideeën zich in een zeer vroeg stadium van ontwikkeling bevinden en het zeker jaren zal duren voordat de eerste van deze klussen, hoogstwaarschijnlijk tegen die tijd flink afwijkend van de huidige ontwerpen, ook daadwerkelijk uitgevoerd zullen worden.

In de nieuwe toekomstplannen wordt gekeken naar het combineren van de vijf rijksmonumenten die nog gerestaureerd moeten worden (Rivièrahal, Takinrots, Grote Vijver, Bongostal en Bosrendierenstal) met vooruitstrevend dierenwelzijn. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de plannen voor de Takinrots. Het is een vrij simpel concept: de rots wordt in ere hersteld en gaat onderdak bieden aan de rode panda’s en kuifhertjes. Het Europese fokprogramma’s van beide soorten staat onder beheer van de Diergaarde en daarom vindt Blijdorp het belangrijk om toonaangevend te zijn met de huisvesting van deze dieren. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden om de flinke lap grond achter de rots ook op te nemen in het verblijf.

Eveneens vrij eenvoudig zijn de plannen die gemaakt zijn voor de Victoria Serre, het deel van de Rivièrahal dat het dringendst toe is aan onderhoud. Blijdorp dient zich hier te houden aan de bestaande paden en architectuur. Het is de bedoeling dat de Tropenvleugel, net als nu, onderdak gaat bieden aan zeldzame tropische vogels. Er gaat veel aandacht besteed worden aan voorlichting en fokprogramma’s, het wordt wel omschreven als ‘ontmoetingsplek’ voor mens en dier. De bouwwerkzaamheden zullen zich dus hoofdzakelijk focussen op puur restaureren.

De Grote Vijver wordt omschreven als ‘blank canvas’. De diverse geschiedenis van het complex betekent dat er best veel mogelijk is met de restauratie. Er zijn hele uiteenlopende ideeën over het gebruik van het hoofdeiland en de kleinere omringende eilanden. Ook wordt er gekeken naar de toekomst van tijgers in Blijdorp: de huisvestingseisen voor deze katachtigen is sterk veranderd sinds de oplevering van de Tijgerkreek en het wordt steeds moeilijker om hieraan te voldoen. Mogelijk wordt het verblijf omgebouwd tot perken voor andere soorten, zo werden er tapirs en nevelpanters genoemd als mogelijkheden. In andere versies wordt het gebruikt als horecapunt en in weer andere versies wordt het eiland in de Grote Vijver een terras en worden de omringende eilandjes gebruikt als waterspeeltuin. Kortom: de toekomst van de Grote Vijver staat geenszins vast.

Écht spraakmakend wordt het overigens pas bij de dromen die Blijdorp heeft voor het olifantenverblijf. Taman Indah was eens het toonbeeld van dierenwelzijn en de Diergaarde wil dat het dat weer wordt. Het buitenverblijf moet groeien: het bongoverblijf, het kamelenverblijf en het gehele Aziatisch Moeras worden allemaal opgenomen in het verblijf. Het resultaat is een reusachtig perk, dat de olifanten toestaat om op natuurlijke wijze ‘rond te trekken’. De Vleermuizengrot krijgt een nieuwe bestemming als binnenverblijf voor de mannelijke olifant (of mogelijk meerdere bullen, de nieuwe afmetingen zouden dat toestaan). De oude ‘papegaaienlaan’ zou ook kunnen terugkeren in de vorm van het ‘olifantenduct’ dat al vaker besproken is in het verleden. De bongostal kan, vergelijkbaar met de Toko Tjitjak, worden omgetoverd tot een horecapunt met uitzicht op het olifantenverblijf. Hoewel het misschien klinkt alsof deze plannen gepaard gaan met het verdwijnen met veel diersoorten, valt dit best mee nu het Aziatische Moeras steeds meer leegloopt. Er wordt nog gekeken naar mogelijkheden om ook andere dieren met de olifanten samen te laten leven.

Al dit toekomstdromen werd afgesloten met de opening van de Vriendenbazaar. Een aantal van de vrijwilligers lieten een zeil met daarop een foto van de oude Vriendenwinkel zakken en onthulden zo het nieuwe gebouw, dat thematisch aansluit op de rest van het Keuzeplein en de poort naar het Azië-gedeelte. Het nieuwe pand is een hele verbetering: in plaats van in weer en wind buiten te staan en onder een afdakje naar wat knuffeldieren te kijken, kan je nu naar binnen en daar rustig rondkijken. Dit maakt het hopelijk niet alleen wat aantrekkelijker om er iets te kopen, maar betekent ook dat de vrijwilligers er beter kunnen vertellen wat de Vrienden van Blijdorp allemaal betekenen voor de Diergaarde. Hopelijk wordt het goed zaken doen: des te sneller kunnen alle mooie plannen die hierboven genoemd zijn werkelijkheid worden.

Foto: Vrienden van Blijdorp

Blijdorp Bouwt gestaag door!

Rotterdam is een bouwput en Blijdorp is geen uitzondering. De Diergaarde bouwt voortdurend en momenteel wordt er in meerdere delen van de Diergaarde gewerkt aan nieuwe verblijven. Hoe staat het ervoor?

Eiland-Hoppen: eerste palen geslagen voor Madagaskar

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

De meest zichtbare vooruitgang is de laatste tijd geboekt bij het Oceanium. Fase drie van de stapsgewijze modernisering van het het aquariumcomplex wordt langzaam maar zeker gerealiseerd, uiteindelijk moeten hier de eilandwerelden van Madagaskar, Komodo en de Galapagosarchipel nagebootst worden. De Madagaskar-biotoop bestaat op zijn beurt weer uit een overdekt stuk in de nieuwe kas en een aangrenzend buitenverblijf. Het buitenverblijf zal voorafgaand aan de rest van Eiland-Hoppen opgeleverd worden en de contouren daarvan beginnen inmiddels vorm aan te nemen.

In dit buitenverblijf zal je je als bezoeker tussen een groep ringstaartmaki’s bevinden. Hier kan je dus ook – à la Apenheul – in direct contact komen met de lemuren. Het verschil met hun huidige, tamelijk vergeten onderkomen in de Grote Vijver zou dus niet groter kunnen zijn. Het doorloopverblijf wordt gebouwd waar voorheen de manenwolf huisde. In rap tempo is het terrein bouwrijp gemaakt en zijn de palen van de netconstructie in plaats gebracht. Het wordt nu goed duidelijk hoe hoog het verblijf gaat worden en dat is wenselijk, want ringstaartmaki’s houden ervan om een mooi plekje op te zoeken om te zonnen. Ook het bezoekerspad is uitgestippeld. Dit project wordt gefinancierd met het legaat van wijlen Eric Hille, groot primaatliefhebber en oud-lid van de Vrienden van Blijdorp. Het nieuwe makiverblijf zal dan ook door deze vereniging in gebruik worden genomen op 18 november.

Natuurbehoudscentrum: hoog bezoek

Een stuk minder goed zichtbaar is de bouwplaats waar eens de Zee van Cortez was. De woestijnbiotoop van het Oceanium moet eind dit jaar omgetoverd zijn tot een Natuurbehoudscentrum. In deze ruimte wordt de continentale indeling losgelaten en komt een verzameling van uitermate zeldzame en bedreigde diersoorten. Tot de prominente inwoners behoren onder meer de Egyptische landschildpad, waarvan Blijdorp ook de taak als stamboekhouder op zich heeft genomen, de vuursalamander, waarvan de Diergaarde een kostbaar groepje zal ontvangen van Stichting RAVON, en de Chinese krokodilstaarthagedis. Voor een uitgebreide beschrijving van de plannen, klik HIER.

Foto: Mark Rutte (Instagram @minpes)

Inmiddels zijn de voorbereidende bouwwerkzaamheden getroffen, maar daarvan is op het eerste gezicht nog weinig te zien. Toch zijn er al erg bijzondere bezoekers! Zowel minister-president Mark Rutte als staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Raymond Knops zijn inmiddels op bezoek gegaan bij de Antilliaanse groene leguanen. Deze diersoort zal één van de belangrijkste inwoners van het Natuurbehoudscentrum worden. Een mannetje van deze soort, dat al langer in Rotterdam is, is al te zien bij het Caraïbisch Café. Op 16 december staat de opening van het Natuurbehoudscentrum gepland, dus tegen die tijd zullen ook de vier wildgevangen dieren te zien zijn.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Eerder dit jaar haalde Blijdorp op verzoek van natuurbeschermingsorganisaties vier wilde Antilliaanse groene leguanen van Sint Eustatius naar Nederland. De bedoeling is dat in gevangenschap een reservepopulatie wordt opgebouwd van deze soort. De vier nieuwkomers worden voorlopig ondergebracht in het voormalige kaaimantejuverblijf dat tijdelijk van het publiek is afgeschermd. Ze wennen goed aan het bestaan in gevangenschap en er zijn zelfs al eieren aangetroffen. In het wild is deze soort het slachtoffer van verdwijnend leefgebied, aanvallen door huisdieren en aanrijdingen, maar veruit de grootste bedreiging is de ‘normale’ groene leguaan die door menselijk handelen van het vasteland is verspreid naar de Caraïben. De Antilliaanse groene leguaan kan kruisen met deze soort waardoor een hybride-variant ontstaat.

Verder…

Foto: Greet van Norde (Diergaarde Blijdorp fans)

Werk aan de winkel! Vandaag is de Vriendenwinkel nabij de spoorwegovergang leeggehaald. In de komende weken zal het zaakje omgetoverd worden tot een heuse ‘Vriendenbazaar’, die niet langer slechts uit een toonbank en een overkapping bestaat, maar die een echte inloopwinkel is. Een stuk prettiger werken voor de vrijwilligers, aantrekkelijker om even te komen kijken voor de bezoekers en meer mogelijkheden om leden te werven voor de vereniging! Met oog op een dalend ledenaantal, verminderde doorloop in de Vriendenwinkel in de Rivièrahal en steeds grotere donaties aan Blijdorp, zijn extra inkomsten meer dan welkom. Op 20 oktober moet de winkel weer opengaan.

De werkzaamheden aan het Geladaverblijf schieten op. Inmiddels is al een groot gedeelte van de netten geplaatst. Nu het einde van de lange restauratie eindelijk in zicht is, kan ook de Winkel van Sinkel weer in gebruik genomen worden. Het terrasje wordt momenteel voorbereid op de heropening met nieuwe tafels en stoelen en ook het menu is opgefrist, met onder andere biologische snacks. Het aangrenzende wallabyverblijf is daarentegen al een tijdje niet meer toegankelijk, omdat de dieren gestrest waren door de werkzaamheden aan het Roofdieren-Gebouw en behoefte hadden aan rust.

Een kleine update wat betreft het Publiekslab, dat sinds augustus gesloten is voor de bezoekers. Inmiddels is de aanleiding voor alle commotie bekend: er is een parasiet aangetroffen in het systeem en deze heeft een groot deel van de vissen getroffen. De aquaria worden nu grondig gereinigd. Belangrijk is om te vermelden dat de vissen er niet aan overleden zijn, maar ze worden in quarantaine behandeld. Tegelijkertijd wordt er onderhoud verricht aan de filters, want het zoute water had zijn tol geëist van de apparatuur.

Ook een kleine rectificatie met betrekking tot de plannen voor een een renovatie van de ingang. Na de publicatie van ons bericht over de conceptafbeeldingen heeft Diergaarde Blijdorp aan Blijdorper Bende laten weten dat het een verouderde studie naar toekomstige mogelijkheden voor de ingang betreft (die, in tegenstelling tot wat Arc2 Architecten vermeldde, niet uit 2018 stamt). Een verbouwing staat absoluut niet op de agenda, de komende jaren zal veel meer geïnvesteerd worden in dierenwelzijn en zullen broodnodige restauraties worden uitgevoerd. Het oorspronkelijke nieuwsbericht is naar behoren aangepast.

Exclusief: Plannen vernieuwde entree

Ontwerp: Arc2 Architecten (www.arc2.nl)

Er zijn opmerkelijke plannen boven water gekomen van architectenbureau Arc2 voor een verbouwing van de huidige ingang aan de Oceanium-Zijde. Nog niet eerder is er openlijk gesproken over zo’n verbouwing. Er staat niet expliciet bij vermeld dat het om Diergaarde Blijdorp gaat, maar dit kan worden afgeleid uit de plattegrond waar restaurant De Lepelaar op vermeld staat. De Diergaarde heeft laten weten dat zo’n verbouwing niet op de agenda staat.

Ontwerp: Arc2 Architecten (www.arc2.nl)

Arc2 Architecten heeft de plannen erg precies uitgewerkt. Zowel de uitwendige structuur als de binnenkant van de ingang ondergaan een flinke metamorfose. Het huidige zeil zou moeten wijken voor een reeks houten balken die in een kegelvorm opgesteld zijn. Deze balken worden verbonden door ruiten met daarop de print van het bladerdek van een tropisch regenwoud. Op de ontwerpen staat in de top van het geheel een bord met de tekst ‘zoo’ erop. Ook het pad ernaartoe zou worden aangekleed met beelden van dieren.

Ontwerp: Arc2 Architecten (www.arc2.nl). Groen: souvenirwinkel. Rood: diverse horeca. Paars: informatiebalie en personeelsruimte

De geplande wijzigingen aan de binnenkant zijn even ingrijpend als we op de gepubliceerde plattegrond kijken. Het huidige blok van kassa’s in het midden verdwijnt volledig op de ontwerpen. In het midden van het cirkelvormige plein zou dan een reeks poortjes komen, vermoedelijk waar je zelf je tickets of abonnement zou kunnen scannen. De huidige helpdesk zou ruimte moeten maken voor een vernieuwde giftshop, die deels nog doorloopt naar het plein. De ruimte waar nu de Zee van ZOOvenirs gevestigd is, staat op de ontwerpen gemarkeerd als ‘leescafé’, ook al is niet duidelijk wat men hiermee precies voor ogen heeft. Er zou een infobalie komen aan de rechterkant van het entreeplein, tegenover de nieuwe souvenirwinkel. Aan de andere kant van de poortjes komen een koffiebar, toiletten en een lockerruimte. Er staat ook een kleine ‘lounge’ aangegeven aan de rand van het entreeplein, maar wat er hier exact moet komen is nog onduidelijk.

Ontwerp: Arc2 Architecten (www.arc2.nl)

Er gaat zoveel mogelijk gebruik gemaakt worden van duurzame materialen. De houten baleinen moeten het FSC-keurmerk hebben, de ruimte wordt verlicht door LED-lampen en ook andere materialen moeten recyclebaar zijn. Opmerkelijk is dat er voor de muren gebruik gemaakt zal worden van gestampte aarde. Ook staat erbij vermeld dat er energie opgewekt moet worden door middel van zonnepanelen, moet er bewust verwarmd worden waarbij er een minimale hoeveelheid warmte verloren gaat en moet er een waterzuivering komen, maar het is niet gespecificeerd hoe dit dan precies geïmplementeerd zou moeten worden. Dit alles sluit wel aan op het huidige beleid om de Diergaarde ‘groener’ te maken.

Dit alles is echter geen concreet plan. Het ontwerp betreft slechts een studie naar eventuele mogelijkheden voor de entree en is dus geen voorstel voor een nieuwe entree. Dat laat Blijdorp wel vaker doen voor verschillende onderdelen van de tuin om voorbereid te zijn op de toekomst. Een verbouwing van de ingang is absoluut niet aan de orde. Erik Zevenbergen heeft in een eerder interview met Blijdorper Bende al aangegeven dat de focus de komende jaren veel meer zal liggen op de vele urgentere zaken, waaronder de broodnodige renovaties. Er wordt tegelijkertijd gewerkt aan een Masterplan 2030, waarin de visie van Blijdorp voor de komende jaren wordt vastgelegd. Het moet een allesomvattend plan worden dat Blijdorp de komende jaren richting en houvast geeft.

Foto: Diergaarde Blijdorp (blijdorp.nl)