Ontdek meer!

-> Vastgezet: scroll naar beneden voor nieuwe berichtgeving

Iedere maand vernieuwen we een van onze ‘Ontdek…’-pagina’s. Van de Nederlandse moerassen mag dan wel weinig over zijn, maar dat is niet het geval aan de andere kant van de wereld. Het bestaan hier brengt allerlei wonderlijke levensvormen met zich mee. Ga op ontdekking in een paradijs, geschapen door water: het Aziatische Moeras. Klik op de afbeelding!

Viervoeter-verbod verleden tijd

Foto: Jet (@dutchassistancedogtoon op Instagram)

”Ik heb kunnen genieten van een dagje dierentuin, zoals ik vroeger deed”. Het zijn de woorden van de 21-jarige Jet, die zondag met haar hulphond Toon naar Diergaarde Blijdorp ging. Toon is de allereerste hulphond die gebruik heeft gemaakt van de nieuwe hulphondenroute, die sinds vorige week ervoor zorgt dat ook mensen met een hulphond kunnen genieten van de Diergaarde. Voorheen waren álle honden namelijk verboden in Blijdorp, wat betekende dat mensen met een beperking vaak maar moeilijk naar de dierentuin konden.

Het heeft meer dan een jaar aan regelmatige proefrondjes met KNGF gekost om een veilige route door de dierentuin uit te stippelen. Zo kunnen de honden best wel eens schrikken van sommige roofdieren en op hun beurt raken sommige prooidieren in paniek als ze een hond zien! Verder moet er ook worden nagedacht over de eventuele overdracht van parasieten. Het resultaat is op zich een vrij uitgebreide route. De hulphonden hebben alleen geen toegang tot de doorloopverblijven van de ringstaartmaki’s, prairiehondjes en de moeraswallaby’s, de doorloopvolière van de rode ibissen, de Gierenrots, de Grote Vliegkooi, de Krokodillenrivier, de Okapi-Volière en de Victoria Serre. Ook moeten ze ruime afstand houden van het vicuñaverblijf en hebben ze geen toegang tot de Vrije Vlucht Voorstellingen en de Oewanja Kinderjungle. Verder wordt er gewaarschuwd voor de verblijven van de grote katachtigen, omdat deze nog wel eens onvoorspelbaar reageren op de honden. Toon deed overigens braaf zijn werk, alleen Bokito vond hij een beetje eng. ”Hij heeft het echt super gedaan en mij door de dag heen geholpen”, concludeerde Jet tegen ons.

Foto: Jet (@dutchassistancedogtoon op Instagram)

ALV 2019: Gas terugnemen

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Eens zijn ze klein begonnen: de vereniging Vrienden van Blijdorp. Werden er tot de jaren ’80 zo nu en dan wat dieren geschonken aan de Diergaarde en werden er later verblijven gefinancierd, de laatste jaren leek het wel gek, gekker, gekst: in 2008 bekostigden ze een groot deel van de biotoop Arctica, gevolgd door miljoenengeschenk Amazonica in 2013 en het indrukwekkende nieuwe okapiverblijf in 2015. Bij de Algemene Ledenvergadering 2017 vielen ook heel wat monden open toen bekend gemaakt werd dat de Vrienden 2,5 miljoen euro bijeen wilden sprokkelen voor de renovatie van het Oceanium, maar dat is wellicht een brug te ver geweest. De toon voor de  Algemene Ledenvergadering 2019 werd gezet toen bekend gemaakt werd dat Eilandhoppen, een van de beoogde nieuwe stukjes Oceanium, heroverwogen wordt.

Concept voor Eilandhoppen, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Als onderdeel van de stapsgewijze opknapbeurt van het Oceanium, inmiddels bijna twintig jaar in dienst, wilden de Vrienden een grote aanbouw realiseren waar momenteel de kas voor de reuzenschildpadden is. In feite is er al een klein stukje Eilandhoppen opgeleverd: het nieuwe doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s, waarvan gehoopt werd dat het feilloos zou aansluiten op de rest van het nieuwe themagebied. Via de ringstaartmaki’s zou men bij een overdekt stukje Madagaskar uitkomen, waar de spotlight geworpen zou worden op de unieke Malagassische natuur – gevolgd door een stukje Komodo, het thuis van de Komodovaraan, en een stukje Galapagos, bekend om zijn reuzenschildpadden. De pijnlijke realiteit is echter dat de prijzen van de bouwsector (al jaren) blijven stijgen. Wanneer de keuze over de toekomst van Eilandhoppen gemaakt is, zullen we daar uiteraard over berichten.

Foto: Vrienden van Blijdorp (Facebook)

Dit jaar staat grotendeels in het kader van kleine projecten. Zo zijn de op afstand bestuurbare voedselpotten in het gorillaverblijf, een indrukwekkend stukje verrijkingsmateriaal voor de dieren, toe aan vervanging. De voedselpotten worden van tevoren gevuld door de verzorgers en gaan in de loop van de dag kortstondig open. Zo worden de gorilla’s gestimuleerd om in beweging te blijven. De olifanten zijn toe aan een extra hijspaal, waar verschillende objecten aan gehangen kunnen worden om de dieren bezig te houden. Ook kan de zogenaamde pinguïncrèche, bij binnenkomst in de Falklands-zaal direct rechts, wel een nieuw likje verf gebruiken. Het manoelverblijf, dat door trouwe Blijdorp-bezoekers al jaren wordt voorgedragen als potentieel project, krijgt eveneens een kleine facelift. De Gierenrots, die volgend jaar alweer tien kaarsjes uitblaast, krijgt er wat nestkasten voor de gieren bij. Er werd overigens uitgebreid stilgestaan bij het succesverhaal van deze volière en de ALV werd gevolgd door een lezing over de gieren. Er werd zelfs een live verbinding tot stand gebracht met een gierenonderzoeker in Ethiopië! In totaal moet de zogenaamde ‘flitsactie’ zo’n €60.000,- gaan kosten.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Tot slot: het ellenlange dossier van het Flamingo-Strand. Eigenlijk had deze al eind 2015 op de schop moeten gaan, maar zo makkelijk lag de kwestie niet. Blijdorp wil namelijk, met oog op het nieuwe verbod op leewieken (de enige haalbare wiek-methode voor de flamingo’s), een volière over het bestaande verblijf heen bouwen. Het flamingoverblijf ligt echter in een stukje Diergaarde waar zeer strenge regels van toepassing zijn met betrekking tot het monumentale ontwerp van het park: een grote netconstructie midden in een rijksmonument bots vanzelfsprekend met de visie van de welstandscommissie. Inmiddels ligt er een ontwerp waar de overheid (naar verluidt) vrede mee heeft gesloten. Zou het project later dit jaar dan toch echt van start kunnen gaan…? Hoe dan ook, echt haast heeft de dierentuin niet. Alle dieren in de Diergaarde zijn al geleewiekt toen dit nog legaal was en noemenswaardige pogingen tot broeden zijn sinds 2004 niet meer gedaan.

Concept voor het vernieuwde flamingoverblijf, getoond bij de Nieuwjaarslezing 2019

Kort Nieuws

Au Revoir!

Foto: Dinie Smit (BB-Smit). ”Kan zomaar zijn dat dit mijn laatste foto’s van hem zijn. Vandaag nog maar een poosje genoten van hem!”

Het zit er nu écht aan te komen: ijsbeer Todz gaat Rotterdam achter zich laten. Het is alweer een lange tijd geleden dat hij en zijn tweelingzusje Sizzel voor het eerst kennis maakten met hun buitenverblijf: van die pluizige puppy-grote beertjes is weinig over. In oktober vorig jaar arriveerde Sizzel al in een Duitse dierentuin en nu is de bestemming van Todz bekend: Parc Zoo du Reynou, in Frankrijk. Daar is een spiksplinternieuw verblijf in gereedheid gebracht voor de komst van twee Nederlandse ijsberen: onze Todz en mannetje Nanu uit AquaZoo Friesland (geboren in Denemarken). Het ga je goed, Todz!

Sierlijk

Foto: chrysemys.nl. Archieffoto.

Verandering in Amazonica: waar tot voor kort een tweetal matamata’s zat, zijn nu sieraardschildpadden (Rhinoclemmys pulcherrima) te vinden. De trouwere bezoeker herinnert zich misschien wel dat deze soort hier in het verleden al eens te zien was, in 2014 deelden zij namelijk kortstondig dit verblijf met de matamata’s. Waarom de laatstgenoemde soort nu niet meer te zien is, is onbekend daar Blijdorp er geen uitspraak over heeft gedaan. De matamata is een schildpaddensoort die qua bizarheid moeilijk te evenaren is, maar de sieraardschildpad is desalniettemin een interessante soort, afkomstig uit Centraal-Amerika. Ze zijn erg actief en staan bekend om de mooie tekeningen op hun schild en gezicht.

Natuurbehoudscentrum

Foto: Stichting RAVON (ravon.nl). Archieffoto.

Het nieuwste stukje Oceanium blijft zich ontwikkelen. Het zoutwater-aquarium, een herinnering aan de Zee van Cortez die hier voorheen nagebootst werd, telt nu ook weer een zebramurene. Voordat de verbouwing begon, was deze hier ook al aanwezig. Hij deelt zijn aquarium met drie Cortez doktersvissen en twee bruine egelvissen. Aan de andere kant van het Natuurbehoudscentrum is nu ook een langverwachte inwoner te vinden: de vuursalamander (Salamandra salamandra). In tegenstelling tot veel dieren, die middels camouflage zo min mogelijk proberen op te vallen, heeft de vuursalamander onmiskenbare felgele vlekken op zijn lichaam. Van nature komen ze voor in heuvelachtige streken met vochtige bodem en veel kreekjes in heel West-Europa, waaronder Zuid-Limburg. De vuursalamanderpopulatie is sterk afgenomen: sinds 1999 met een verbluffende 99,9%. De schuldige is een schimmel die de huid van salamanders levend opeet. In Nederland zijn het niet meer dan een paar individuen die nog voortbestaan en de uitbraak heeft zich inmiddels verspreid naar onze buurlanden. Stichting RAVON heeft een aantal dieren veiliggesteld en is een fokprogramma begonnen in gevangenschap. Blijdorp heeft een aantal nakomelingen uit dit programma ontvangen. De meeste worden gehuisvest in een gemodificeerde container achter de schermen, maar nu zijn ze dus ook te zien in het Natuurbehoudscentrum. Of de Diergaarde gaat fokken met de dieren, hangt af van wat Stichting RAVON als wenselijk aangeeft.

Shuffle

Foto: Sabine Buchholz (BB-Facebook)

Wederom wordt er geschoven met de vogels in het Aziatische themagebied. De Himalayaglansfazanten, al jaren een vertrouwd gezicht in de Grote Vliegkooi, zijn overgeplaatst naar de Maleise Bosrand, waar ze de voormalige oehoe-volière bewonen. De bankivahoenders zijn, na een tijdje in Taman Indah gezeten te hebben, weer teruggekeerd naar de volière bij het Longhouse nu de tropische zangvogels, daar geplaatst in het kader van de EAZA Silent Forest Campagne, verhuisd zijn. Het overplaatsen van vogelsoorten vindt plaats om leegstand in bepaalde volières te voorkomen en bevordert daarnaast de voortplanting bij sommige soorten.

Wijzer

Foto: Patrick Kruizinga (BB-Facebook)

Verdwalen is verleden tijd in Blijdorp! Sinds kort zijn door het gehele park deze nieuwe wegwijzers geplaatst in de typische Blijdorp-huisstijl. De meeste dieren staan erop aangegeven, maar ook de continenten, wat biotopen, restaurants, speeltuinen, de zie-allesroute en nog veel meer nuttige locaties zijn gemakkelijker dan ooit te vinden. Niet dat Blijdorper Bendeleden vaak verdwalen, maar toch…

Rust in Vrede

Foto: Diergaarde Blijdorp (DB-Facebook)

Een tijdje was er een opmerkelijk dier te zien in het Oceanium: een tweekleurige kreeft. De ene helft van zijn pantser had de gebruikelijke groenbruine camouflage, maar de andere helft was feloranje. Het is het resultaat van twee eicellen die zo dichtbij lagen dat ze één zijn geworden: een soort twee-eiige eenling. In 2016 kwam hij naar de Diergaarde, maar laatst is hij helaas overleden.

Harten Stelen

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Er kan weer genoten worden van nieuwe kleintjes in Blijdorp. Nadat de kleine giraffe Khaleesi kennis maakte met haar soortgenoten in het buitenverblijf, was het feest op de Prairie: daar is een bizon bevallen van een meisje, Gina geheten. De moeder is gemakkelijk te herkennen aan haar hoorns: eentje staat omhoog, de ander omlaag. Wat eerder, in april, ging de ooievaar op bezoek bij de kuifhertjes in de Chinese Tuin en het jong, Simone, is nu regelmatig te zien op ontdekkingstocht door haar verblijf. Ook bij de vogels is het raak: bij de wevervogels is het een drukte van belang met mannetjes die nestjes knutselen en vrouwtjes die hun jongen voeren. Ook bij de maraboes wordt er druk gebroed.

Buiten Blijdorp

Verdrietig nieuws bereikt ons vanuit Polen. In de dierentuin van Warschau heeft takin Benny zijn laatste adem uitgeblazen. In 2004 werd hij geboren op de Takinrots, waar hij tot 2012 bleef. Zijn oude perk had toen z’n beste tijd wel gehad en was in vergetelheid geraakt, maar in Polen was hij opeens een ster: de wortelliefhebber, daar bekend onder zijn koosnaampje ‘Benek’, werd een van de meest geliefde en gefotografeerde dieren van de dierentuin. Op zijn hoge leeftijd begon zijn gebit hem in de steek te laten, al wist goede medische zorg zijn leven nog wat te rekken. De dierentuin geeft aan op zoek te gaan naar een nieuw mannetje om Beneks twee vriendinnetjes gezelschap te houden.

Foto: Warszawskie ZOO (Facebook)

Ter nagedachtenis aan Kuiper

Foto: RTV Rijnmond (rijnmond.nl). Sifra Dasberg en Erik Zevenbergen in de Chinese Tuin.

Ook in Blijdorp werd dit weekend stilgestaan bij de Tweede Oorlog. Op initiatief van de 85-jarige joodse Sifra Dasberg zal maandag een plaquette worden onthuld in de Chinese Tuin als eerbetoon aan voormalig directeur Kuiper, wie meer heeft gedaan dan Blijdorp door de oorlogsjaren navigeren. Toen de moeder van mevrouw Dasberg werd opgepakt door de nazi’s, nam Kuiper haar ‘als nichtje’ in huis voor de rest van de oorlog. Vorig jaar werd er als onderdeel van het kleine monumentje al een boom geplant. Deze soort bloeit pas laat in de zomer en is daarmee erg behulpzaam voor bijen die zich voorbereiden op de winter.

Rotterdam lag in puin tegen de tijd dat Nederland capituleerde, maar Blijdorp zoals we het nu kennen heeft geluk gehad. Al jaren lang was de Diergaarde zich aan het voorbereiden op de verhuizing van de Kruiskade naar de nieuwe wijk Blijdorp. De feestelijke optocht waarbij heel wat dieren symbolisch overgeplaatst zouden worden, stond gepland voor eind mei 1940. Nog voordat de gehele binnenstad in de as werd gelegd, werd de oude Diergaarde op 12 mei al geraakt door kleinschalige ‘strategische’ bombardementen. Wanneer de rook optrekt, zijn zeventien bomkraters te vinden waar kort daarvoor de verblijven voor tientallen vogels en hoefdieren waren. Uit veiligheidsoverwegingen worden de meeste roofdieren kort daarna afgemaakt. Wanneer op 14 mei de genadeklap wordt uitgedeeld, valt de Diergaarde buiten het deel van de stad die direct getroffen wordt. De genadeloze vuurzee ontziet het terrein echter niet. In paniek proberen verzorgers zoveel mogelijk dieren in veiligheid te brengen. Wanneer de branden geblust zijn, worden ook de ontsnapte dieren overgebracht naar het nieuwe terrein dat door zijn ligging gespaard is gebleven. De kadavers van overleden dieren worden begraven in bomkraters en oorlogspuin uit de binnenstad werd gebruikt om wat perken in het nieuwe Blijdorp op te hogen.

Foto: Stadsarchief Rotterdam (Flickr). Na het bombardement is de Rivièrahal de enige grote zaal in Rotterdam. In ’41 vond er een NSB vergadering plaats.

In december 1940 wordt, onder de Duitse vlag, de nieuwe Diergaarde toch geopend. Directeur Kuiper probeerde zoveel mogelijk de oude koers van de Diergaarde te waarborgen. Tot zijn grote frustratie verrijzen er uiteindelijk toch borden met ‘voor joden verboden’ bij de ingangspoorten van de dierentuin en hij haalt deze meerdere keren weer weg. De aanstelling van de nazi Offerhaus als ‘gemachtigde’ voor Blijdorp betekent dat Kuiper in ’42 aftreedt als bestuurder. Hij zou pas terugkeren na de bevrijding, wanneer Offerhaus gevlucht is. Gedurende de oorlog bleef de Diergaarde het ergste leed bespaard, op een paar verdwaalde Amerikaanse bommen die de Grote Vijver treffen na. Hierbij sneuvelt, in een ironisch lotgeval, het zeeleeuwenverblijf dat bij Kuiper erg gehaat was, maar waar Offerhaus geen verandering in wilde aanbrengen. Het tropische klimaat van de Victoria Serre betekende dat de dierentuin wat fruit kon groeien voor het ziekenhuis en medewerkers die opgeroepen werden om te komen werken in Duitsland, doken onder in de hooizolders van stallen. Dag en nacht werd er gesurveilleerd in het park, maar het kon niet voorkomen worden dat een aantal geiten ’s nachts verdween door toedoen van uitgehongerde omwonenden. Het voeren van de dieren vond in het vervolg na sluitingstijd plaats.

Foto: Stadsarchief Rotterdam (Flickr). Jeugdstorm voor de ingang van Diergaarde Blijdorp, 1940.