Kort Nieuws

Ontsnapt!

Foto: Jeroen de Bruijn (BB-Facebook)

Het kan je gemakkelijk zijn ontgaan: de belangers toepaja’s zijn er tussenuit geknepen! Deze vreemde snuiters zijn, vooral op drukke dagen, vrijwel onmogelijk te spotten in hun verblijf bij de ingang van het Aziëhuis. Toen echter zelfs de verzorgers er niet in slaagden om ze te vinden, gingen er toch wat alarmbellen rinkelen. Het bleek dat de dieren een zwakke plek in hun verblijf hadden gevonden, waar ze doorheen wisten te knagen. Ruim twee weken na de verdwijning, wonen er nu weer twee toepaja’s in het verblijf. Het is niet bekend of dit de oorspronkelijke dames zijn of een nieuw duo.

Gezelschap

De jonge secretarisvogel die sinds april de Gierenrots bewoont, heeft gezelschap gekregen van een vrouwelijke soortgenoot. Het is een vrouwtje uit een Tsjechische dierentuin. De secretarisvogel is gebouwd voor het leven op de grond. Dankzij hun lange poten kan deze aparte verschijning over het lange savannegras heen kijken, waar ze jagen op allerlei kleine dieren. Ze beschikken over een wijd scala aan jachttechnieken, waaronder het doodtrappen van slangen, het uitvoeren van dodenvluchten met prooidieren en het opwachten van dieren die moeten vluchten voor brand.

Sierlijke duivel

Foto: Jean-Luc Sleijpen (BB-Facebook)

Een nieuwkomer in het Publiekslab: een dubbelgevlekte koraalduivel (Dendrochirus biocellatus). Deze jonge vis is te bewonderen in het aquarium van de koffervisjes. Deze vis komt in het wild voor in de tropische Indo-Pacifische wateren, waar ze jagen op kleine vissen en garnalen. De stekels aan de uiteinden van de waaierachtige vinnen gebruiken ze vooral om zichzelf te verdedigen tegen grotere bewoners van koraalriffen. Er zijn ongeveer een dozijn soorten koraalduivel, waaronder de welbekende koraalduivels die Blijdorp voorheen bij de groene murenen hield.

Botanisch Blijdorp

In Amazonica groeien en bloeien voortdurend exotische planten, maar nu is er wel een erg bijzondere bloem te zien. De reuzenwaterlelie, Victoria amazonica, staat namelijk in bloei. De hele zomer zullen de lelies bladeren en knoppen aanmaken. De bloemen bloeien twee nachten; overdag sluit de bloem om daarna van wit naar roze te transformeren. Vroeger was het soms mogelijk om kleine kinderen op de foto te laten gaan op de waterlelies, die dankzij hun omvang een ongekende draagkracht hebben. Blijdorp hoopt dat aan het einde van het zomer weer te kunnen doen.

Nieuw leven

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). ”Kostelijk om naar te kijken.”

De geboortegolf zet door! In de Maleise Bosrand is een derde banteng geboren en bij de ingang van het Oceanium zijn twee jonge zeeleeuwen te zien. Langs de achterwand van het Falklands-verblijf zitten zes ezelspinguïns op het ei en ook bij hun grotere verblijfsgenoten, de koningspinguïns, is het broedseizoen begonnen. Niet ver van de Oude Ingang is ook een pasgeboren bosrendier te vinden. Het meisje, Ella genoemd, is het eerste nageslacht van de nieuwe fokman uit Zweden en het vierde kalf van Rita. Ook zijn in de Grote Vliegkooi een aantal jonge zwartkopibissen te zien.

Rondslurfen

De Aziatische olifanten zijn een paar weken geleden op ontdekkingstocht gegaan in hun vernieuwde buitenverblijf. Er is een tijdje gewerkt om wat achterstallig onderhoud te verrichten aan het perk en de Diergaarde zag haar kans schoon om ook gelijk wat speelinstallaties te veranderen. Olifanten zijn intelligente en bovenal speelse dieren die behoefte hebben aan verrijkingsmateriaal. Zo viel een van de hangende rubberen matten direct in de smaak bij de jongere leden van de groep.

Op hoge poten

Foto: Cor de Gier (BB-Facebook). De lange poten van de manenwolf dienen als stelten om over het lange gras van de Zuid-Amerikaanse pampa’s te kunnen kijken. Dit bosrijke verblijf is dan ook slechts voor tijdelijke huisvesting.

De manenwolf is verhuisd naar de Wolvenvallei. Haar verblijf gaat omgetoverd worden tot een doorloopverblijf voor ringstaartmaki’s als onderdeel van de nieuwe uitbreiding van het Oceanium, ‘Eilandhoppen’. Deze manenwolf kwam vorig jaar naar Blijdorp om een mannetje gezelschap te houden, maar helaas overleed deze niet veel later. Er wordt momenteel een dierentuin gezocht die dit bijzondere Zuid-Amerikaanse dier een mooi, permanent onderkomen kan bieden

Op barsten

Ze staat op springen! Maleise tapir Pooh is hoogzwanger en de bevalling zal niet lang meer op zich laten wachten. Als alles goed gaat, zal dit de tweede tapir-baby in een paar jaar tijd zijn in Blijdorp. Het vorige jong, de in 2016 geboren Penang, woont tegenwoordig in Stuttgart. Beide jongen zijn verwekt door Vazan, die helaas in de vroege stadia van de zwangerschap van zijn partner aan een buikvliesontsteking overleden is.

Buiten Blijdorp

Indische neushoorn Bertus is verhuisd van de Britse Edinburgh Zoo naar Batu Secret Zoo in Indonesië. Daar gaat hij wat ‘vers bloed’ introduceren in de genenpoel van het Aziatische fokprogramma voor deze bedreigde diersoort. Bertus werd in 2008 in Diergaarde Blijdorp geboren, als vijfde kalf van Namaste. Toen het tijd was om ‘uit te vliegen’, verhuisde hij naar het Verenigd Koninkrijk waar hij al snel een publiekslieveling werd. Het afscheid was dan ook bitterzoet voor zijn verzorgers, maar voor Bertus was alle commotie het extra groenvoer wel waard.

Foto: Persbureau Xinhua. Indische neushoorn Bertus wordt onthaald in Indonesië.

Hulphond-Experiment dusver geen succes

Foto: Florien de Graaf (BB-Facebook). De proeven met hulphonden begonnen al dit voorjaar.

‘Hulphonden moeten overal welkom zijn’, zo luidt het in 2016 door Nederland geratificeerde VN-Verdrag met betrekking tot gehandicapten. In praktijk is het echter moeilijk gebleken om deze maatregel door te voeren op veel plekken en Diergaarde Blijdorp heeft ook moeite met de regel. Sinds het begin van dit jaar probeert de Diergaarde een oplossing te vinden, maar testrondjes met assistentiehonden zijn tot op heden niet geslaagd.

Aanvankelijk was het plan om een route op te stellen die mensen met hulphonden toch een leuk dagje Blijdorp kon bezorgen. Om te beginnen vallen alle doorloopverblijven af: hoewel hulphonden getraind zijn om niet te bijten, valt de veiligheid van de Blijdorp-bewoners daar simpelweg niet te garanderen en er moet ook rekening worden gehouden met het overbrengen van infecties. Ook moeten de viervoeters uit de buurt blijven van onder meer antilopen en apen, daar kunnen ze namelijk heftige schrikreacties teweeg brengen. Inmiddels is echter duidelijk geworden dat het geen kwestie van wegstrepen wordt, maar een kwestie van kijken wat wél kan.

Zo blijken ook de grote katachtigen teveel gevraagd. Over de Sumatraanse tijgers in het specifiek meldt het AD: ”die zorgden voor nogal wat reacties bij onze honden, soms best wel heftige.” Het tropische klimaat in Amazonica en de Krokodillenrivier bleken eveneens een no-go te zijn en om die reden lijkt het er ook op dat Taman Indah en mogelijk zelfs het Oceanium niet hulphond-bestendig zijn. Wanneer er zoveel verblijven afvallen, komt ook een ander probleem boven water: sommige probleemloze verblijven liggen te midden van risicogebieden.

De Diergaarde gaat stug door met de proeven, zo benadrukt woordvoerster Eveline Lentz-Mulder van KNGF: ”dit soort attracties moeten toegankelijk  zijn voor mensen met een beperking.” Een definitieve route zal echter op z’n vroegst in het najaar verschijnen, laat Blijdorp weten. Het weigeren van iemand met (officieel gecertificeerde) hulphond valt tegenwoordig onder discriminatie en is dus bij wet strafbaar. Niet alleen dierentuinen hebben moeite met de overschakeling, ook restaurants en taxichauffeurs hebben zich tevergeefs beroepen op praktische bezwaren waaronder hygiëne en allergieën. Ook GaiaZOO en Apenheul weigeren vooralsnog hulphonden.

Plattegrond: Blijdorper Bende. Kaart met verblijven die om één of meer redenen waarschijnlijk voor problemen zullen zorgen bij proeven met hulphonden, gebaseerd op door Blijdorp genoemde bezwaren. Exacte resultaten kunnen uiteraard anders uitwerken.

Ze zijn er!

Foto: Antoon Tychon (YouTube). Gelada’s in het wild.

Het duurde even, maar dan heb je ook wat. Na jaren van renoveren en restaureren nadert het einde van de laatste besteding van het jubileumgeschenk: het geladaverblijf. De eerste dieren zijn inmiddels verhuisd naar het voormalige Roofdieren-Gebouw en beschikken daar over ruime, moderne binnenverblijven zolang de buitenverblijven nog niet gereed zijn.

Bij de nieuwjaarslezing dit jaar maakte directeur Erik Zevenbergen al bekend dat een tweede groep gelada’s niet lang meer op zich zou laten wachten. Medio 2016 kwam er al één harem aan uit NaturZoo Rheine. De aanwezigheid van transportboxen bij het Roofdieren-Gebouw lijkt te suggereren dat nu ook de tweede groep aangekomen is. Foto’s op social media bevestigen ook dat er al gelada’s binnen worden gehouden, al valt hieruit niet op te maken of het gaat om de oorspronkelijke harem of een tweede groep (of mogelijk allebei).

Volgens de planning zal het geladaverblijf in juli worden geopend. Tot die tijd hoeft er eigenlijk niet zoveel meer gedaan worden:

Ingang Linker Vleugel
Ingang Linker Vleugel
De laatste hand is al gelegd aan deze kant van het gebouw. De bedoeling is dat deze vleugel volledig zal worden gebruikt voor huisvesting van de dieren.
« 1 van 11 »

Klik op de pijltjes onder de foto om naar de volgende te gaan. © Jop Kempkes / Blijdorper Bende

Allereerst de kant waar de harems zullen komen. Hier waren voorheen de terrassen voor de leeuwen en tijgers. Deze kant is ontworpen als een glooiend grasland. Dit is een perfecte omgeving voor de grasetende apen om hun jongen op te laten groeien. Dit dal wordt doorsneden door een stroompje dat geflankeerd wordt door tropische palmen en rotsblokken. De twee terrassen die eens van elkaar gescheiden werden door een metalen hek, zijn nu verbonden met elkaar. De oude muur in het midden biedt uitkomst als visuele barrière, zodat de dieren desgewenst de rust kunnen opzoeken. De oude ramen hebben een nieuwe functie gekregen als schuif tussen de binnen- en buitenverblijven. Op de verschillende rotspartijen kan niet alleen naar hartenlust geklommen worden, maar de haremheren kunnen vanaf hier ook goed de wacht houden en ‘mensjes kijken’.

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook). Een van de gelada’s eerder dit jaar, toen nog in het quarantaineverblijf achter het Henri Martinhuis.

De andere kant van het pand heeft eveneens een ware facelift gekregen en waar eens de stoffige kattengalerij dieren ‘ophokte’, zal binnenkort een bachelorgroep heer en meester zijn. Deze kant bootst de andere biotoop van de gelada na: de kliffen van het Ethiopische hoogland. Hoewel het natuurlijk moeilijk is om dit soort extreme leefgebieden exact na te bootsen in gevangenschap, is er alles aan gedaan om de dieren een zo natuurgetrouw bestaan te geven door er vele kunstrotsen te creëren. In een van deze rotsen komt een bezoekerstunnel, waardoor je als bezoeker tussen de gelada’s staat. Rondom de rotskopjes zijn ook verschillende bomen geplant. Hoewel de gelada’s daar in theorie niet zullen aanzitten, zal nog moeten blijken of de vegetatie bestendig is tegen ravottende apen.

De reden dat aan deze kant uitsluitend mannen gehouden zullen worden, is dat de sociale structuur van de gelada’s voor een mannenoverschot zorgt. Elke man wil meerdere vrouwtjes onder zijn hoede hebben, wat er voor zorgt dat er altijd mannetjes overblijven die naast het net vissen. Hoewel de mannetjes in het bijzijn van vrouwtjes zeer fanatiek zijn en geen concurrentie dulden, is gebleken dat ze zonder vrouwtjes prima samen kunnen leven.

Foto: Nick de Koning (ZS-Forum). Het Roofdieren-Gebouw na het vertrek van de leeuwen in 2015.

De eerste plannen voor de verbouwing van het Roofdieren-Gebouw, toentertijd nog het onderkomen van de Aziatische leeuwen, werden in 2011 bekend gemaakt. Het is dan ook een understatement om te zeggen dat er lang na dit moment is toegewerkt! Deze restauratie was fase drie van de besteding van het zogenaamde jubileumgeschenk. Toen werd er nog gesproken over berberapen, een in gevangenschap alom vertegenwoordigde soort, als invulling. Inmiddels is duidelijk geworden dat het geladaverblijf niet alleen veel langer op zich liet wachten dan gehoopt, maar ook vies veel duurder is uitgevallen dan gehoopt: het vele herzien van de plannen vanwege de monumentale status van het gebouw heeft een grote som geld gekost. Dit heeft het budget dusdanig doen slinken, dat de Vrienden van Blijdorp op het laatst nog bij moesten springen met een gift van €50.000 om de inrichting van de buitenverblijven mee te bekostigen.

De dieren zijn er klaar voor en de verblijven zijn zo goed als gereed: waar wachten we op? Het enige probleem is dat er momenteel nog geen afscheiding is met het publiek. Diergaarde Blijdorp heeft ervoor gekozen om een grote netconstructie over het geheel te plaatsen. Op die manier hoeft er geen ruimte ingeleverd te worden om bijvoorbeeld een gracht of greppel aan te leggen. Dit brengt natuurlijk wel enkele praktische bezwaren met zich mee. Zo houden de trouwe dierentuinfotografen hun hart al vast hiervoor: camera’s en gaas zijn meestal geen vrienden. Blijdorp is hiervan op de hoogte en gaat het (zo onopvallend mogelijke) gaas dan ook loodrecht naar beneden spannen aan de bezoekerskant om de hinder tot een minimum te beperken. Niet alleen de fotografen schrokken echter van deze ontwerpkeuze, maar ook de Welstandscommissie die zich om de monumenten van Rotterdam bekommert. Na heel wat overleg is er gelukkig een ontwerp tot stand gekomen waar alle partijen blij mee zijn. De manier waarop de bogen geplaatst zullen worden, accentueert de bestaande curves van het gebouw. Een detail dat de meeste bezoekers zal ontschieten, maar wel eer doet aan architect Van Ravensteyn.

Foto: Houthoff Zoo Design (Facebook)

Kort Nieuws

Baby Boom

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook)

De zomerse temperaturen hebben het land bereikt en overal in de Diergaarde duiken jonge dieren op! In de Maleise Bosrand scharrelt een groepje Visaya-wrattenbiggetjes rond en in het Aziatische Moeras zijn vele Himalayaglansfazanten, zwartkopibissen, kwaks en zilverreigers uit het ei gekropen. In de Gorilla-Kijkhut is een jonge, spierwitte franjeaap te zien en ook bij de bedreigde Mhorr-gazellen is er weer een kalfje ter wereld gekomen. Afgelopen week beviel eveneens giraffe Cristel in het Savannehuis, beter bekend als De Ui. Haar nieuwsgierige dochter is ‘Imara’ gedoopt en begon al snel met het ontdekken van het binnenverblijf. Als ze wat groter is, mag ze kennis maken met de andere acht giraffen die al nieuwsgierig naar hun nieuwe groepslid gluren.

Op kamers

Foto: Henk van Schouwen (BB-Facebook). ”Doe nou die deur open!”

De IJsbeer-Tweeling Sizzel en Todz is ‘uitgevlogen’. Ze verblijven op het perk waar vroeger hun vader, Eric, vertoefde. Todz, normaliter juist wat ondernemender dan zijn zusje, vindt het soms nog een beetje spannend om zonder Olinka de dag door te brengen. De tweeling kwam op de valreep van 2014 ter wereld. Meestal blijven jonge ijsberen niet langer dan 2,5 jaar onder de hoede van hun moeder en het was dan ook de hoogste tijd om Olinka weer eens een momentje voor zichzelf te gunnen. Er wordt momenteel gezocht naar een permanente stek voor Sizzel en Todz, zodat zij elders kunnen bijdragen aan het fokprogramma.

Lalana

Leeuwin Lalana, die in april aankwam in Blijdorp, voelt zich inmiddels helemaal thuis bij Aapal, Bente en Chica. Overdag kan ze vaak duttend worden gespot met haar nieuwe harem. Duimen maar dat al haar gestoei met Aapal voor welpjes gaat zorgen!

Extra goedkoop genieten

Vanaf heden krijgen abonnementhouders 5% op alle etenswaren en souvenirs in Diergaarde Blijdorp. Mooi meegenomen! Nog geen abonnement? Bij veel huishoudens in de regio Rijnmond is de afgelopen dagen een flyer met een kortingsactie hiervoor afgeleverd, dus spit dan nog eens door de post heen.

Onder constructie

Let op, de brug over de Grote Vijver is gesloten. Er wordt momenteel onderhoud verricht aan de leuningen van het monument. Zodra deze werkzaamheden afgerond zijn, kun je hier gewoon weer terecht om een kijkje te nemen bij de maki’s en tijgers.

Geruchten

Foto: Leo Brentjes (BB-Facebook).

Wie actief is op Facebook, heeft het vast al eens gehoord: ‘olifant Timber gaat naar Artis’. Hoewel er nog niks officieel naar buiten is gebracht door de Rotterdamse en Amsterdamse dierentuinen, kunnen we inderdaad bevestigen dat dit wordt verteld door de olifantenverzorgers in Natura Artis Magistra. Timber, geboren en getogen in Rotterdam en later weer teruggekomen als fokman, gaat afscheid nemen van Blijdorp omdat zijn taak hier erop zit. In de olifantenkudde lopen nu al meerdere nazaten van hem rond en zijn dochters mogen natuurgetrouw ook bij deze kudde blijven. Om die reden moet er wel worden opgepast voor inteelt. Het transport zal binnenkort plaatsvinden.

Diersoorten onder vuur: Blijdorp springt bij

Natuurbehoud staat bovenaan de agenda van Diergaarde Blijdorp. Niet alleen wordt er met talloze diersoorten doelmatig gefokt, vier internationale fokprogramma’s worden ook beheerd vanuit de dierentuin. Dit zijn de stamboeken van de Aziatische olifanten, de kuifhertjes, de rode panda’s en sinds kort die van de Egyptische landschildpad. Bovendien zijn er zelfs drie diersoorten die hun voortbestaan te danken hebben aan de inspanningen van Blijdorp. Van tijd tot tijd worden enkele projecten in de schijnwerpers gezet, om de schrijnende situatie van deze dieren onder de aandacht te brengen. Ook dit jaar zijn er twee campagne’s waar Blijdorp extra aandacht aan schenkt.

Tropische Nederlanders

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Weinig mensen staan erbij stil, maar de Nederlandse natuur bestaat uit meer dan alleen de Veluwe, de Oostvaardersplassen en de Biesbosch; Caraïbisch Nederlands is biologische schatkist. Een van de bijzondere inheemse dieren is de Antilliaanse groene leguaan. Deze bedreigde reptielensoort komt, zoals zijn naam al weggeeft, van nature voor op de Antillen. Daar wordt de soort helaas weggevaagd door ontbossing, aanrijdingen en confrontaties met huisdieren. De grootste bedreiging voor de soort is echter zijn veelvoorkomende neefje, de ‘normale’ groene leguaan. Deze komt van nature niet voor op de eilanden maar is er door de mens wel geïntroduceerd. De twee soorten kruisen geregeld en zo ontstaat een onvruchtbare hybride die op termijn de soort fataal kan worden. Zo is de soort recentelijk uitgestorven op Sint Maarten.

Diergaarde Blijdorp gaat binnenkort een steentje bijdragen aan het fokprogramma van deze soort. Dat is hard nodig, want er zijn slechts twee andere dierentuinen in Europa die de soort houden. Momenteel huisvest Blijdorp één mannetje, dat al langere tijd bij het Caraïbisch Café wordt ondergebracht. In samenwerking met stichting RAVON en de stichting STENAPA zijn nu vier wilde Antilliaanse groene leguanen van Sint Eustatius overgebracht naar Nederland. Hier kunnen zij, onder begeleiding van gerenommeerde reptielenexperts, veilig voor nageslacht zorgen. Dankzij de inspanningen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Algemene Zaken mochten de dieren en de dierverzorgster van Blijdorp vanaf Sint-Maarten meevliegen naar Rotterdam met minister-president Rutte in het regeringsvliegtuig. De reeds aanwezige leguaan en zijn vier nieuwe soortgenoten krijgen binnenkort een geoptimaliseerd verblijf in het nieuwe Natuurbehoudscentrum in het Oceanium, waar zij de komende jaren zullen blijven. Mogelijk zullen ze later naar andere dierentuinen verhuizen om nieuwe fokkoppels samen te stellen. Hopelijk verbetert de situatie in het wild en kunnen de jongen van deze leguanen ooit weer terug naar de Caraïben.

Zangers in nood

Foto: EAZA (silentforest.eu). Vogelmarkt in Indonesië.

Als onderdeel van de EAZA Silent Forest Campagne vraagt de Diergaarde momenteel aandacht voor de bedreigde zangvogels van Zuidoost-Azië. Elk jaar worden daar miljoenen vogels gevangen om op de markt verhandeld te worden als huisdier, eten of statussymbool. Het houden van zangvogels om mee te doen met zangcompetities is eveneens een diepgewortelde traditie in Indonesië, Maleisië en Indochina. Ook internationaal bestaat veel vraag naar zangvogels als huisdier en handelaren verdienen veel geld aan de illegale handel. Het merendeel van de gevangen dieren overlijdt binnen enkele dagen door erbarmelijke omstandigheden waarin zij terecht komen. Er zijn zo’n 850 zangvogelsoorten in de regio die als biologische hotspot bekend staat. Momenteel is de situatie dusdanig uit de hand aan het lopen, dat het IUCN de status van de zangvogels veel sneller moet aanpassen dan gebruikelijk is bij bedreigde diersoorten. Volgens de EAZA ”verdwijnen bepaalde vogelsoorten sneller dan wij bevatten.”

Blijdorp draagt bij aan de twee fronten waarop de EAZA de strijd wil aangaan: conservatie en educatie. Door middel van fokprogramma’s moet de toekomst van de vogelsoorten veilig worden gesteld. Zo staat Blijdorp bekend om zijn succes met de Balispreeuw, een kritiek bedreigde soort: in 30 jaar tijd zijn er een kleine 200 exemplaren geboren in Rotterdam. Het merendeel van de zangvogels in de dierentuin wordt momenteel gehouden in de Victoria Serre van de Rivièrahal, zoals de Indische blauwrug. Ter gelegenheid van de actie worden er daarnaast ook Balispreeuwen, roodoorbuulbuuls, shamalijsters en Palawan-pauwfazanten ondergebracht in de volière bij het Longhouse. In het Longhouse wordt namelijk momenteel een expositie gehouden over de Silent Forest Campagne.

Daarnaast ondersteunt Blijdorp met geld en kennis verschillende ‘in situ’ projecten, binnen het leefgebied van de dieren zelf dus. Op Java en Sumatra behoedt Blijdorp, door het ondersteunen van lokale fokprogramma’s en door het geven van voorlichting, de geelkruinbuulbuuls en de zwartwitte lijstergaaien voor uitsterven. Soortgelijke maatregelen worden getroffen op Nias, waar de Niasbeo centraal staat. Men hoopt ook om op korte termijn de eerste in gevangenschap gefokte dieren uit te zetten. Verder worden parkwachters betaald om een eiland voor de kust van Sumatra te beschermen en in West-Java wordt onderzoek gedaan naar de status van bedreigde soorten en de gezondheid van het oerwoud. Tot slot worden Balispreeuwen, die onderschept zijn op de markt, weer vrijgelaten en gemonitord op het toeristische eiland Bali. Wil je deze projecten een steuntje in de rug geven? Koop dan een van de producten in de Zee van ZOOvenirs waarvan de opbrengst gaat naar de Silent Forest Campagne of lever een oude verrekijker in bij het Longhouse zodat parkwachters ze kunnen hergebruiken. Neem ook eens een kijkje op de website van de campagne, waar meer wordt uitgelegd over de verschillende projecten.

ZSA 2018: jackpot!

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

De uitslag van de ZooSite Awards 2018 is binnen! Blijdorp viel dit jaar wederom in de prijzen. De Diergaarde mag zich, met 25,2% van de bijna tienduizend stemmen, voor het derde achtereenvolgende jaar de mooiste EAZA-dierentuin van de Benelux noemen. In de categorie ‘Leukste Geboorte van een Zoogdier’ sleepte de Diergaarde eveneens de meeste stemmen binnen, met 52,9% van de stemmen voor de geboorte van zwarte neushoorn Mara. Met deze twee awards komen de Rotterdammers op een totaal van maar liefst zeventien awards in elf jaar tijd.

Hoewel de prijsuitreiking zoals gewoonlijk een vrolijke aangelegenheid is, worden de beeldjes dit jaar overhandigd met een bittere bijsmaak. Dit jaar werden de awards namelijk voor het laatst georganiseerd. ZooSite, een van de grootste dierentuin-georiënteerde websites van Nederland, zet na 15 jaar een punt achter hun informatie-zijde waar de awards onderdeel van uitmaakten. Het team achter de non-profit website legt uit dat ze ”helaas niet meer voldoende tijd hebben om de site bij te houden zoals deze, en de dierentuinen, verdient”. Zeven edities lang dienden de ZooSite Awards als graadmeter voor de kwaliteit en populariteit van dierentuinen in de Benelux, zowel voor de grote namen als Blijdorp als voor de kleinere parken en opvangcentra die niet bij de EAZA zijn aangesloten.

De mateloos populaire forum-zijde van de organisatie zal overigens gewoon onder de naam ZooSite Forum voortbestaan. Hoewel social media heden ten dage vele fora heeft vervangen door zijn meer gebruiksvriendelijke en modernere software, is dit specifieke forum altijd een bakermat geweest voor hechte vriendschappen. ”Het is ook een plek waar je informatie terug kan vinden en niet, zoals op sommige social media, twee minuten later het bericht al kwijt bent waar je net naar keek”, aldus het beheer in de officiële aankondiging.

Kort Nieuws

Welkom!

Foto: Luciënne de Gier (Facebook). ”Zo leuk en wat een beauty!”

De Aziatische leeuwen hebben kennis gemaakt met een nieuw lid van de groep: leeuwin Lalana! Afgelopen week werd ze na een korte quarantaineperiode geïntroduceerd tot Aapal, die aan het hoofd van de groep staat. Als alles goed verloopt, zal ze binnenkort ook kennis maken met leeuwinnen Bente en Chica. Momenteel is er nog weinig bekend over de nieuwkomer, het is te verwachten dat Diergaarde Blijdorp in de komende weken meer informatie naar buiten brengt.

EDIT: Diergaarde Blijdorp heeft laten weten dat Lalana afkomstig is uit het Poolse Krakau.

Hakuna Matata

Ze leefden een lang en zorgeloos bestaan: de pantserkrokodillen Hakuna en Matata. In 1929 kwam het toen al volgroeide tweetal naar de oude Rotterdamsche Diergaarde en in 2014 en 2015 stierven ze een vredige dood in de Krokodillenrivier. De geprepareerde schedel en botten van Matata zijn nu te zien in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam, ”eigenlijk net zo onbeweeglijk als altijd”, aldus het museum. Na hun overlijden liet het AD weten dat ”Matata opgezet zal worden en te zien zal zijn in de Diergaarde” en dat het geraamte van Hakuna tentoongesteld zou worden in het museum. De plannen lijken dus enigszins te zijn veranderd. De Diergaarde schenkt vaker overleden inwoners aan het Natuurhistorisch Museum, waaronder de overblijfselen van olifant Ramon.

Afscheid van Kira

Hyena Kira is op 7 maart ingeslapen. Begin februari merkten de verzorgers dat ze niet lekker in haar vel zat en sindsdien werd ze behandeld door de dierenarts. Hoewel de medicatie aanvankelijk aan leek te slaan, ging haar gezondheid recentelijk toch weer hard achteruit. Bij de sectie kwamen nierfalen en een ademhalingsprobleem naar voren. Kira, beter bekend als ‘Blonde Dolly’ vanwege haar lichtgekleurde vacht, behoorde in 2008 tot de eerste hyena’s die hun intrede deden op de Afrikaanse Savanne. Hoewel ze een pittig karakter had, bleek ze een hartelijke moeder te zijn voor haar jongen. Eind 2016 beviel ze nog van een tweeling.

Panda-Perikelen

In het najaar van 2017 werden de bezoekers van Blijdorp aangenaam verrast met een koddig tweetal rode panda-peuters. Al snel dromden de fotografen dagelijks bijeen om de avonturen van de zusjes Inês en Vanda vast te leggen. Inmiddels kunnen de dochters van Yukiko voor zichzelf zorgen en zijn ze het huis uit. In abonnementhoudersblad De Giraffe staat vermeld dat een van de meisjes nu in de ‘Ree Park Safari’ in het Deense Ebeltoft woont, de ander vertoeft in het Franse ‘ZooParc de Beauval’.

Uitzwaaien

Foto: Josien de Vries (BB-Facebook). Okapi Rab.

Hoewel het geregeld voorkomt dat er een aantal dieren verhuizen naar andere parken, vertrekken maar zelden zoveel prominente inwoners kort na elkaar. Te beginnen met Rab, één van de vier volwassen okapi’s die enkele jaren geleden een mooi leefgebied kregen in Hart van Afrika. Toentertijd koos Blijdorp ervoor om twee mannetjes en twee dames te houden om de kansen op foksucces te vergroten. De Diergaarde kamt echter met ruimtetekort nu er twee okapi’s zo snel achter elkaar geboren zijn. Daarom is Rab een tijdje geleden verhuist naar een Franse dierentuin en ook Gerrit zal later dit jaar vertrekken.

Tevens gaat er nog een lid van de gorillagroep verhuizen over een jaar. Ayba, de in 2010 geboren dochter van Aya en Bokito, gaat dan op reis naar de andere kant van de wereld. De Australia Zoo is bezig met het samenstellen van een fokgroep gorilla’s en daar gaat zij onderdeel van uitmaken. Eerder werd Nasibu al gescheiden van de groep. Hij verblijft nu apart en vertrekt op termijn naar Nieuw-Zeeland. Hij moest weg omdat hij, nu hij begint te puberen, allerlei apenstreken begon uit te halen met de vrouwtjes.

Spierbundel Timber gaat eveneens afscheid nemen van Rotterdam. Zijn jongste dochter, de in 2010 geboren Faya, nadert namelijk de leeftijd waarop ze gedekt kan worden. In 1998 kwam Timber ter wereld in Rotterdam en sinds 2007 is hij weer terug op zijn geboortegrond, waar hij inmiddels drie keer vader is geworden. De dierentuin wil deze slimme dieren in een natuurgetrouw familieverband laten leven en de vrouwtjes die in de olifantengroep geboren worden, mogen dus ook bij de kudde blijven. Waar Timber precies heengaat, is nog niet bekend.

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook). Olifant Timber.

Op hoge poten

Foto: Rob van Eijk (BB-Facebook)

Het heeft het hoofd van een havik en het lijf van een kraanvogel: de secretarisvogel, Sagittarius serpentariusBijna dertig jaar nadat ze uit het bestand verdwenen, keert deze slimme en imposante vogelsoort terug in de Diergaarde. Hij wordt niet voor niets door de Fransen ‘serpentaire’ genoemd: deze langpoten zijn geboren slangenjagers. Het is meermaals vastgelegd dat ze giftige slangen verlammen door op ze te trappen met hun poten en ze vervolgens verorberen. De nieuwkomer, die al enige tijd achter de schermen in quarantaine werd gehouden, is te zien bij de Afrikaanse aaseters op de Gierenrots.

Naast slangen staan ook insecten, reptielen en zelfs kleine zoogdieren op het menu. De secretarisvogel is gebouwd voor het leven op de grond. Hun lange benen stelt hen in staat over het lange savannegras heen te kijken. Naast het trappen hebben ze ook andere inventieve jachtmethodes ontwikkeld, waaronder het opjagen van knaagdieren door te stampen op de grond en het uitvoeren van ‘dodenvluchten’. Soms maken ze zelfs gebruik van branden door aan de rand van het vuur te wachten en alle vluchtende dieren te vangen. Ondanks hun disproportioneel lange poten kunnen ze goed vliegen, waarbij ze hun poten als ooievaars achter zich uitstrekken. Deze roofvogels zoeken buiten het broedseizoen de boomtoppen alleen op om te slapen.

Hoewel de secretarisvogel niet als bedreigde diersoort wordt bestempeld, heeft hij in het wild te kampen met een rappe afname van leefgebied waardoor de populatie snel terugloopt. Gelukkig wordt er in gevangenschap regelmatig gefokt met deze bijzondere diersoort. De eieren worden gelegd in een groot ooievaar-achtig nest in een boom, waar maandenlang aan wordt gewerkt. Meestal bestaat een nest uit één of twee kuikens, in uitzonderlijke gevallen uit drie. De ouders vormen trouwe koppeltjes. Het is aan de moeder om over de jongen te waken, terwijl de vader het gezin van eten voorziet.

De secretarisvogel, die voorlopig nog geen soortgenoot heeft, woont samen met andere Afrikaanse vogelsoorten op de Gierenrots, een moderne en ruime doorloopvolière die in 2010 werd geopend. Vier gierensoorten – te weten Rüppels-, witkop-, witrug- en kapgieren – staan hier centraal. Bovenin de volière laten de zwarte wouwen zich meevoeren door de luchtstromen en langs de oevers van de waterpartij kan vaak een koppeltje hamerkoppen worden gespot, dat onder de overkapping van het bezoekerspad al meerdere jaren een groot nest onderhoudt. De opmerkelijke maraboes, die laatst weer werden losgelaten na binnen overwinterd te hebben, zijn momenteel druk in de weer met takken om hun liefdesnesten mee te knutselen. De komst van de secretarisvogel valt samen met de heropening van alle doorloopvolières in de dierentuin, nu de ophokplicht is beëindigd. Deze werd vorig jaar afgekondigd naar aanleiding van de vogelgriep, ook al is deze nooit in Blijdorp vastgesteld.

Foto: Shirley Kroos (Facebook). De secretarisvogel van Blijdorp is nog een jong exemplaar en beschikt daarom nog niet volledig over het volwassen verenkleed.

Kort Nieuws

Lief…

Foto: Johanna Kok (BB-Facebook)

Het voorjaar hangt in de lucht en dat betekent dat er langzaam maar zeker wat meer dieren geboren worden. De bantengs zijn er dit jaar vroeger bij, daar zijn twee kalfjes geboren. De Diergaarde laat weten dat het allebei stiertjes zijn. Eenmaal volgroeid krijgen mannelijke bantengs een zwarte vachtkleur die ook bij vader Bas te zien is, maar op jonge leeftijd zijn ze – net als hun moeders – gecamoufleerd met lichtbruin. Verder steken er, zoals wel vaker het geval is, bij twee van de wallaby-dames een jong uit de buidel. Tegen de tijd dat de jongen zichtbaar zijn voor bezoekers, zijn ze al volwaardige mini-kangoeroes, maar vlak na de geboorte is dat wel even anders. De ontwikkeling in de baarmoeder is uitermate beperkt, het grootste deel van de groei van een ‘Joey’ vindt plaats in de buidel waar het nog kale jong direct na de geboorte naartoe klautert via de vacht. Ook bij de wevervogels is het een drukte van belang bij de kundig gevlochten hangnestjes en bij de bedreigde Mhorr-gazelles dartelen twee jongen rond, zusjes genaamd Anna en Elsa.

… En leed

Onlosmakelijk verbonden met de levenscyclus in helaas ook de dood en in de afgelopen maanden hebben we dan ook afscheid moeten nemen van enkele dieren. Te beginnen met de Euraziatische otters. Kort na het overlijden van het mannetje heeft ook zijn partner het leven gelaten. Met haar 14 jaar was ze zeker de jongste niet meer. Hun verblijf in de Chinese Tuin wordt nu bewoond door vier brilduikers, er wordt nog gewerkt aan een permanente invulling. Bij de bosrendieren is met pijn in het hart besloten om het oudste lid van de kudde in te slapen. Hinde Karina had een kwakkelende gezondheid en had last van een abces op haar schouder. Toen er eind vorig jaar een nieuwe bok werd geïntroduceerd in de groep, werd ze ook nog eens verstoten. Overplaatsen was geen optie, dus het meest humane besluit was om haar uit haar lijden te verlossen. Daarnaast wordt in het Vriendennieuws vermeld dat er een mannelijke Mhorr-gazelle, een vrouwelijke moeraswallaby en een vrouwelijk pinchéaapje overleden zijn in het laatste kwartaal van 2017. Ook slurfhond-dame Gloria is niet meer.

Unicum

De Diergaarde is in haar nopjes met de komst van drie Egyptische landschildpadden (Testudo kleinmanni). Deze schildpaddensoort komt uit Noord-Afrika, maar tegenwoordig zijn er nog maar twee groepjes over in het door oorlog verscheurde Libië. Het drietal zal een plekje krijgen in het Natuurbehoudscentrum dat in het Oceanium gebouwd zal worden, waar ze hopelijk ook voor nageslacht zullen zorgen. Het Europese fokprogramma (EEP) voor de Egyptische landschildpad is opgezet door wijlen Henk Zwartepoorte, een reptielenexpert en oud-medewerker van Diergaarde Blijdorp en wordt nu beheerd door vakgroephoofd Oceanium Mark de Boer.

In blijde verwachting

Reden voor feest in Taman Indah: tapir Pooh is weer zwanger! Diergaarde Blijdorp had jaren geen succes met de Maleise tapirs, luxueuze behandelingen om de dieren in een romantische stemming te krijgen ten spijt. Dit alles veranderde toen Pooh en Vazan aan elkaar werden voorgesteld: gelijk spatten de vonken er vanaf – of nou ja, zoals dat er bij tapirs uitziet, ze lagen hele dagen lepeltje-lepeltje. Dat resulteerde in 2016 in de geboorte van Penang. De kleine was het huis nog niet uit of het duo was alweer aan het oefenen voor de volgende en dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Helaas is Vazan kort na de daad overleden aan een ernstige buikvliesontsteking.

Laatste loodjes

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De mannenkant: ook de randen van het verblijf zijn geplaatst.

Eindelijk, de oplevering van het geladaverblijf nadert! Zelfs de schotten bij het voorplein van de Rivièrahal zijn nu omlaag gehaald. Na de werken aan de inwendige structuur van het Roofdieren-Gebouw, de buitenkant en de markante schoorsteen, zijn nu ook de klimrotsen af en de beplanting wordt geplaatst. Het enige wat nu nog moet gebeuren, is het plaatsen van de overkoepelende bogen en de netconstructie. Nog voor de zomer moeten de gelada’s naar buiten kunnen.

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer). De gemengde kant.

Het geladaverblijf wordt in twee delen verdeeld: aan de kant van de oude roofdierenterrassen komt een fokgroep en aan de kant van de Rivièrahal komt een groep met uitsluitend mannen en drie mannelijke manenschapen. In 2016 kwam de eerste harem al aan vanuit NaturZoo Rheine en voorafgaand aan de opening zullen enkele mannetjes al in de binnenverblijven gehouden worden.

 Vrienden-Shop

In de zomer zal de Vriendenwinkel bij de spoorwegovergang worden omgebouwd tot een inloopwinkel. Nu bestaat het zaakje nog uit een toonbank en enkele tafels met knuffeldieren onder een overkapping. Met de verbouwing moet de winkel aantrekkelijker worden voor bezoekers en kunnen de vrijwilligers beter hun verhaal doen en zo nieuwe leden werven. De gehoopte extra inkomsten zijn meer dan ooit welkom, want de omzet in het winkeltje in de Rivièrahal is vorig jaar flink omlaag gegaan. Er lopen minder bezoekers doorheen nu de aangrenzende Terraszaal een bediend restaurant is geworden. ”Er komt een kleine commissie om mee te denken over de nieuwe winkel, over de inrichting en wellicht een uitbreiding van ons assortiment”, zo vertelt betrokken lid Greet van Norde in het Vriendennieuws.

Mensapen

De rust is wedergekeerd bij de gorilla’s. Toen drie weken geleden de jongvolwassen man Nasibu werd gescheiden van de rest, was het even wennen voor Bokito. Hij reageerde fel op bezoekers en daarom werd besloten om de binnenverblijven tijdelijk niet toegankelijk te maken voor het publiek. Nu zijn de deuren van het Mensapengebouw eindelijk weer geopend en zijn de gorilla’s ook bij minder goed weer te bewonderen. De ruiten van Nasibu z’n stekkie zijn overigens wel afgeplakt zodat de rest hem niet kan zien. Nasibu verblijft nu in het onderkomen waar normaal gesproken de witkruinmangabeys zitten. Zij worden nu ondergebracht in het verblijf van de franjeapen, die op hun beurt zijn doorgeschoven naar de ruimte in de Gorilla-Kijkhut waar voorheen de witneusmeerkatten zaten. Het is niet duidelijk of de apen nog terug zullen verhuizen naar hun oude plaatsen als Nasibu over een jaar vertrekt naar Nieuw-Zeeland, of dat de franjeapen binnenkort geïntroduceerd zullen worden tot de gorillagroep.

Roggennieuws

Op 13 oktober vorig jaar zijn er zoetwaterrogjes geboren in Amazonica, zo meldt het Vriendennieuws. De kleintjes zijn eind vorig jaar overgeplaatst naar het bassin van de kaaimansnoeken in het Oceanium. Daar kunnen ze in een rustige omgeving groeien. Het gaat om een viertal jongen van de zogenaamde Leopoldi’s black diamonds (Potamotrygon leopoldi), in het Nederlands ook wel de witgevlekte zoetwaterrog geheten. Daarnaast is er eindelijk gezelschap gekomen voor de eenzame pijlstaartrog in de Haaienbak. De nieuweling is afkomstig uit Neeltje Jans, waar zij in 2016 is geboren.

Grote beurt

Foto: Jop Kempkes (BB-Facebook/Beheer)

Houd de komende tijd rekening met de ‘lenteschoonmaak’ in de dierentuin: op meerdere plekken wordt namelijk onderhoud verricht. Momenteel worden de hekken van de brug over de Grote Vijver vervangen en wordt er aan de bestrating bij de Alpine Rotstuin gewerkt. De Krokodillenrivier begint eindelijk weer een beetje op te knappen nu de beplanting weer is teruggeplaatst. De afgelopen maanden werd er gewerkt om de kas weer vogelvriendelijk te maken en om enkele lekken te dichten. Daarnaast zijn de houtsnippers van de bosbuffels en penseelzwijnen vervangen.

Verkast

De Bengaalse oehoes zijn verhuisd naar de volière in de Amoer, waar voorheen de Laplanduilen verbleven. De oude inwoners legden vorig jaar september het loodje nadat ze geïnfecteerd waren geraakt met het Usutu-virus, beter bekend als de ‘merelziekte’. In de oude oehoevolière verblijven nu de manenduiven die eerst in de volière met de blauwe eksters en de Scheepmakers kroonduiven zaten. Ook de witnetkraanvogel is verplaatst, hij wordt nu ondergebracht in de kleine Moerasvolière. Hoewel de Diergaarde niets naar buiten heeft gebracht over de redenen voor alle verhuizingen, is het aannemelijk dat er het één en ander geschoven wordt om te voorkomen dat meerdere volières leeg komen te staan. Ook de aanhoudende vogelgriep kan een rol spelen.

Viervoeter-Route

‘Honden zijn niet toegestaan’, zo klonk het lange tijd aan de poorten van de Diergaarde. Nu wil Blijdorp mensen met hulphonden alsnog de kans geven om te genieten van een dagje dierentuin. Woordvoerster Constance Alderlieste laat aan het AD weten dat er nu een route uitgestippeld gaat worden langs de verblijven waar honden kunnen lopen. Dat zal worden bepaald door middel van proefrondes, onder toeziend oog van de verzorgers. Sommige diersoorten kunnen schrikken van honden en er moet ook rekening gehouden worden met het verspreiden van ziektes. Doorloopverblijven en overdekte ruimtes zullen daarom hoogstwaarschijnlijk buiten de route vallen, net als de kijkpunten bij antilopen en apen.

Verstoppertje

Al een tijdje zitten ze er: het grootste wandelende blad ter wereld, de Phyllium giganteum. Dit insect, dat met hun 10 centimeter zo groot kan worden dat het zowel intrigerend als enigszins beangstigend is, wordt tegenwoordig gehouden in het Aziëhuis, waar voorheen de krokodilstaarthagedissen zaten. Ze komen voor in de regenwouden van Maleisië. In gevangenschap komen alleen vrouwtjes van de diersoort voor. Dat is geen probleem voor deze wandelende bladeren, want de vrouwtjes kunnen voor nageslacht zorgen zonder zich voort te planten. Ondanks hun opmerkelijke grootte zijn ze zo goed gecamoufleerd dat onoplettende planteneters een groter gevaar voor ze vormen dan insecteneters. Blijdorper Bendelid Patty Kloosterman wist er eentje te spotten.